Category: Lajme

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, ka thënë se dhuna në veri të vendit ka ndodhur me urdhër të Beogradit. Në fjalimin e tij të gjatë para delegatëve të VV-së në Mbledhjen e Këshillit të Përgjithshëm të kësaj partie, Kurti fokusin kryesor në fund të fjalimit e ka pasur për situatën në veri. Atje ka thënë se Kosova është në bashkërendim me ndërkombëtarët, për të siguruar rend dhe ligj.

Kurti ka deklaruar se ditët e fundit kanë qenë të qeta në veri, pasi nuk ka pasur urdhër për dhunë nga Beogradi, raporton Nacionale.

“Ne edhe një herë kërkojmë që këto të drejta të shfrytëzohen dhe për çfarëdo kërkese nevoje e përsëris se nuk jam kryeministër i vetëm shqiptarëve. Në ditët pas të hënës së 29 majit kemi pasur ditë të qeta, nuk mund të thuhet paqësore, por të qeta. Për këto dy javë, kishim 2 ditë e gjysmë dhunë, por ditët e tjera janë ditë të qeta. Ditë të qeta në veri janë ato ditë kur nuk ka urdhër për dhunë nga Beogradi. Nuk ka dhunë pa urdhër për dhunë. Kjo tregon raportin shkak-pasojë të gjendjes ku jemi. Më tej të gjithë ishim dëshmitar se si te trazirat në Zveçan, protestuesit ishin si milic e paramilitarë ndërsa policët dhe ushtarët ishin qytetarë. Por, asnjë gabim nga ana e organeve të sigurisë. Milic të dhunshëm si protestues qytetarë paqësorë si policë e si ushtarë. E paparë”, tha Kurti para delegatëve të VV-së.

Ai përmendi edhe tërheqjen nga gara për zgjedhjet lokale në veri të Aleksandar Jabllanoviqit. Kurti tha se ai u tërhoq dhe iu bashkua Vuçiqit. Kurti e pranoi se nuk e ka menduar asnjëherë që Lulzim Hetemi mund të bëhet kryetar i Leposaviqit.

“Tash në veri të Kosovës ka shumë më tepër policë se që ka pasur përpara. Jo vetëm kaq. Zgjedhjet u mbajtën, sepse ata që i braktisën institucionet i bojkotuan zgjedhjet, dhe madje i kërënuan ata që donin të merrnin pjesë në to. Askujt nga ne nuk ia mori mendja që Lulzim Hetemi do të bëhet kryetar i Leposaviqit. Mund të kemi menduar për të tjerët por jo për Lulzim Hetemin. Vetëm me datën 21 prill u bë e qartë se atje nuk do ta kemi fituesin e sigurt Jabllanoviqin. Vetëm dy ditë përpara, ai u largua nga zgjedhjet dhe iu bashkua Vuçiqit e Listës Serbe”, tha Kurti.

E kur foli për Hetemin, Kurti tregoi se ka pasur një bisedë në telefon me të dhe tregoi duke qeshur për çka ishte i shqetësuar.

“Këta kryetarë kanë marrë pak vota, por ata të tjerët kanë marrë aspak vota. Zgjedhjet duhet të jenë të lira demokratike me fushatë fer e të hapur e pa banda kriminale. Unë e thirra në telefon e bisedova me kryetarin Lulzim Hetemin dhe ndodhi diçka interesante, se për të thënë të drejtën kur e thirra kisha një shqetësim mos u mërzit në zyrë u bënë shumë javë. Por unë teksa isha i brengosur mos është mërzitur ai, ai ishte i brengosur mos jam mërzitur unë. Kështu që unë isha i shqetësuar mos po lëshon pe ai, e ai i shqetësuar mos po lëshoi pe unë. Biseda në vazhdim ishte përveç se e përzemërt e këndshme”, tha kryeministri.

Kurti foli edhe për Policinë e Kosovës, duke thënë se ata nuk e kanë bërë as edhe një gabim në krejt situatën e cila ngjau në pjesën veriore.

