Category: Lajme

Analist i Evropës Juglindore dhe Ballkanit Perëndimor nga Instituti i Evropës së Re, Jakub Bielamowicz ka thënë se për Serbinë, dhe ndërmjetësuesit si i Dërguari i Posaçëm i Bashkimit Evropian, për dialogun ndërmjet Kosovën dhe Serbinë Miroslav Lajçak kurrë nuk ka kohë ideal për ta hapur rrugën mbi lumin Iber.

“NATO, duhet të miratojë kërkesën [për hapjen e Urës së Ibrit] dhe ta zbatojë atë [që ta mundësojë lëvizjen e lirë për qytetarëve]”, ka thënë Bielamowicz.

“Për Serbinë-paqtuesit si @MiroslavLajcak dhe bashkë, nuk do të ketë kurrë një moment të mirë”.

Sipas tij dy komunitetet kanë të drejtë të lëvizin lirshëm.

“Katër ura të tjera janë tani në funksion. Të dy komunitetet kanë të drejtë të lëvizin lirshëm dhe duhet të bashkohen dhe jo të tjetërsohen”, ka shkruar ai në Twitter.

For Serbia-appeasers like @MiroslavLajcak & co, there will never be a good moment. Four other bridges are now in operation.

Both communities have the right to move freely & need to be brought together rather than alienated. @NATO_KFOR should approve the request & enforce it. https://t.co/HBsIGWVXaw

— Jakub Bielamowicz (@KubaBielamowicz) April 30, 2023

Më 2 maj në Bruksel do të mbahet takimi i parë që nga marrëveshja për aneksin e zbatimit në Ohër në mes kryeministrit Albin Kurti dhe presidentit Aleksandër Vuciq, ku njëra nga pikat e diskutimit do të jetë draftstatuti i Asociacionit. Njohës të çështjeve thonë se dakordimi mes dy palëve mund të arrihet vetëm nëse ndërmjetësuesit dalin me një propozim të tyre. Opozita ka paralajmëruar se draftin për AKS-në do ta dërgojë në Kushtetuese.

Dy ditë para takimit Kurti-Vuçiq, që pritet të mbahet në Bruksel ku pritet të diskutohet për draftstatutin e Asociacionit dhe çështjen e të pagjeturve, njohës të çështjeve thonë se dakordimi mes dy palëve për këtë draft mund të arrihet vetëm në rast se ndërmjetësuesit propozojnë diçka të obligueshme.

Analisti politik, Nexhmedin Spahiu, thotë se nëse ndërmjetësuesit nuk propozojnë një draftstatut që i obligon të dyja palët për dakordim, nuk pritet pajtim mes palëve.

“Sigurisht që kryeministri Kurti do të propozojë një draftstatut me kompetenca shumë të zbehta të asociacionit. Ndërkohë që presidenti Vuciq do të propozojë një draftstatut që do të jetë i barabartë me Republika Srpska dhe këtu ka një hapësirë shumë të madhe që kompromisi mund të jetë shumë i largët dhe gati i pamundur, në rast se ndërmjetësuesit nuk do të propozojnë një variant të tyre, i cili do të jetë në formën merre ose lëre”, ka thënë Spahiu.

Por opozita thotë se çfarëdo draftstatuti për Asociacionin para miratimit nga Qeveria, fillimisht duhet të dërgohet për vlerësim në Gjykatën Kushtetuese.

“Nuk duhet si e tillë marrëveshja e Ohrit të kalojë sepse sikur po ndërton një rend paralel kushtetues në Kosovë e që është e papranueshme dhe tash meqenëse kemi ardhë në këtë fazë, na ka futur në këtë cikël, ky kryeministër, detyrimi për të është që të përfundojë kjo çështje në Gjykatë Kushtetuese si draft, si dokument në momentin kur ka një pëlqim apriori prej dy palëve pa Gjykatën Kushtetuese, unë mendoj që pasojat për Kosovën mund të jenë shumë të mëdha”, ka thënë Driton Selmanaj, deputet i LDK-së.

