ATV

Category: Lajme

  • NATO ndryshon strategjinë e mbrojtjes në Europë

    NATO ndryshon strategjinë e mbrojtjes në Europë

    NATO po harton plane të reja për të mbrojtur Europën, shkruan The Economist. Kur boksierin Mike Tyson e pyetën përpara një ndeshjeje nëse ishte i shqetësuar për planin e një kundërshtari, ai u përgjigj troç: “Të gjithë kanë një plan derisa goditen me grusht në gojë”.

    Me NATO-n ka qenë e kundërta. Për 42 vjet, aleanca është përgatitur për luftë konvencionale dhe bërthamore me Bashkimin Sovjetik dhe aleatët e tij. Në vitin 1991, Pakti i Varshavës u shpërbë dhe planet u flakën tutje. Tani pushtimi i Ukrainës nga Rusia ka nxjerrë në pah nevojën për strategji të reja.

    Së fundmi, udhëheqësit e vendeve të NATO-s u mblodhën në Vilnius, kryeqytetin e Lituanisë, për Samitin vjetor të NATO-s. Ata diskutuan planet e para gjithëpërfshirëse të mbrojtjes së aleancës, që nga koha e Luftës së Ftohtë.

    “Ky është ndryshimi më dramatik… që nga rënia e Murit të Berlinit”, thotë Matthew Van Wagenen, gjeneral amerikan në Shtabin Suprem të Fuqive Aleate në Europë (SHAPE). Pyetja është nëse aleatët mund të përmbushin ambiciet e tyre.

    Ka shumë gjëra në lojë. Jens Stoltenberg, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s do të qëndrojë në post edhe për një vit (aleatët nuk mund të pajtohen për një kandidat që do ta zëvendësonte).

    Ukraina dëshiron një ftesë për t’u bashkuar me aleancën pas luftës; ndërkohë ajo pret garanci të hollësishme dhe thelbësore të ndihmës afatgjatë.

    Aleatët pajtohen se Kina ka ndikim gjithnjë e më të madh në sigurinë europiane, edhe përmes thellimit të marrëdhënieve të saj me Rusinë, por ka dalë një mosmarrëveshje mbi hapjen e një zyre të NATO-s në Tokio, që e ka ndarë aleancën mbi mënyrën se si duhet të sillet ndaj Kinës.

    Pavarësisht gjithë këtyre, çështja më e rëndësishme është rishikimi i planifikuar i makinerisë ushtarake të NATO-s. Arkitekti i reformave të mbrojtjes është Chris Cavoli, një gjeneral amerikan që shërben si Komandant Suprem i Aleatëve në Europë (SACEUR).

    Postin e tij e ka mbajtur më parë Dwight Eisenhower, globi i të cilit qëndron ende në zyrën e gjeneralit Cavoli, në qytetin belg Mons. Gjenerali Cavoli, një folës i rrjedhshëm i rusishtes, i arsimuar në Princeton dhe Yale, konsiderohet gjerësisht si një nga oficerët më të mëdhenj të brezit të tij. Planet e tij shkojnë deri në 4000 faqe (të klasifikuara).

    Pjesa thelbësore është një treshe planesh rajonale: një për veriun, që mbulon Arktikun atlantik dhe europian; një për pjesën qendrore, që përfshin Baltikun dhe Europën Qendrore deri në Alpe; dhe një plan jugor për Mesdheun dhe Detin e Zi. Ka edhe nënplane për hapësirën, operacionet kibernetike dhe forcat speciale.

    Rusia është fokusi kryesor, por plani për jugun, me këmbënguljen e Turqisë, e ka ndarë vëmendjen në mënyrë të barabartë midis kërcënimit nga Rusia dhe grupeve terroriste.

    Qëllimi i parë dhe më i rëndësishëm i dokumenteve është parandalimi. “Çelësi për planet e luftës së NATO-s ka qenë gjithmonë fakti se Moska e di se ka plane luftarake të NATO-s”, thotë Tim Sayle, historian i aleancës në Universitetin e Torontos.

    Përveç kësaj, planet gjithashtu ofrojnë udhëzime të qarta për çdo forcë të armatosur në Europë dhe Amerikën e Veriut, se si të veprojnë nëse shpërthen konflikti.

    “Si një nëntoger i ri, e dija saktësisht se në cilin qytet do të shkonte bateria ime e artilerisë”, thotë gjenerali Darryl Williams, komandanti i ushtrisë amerikane në Europë, duke reflektuar mbi zhvendosjen e tij në Gjermaninë Perëndimore në vitin 1983. “Shpresojmë që së shpejti, do të kemi me këtë situatë, të njëjtën lloj qartësie si atëherë”.

    Këtë vit, gjenerali Cavoli do t’i caktojë role të veçanta çdo shteti ose pjese të frontit. Batalionet dhe brigadat e dinë paraprakisht zonën për të cilën do të jenë përgjegjës, qoftë ky një ishull norvegjez, apo një pjesë e Karpateve.

    Sigurisht që caktimi i detyrës nuk është e njëjta gjë si aftësia për ta kryer atë. Shpresohet se planet do të nxisin reforma dhe do të rrisin llogaridhënien.

    Gjatë Luftës së Ftohtë, SHAPE kishte një staf të madh që mund të vinte në provë vazhdimisht sa të gatshme ishin forcat kombëtare për luftim. Ky ekip u pakësua, por po rritet edhe një herë: “SACEUR tani po tregohet më i rreptë ndaj vendeve anëtare”, thotë një zyrtar europian.

    Në Samitin e NATO-s të vitit të kaluar në Madrid, aleatët ranë dakord se do të mbanin kolektivisht mbi 100,000 trupa të gatshëm për t’u mobilizuar në më pak se dhjetë ditë, dhe 200,000 të tjera në gatishmëri brenda një muaji, një numër shumë më i lartë se më parë. Gjithashtu, tani aleatët do t’i “deklarojnë” gjeneralit Cavoli se cilat njësi janë në dispozicion në çdo kohë, shkruan Albinfo.

    Në javët e fundit, Amerika, Gjermania dhe Britania kanë praktikuar se si mund t’i përshkallëzojnë shpejt batalionet e tyre në Poloni, Lituani dhe Estoni, për të formuar brigada. Italia ndoshta së shpejti do të kryejë një provë të ngjashme në Bullgari.