“Arsyeja pse në këto protesta del një numër i vogël i serbëve në tri komunat veriore nuk është se ata nuk duan të identifikohen me milic protestues, ata poashtu, komunitet serb e ka par një polici të Kosovë tejet profesionale e cila nuk e zemëron askënd. Në situata të tilla shumë kollaj ndodhin gabime të policisë, mirëpo as me 26, as me 29 maj as me 30 maj dhe asnjë ditë më pas, as sot, asnjë gabim i asnjë polici”, tha ai.

Kryeministri nuk përmendi sanksionet e as konkretisht për raportet ndërkombëtare, vetëm se deklaroi që Kosova qëndron në partneritet me Amerikën e BE-në.

“Kosova i qëndron pas SHBA-së dhe BE-së, politikës anti-Putin vlerave demokratike për të ardhme pa luftë. Qeveria jonë është aleat i pakompromis edhe i Amerikës edhe i BE-së. Rruga përpara për deeskalim dhe normalizim nënkupton ndalimin e menjëhershëm të dhunës nga bandat kriminale ndaj Policisë, ushtarëve të NATO-s e gazetarëve. Në përputhje me largimin e këtyre bandave dhe arrestimin e tyre, prania e Policisë së Kosovës do të mund të zvogëlohej. Dialogu për zbatimin e marrëveshjes së Ohrit dhe aneksit të 18 marsit në Ohër, duhet të intensifikohet”, tha Kurti.

Kryeministri theksoi se objektet e komunave në veri nuk duhet të jenë vetëm për një etni. Kërkresa e tij ishte e qartë: zgjedhje të reja atje vetëm pas qetësimit të situatës, dhe largimit të bandave kriminale.

Paraprakisht, Kurti prezantoi të arriturat e qeverisë që drejton që nga marrja e mandatit.

Analistët politikë në vend formimin e Asociacionit po e shohin si çelësin e rikuperimit të marrëdhënieve me Shtetet e Bashkuara të Amerikës (ShBA) dhe Bashkimin Evropian (BE), raporton Ekonomia Online.

Ndonëse vlerësojnë se një gjë e tillë nuk mund të ndoshta shumë shpejt dhe se duhet kohë e përpjekje e vazhdueshme.

Profesori universitar Dritëro Arifi, i tha Ekonomia Online se rikuperimi i marrëdhënieve me Amerikën e BE-në mund të bëhet vetëm me formimin e Asociacionit, sipas tij, për këtë duhet një vullnet politikë për ta bërë këtë.

“Mundemi me çdo kryeministret tjetër nëse elita politike në Kosovë e ka një qëndrim të definuar për çështjen e marrëveshjes se Ohrit, prandaj ende nuk kemi qëndrim të definuar a dëshirojmë apo nuk dëshirojmë ta bëjmë Asociacionin”.

“Këtu është problemi i vetëm i Kosovës, të tjerat janë pasoj, të tjerat nuk janë problem i Kosovës janë problem të cilat perëndimi nuk po e ka një gjuhë që ta zgjidhë problemin e Kosovës. Po Kosova e ka veç një obligim me e formuar Asociacioni, nëse dëshirojmë me e formua, por kjo varet nga vullneti politik i elitës politike. Pra nëse ka vullnet Kosova i rikuperon të gjitha problemet që i ka sidomos me ShBA dhe BE-në”, tha ai.

Ai theksoi se serbët në Kosovë kanë të drejta më së shumti në Evropë dhe që ato i keqpërdor.

“Absolutisht është problemi kryesor, sepse nuk ka pakicë e cila i ka të gjitha këto të drejta dhe i keqpërdorë. Pra është i vetmi vend në Evropë që edhe ka drejta më shumë edhe keqpërdoren”, tha Arifi për EO.