E shefja e grupit parlamentar të Lëvizjes Vetëvendosje, Mimoza Kusari-Lila, thotë se në bazë të tri parimeve të prezantuara nga kryeministri Kurti, Asociacioni nuk do të ketë kompetenca ekzekutive dhe as nuk do të ndërhyjë në sistemin kushtetues të Kosovës.

“Në këto parime në të cilat assesi nuk ka kompetencë ekzekutive, assesi nuk ka ndërhyrje në sistemin kushtetues dhe rendin kushtetues të Kosovës, ndërtohet një draft në bazë të cilit diskutohet. Tash ne veç kemi filluar t’i dëgjojmë deklaratat e presidentit të Serbisë Aleksandër Vuciq në raport me këto parime dhe në raport me këtë qasje e cila është e mbështetur nga të gjithë, përveç atij duket apo përveç palës serbe”, ka thçnç Kusari-Lila.

Kryeministri Albin Kurti do të takohet me presidentin serb, Aleksandër Vuçiq të martën në Bruksel, ku nga Bashkimi Evropian kanë konfirmuar se në takimin e dy palëve do të miratohet deklarata për të pagjeturit dhe do të nisin diskutimet për propozimin e parë të statutit të Asociacionit të komunave me shumicë serbe.

Kosova dhe Serbia kanë arritur marrëveshje bazë në Bruksel më 27 shkurt, ndërkaq janë pajtuar edhe për aneksin e zbatimit të saj më 18 mars në Ohër.

Dita e parë e muajit Maj njihet ndryshe edhe si Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve.

Çdo vit, në këtë ditë, në mbarë globin njerëzit marshojnë nëpër rrugë për të përkujtuar 1 Majin dhe për të kërkuar kushte më të mira të punës.

Kjo ditë iu referohet protestave të punëtorëve, për orar të punës 8 orë, për paga mesatare të garantuara, për pajisje mbrojtëse në vendin e punës dhe kërkesa e pare publike është paraqitur në Australi gjatë vitit 1885 nën moton 8 orë punë, 8 orë dëfrim e 8 orë gjumë”. Një moto që i hapi rrugën kërkesave të tjera të përgjithshme dhe caktimit të një dite, pikërisht në 1 maj, ku të gjithë punëtorët mund të takoheshin për të mbrojtur autonominë e tyre.

Zgjedhja e kësaj date u bë si pasojë e incidenteve të rënda të ndodhura në ditët e para të majit të vitit 1886 në Chicago, që njihen si revolta e “Haymarket”. Në mes të ‘800-ës, punëtorët nuk kishin të drejta, punonin dhe 16 orë në ditë, në kushte shumë të këqija dhe shpesh humbnin jetën në vendet e punës.

Në 1 maj të 1886-ës u mbajt një grevë e përgjithshme në të gjithë Shtetet e Bashkuara të Amerikës për të reduktuar ditën e punës në 8 orë. Protesta zgjti tri ditë dhe kulmoi në 4 maj, me një masakër të vërtetë ku mbetën të vrarë 11 persona.

1 maji në Evropë, historikisht ka qenë gjithmonë i lidhur me festivalet tradicionale rurale të fermerëve, por më vonë u lidh me lëvizjen moderne të punës. Vendimi që 1 maji të shënohet çdo vit dhe në të gjitha vendet të njihet si “Dita e Punëtorëve” u mor në vitin 1891 në Bruksel.

Çdo vit në po të njejtën ditë njerëzit në mbarë botën përkujtojnë Ditën e Punës, të njohur edhe si Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve, me protesta në shkallë të gjerë të realizuar nga sindikatat.

