Category: Lajme

Inspektorati Qendror i Punës, në zbatim të vendimit të ministrit të MPFVLÇ-së dhe në përputhje me mandatin e tij ligjor, ka ndërmarrë aksion të jashtëzakonshëm inspektues në sektorët me rrezikshmëri të lartë, në të gjithë territorin e Republikës së Kosovës.

Inspektorati Qendror i Punës ka paraqitur rezultatet e inspektimeve të ditës së dymbëdhjetë të realizuara në kuadër të këtij aksioni.

Në përfundim të aksionit, të gjitha subjektet që kanë rezultuar me ndalim të punimeve me automatizëm u procesuan në Gjykatat për kundërvajtje, përkitazi me shkeljet e konstatuara.

Sipas Ministrisë janë bërë 46 inspektime dhe 37 ri-inspektime.

Në 17 vendpunishte u ndaluan punimet, ndërsa në 9 sosh u lejuan.

Inspektorati shqiptoi 20 vërejtje dhe regjistroi 14 raste të eliminimit të parregullsive.

AKADEMIK, PROF. ANASTAS ANGJELI

Në një periudhë kur arkitektura ndërkombëtare po pëson ndryshime të thella, samiti informal i Këshillit Evropian në Qipro (23–24 prill) nuk mund të lexohet si një takim i zakonshëm diplomatik. Ai përfaqëson një moment reflektimi strategjik për vetë identitetin e Evropës: çfarë është sot Bashkimi Evropian dhe çfarë synon të bëhet në një botë të karakterizuar nga rivaliteti i fuqive të mëdha, fragmentimi ekonomik dhe pasiguria e zgjatur.

Në këtë kontekst, Evropa nuk ndodhet më thjesht përballë krizave të veçuara, por përballë një transformimi sistemik. Lufta në Ukrainë, tensionet në Lindjen e Mesme, rivaliteti SHBA–Kinë dhe sfidat e brendshme ekonomike kanë krijuar një realitet të ri ku kufijtë mes politikës së jashtme, ekonomisë dhe sigurisë janë bërë pothuajse të padukshëm.

Siç u shpreh presidenti i Këshillit Evropian, Charles Michel, “Evropa duhet të mësojë të flasë gjuhën e fuqisë pa hequr dorë nga vlerat e saj”. Ky deklarim përmbledh në mënyrë të përkryer frymën e samitit: një përpjekje për të kaluar nga një fuqi normative në një fuqi strategjike.

Ukraina: prova e kohezionit dhe kufijtë e qëndrueshmërisë

Mbështetja për Ukrainën mbetet elementi më i dukshëm i unitetit evropian. Vendimet për ndihmë financiare dhe sanksione të reja ndaj Rusisë nuk janë vetëm instrumente presioni, por shprehje e një angazhimi afatgjatë që tashmë është bërë pjesë e identitetit strategjik të BE-së.

Megjithatë, pas këtij uniteti formal fshihen tensione reale. Ekonomitë evropiane po përballen me kosto të larta energjie, inflacion dhe presion mbi buxhetet publike. Kjo krijon një dilemë të vazhdueshme: deri në çfarë mase mund të mbështetet Ukraina pa cenuar stabilitetin e brendshëm?

Kancelari gjerman Olaf Scholz ka theksuar se “mbështetja për Ukrainën nuk është një zgjedhje, por një domosdoshmëri për sigurinë evropiane”. Por, kjo domosdoshmëri po bëhet gjithnjë e më e kushtueshme, duke e kthyer Ukrainën në një provë të qëndrueshmërisë politike dhe ekonomike të vetë BE-së.

NGA VARËSIA TEK AUTONOMIA, NDRYSHIMI I MENDIMIT STRATEGJIK

Një nga zhvillimet më të rëndësishme të samitit është evolucioni i mendimit strategjik evropian. Për dekada, siguria e kontinentit ka qenë e lidhur ngushtë me NATO-n dhe aleancën transatlantike. Sot, kjo qasje nuk po braktiset, por po plotësohet me një ambicie të re: autonomia strategjike. Presidenti francez, Emmanuel Macron, ka qenë ndër zërat më të fortë në këtë drejtim, duke argumentuar se, “Evropa duhet të jetë në gjendje të mbrojë veten, edhe kur aleatët nuk janë të gatshëm ta bëjnë këtë”.