    Qëllimi i kësaj është të sigurohen shtetet baltike dhe t’i tregohet Rusisë se këto ushtri janë mjaft të shkathëta për të përforcuar frontin lindor të NATO-s, më shpejt se sa mund të mobilizohet Rusia për një sulm.

    Gjermania, Forcat e Armatosura të së cilës kanë qenë në një gjendje të dobët gjatë dekadës së fundit, këtë muaj, premtoi se do të vendoste një brigadë të tërë në tokën lituaneze, një angazhim historik. Stërvitjet e NATO-s po bëhen gjithashtu më kërkuese: ato janë “pak a shumë prova ushtarake”, thotë një zyrtar. Prova më e madhe në dekada, me emrin Jupiter, do të kryhet më vonë këtë vit.

    Planet e reja të NATO-s, jo vetëm që do të shkathtësojnë ushtritë, por gjithashtu do të përcaktojnë prioritetet për prokurimet dhe investimet. Mbrojtja kolektive e kontinentit kërkon një armatim të rëndë: avionë, tanke dhe artileri.

    Por pas sulmeve të 11 shtatorit 2001, për vite me radhë, aleatët po luftonin luftëra guerile në Afganistan dhe Irak, që kërkonin lloje disi të ndryshme pajisjesh: automjete të qëndrueshme ndaj minave, helikopterë transporti dhe këmbësori të lehtë.

    NATO nuk vendoste asnjë disiplinë në lidhje me armët që blinin anëtarët e tij: “Ne nuk kemi pasur kërkesa të njëmendta ndaj kombeve, që janë zbatuar vërtet gjatë 30 viteve të fundit”, thotë gjenerali Van Wagenen.

    Qëllimi tani është që të vendosim sërish në linjë kërkesën dhe ofertën, nëpërmjet një mekanizmi të njohur si “kërkesa e strukturës së forcës”, që në thelb është lista e gjeneralit Cavoli mbi atë çfarë nevojitet në mënyrë që strategjia e tij ushtarake të funksionojë siç është parashikuar.

  • Çfarë qëndron pas dorëheqjeve të BDI-së nga Qeveria maqedonase?

    Çfarë qëndron pas dorëheqjeve të BDI-së nga Qeveria maqedonase?

    Kryeministri maqedonas, Dimitar Kovaçevski, ka kërkuar nga VMRO-DPMNE-ja që të mbështesë ndryshimet kushtetuese, pasi sipas tij, partitë në pushtet kanë mbështetur kërkesat e këtij subjekti opozitar për një Qeveri të zgjeruar, pa Bashkimin Demokratik për Integrim (BDI).

    Ky zhvillim vjen pasi kreu i BDI-së, Ali Ahmeti, njoftoi se ministrat dhe zyrtarët e tjerë qeveritarë nga partia e tij kanë dhënë dorëheqje nga ekzekutivi maqedonas.

    Ai tha më 30 korrik se vendimi për dorëheqjen e ministrave nga Qeveri u mor “duke u nisur nga kushtëzimi i VMRO-DPMNE-së se do t’i votonte ndryshimet kushtetuese nëse BDI-ja del nga Qeveria”.

    Zëvendëskryeministri Artan Grubi në një intervistë për televizionin T7 në Prishtinë deklaroi se BDI-ja “me qëllim të arritjes së integrimit evropian është e gatshme që të heqë dorë nga të gjitha pikat e programit të saj” që parashohin edhe “kryeministrin e parë shqiptar” në 100 ditët e fundit të punës së Qeverisë.

    Por, kreu i BDI-së Ahmeti, tha se dorëheqjet e zyrtarëve të partisë së tij do të hyjnë në fuqi pasi të votohen ndryshimet kushtetuese.

    BDI-ja në ekzekutivin që drejtohet nga kryeministri Dimitar Kovaçevski, ka pesë ministri, përkatësisht atë të Punëve të Jashtme, Ekonomisë, Financave, Arsimit dhe Sistemit Politik dhe një zëvendëskryeministër.

    “Ja edhe një shans për [kreu i VMRO-së, Hristijan] Mickovskin dhe VMRO-në, të cilët me votën për Evropën në Kuvendin e Maqedonisë së Veriut mund të dëshmojnë nëse vërtetë janë për agjendën evropiane, apo do të vazhdojnë me bllokada. Mickovski duhet të vendosë që deputetët e VMRO-së të mbështesin ndryshimet kushtetuese dhe të vazhdojnë në rrugën evropiane. Mickovski duhet ta shfrytëzojë rastin dhe të vendosë, të votojë për BE-në apo izolimin”, deklaroi zëdhënësja e LSDM-së, Bogdanka Kuzeska.

    Nga VMRO-DPMNE-ja thanë se dorëheqje duhet të japin edhe ministrat e Lidhjes Social Demokrate të Kovaçevskit dhe vendi menjëherë të shkojë në zgjedhje të parakohshme.

    “Problem nuk është vetëm BDI-ja, por dorëheqje të parevokueshme të paraqesin edhe nga LSDM-ja dhe menjëherë të shkojmë në zgjedhje të parakohshme parlamentare, pasi gjithçka tjetër është humbje kohe. E kemi thënë, mirë është që BDI-ja është shprehur e gatshme të kalojë në opozitë prej nga do të përgjigjet për krimin e bërë”, deklaroi zëdhënësi i VMRO-së, Naum Stoilkovski.

    Sipas BDI-së, dorëheqjet janë firmosur nga të gjithë ministrat dhe i janë dorëzuar kryeministrit, Dimitar Kovaçevski. Por, sipas vendimit të partisë, dorëheqjet do të dorëzohen në Kuvend pasi të jenë miratuar ndryshimet kushtetuese.

    Nga VMRO-ja thanë se ndryshimet kushtetuese do të mbështeten vetëm nëse pranohet kushti i saj që ato të hyjnë në fuqi pas përfundimit të bisedimeve me Bashkimin Evropian, apo paralelisht me anëtarësimin në bllok.

    Vendimi i BDI-së për dorëheqjen e ministrave të saj ndërkohë ka shkaktuar polemika dhe ka ndarë në qëndrime edhe njohësit e çështjeve politike.