Në shumë vende, 1 Maji është një festë zyrtare publike dhe punëtorët e kanë ditë pushimi. /atvlive.tv

Dëmi që i është bërë Bosnje-Hercegovinës me abstenim në votim në aplikimin e Kosovës në Këshillin e Evropës “është definitiv”, ka thënë lideri ultranacionalist i “Republika Srpska”-s, Milorad Dodik, derisa është shprehur se Bosnje-Hercegovina, për sa i përket edhe entitetit serb në të, nuk do ta njohë shtetin e Kosovës. Madje, deklarimet ai ka çuar edhe më tej. “Pse duhet që Serbia t’ia respektojë integritetin territorial Bosnje-Hercegovinës nëse Bosnje-Hercegovina nuk ia respekton intergritetin territorial Serbisë?”.

Këtë deklarim e bëri në kontekstin e “mllefit” të Ministrit të Jashtëm të Serbisë, Ivica Daçiq, pas abstenimit të votës së Bosnje-Hercegovinës ndaj aplikimit në Këshill të Evropës, i cili i bëri thirrje edhe që BeH të deklarohet rreth asaj se a e njohin ose jo Kosovën. Këtu ndërhyu Dodik me pëgjigje negative.

“Nuk besoj se kërkesa e Daçiqit mund të ndërrojë gjë, por do të ishte interesante të vendoset në agjendën e Presidencës (tripalëshe të BeH-së)”, ka thënë Dodik, siç e citoi Pink Tv. “Mendoj se Kryesuesja (e Presidencës tripalëshe), Zheljka Cvijanoviq, duhet ta vendos në agjendë. Duke e ditur situatën e tashme, mendoj se Myslimanët nën presionin e Bashkimit Evropian dhe Amerikës po sillen në atë mënyrë. Sa për ne, Kosovën nuk e njohim”.

Por, jo vetëm kaq. Dodik shprehet me siguri të plot se as marrëveshja e miratuar në kuadër të Procesit të Berlinit për heqjen e regjimit të vizave ndërmjet Kosovës dhe Bosnje-Hercegovinës “nuk do të kalojë”. Jo vetëm pasaportat, por as letërnjoftimet e kosovarëve nuk do të njihen në Bosnje-Hercegovinë, vazhdoi ai.

Jo fort larg urës kryesore që ndanë Mitrovicën e Jugut me atë të veriut, qytetarët e të dyja pjesëve mund të lëvizin pa asnjë pengesë.

Në të dyja anët e sajë, ka ura alternative, në të cilat kalojnë edhe automjetet.

Andaj edhe krejt kjo rezistencë e palës serbe që ura kryesore të mos hapet, thuhet të jetë për arsye të tjera.

Kësisoj, sipas profesorit Nexhmedin Spahiu, kuvendi komunal i Mitrovicës së Veriut, do të duhej të ndryshonte renditjen e vendimeve, e prioritet të ishte ndërtimi i Xhamisë, pasi kështu serbët do ishin humbës.

Por sidoqoftë, me vendimin fillestar të komunës, dakord janë edhe nga niveli qendror.

“Liria e lëvizjes është ndër liritë themelore të rregulluara e garantuara me kushtetutën e Kosovës, si dhe me instrumentet ndërkombëtare për mbrojtjen e të drejtave dhe lirive themelore. Paragrafi i parë i nenit 35 garanton lëvizjen e lirshme të qytetarëve në Republikën e Kosovës në çdo vendbanim. Çfarëdo pengese në lirinë e lëvizjes cenon këtë të drejtë themelore. Prandaj edhe vendimi për heqjen e pengesave të tilla është veprim i drejtë dhe i duhur. Kosova është e gjithë qytetarëve të saj dhe ata gëzojnë të drejtën të lëvizin lirshëm në gjithë territorin e saj”, thuhet në reagimin e Qeverisë së Kosovës.

Megjithatë, ekzekutivi kosovar duket se në këtë rrugë është vetëm.

Krahas kushdërshtimeve verbale të serbëve, kundër vendimit për hapjen e urës mbi lumin Ibër pa marrëveshje politike kanë dal edhe ndërkombëtarët, përfshirë edhe misionin paqeruajtës KFOR. /atvlive.tv