Diskutimet për operacionalizimin e klauzolës së ndihmës së ndërsjellë tregojnë se kjo nuk është më një ide abstrakte. Ajo po përkthehet në plane konkrete: koordinim ushtarak më të thellë, investime në industrinë e mbrojtjes dhe zhvillim kapacitetesh autonome.

EKONOMIA SI BOSHTI I FUQISË: “ONE EUROPE, ONE MARKET”

Nëse siguria është dimensioni më i dukshëm i transformimit, ekonomia mbetet themeli real i fuqisë evropiane. Pikërisht këtu samiti i Qipros merr një rëndësi të veçantë.

Nisma “One Europe, One Market” nuk është thjesht një reformë teknike për përmirësimin e tregut të brendshëm. Ajo përfaqëson një projekt politik dhe strategjik për të rritur peshën globale të BE-së.

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, ka theksuar se “tregu i vetëm është aseti ynë më i madh gjeopolitik”. Ky është një ndryshim i rëndësishëm në mënyrën se si Evropa e percepton ekonominë: jo më vetëm si mjet prosperiteti, por si instrument fuqie.

FRAGMENTIMI I BRENDSHËM, PENGESA KRYESORE

Megjithëse tregu i vetëm ekziston prej dekadash, ai mbetet i papërfunduar. Mallrat qarkullojnë lirshëm, por shërbimet, energjia dhe sektori digjital vazhdojnë të përballen me barriera të shumta rregullatore.

Ky fragmentim ka pasoja të drejtpërdrejta:

· kufizon rritjen ekonomike,

· pengon inovacionin,

· dhe dobëson konkurrueshmërinë globale të kompanive evropiane.

Sipas ish-presidentit të Bankës Qendrore Evropiane, Mario Draghi, “Evropa ka një problem strukturor: ajo nuk mungon në ide, por në shkallë”. Kjo mungesë shkalle është pikërisht ajo që nisma synon të adresojë.

INTEGRIMI SI DOMOSDOSHMËRI STRATEGJIKE

Në një botë ku ekonomitë e mëdha operojnë në shkallë kontinentale, fragmentimi evropian bëhet një disavantazh strategjik. Një treg i plotësisht i integruar do të:

· rrisë produktivitetin,

· ulë kostot,

· dhe krijojë “kampionë evropianë” të aftë të konkurrojnë globalisht.

Por ky proces kërkon kompromis politik, pasi prek drejtpërdrejt sovranitetin ekonomik të shteteve anëtare.

ENERGJIA: MES SIGURISË DHE TRANZICIONIT

Kriza energjetike ka zbuluar dobësitë strukturore të BE-së. Varësia nga importet dhe mungesa e një tregu të integruar energjetik e bëjnë Evropën të ndjeshme ndaj goditjeve të jashtme.

Samiti theksoi tri prioritete:

· integrimin e tregut energjetik,

· uljen e çmimeve,

· dhe përshpejtimin e tranzicionit të gjelbër.

Por këto objektiva shpesh janë në tension. Në afat të shkurtër, stabiliteti kërkon energji të përballueshme; në afat të gjatë, politika klimatike kërkon investime të mëdha dhe transformim strukturor.

Ky është një nga paradokset kryesore të Evropës, ajo duhet të jetë njëkohësisht konkurruese dhe e gjelbër

GARA TEKNOLOGJIKE: RREZIKU I MARGJINALIZIMIT

Në epokën e inteligjencës artificiale dhe teknologjive të avancuara, fuqia ekonomike lidhet drejtpërdrejt me kapacitetin inovativ. Këtu BE-ja përballet me një sfidë të dyfishtë: konkurrencën nga SHBA e Kinën dhe fragmentimin e brendshëm.