    Analisti Albert Musliu thotë se nuk sheh “taktizime” nga BDI-ja në vendimin e saj, ndërsa sipas tij, “kërkesa për hyrjen në fuqi të ndryshimeve kushtetuese sipas dëshirës së VMRO-DPMNE-së, “ka adresë të gabuar”.

    Ai thotë se kjo nuk varet nga partitë politike vendore, por nga BE-ja, me pëlqimin e Bullgarisë fqinje.

    “Nuk shoh taktizime nga BDI-ja, por shoh lëvizje nga kjo parti për të pamundësuar pretendimet me të cilat abuzon VMRO-ja në momentet kur për ndryshimet kushtetuese duhet mbështetje edhe nga deputetët e VMRO-DPMNE-së. Këtu të vetmen lojtare joracionale e shoh opozitën, pasi kërkon gjëra që nuk janë të realizueshme. Kërkesat që kishin të bëjnë me vendimet e subjekteve politike vendore mendoj se nuk kontestohet dhe janë plotësuar. Edhe pse janë joracionale, ato u plotësuan, jo vetëm nga BDI-ja, por edhe kryeministri Dimitar Kovaçevski, që është nga LSDM-ja, që u deklarua i gatshëm për hyrjen e VMRO-së në Qeveri me disa poste udhëheqëse vetëm që t’i mbështesë ndryshimet kushtetuese. Nuk duhet tani të komplikohen gjërat, ndryshimet janë në procedurë dhe duhet të votohen”, thotë Musliu për Radion Evropa e Lirë.

    Por, njohësi i çështjeve politike, Vladimir Bozhinovski, thotë se kushti kryesor i VMRO-së nuk ishte që të dorëhiqeshin ministrat e BDI-së, por hyrja në fuqi e ndryshimeve kushtetuese pas përfundimit të bisedimeve me BE-në.

    Ai thotë se dorëheqjen e ofruara nuk duhet të jenë objekt debati, pasi ato më tepër kanë të bëjnë me shpërqendrimin e vëmendjes së opinionit nga akuzat që po bëhen ndaj kësaj partie për aferat korruptive.

    “Kushti kryesor i VMRO-DPMNE-së për gjetjen e ndonjë kompromisi të mundshëm nuk kishte të bënte me mbështetjen e ndryshimeve kushtetuese, por me hyrjen e tyre në fuqi vetëm pasi të kenë përfunduar bisedimeve e anëtarësimit, apo me anëtarësimin e Maqedonisë [së Veriut] në BE. Ky ishte kushti, kështu që dorëheqjet që ofrohen, pasi nuk janë dorëheqje, janë çështje teknike që lidhen me kushtin e VMRO-së. Konsideroj se nuk janë objekt debati pasi ato nuk kanë të bëjnë me kompromisin”, thotë Bozhinovski.

    Ai thotë Maqedonia e Veriut ndodhet në situatën e tanishme për faktin se kryeministri ka nënshkruar marrëveshjen pas u konsultuar me opozitën që ndryshimet kushtetuese të hyjnë në fuqi paralelisht me anëtarësimin e shtetit në BE.

    Daljen nga situata e krijuar, Bozhinovski e sheh përmes mbajtjes së zgjedhjeve të parakohshme parlamentare.

    “Prandaj më së miri do të ishte që dy blloqet të dalin para qytetarëve me qëndrimet dhe propozimet e tyre, se cila zgjidhje do të ishte më e mira dhe qytetarët të vendosnin se çfarë do të pranojnë”, thotë ai.

    Ndryshimet në Kushtetutën maqedonase duhet të bëhen për përfshirjen e pakicës bullgare në preambulën e saj, si popull shtetformues dhe bazohen në atë që njihet si “propozim francez” për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve të Maqedonisë së Veriut me Bullgarinë.

    Në rast se kjo nuk ndodh, atëherë Sofja mban të drejtën e përdorimit të vetos, apo bllokimit të bisedimeve për anëtarësim në BE të Shkupit, ashtu siç bëri edhe në vitin 2020.

    Opozita maqedonase është kundër ndryshimeve, pasi sipas saj, “pala bullgare nuk do të ndalet me kushtëzimet e saj edhe sikur të miratohen këto ndryshime”.

    Debati parlamentar për ndryshimin e Kushtetutës ka nisur më 25 korrik, ndërsa seanca plenare është caktuar të mbahet më 18 gusht./REL

  • BE do dorëheqje urgjente të kryetarëve në veri

    BE do dorëheqje urgjente të kryetarëve në veri

    Më 10 korrik Kosova dhe Bashkimi Evropian, në Bratisllavë, arritën një ujdi për rrugën që duhet ndjekur për shtensionim të situatës në veri.

    Si hap i parë që u plotësua ishte zvogëlimi i pranisë së njësive policore në e përreth godinave komunale në Leposaviq, Zubin Potok, e Zveçan.

    Por hapa tutje drejt qëllimit që e ka edhe marrëveshja nga kryeqytetit sllovak, pra që është mbajtja e zgjedhjeve të parakohshme në katër komunat, nuk u bënë.

    Derisa institucionet kosovare, thonë se votimet e reja duhet të bëhen përmes nënshkrimit të peticionit, nga Brukseli zyrtar e kanë një rrugë më të shkurtër deri te zgjedhjet, që duhet të jenë gjithëpërfshirëse.

    ”Dorëheqjet e kryetarëve të komunave janë mënyra më e shpejtë për të nxitur zgjedhje të parakohshme, ndërkohë që të dyja palët duhet të tregojnë konstruktivitet në realizimin e zgjedhjeve. Status-quoja e cila rezultoi nga tërheqja e serbëve nga institucionet e Kosovës nëntorin e kaluar dhe bojkotimi i zgjedhjeve të prillit nga komuniteti serb i Kosovës, nuk është e qëndrueshme”, thuhet në një përgjigjien për Klan Kosovën nga Shërbimi për Punë të Jashtme (EEAS).

    Pos kësaj, në përgjigjen nga unioni që ka 27 vende anëtare, thonë se presin që serbët e Kosovës të zotojnë pjesëmarrjen në zgjedhjet e reja.