Analisti politik, Arbonr Sadiku, tha se ka pasur një qarje të raporteve ndërkombëtare midis Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

“Është e vërtet që kemi pasur një qarje të raporteve ndërkombëtare midis Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës, për faktin që Kosova në një farë forme besimin e dhënë nga ShBA e ka marr si të mirëqene dhe si një shabllon, i cili do të vazhdoj në vazhdimësi pavarësisht veprimeve tona të brendshme që reflektojnë në politikën e jashtme dhe në politikën ndërkombëtare”.

“Kjo u pa që ka qenë një perceptim i gabuar sepse ShBA nuk kanë më asnjë vend, raporte miqësore të përhershëm, por kanë më tepër realizim të interesave qoftë politikës ndërkombëtare, qoftë edhe të rajonit të Ballkanit Perëndimorë”, tha ai.

Ai tha se rikuperimi i marrëdhënieve nuk do të jetë i menjëhershëm, por sipas tij, së paku duhet të plotësohen kërkesat e ShBA-së e BE-së që të paktën Kosova të mos dëmtohet edhe më shumë.

“Ajo që vërehet deri më tani është që ka pasur një dëm ai është shkaktuar nga vetë Kosova, rikuperimi i tyre do të mund të behej jo i menjëhershëm po së paku që të arrihej një marrëveshje për këto tri pikat që i ka kërkuar bashkësia ndërkombëtare”.

“Praktikisht unë mendoj që Kurti do ta ketë të vështirë që t’i rikuperoj dhe ta fitoj besimin e menjëhershme të ShBA-ve, por në rast se arrin një marrëveshje konsideroj që të paktën Kosova nuk do të arrij që të dëmtohet më masën e caktuar”, tha ai.

Ish drejtori i Policë së Kosovës, Rashit Qalaj po thotë se katër kryetarët e komunave veriore nuk ka nevojë që të dorëhiqen, ngase janë zgjedhur nga një proces i rregullt zgjedhor.

Ai i tha Ekonomia Online se ndonëse në zgjedhje kanë marrë pjesë numër i vogël i votuesve, procesi ka qenë legal.

Por ai thotë se nga veprimet jo të qëlluara dhe të argumentuara kriminelët në veri kanë marrë krahë dhe nuk po i frikësohen Njësisë Speciale të Policisë. Madje thotë se për këtë shkak po krijohet një lloj anarki në atë pjesë të vendit.

“Unë personalisht mendoj që nuk ka nevojë që kryetarët të dorëhiqen, ata janë zgjedhur, një proces që ka qenë i rregullt. Tash numri i vogël i votuesve është e vërtet që është, mirëpo kanë votuar ata që kanë dashur të votojnë. Pjesa dërmuese në mënyrë vetanake apo nën kërcënimin e presidentit të Serbisë dhe krejt aparaturës shtetërore të Serbisë i kanë bojkotuar zgjedhjet dhe e kanë pasur shansin që të participojnë dhe të marrin pjesë në zgjedhje, po ashtu nën dirigjimin e Listës Serbe dhe unë mendoj që është dashur që kryetarët të funksionojnë, mirëpo pas kësaj situate ne duhet të jemi shumë të kujdesshëm, të kontribuojmë në paqe të kontribuojmë në uljen e tensioneve atje”.

“Është një rrezik mjaftë i madh, ka një kohë që bandat kriminale atje kanë marrë krahë për shkak të veprimeve jo të qëlluara të argumentuara të Qeverisë, realisht që nga shatori i vitit 2021 kemi pasur veprime jo të menduar mirë të Qeverisë dhe në momenti kur është dashur që të merret venim i prerë për reagim ka munguar dhe kështu ka bërë që bandat kriminale realisht kanë arritur që mos të frikohen nga Njësia Speciale dhe të krijojnë një lloj anarki në atë pjesë në vendin tonë”.

Kryetarët e komunave në veri sipas tij, nuk e kanë ditur se ku po shkojnë ditën që janë dërgua në zyrat e tyre. Këtë ai e quan veprim të papranueshëm, duke shtuar se fillimisht është dashur që të konsultohet spektri politik e bashkësia ndërkombëtare, raporton EO.