Ndërtimi i një tregu digjital të unifikuar është thelbësor. Pa të, kompanitë evropiane mbeten të kufizuara në tregje kombëtare dhe nuk arrijnë të zhvillohen në shkallë globale. Siç ka paralajmëruar Ursula von der Leyen, “gara teknologjike nuk është vetëm ekonomike, por edhe gjeopolitike”. Kjo e bën politikën digjitale një komponent kyç të strategjisë evropiane.

BE SI AKTOR GJEOPOLITIK, EKONOMIA DHE POLITIKA E JASHTME BASHKOHEN

Samiti i Qipros tregoi qartë se politika e jashtme dhe ajo ekonomike nuk mund të trajtohen më veçmas. Marrëdhëniet me Lindjen e Mesme, Afrika Veriore apo Azinë lidhen drejtpërdrejt me:

· energjinë,

· migracionin,

· dhe sigurinë.

Kjo ndërthurje e dimensioneve kërkon një qasje më të koordinuar dhe më pragmatike. BE nuk mund të mbështetet vetëm në normat dhe diplomacinë tradicionale, ajo duhet të përdorë edhe instrumentet ekonomike si leva ndikimi.

Kufijtë fiskalë: ambicie të mëdha, burime të kufizuara

Një nga sfidat më të mëdha mbetet financimi i këtyre ambicieve. Diskutimet për kuadrin financiar shumëvjeçar 2028–2034 nxjerrin në pah tensionin mes aspiratave dhe realitetit ekonomik.

Rritja e shpenzimeve për:

· mbrojtjen,

· energjinë,

· dhe politikat industriale përplaset me një mjedis ekonomik të karakterizuar nga rritje e ngadaltë dhe borxh i lartë publik. Kjo e detyron BE-në të bëjë zgjedhje strategjike: cilat prioritete do të financohen dhe deri në çfarë mase është e gatshme të thellojë integrimin fiskal.

Drejt një “fuqie të integruar”

Në thelb, samiti i Qipros reflekton një transformim më të thellë: kalimin e BE-së nga një projekt ekonomik, në një projekt gjeopolitik të integruar.

Energjia, ekonomia, teknologjia dhe siguria nuk janë më fusha të ndara. Ato janë pjesë e një strategjie të vetme, që synon të rrisë autonominë dhe ndikimin global të Evropës. Ky transformim synon të kapërcejë një perceptim të vjetër: atë të Evropës si “gjigant ekonomik dhe xhuxh politik”.

PËRFUNDIM: NJË MOMENT VENDIMTAR PËR EVROPËN

Mesazhi që del nga samiti është i qartë: integrimi nuk është më një zgjedhje ideologjike, por një domosdoshmëri strategjike.

Në një botë të fragmentuar, aftësia e Bashkimit Evropian për të bashkuar ekonominë me gjeopolitikën do të përcaktojë jo vetëm rolin e tij global, por edhe qëndrueshmërinë e vet projektit evropian. Pyetja që mbetet nuk është nëse Evropa duhet të ndryshojë, por nëse ajo mund ta bëjë këtë me shpejtësinë dhe koherencën që kërkon koha?

Ish-ambasadori i Kosovës, Lulzim Peci, ka reaguar në rrjetet sociale pas paraqitjes së ish-kryeministrit Albin Kurti në zyrat e Presidenca e Republikës së Kosovës së bashku me kandidaten e Lëvizja Vetëvendosje për presidente, Feride Rushiti, vetëm pak minuat pas shpërndarjes së Kuvendit

Përmes një postimi në Facebook, Peci e cilësoi këtë veprim si “keqpërdorim flagrant” të Zyrës së Presidentit për qëllime politike.

Sipas tij, pamjet e publikuara flasin vetë dhe tregojnë mënyrën se si, sipas tij, po tentohet të arrihen objektivat politike.

“Keqpërdorimi flagrant i Zyrës së Presidentit të Kosovës nga Kryeministri i Kosovës dhe një kandidate e VV për presidente të vendit, nuk do fare koment. Mjafton vetëm të shikosh dhe i kupton të gjitha, prej mendësisë deri te mënyra e përpjekjeve për arritjen e qëllimeve politike. Pamje më kuptimplote moti nuk kemi pa,” ka shkruar Peci.