    Ndërkohë vazhdimin e protestës kundër kryetarëve, nga BE-ja nuk e shohin si veprim të duhur përpara për të nxitur zgjedhje, qoftë përmes opsionit të dorëheqjes apo atij të peticionit.

    Me marrëveshjen e bërë para tri jave Qeveria e Kosovës, si hap drejt votimeve të reja në Leposaviq, Zubin Potok, Zvecan e Mitrovice, bëri një deklaratë publike, për të mbështetur mbajtjen e tyre, pas verës.

    Kosova zotohet të sigurojë bazën e nevojshme ligjore për të mundësuar organizimin e zgjedhjeve.

  • SHBA-ja sanksionon anëtaren serbe të Presidencës së Bosnjës dhe krerë të Republikës Sërpska

    SHBA-ja sanksionon anëtaren serbe të Presidencës së Bosnjës dhe krerë të Republikës Sërpska

    Shtetet e Bashkuara kanë vendosur sanksione ndaj anëtares serbe të Presidencës së Bosnje e Hercegovinës, Zhelka Cvijanoviq, dhe zyrtarëve të tjerë të lartë nga Republika Sërpska, për shkak të minimit të Marrëveshjes së Paqes të arritur në Dejton më 1995.

    Në listën e sanksioneve të Departamentit amerikan të Thesarit janë futur edhe kryetari i Parlamentit të Republikës Sërpska, Nenad Stevandiq, kryeministri i këtij entiteti, Radovan Vishkoviq dhe ministri i Drejtësisë në Republikën Sërpska, Millosh Bukejlloviq.

    Thesari tha se zyrtarët e sanksionuar janë drejtpërdrejtë përgjegjës për inkurajimin e miratimit të vendimeve nga Asambleja Kombëtare e entitetit të Republikës Sërpska për të shpallur vendimet e Gjykatës Kushtetuese të Bosnjës si të pavlefshme në këtë entitet. Me këtë veprim, sipas SHBA-së, ata kanë kërcënuar zbatimin e Marrëveshjes së Dejtonit.

    “Këto veprime kërcënojnë stabilitetin, sovranitetin dhe integritetin territorial të Bosnje e Hercegovinës dhe paqes të fituar me mund të mbështetur nga Marrëveshja e Dejtonit. Kjo sjellje kërcënon më tej trajektoren e të ardhmes së shtetit dhe integrimit të suksesshëm në institucionet euroatlantike”, tha nënsekretari i Thesarit për Terrorizëm dhe Financimin e Inteligjencës, Brian E.Nelson.

    “Ne do të vazhdojmë të mbështesim popullin e Bosnje e Hercegovinës në përpjekjet e tyre për sundim të ligjit dhe të sigurohemi që paqja dhe prosperiteti të mbizotërojnë”, shtoi ai.

    Presidenti i Republikës Sërpska, Millorad Dodik, ka sponsorizuar ligjin që i shpallë të pavlefshme vendimet e Gjykatës Kushtetuese të Bosnjës në territorin e këtij entiteti.

    Vetë Dodik më herë është futur në listën e sanksioneve amerikane. Më 5 janar të vitit 2022, SHBA-ja e akuzoi atë se drejtëpërdretjë apo në mënyrë të tërthortë kishte shkelur, penguar apo kërcënuar që Marrëveshja e Dejtonit të mos zbatohej, por edhe nën akuza se është përfshirë në aktivitete korruptive.

    Edhe në korrik të vitit 2017, Thesari e kishte akuzuar Dodikun se po pengonte zbatimin e Marrëveshjes së Dejtonit.

    Pas miratimit të ligjit sa i përket vendimeve të Kushtetueses, përfaqësuesi i lartë ndërkombëtar në Bosnje, Christian Schmidt më 1 korrik përdori autoritetin e tij duke shfuqizuar këtë legjislacion dhe publikisht dënoi ligjin, që tha se minon rendin kushtetues, sundimin e ligjit dhe ndarjen e pushtetit.

    Pavarësisht vendimit të Schmidtit, Dodik e nënshkroi ligjin më 7 korrik.

    Dodik po ashtu ka thënë se nuk do të pranojë vendimet e Schmidtit, ndërkaq Asambleja e Republikës Sërpska po ashtu ka marrë vendim që vendimet e përfaqësuesit të lartë të mos publikohen në Republikën Sërpska.

    Në korrik, presidenti i Republikës Sërpska ka paditur Schmidin, duke thënë se ai po vepron në Bosnje pa autorizimin e Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara.

    Udhëheqësit në Republikën Sërpska vazhdimisht kanë deklaruar se nuk e njohin Schmidin, i cili u emërua më 2021 si përfaqësues i lartë. Emërimi i tij nuk u konfirmua nga Këshilli i Sigurimit, për shkak se në këtë institucion, emërimin e tij e kundërshtuan Kina dhe Rusia. Megjithatë, shtetet e tjera anëtare të këshillit tha se konfirmimi i emërimit të Schmidit nuk kërkohet.

    Çfarë ndikime kanë këto sanksione?
    Thesari tha se të gjitha pronat e personave të sanksionuar që janë në SHBA apo janë nën kontrollin e shtetasve amerikanë duhet të raportohen në Zyrën për Kontrollin e Aseteve të Huaja.

    Gjithashtu, çdo subjekt që është nën pronësi, qoftë në mënyrë të drejtpërdrejtë apo tërthorazi nga personat e sanksionuar, po ashtu do të bllokohen. Sanksionet parashohin edhe bllokimin e transaksioneve nga shtetasit amerikanë me të sanksionuarit, përveç nëse marrin licencë nga Zyra për Kontrollin e Aseteve të Huaja. Ndalesat po ashtu përfshijnë edhe kontribute apo ofrimin e fondeve mallrave apo shërbimeve për të sanksionuarit./REL

  • Simiq “kërcënon” me mospjesëmarrje në zgjedhjet e reja në veri të Kosovës

    Simiq “kërcënon” me mospjesëmarrje në zgjedhjet e reja në veri të Kosovës

    Nënkryetari i Listës Serbe, Igor Simiq në një intervistë për media ka “kërcënuar” me mospjesëmarrje në zgjedhje të reja në veri të Kosovës, pa u plotësuar disa kushte.