“Në fakt ka qenë deklaratë e tyre që ata janë thirrur dhe janë dërguar atje dhe nuk e kanë ditur paraprakisht që ku po shkojnë, këto janë deklarata e dy kryetarëve të PDK-së. Mendoj që është veprim i papranueshëm ata ishin dashtë të jenë të përgatitur dhe ta dinin se ku do të shkoni ajo ka ndodhur dhe ju e shihni pasojat që i kemi si vend për shkak të atyre veprimeve”.

“Fillimisht ne i patëm zgjedhjet atje, legale me legjitimet jo te plotë dhe ju e dini që ekzistojnë një periudhë kohore që të kryhen të gjitha procedura që të bëhet betimi i kryetarëve dhe pastaj me një situatë normale në një vend normal vendi i punës së kryetarit do të duhej të ishte në ndërtesat e Komunave, mirëpo në rrethanat në të cilat po jetojmë realisht veprimi i Qeverisë ka qenë veprim i ngutshëm, meqenëse është dashur që të konsultohet me spektrin politik e pastaj edhe me partnerët dhe të gjendet një zgjidhje e pranueshëm dhe që do të ndikonte në tensionimin e situatës edhe të tensionuar”.

Presidenti i Malit të Zi, Jakov Milatoviq, vlerëson se për të qetësuar situatën në Kosovë është e nevojshme të zhvillohen zgjedhje të reja në veri dhe të themelohet Asociacioni i Komunave Serbe.

Milatoviq, në një intervistë për gazetën austriake “Der Standard”, ka dënuar sulmin ndaj ushtarëve të KFOR-it.

“Sulmi ndaj ushtarëve të KFOR-it është absolutisht i papranueshëm. Në fund të fundit, këta ushtarë kanë bërë një punë mjaft të mirë në mbrojtjen e një pjese të trashëgimisë së Kishës Ortodokse Serbe në Kosovë” ka theksuar Milatoviq.

“Për të përmirësuar situatën, duhet të mbahen zgjedhje të reja në komunat veriore të Kosovës dhe Kosova duhet të themelojë Asociacionin”, ka shtuar ai.

I pyetur se çfarë duhet të bëhet fillimisht, ai është përgjigjur se fillimisht zgjedhjet duhet të mbahen në veri të Kosovës.

I pyetur nëse serbët do të marrin pjesë në to, Milatoviq deklaroi se veriu duhet të shkojnë në zgjedhje.

“Duhet, sepse duhen dy për tango”, theksoi ai.

Luke Coffey një bashkëpuntor i lartë në Institutin Hudson dhe analist me përvojë sai përket sigurisë dhe politikës së jashtme ka shkruar lidhur me ngjarjet e fundit në veri të Republikës së Kosovës dhe rezultatin që sipas tij ka prodhuar gjithë ajo që ka ndodhur.

Coffey thotë se dhuna që shpërtheu në veri të Kosovës më 29 maj, prodhoi trupa të NATO-s të lënduar, Kosovën e ka dobësuar dhe komunitetin transatlatnik e ka ndarë.

Ai tutje thotë se nga ajo që ka ndodhur në veri të vendit, Serbia është trimëruar dhe Rusia është fuqizuar.

“Përleshjet lanë trupat e NATO-s të plagosur, Serbia u trimërua, Kosova u dobësua, Rusia u fuqizua dhe komuniteti transatlantik u nda”, ka shkruar Coffey.

Coffey thekson se Ballkani vazhdon të mbetet një zonë destabiliteti që politikbërësit nuk duhet ta injorojnë.

Ai kujton konfliktet e ndodhura pas përfundimit të Luftës së Ftohtë dhe shpërbërjen e Jugosllavisë, konflikte që thotë se u vunë nën kontroll vetëm pas ndërhyrjes së jashtme ushtarake.

Anëtari i Institutit Hudson thotë se situate vazhdon të mbetet e brishtë dhe se ngjarjet në Kosovë e tregojnë një gjë të tillë.