Ka arritur në Kosovë Mit’hat Llozhani, i cili nga shkurti ishte në paraburgim në Serbi.

Lajmin për arritjen e tij në vendlindje e ka bërë të ditur avokati i tij, Arianit Koci.

“Mit’hat Llozhani, i arrestuar në Serbi, sot është liruar dhe posa ka hy në Kosovë.

Ka kaluar nëpër një periudhë jo të lehtë.

Më shumë informata do t’i japim bashkë me Mit’hatin, ditëve në vijim” ka deklaruar Koci.

Sipas avokatit, lirimi i Llozhanit ka qenë një proces aspak i lehtë

Llozhani ishte arrestuar në kufirin Serbi-Kroaci, pasi gjatë kontrollit trupor iu gjet në xhep kartela e anëtarësisë së veteranit të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.

Gazetari Mentor Nazarko deklaroi se Vjosa Osmani është personi “që e ka ruajtur boshtin euroatlantik të Kosovës” dhe që “ka shpëtuar edhe zotin Albin Kurti nga shpallja “non grata” nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës”.

Duke folur për situatën politike në Kosovë, Nazarko u shpreh: “Në gjykimin tim, afirmimi i Osmanit ishte një bllof minimalisht, por shah real efektivisht që t’i thoshte zotit Kurti, “pse ti nuk e do Osmanin”? Çfarë është Osmani? Pse ai e refuzon Osmanin? Osmani është dikushi që e ka ruajtur boshtin euroatlantik të Kosovës. Bosht të cilin kryeministri ndoshta ka tentuar ta zhvendosë ndonjëherë. E ka shpëtuar edhe zotin Kurti nga shpallja “non grata” nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Ka një thashethem të tillë. I ka ofruar mundësinë që të ketë zgjedhje 28 dhjetor. Pra, i ka bërë shumë shërbime, ka funksionuar si një tandem i shkëlqyer, por ndërkohë edhe e ka penguar që ai në Gjykatë Kushtetuese, në diplomaci, në drejtësi, të vendosë vetëm njerëzit që vijnë nga një rrymë politike”.

Nazarko kritikoi edhe opozitën: “Në gjykimin tim, opozita nuk ka luajtur mirë. Përgjegjësinë më të madhe e ka ai që ka shumicën dhe ai është duke shfrytëzuar jomoralisht avantazhet që ka për shkak të shumicës. Çka është më e rëndë është se imazhi i Kosovës është i një vendi që nuk arrin dot të bëjë kompromis së brendshmi, lëre pastaj të bëjë kompromis së jashtmi. Është imazhi i shtetit të papjekur dhe kjo ndodh kur bota s’e ka mendjen fare çfarë është duke ndodhur në Kosovë apo Ballkan. Kështu që, unë mendoj që në këtë situatë përgjegjësia është tek të dy palët. Opozita duhet t’i thërrasë mendjes se përndryshe do qajë ashtu siç bëri vitin që shkoi. Rrezikojmë që edhe në këtë situatë, kurdo që të votohet, në maj, në qershor, në korrik, prapë populli i Kosovës të jetë i bindur që opozita e ka fajin dhe që Kurti ka të drejtë”. / a2cnn

Gjykata Themelore në Prishtinë ka njoftuar caktimin e seancës gjyqësore në rastin penal ndaj të akuzuarit për krime lufte, Grujica Veljoviq, një proces që pritet të zhvillohet në mungesë, për shkak se ky ende nuk është kapur nga drejtësia.

Seanca pritet të nis nga ora 09:30.

Sipas njoftimit zyrtar, Veljoviq përballet me akuzën për “krime të luftës kundër popullsisë civile”, vepër që fillimisht ka qenë e paraparë me ligjin penal të ish RSFJ-së, ndërsa në legjislacionin aktual të Kosovës klasifikohet si “krime kundër njerëzimit”.

Vendimi për mbajtjen e gjykimit në mungesë është marrë pas propozimit të Prokuroria Speciale e Kosovës, duke u bazuar në faktin se i pandehuri vazhdon të jetë i paarritshëm për institucionet e rendit dhe drejtësisë.