    “Pa plotësuar kushtet që na i kanë vënë qytetarët, nuk mund të diskutojmë mundësinë e zgjedhjeve”, tha Simiq.

    Nga ana e tyre, analistët në Kosovë e kanë komentuar këtë deklaratë të Simqit, duke thënë se bazuar në këtë shteti serb e ka arritur qëllimin për krijimin e trazirave në Kosovë.

    Sipas tyre, zgjedhjet do të bëhen për t’i tërhequr serbët nga veriu, kësisoj edhe Simiq po i kundërshton ato.

  • ​KE publikon raportin “screening” për Shqipërinë

    ​KE publikon raportin “screening” për Shqipërinë

    Komisioni Evropian ka publikuar raportin “screening” për Shqipërinë, një vit pas hapjes së negociatave Shqipëri-Bashkimi Evropian dhe përfundimit të raundit të parë të takimeve.

    Në raport është evidentuar rrugëtimi i Shqipërisë drejt BE-së, problematikat kryesore në vend, por edhe arritjet në reforma kyçe.

    Raporti screening i Komisionit Evropian po ashtu paraqet paraqitur rekomandimet për hapat pasardhës që duhen ndërmarrë në kuadër të procesit të negociatave për anëtarësim.

    Raporti nis me gjetjen se Shqipëria ka vendosur në rendin e saj kushtetues themelet e një shteti demokratik dhe po ndjek konsolidimin e institucioneve të saj demokratike, ndërsa më pas ndalet tek zgjedhjet dhe financimi i fushatave.

    “Kuadri ligjor dhe institucional lejon një proces zgjedhor demokratik. Nevojiten përpjekje të mëtejshme për të adresuar disa paqartësi ligjore dhe mospërputhje të theksuara nga OSBE/ODIHR-i, si dhe rekomandime të tjera të përbashkëta të OSBE/ODIHR-it dhe Komisionit të Venecias. Legjislacioni për mediat në fushatat zgjedhore, veçanërisht për dezinformimin dhe platformat online duhet të forcohet më tej. Për financimin e partive politike dhe fushatave zgjedhore, rishikimi i kuadrit legjislativ parashikon më shumë transparencë, por kapacitetet zbatuese duhet të konsolidohen”, thuhet në raport.

    Në përmbledhjen e gjetjeve për gjyqësorin KE del në përfundimin se Shqipëria është e përgatitur në mënyrë të moderuar për funksionimin e gjyqësorit.

    “Kuadri legjislativ dhe institucional i Shqipërisë ka një nivel të lartë përputhshmërie me Legjislacionin e BE-së dhe standardet evropiane. Megjithatë, Shqipëria duhet të konsolidojë dhe thellojë më tej zbatimin e kuadrit ligjor dhe institucional të reformuar, veçanërisht në lidhje me forcimin e mëtejshëm të pavarësisë së gjyqtarëve dhe të sistemit gjyqësor dhe prokurorial, konsolidimin e llogaridhënies dhe integritetit në të gjitha nivelet, aksesin dhe cilësinë e drejtësisë si dhe ofrimit efikas të drejtësisë”, thuhet në raport.

    Duke vijuar me luftën kundër korrupsionit, raporti del në përfundimin se Shqipëria ka nivel përgatitjejeje në luftën kundër korrupsionit.

    “Kuadri legjislativ dhe institucional i Shqipërisë për anti-korrupsionin është pjesërisht në përputhje me Legjislacionin e BE-së. Korrupsioni është i përhapur në shumicën e fushave të jetës publike dhe të biznesit duke përfshirë të gjitha degët e qeverisjes qendrore dhe vendore dhe institucionet dhe mbetet një zonë me shqetësim serioz. Në përgjithësi, masat kundër korrupsionit kanë një ndikim të kufizuar në sektorët veçanërisht të cenueshëm”, thuhet në raport.

    Raporti i KE jep edhe rekomandimet.

    “Shqipëria duhet të trajtojë kompleksitetin e lartë të kuadrit të parandalimit të korrupsionit dhe të sigurojë efikasitetin e tij veçanërisht në sektorët e rrezikut si prona, prokurimi publik dhe financat publike. Për sa i përket zbatimit, Shqipëria duhet të bëjë përparim vendimtar drejt zgjidhjes së problemit të mosndëshkueshmërisë dhe natyrës së përgjithësuar dhe të përhapur të korrupsionit, konsolidimit të kapaciteteve operacionale dhe njerëzore të SPAK-ut dhe gjykatave të SPAK-ut si dhe drejt krijimit të një historie solide në shtypjen sistematike të korrupsionit, veçanërisht. në nivel të lartë, duke përfshirë konfiskimin përfundimtar të aseteve. Shqipëria duhet të trajtojë në mënyrë sistematike dhe efektive rekomandimet e Grupit të Shteteve të Këshillit të Evropës kundër Korrupsionit (GRECO)”, vijon raporti.

    Raporti prek gjerësisht përpjekjet për reformimin e administratës publike.

    “Shqipëria është mesatarisht e përgatitur në kuadrin e saj strategjik për reformën e administratës publike. Shqipëria duhet të zhvillojë dhe miratojë në kohë kuadrin e saj të ri strategjik për të siguruar vazhdimësinë e reformave. Duhet të sigurohet konsekuenca e përgjithshme dhe qëndrueshmëria financiare e strategjisë. Sistemi i koordinimit të politikave për zbatimin e reformave mbetet kompleks dhe koordinimi dhe drejtimi politik për zbatimin dhe monitorimin e reformave duhet të rritet”, thuhet në raport.

    “Shqipëria është mesatarisht e përgatitur për shërbimin e saj publik dhe zhvillimin e burimeve njerëzore. Kuadri rregullator i shërbimit civil nuk është gjithëpërfshirës dhe ka boshllëqe legjislative, duke përfshirë mungesën e një politike shpërblimi dhe mungesën e një klasifikimi të harmonizuar të vendeve të punës. Dispozitat për rekrutimin dhe promovimin e bazuar në merita ekzistojnë, por duhet të zbatohen në mënyrë të vazhdueshme në të gjitha nivelet në praktikë”, vijon raporti.

    Raporti vë në dukje se Shqipëria është mesatarisht e përgatitur për sistemin e saj të ofrimit të shërbimeve.

    “Dixhitalizimi i ofrimit të shërbimeve publike dixhitale është përmirësuar ndjeshëm, por duhet të garantohet aksesi ndaj shërbimeve administrative për të gjithë qytetarët dhe bizneset dhe trajtimi i barabartë për të gjithë”, thuhet në raport.

    Në lidhje me financat, raporti del në përfundimin se Shqipëria është mesatarisht e përgatitur për sistemin e saj të menaxhimit të financave publike.

    “Shqipëria ka një kuadër të mirë-krijuar për menaxhimin e financave publike. Megjithatë, ka nevojë për përmirësimin e mëtejshëm të kuadrit buxhetor afatmesëm dhe rritjen e kapaciteteve institucionale për monitorimin e rreziqeve fiskale dhe menaxhimin e investimeve publike”, vijon raporti.

    Ndërkaq, KE thekson se kuadri ligjor dhe institucional i Shqipërisë është pjesërisht i përafruar me legjislacionin e BE-së dhe standardet evropiane për të drejtat themelore.

    “Zbatimi duhet të forcohet për të garantuar gëzimin e plotë të të drejtave të njeriut në praktikë, veçanërisht në lidhje me forcimin e kapaciteteve të institucioneve të pavarura të të drejtave themelore, mbrojtjen e të dhënave personale dhe lirinë e shprehjes, barazinë gjinore dhe mosdiskriminimin, të drejtat e fëmijës , të drejtat e personave me aftësi të kufizuara, si dhe përfundimin e proceseve kalimtare në fushën e të drejtave pronësore dhe sigurimin e mbrojtjes së personave që u përkasin pakicave”, thuhet në raport.

    “Kuadri ligjor dhe institucional nuk është në përputhje me legjislacionin e BE-së lidhur me të drejtat e qytetarëve të BE-së. Shqipëria duhet të sigurojë përafrimin e plotë të kuadrit të saj legjislativ me legjislacionin e BE-së për të garantuar gëzimin e plotë të të gjitha të drejtave të shtetësisë së BE-së pas anëtarësimit. Shqipëria duhet të përmbahet nga zhvillimi dhe zbatimi i një skeme investitor -qytetari”, thekson raporti.

    Raporti ndalet tek lufta ndaj kriminalitetit.

    “Shqipëria ka përgatitje në luftën kundër krimit të organizuar. Bashkëpunimi për zbatimin e ligjit me shtetet anëtare të BE-së, EUROPOL dhe EUROJUST, si dhe një përfshirje shumë aktive në EMPACT, po japin rezultate pozitive. Nevojiten përpjekje të mëtejshme për të konsoliduar historikun e hetimeve, ndjekjeve penale, dënimeve përfundimtare dhe sekuestrimin dhe konfiskimin e aseteve të lidhura me krimin e organizuar.

    Autoritetet e zbatimit të ligjit kanë një nivel të mirë bashkëpunimi me homologët e tyre në shtetet anëtare të BE-së. Shqipëria duhet të miratojë një kuadër strategjik gjithëpërfshirës në fushën e drogës dhe të forcojë dhe funksionalizojë kuadrin e saj institucional, në veçanti duke krijuar një Observator Kombëtar të Drogave dhe një sistem kombëtar operacional të paralajmërimit të hershëm për shkëmbimin e informacionit në lidhje me substancat psikoaktive vdekjeprurëse. Shqipëria duhet të zhvillojë një histori solide të konfiskimeve të drogës dhe shkatërrimit dhe konfiskimit të aseteve përkatëse”, vijon raporti.

    Sipas raportit, bashkëpunimi rajonal dhe shkëmbimi i informacionit delikat me Europolin dhe Shtetet Anëtare është i kënaqshëm, por nevojitet punë e mëtejshme për të trajtuar financimin e terrorizmit dhe pastrimin e parave dhe materialet me përmbajtje terroriste në internet.

    “Shqipëria duhet të rrisë kapacitetin e saj administrativ për të përmbushur kërkesat e BE-së për bashkëpunimin gjyqësor në çështjet penale, civile dhe tregtare

    Bashkëpunimi me Shtetet Anëtare dhe Frontex për operacionet e ripranimit dhe kthimit është shumë i mirë. Shqipëria duhet të sigurojë kapacitete të përshtatshme pritjeje dhe emergjence. Shqipëria duhet të zbatojë procedurat e kthimit në përputhje me ligjin për të huajt dhe në përputhje me legjislacionin e BE-së.

    Vazhdon bashkëpunimi me EUAA për forcimin e sistemit kombëtar të azilit dhe pritjes. Mbetet për t’u arritur një zbatim efektiv dhe cilësor i ligjit për azilin që kërkon kapacitete administrative shtesë. Referimet në procedurën e azilit duhet të zbatohen në mënyrë sistematike”, thuhet në raport.

    “Politika e vizave e Shqipërisë duhet të përafrohet plotësisht me atë të BE-së. Numri i shtetasve shqiptarë që paraqesin kërkesa për azil në shtetet anëtare të BE-së kërkon ende përpjekje të vazhdueshme dhe të qëndrueshme. Bashkëpunimi operacional me Frontex është i mirë dhe duhet të vazhdojë të zhvillohet. Duhet të trajtohet qarkullimi i lartë i oficerëve në kufi”, vijon raporti.

    Raporti i KE vëren se Shqipëria është mes një niveli të moderuar dhe të mirë përgatitjeje për t’u bërë një ekonomi tregu funksionale.