Në të njëjtën kohë, gjykata i ka bërë thirrje publike Grujica Veljoviq që të paraqitet dhe të dorëzohet pranë autoriteteve kompetente në Kosovë, në mënyrë që procesi gjyqësor të zhvillohet me praninë e tij.

Komentatori politik Ilir Deda në Politiko kritikoi zhvillimet e fundit politike, duke thënë se ajo që ndodhi mbrëmë ka kontribuar në rritjen e temperaturës politike dhe thellimin e polarizimit në vend.

Sipas Dedës, situata e krijuar nuk ishte e domosdoshme dhe ka prodhuar efekte negative në skenën politike.

“Mbrëmë ka dalë një lojë e cila çfarëdo që ka qenë, ka qenë e papërgjegjshme, e ka rrit temperaturën politike edhe e ka thellu polarizimin tek ne. Kjo është lojë, menaxhim i perceptimit politik,” ka deklaruar ai.

Deda ka shprehur keqardhje edhe për përfshirjen e zonjës Rushiti në këtë situatë, duke theksuar se nuk ka pasur nevojë që ajo të bëhej pjesë e këtij polarizimi politik.

“Mua më vjen keq që zonja Rushiti u bë pjesë e këtij polarizimi, se nuk ka pasë nevojë hiq me qenë pjesë e kësaj,” u shpreh ai.

Me çmimet mesatare të apartamenteve në kryeqytet që e kanë kaluar 2 mijë euro për metër katror dhe pagat që janë rritur me ritme shumë më të ngadalta, Tirana ka arritur Milanon për çmimet e shtëpive të matura sipas fuqisë blerëse, ndërsa është bërë ndër kryeqytetet më të shtrenjta të Europës. Prishtina ndodhet në vendin e nëntë.

Sipas të dhënave më të fundit nga Numbeo, një njësi globale e të dhënave, që mat indeksin e përballueshmërisë së blerjes së pasurive të paluajtshme, raporti çmim ndaj të ardhura në vitin 2026 ka arritur në 17.6 vjet. Ky tregues llogaritet si raport mes çmimit mesatar të apartamentit dhe të ardhurave të disponueshme të një familjeje, i shprehur në vite të ardhurash.

Raporti çmim/të ardhura mat sa vite të ardhura familjare duhen për të blerë një apartament mesatar. Sa më i ulët raporti, aq më e përballueshme është blerja e banesës. Llogaritja bazohet në të ardhurat neto familjare, madhësinë mesatare të apartamentit prej 90 m² dhe çmimin mesatar për metër katror në qendër dhe jashtë qendrës së qytetit.

Shqipëria renditet si kryeqyteti i katërt më i shtrenjtë në Europë, pas Moskës në Rusi, që kryeson me 22 vite, Lisbonës në Portugali me 19.2 vite dhe Pragës në Republikën Çeke me 18.6 vite. Në Romë, kryeqytetin Italian, duhen mesatarisht 14.5 vite punë, po kaq dhe në Vjenë, në Paris 15.4 vite. Tirana ia ka kaluar dhe Beogradit, që deri tani mbante fronin si kryeqyteti më i shtrenjtë në rajon, sipas fuqisë blerëse, i cili ka zbritur pas kryeqytetit shqiptar, me 16.4 vite.

Interesant është fakti, që Tirana është bërë po aq e shtrenjtë sa dhe Milano, banorëve të së cilës u duhen 17.7 vite për të blerë një apartament. Po arsyet që po nxisin rritjen e çmimeve në Milano janë krejt të ndryshme.

Vitet e fundit, Milano është shndërruar në një nga qendrat kryesore të biznesit dhe financës në Europë, duke tërhequr kompani shumëkombëshe, fonde investimi dhe zyra rajonale të korporatave të mëdha. Pas Brexit, shumë institucione financiare dhe shërbime profesionale zhvendosën aktivitetin drejt qyteteve si Milano, duke rritur kërkesën për zyra dhe banesa.