    “Vazhdon të ketë një konsensus të gjerë të brendshëm mbi bazat e politikës ekonomike, duke përfshirë një rol të kufizuar të shtetit në ekonomi dhe një angazhim politik për liberalizimin e tregut. Hapësira fiskale dhe qëndrueshmëria e borxhit u përmirësuan mesatarisht, por raporti i të ardhurave tatimore mbeti nën potencial dhe kufizon krijimin e hapësirës së mjaftueshme fiskale për përballimin e goditjeve të brendshme dhe të jashtme dhe për financimin e investimeve që rrisin produktivitetin. Siguria e dobët ligjore, niveli i lartë i aktivitetit ekonomik informal (pavarësisht disa përparimeve në këtë drejtim gjatë dy viteve të fundit), niveli i ulët i zhvillimit të sektorit financiar dhe vështirësitë me regjistrimin e titujve të tokës vazhdojnë të kufizojnë funksionimin efektiv të ekonomisë së tregut, e cila reflektohet në konvergjencë të ngadaltë dhe rritje nën potencial. Shqipëria dorëzon Programin e saj të Reformës Ekonomike (ERP) rregullisht dhe në kohë Komisionit Evropian dhe autoritetet kanë mbetur të përkushtuara ndaj politikave të orientuara nga stabiliteti bazuar në një përzierje të gjerë politikash të përshtatshme gjatë dekadës së fundit. Pati vetëm një ndjekje të pjesshme të rekomandimeve të politikave të BE-së të përcaktuara në paketat e njëpasnjëshme të zgjerimit dhe të udhëzimeve të politikave të miratuara bashkërisht në kontekstin e ushtrimit të ERP-së. Shqipëria duhet të përshpejtojë zbatimin e udhëzimeve të politikave të miratuara bashkërisht në Dialogun Ekonomik dhe Financiar vjetor midis BE-së me vendet e Ballkanit Perëndimor dhe Turqisë, bazuar në vlerësimin e Komisionit për Programet e Reformës Ekonomike”, thuhet në raport./ATSH/

  • Tahiri: Qeveria nuk flet me sektorin privat

    Tahiri: Qeveria nuk flet me sektorin privat

    Shefi i grupit parlamentar të Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës, Besnik Tahiri deklaroi se qasja aktuale e shumicës parlamentare është më e dobëta në historinë e parlamentarizimit. Sipas tij, secili ligj i cili ka ardhur në kuvend ka qenë anti-kushtetues. Kështu u shpreh ai pas tryezës së diskutimit me përfaqësues nga ekonomia dhe me bizneset e sektorit privat. Tahiri shtoi se komunikimi i rregullt i qeverisë me sektorin privat nuk ekziston.

    Pas tryezës së katërt së organizuar të AAK-së, shefi i deputetëve të kësaj partie, tha se këto takime i kanë mjet pune, ku të gjitha konkluzionet do të bëhen bashkë për të ndërtuar një platformë.

    “Nuk mund ta gjesh një ligj i cili e ka zgjedhur një problem. Ligji për Pagën Minimale ka krijuar problem. Ligji për Pagat është ligji i zbritjes së pagave, ka krijuar problem. Kodi Civil nuk ka ardhur, ka krijuar problem mes tyre. Marrëveshjet ndërkombëtare nuk kanë kaluar. Ligjet për shëndetësi janë zero, ligjet për arsim janë zero. Secilin ligj që e kanë prekur, përveç disa marrëveshjeve ndërkombëtare, shumica e ligjeve janë ligje anti-kushtetuese. Këtë kuvend dhe qasjen e kësaj shumice e konsideroj si më të dobëtën ndonjëherë në historinë e parlamentarizmit”, deklaroi ai.

    Pas takimit me sektorin privat, Tahiri tha se u diskutua edhe për burokracinë e madhe, për çka kanë dalë 10 konkluzione.

    “Shihet që jo-stabiliteti politikë, perceptimi se në Kosovë është luftë, se ka një konflikt falë një qeverisje eksperimentale të zotëri Kurtit, ka bërë që edhe sektori ekonomik të afektohet drejtpërdrejt dhe në veçanti investimet e huaja. Mungesa e qëndrueshmërisë energjetike, mos-investimi në termo-elektrana dhe refuzimi i gazit amerikanë, tregon po ashtu për një problem shumë të madh që lidhet me energjinë. Pritet që viti që po vjen të ketë probleme serioze, duke ditur çmimin e lartë që tani në verë po e paguajnë për energjinë. Çështja e tretë lidhet me burokracinë e madhe, administratën e madhe dhe mos funksionalitetin e trekëndëshit, qeveri-ekonomi-sektor privat. Këtu u theksuan shumë probleme të mëdha që ndërlidhen edhe me pengesat e mëdha administrative por njëkohësisht edhe mos komunikimin e agjencive dhe sektorëve të cilët e ndihmojnë ekonominë”, shtoi Tahiri.

    Në konferencë për media, Tahiri tha se ka investime kapitale të dobëta nga ana e shtetit.

    “Çështja e pestë ka të bëjë me një sentiment anti-ekonomik, anti-sektor privat, anti-biznes. Pra nuk ka dialog, nuk flet qeveria me sektorin privat. Këshilli Ekonomik Social që ka përcaktuar që do të duhej përcaktonte pagën minimale, nuk është mbledhur kurrë. Komunikimi me oda është totalisht i pashmangshëm dhe komunikimi i rregullt i qeverisë me sektorin privat nuk ekziston. Një problem shumë i madh u shpërfaq edhe ndaj respektimit të kontratave nga punëdhënësit. Nuk marrin përgjigje, kontratat, çmimet rriten dhe shumicën e kohës shumë investitorë, shumë punëkryes punojnë me humbje”, shtoi Tahiri.

    Deputeti i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës përmendi edhe mungesën e kushteve për investime të huaja, përkundër siç tha ai, interesimit të diasporës.

    “Çështja e shtatë lidhet me mungesën e kushteve për investime të huaja, në veçanti për diasporën. Realisht, de-funksionalizimi i plot i Agjencisë Kosovare për Investime që është pranë Ministrisë së Tregtisë. Aty u tha që ka shumë prej diasporës që kanë interesim, mirëpo nuk ka kushte për investime”, shtoi ai.

    Tahiri foli edhe për rastin e “Klan Kosovës”, ku tha se kanë solidaritet të plot me këtë medium.

    “Ajo çfarë po ndodhë me ata është një skandal në rrafshin tanimë ndërkombëtar. Sa më shpejt që këtë e kupton qeveria, aq më mirë do të jetë për Kosovën, e aq më mirë do të jetë për shoqërinë demokratike. Demokracia, fjala e lirë dhe mbi të gjitha mediat janë në një rrezik të paprecedent që nga shpallja e Pavarësisë së Kosovës”, Tahiri.

    Në këtë takim, Tahiri shtoi se u përmend edhe çështja e stopimit të hekurudhës Kosovë-Shqipëri, e cila sipas tij, do të ndihmonte dhe mundësonte lidhjen me Portin e Durrësit.

    Veç tjerash, deputeti Besnik Tahiri tha se do të vazhdojnë me ciklin e komunikimit me sektorin privat çdo muaj.

  • Shefi i Komandës Operative të armatës zvicerane viziton Kosovën

    Shefi i Komandës Operative të armatës zvicerane viziton Kosovën

    Bern, 31 korrik –Komandanti i Korpusit Laurent Michaud, Shef i Komandës Operative, viziton ushtarët zviceranë të SWISSCOY të angazhuar në Forcën e Kosovës (KFOR) dhe Forcën e Bashkimit Evropian (EUFOR) në Bosnje dhe Hercegovinë nga 31 korriku deri më 2 gusht, ka njoftuar sot për gazetën zvicerane ne shqip Le Canton27.ch z.Stefan Hofer zëdhënës i armatës helvetike.

    Në kuadër të kësaj vizite treditore të trupave, Shefi i Komandës Operative do të marrë informacionin më të fundit mbi situatën e sigurisë në sektorin e angazhimit dhe mbi elementët e ndryshëm të angazhuar aktualisht, veçanërisht oficerët zviceranë të integruar në stafin shtetëror-ndërkombëtar të KFOR-it. Komandanti i korpusit Michaud do të vizitojë trupat e angazhuara në terren. Ai do të takohet edhe me ambasadorët e Zvicrës në Kosovë dhe Bosnjë e Hercegovinë si dhe me komandantët e KFOR-it dhe EUFOR-it.

    Kreu i Komandës së Operacioneve do të përfitojë gjithashtu nga ceremonitë e Ditës Kombëtare për të nderuar gratë dhe burrat që kanë dalë vullnetarë dhe për t’i falënderuar ata për kontributin e tyre të rëndësishëm dhe të bashkuar për sigurinë dhe paqen në Ballkan dhe në Evropë. Përpjekjet e vazhdueshme të ushtarëve të KFOR-it dhe EUFOR-it mbeten faktorë vendimtarë për stabilitetin e këtij rajoni, veçanërisht në periudhën aktuale të tensionit.

    Përtej kontributit të sigurisë së KFOR-it dhe EUFOR-it, këto angazhime jashtë vendit gjithashtu bëjnë të mundur përdorimin e proceseve dhe materialeve në një mjedis operativ dhe rrisin ndërveprueshmërinë e Ushtrisë dhe oficerëve të saj. Prandaj, ato përfaqësojnë vlerë të shtuar të konsiderueshme për zhvillimin e aftësive të Forcave të Armatosura Zvicerane.

  • Konjufca priti në takim Shefin e Zyrës Belge, Julien Sassel

    Konjufca priti në takim Shefin e Zyrës Belge, Julien Sassel

    Kryetari i Kuvendit të Republikës së Kosovës, Glauk Konjufca, ka pritur sot në takim Shefin e Zyrës Belge në Kosovë, Julien Sassel, me të cilin bisedoi për raportet dypalëshe, zhvillimet aktuale politike në vend e rajon dhe mundësitë e zgjerimit të bashkëpunimit të ndërsjellë.

    Kryetari Konjufca vlerësoi marrëdhëniet e mira dypalëshe dhe përkrahjen e vazhdueshme që Belgjika i ka dhënë ndër vite Republikës së Kosovës në proceset e shtetndërtimit, zhvillimit dhe integrimit euroatlantik.

    Shefi i Zyrës Belge, Julien Sassel, e falënderoi Kryetarin e Kuvendit për pritjen dhe shprehu gatishmërinë e shtetit belg për vazhdimin e mbështetjes së Kosovës, me theks të veçantë në proceset nëpër të cilat po kalon shteti ynë.

    Në takim, ndër të tjera, u ritheksua përkushtimi dhe gatishmëria e dyanshme për thellimin e mëtutjeshëm të bashkëpunimit në të gjitha fushat me interes të përbashkët ndërmjet Republikës së Kosovës dhe Mbretërisë së Belgjikës.

  • Reagon SBAShK për Ligjin e skemave pensionale: Diskriminimi vazhdon

    Reagon SBAShK për Ligjin e skemave pensionale: Diskriminimi vazhdon

    Sindikata e Bashkuar e Arsimit, Shkencës dhe Kulturës e Kosovës (SBAShK) ka reaguar pas ndryshimit të Ligjit për skemat pensionale.

    Sipas kësaj sindikate ndryshimet këtij ligji kanë ndodhur: “Sa për të thënë, diskriminimi vazhdon”.

    “Qeveria Kurti duke u trimëruar me numrin e votave vazhdon të nxjerr Ligje e të bëj ndryshime në Ligje pa bërë konsulta me palët që preken me këto vendime e Ligje. Një veprim i tillë ka ndodhur edhe me Projektligjin për ndryshimet në Ligjin për skemat pensionale të financuara nga shteti. SBASHK-u në pritje që do të ftohen sindikatat nga komisioni dhe Ministri Murati për të ofruar propozime të argumentuara lidhur me këto ndryshime, kishte përgatitur argumente, fakte e propozime konkrete , që do të bënin zgjidhje të përhershme dhe të drejtë për të gjitha palët që preken me këtë Ligj. Mirëpo, Qeveria vazhdoi me qasjen e gabuar e me kryeneçësinë dhe u votuan ndryshime sa për të thënë e teksa diskriminimi vazhdon dhe zgjidhjet janë afatshkurta e të padrejta”, thuhet në njoftim.

    Sipas SBASHK-ut, me këto ndryshime preken ligjet tjera, siç është rasti me Ligjin për statutin e punëtorëve të arsimit të viteve të 90-ta, i cili si vite kontributdhënëse ua njihte atyre që punuan në sistemin arsimor të Republikës së Kosovës kohën nga viti shkollor 1989 e deri më 31 tetor 1999, kur edhe kishte përfunduar viti shkollor, që ishte zgjatur me vendimin e organeve të Kosovës të asaj kohe.