Kjo është shoqëruar edhe me zhvillimin e zonave të reja urbane, si Porta Nuova apo CityLife, që kanë tërhequr një segment të ri blerësish me të ardhura të larta. Pavarësisht se banorët e Milanos ankohen se jetesa është bërë më e shtrenjtë për ta, rritja e çmimeve në Milano, në fund të fundit ka reflektuar një ekonomi që po zgjeron bazën e saj produktive dhe që po tërheq punonjës të kualifikuar dhe investime afatgjata.

Kërkesa për banesa në këtë rast mbështetet nga paga më të larta, prania e bizneseve të mëdha dhe një treg më i zhvilluar qirash, ku pronat shfrytëzohen në mënyrë më efikase, elemente që kanë nxitur dhe rritjen e punësimit dhe mundësive për vendasit.

Në Tiranë, panorama është ndryshe. Shtrenjtimi i çmimeve të apartamenteve nuk është shoqëruar me një rritje të ngjashme të të ardhurave apo me hyrjen e investimeve të mëdha të huaja që do të mbështesnin kërkesën. Ndryshe nga Milano, ku tregu i pasurive të paluajtshme ushqehet nga një ekonomi e zgjeruar dhe ndërkombëtarizuar, në Tiranë kërkesa mbetet më e kufizuar dhe më e brishtë.

Të huajt, të cilët kanë shtuar praninë në tregun shqiptar të pasurive të paluajtshme, në pjesën më të madhe preferojnë zonat bregdetare, ku investimi lidhet më shumë me turizmin dhe përdorimin sezonal të pronave. Në kryeqytet, interesi i tyre mbetet më i kufizuar.

Nga ana tjetër, blerësit vendas përballen me një hendek të madh mes çmimeve dhe të ardhurave. Një pjesë e madhe e familjeve e kanë gjithnjë e më të vështirë të hyjnë në tregun e blerjes së banesave, duke e zhvendosur kërkesën drejt qirave ose duke e shtyrë blerjen për një kohë të papërcaktuar.

Hyrjet e bizneseve të mëdha të huaja mungojnë. Më shumë se një e treta e investimeve të huaja direkte është për blerjeve të pasurive të paluajtshme, kryesisht në bregdet, jo ardhje të kompanive reale, që do të rrisnin kërkesën për ambiente për zyra apo për punonjës në kryeqytet.

Edhe bizneset shqiptare, në përgjithësi të vogla dhe me kapacitete të kufizuara, nuk krijojnë një kërkesë të qëndrueshme për tregun e zyrave. Sipas të dhënave të tjera të INSTAT, në vend ka vetëm rreth dy mijë sipërmarrje që kanë më shumë se 50 të punësuar, nga 132 mijë ndërmarrje që ka në vend.

Në këto kushte, rritja e shpejtë e çmimeve në Tiranë rrezikon të mos mbështetet nga kërkesa reale, por nga e ashtuquajtura dukuri e “parkimit të parave”, apo investimit të parave të fituara nga aktivitete të jashtëligjshme, apo korrupsioni. Një pjesë e apartamenteve të reja, sidomos në segmentin e lartë, mund të rrezikojnë të mbeten të pashfrytëzuara, pavarësisht se mund të jenë shitur.

Ndërkohë, ndërtimi pritet të marrë përmasa edhe më të mëdha, nisur nga të ardhurat rekord që u gjeneruan nga dhënia e lejeve të reja të ndërtimit në dy muajt e parë të këtij viti. Sipas të dhënave zyrtare nga Ministria e Financave të ardhurat nga taksat lokale, që përfaqësohen nga taksa e ndikimit në infrastrukturë (TNI) për periudhën janar- shkurt 2026 arritën një rekord historik duke kapur shifrën prej 11,2 miliardë lekë, me katërfishim nga viti paraardhës.

Duke u bazuar në shumën e arkëtuar prej 11.2 miliardë lekë, dhe faktin që taksa e ndikimit në infrastrukturë është 4-8% e vlerës në shitje të ndërtimeve, në vend janë dhënë leje për ndërtime të tjera me vlerë të paktën 1.4 miliardë euro.