Category: Lajme

Përgatiti: Fatlum Jashari

Sanksionimi i Serbisë pas agresionit të 24 Shtatorit, ishte kërkesë e presidentes Vjosa Osmani në të gjitha takimet bilaterale me liderë të shteteve të ndryshme dhe krerë të institucioneve të Bashkimit Evropian, në Granda të Spanjës.

Teksa kërkoi garantimin e sigurisë së kufirit me Serbinë, presidentja ritheksoi se sanksionimi i shtetit fqinj duhet t’i paraprijë vazhdimit të dialogut.

Por, brenda Bashkimit Evropian nuk ka pajtim të plotë për kërkesën e Kosovës.
Në samitin jo-formal të liderëve të shteteve anëtare të BE-së, kryeministri hungarez Viktor Orban doli haptas në mbrojtje të Serbisë.

“Jo, jo, është qesharake, është e pamundur. Serbët kanë vuajtur nga provokimet e rregullta në dy vjetët e fundit, kështu që duhet ta kuptojmë që kosovarët duhet të sillen në mënyrë tjetër. Mos i provokoni serbët. Provokimet çojnë në përgjigje, kjo rezulton në jo-stabilitet. Pa Serbinë, nuk ka stabilitet në Ballkan. Kështu që unë definitivisht argumentoj që të ndihmojmë Serbinë të stabilizojë rajonin”, tha Orban.

Në samitin ku kryetema ishin procesi i zgjerimit dhe migracioni, kryeministri i Luksemburgut, Xavier Bettel, përmendi Kosovën teksa tha se asnjë shtet nuk mund të anëtarësohet në BE pa zgjidhur konfliktet.

Ndërkaq, krerët e institucioneve të BE-së, në deklarimet publike në Spanjë, nuk folën për sanksionim e Serbisë.

Në margjina të samitit, presidentja Vjosa Osmani takoi homologun e saj Volodymyr Zelenskyy –për çka bëri përshkrim të shkurtë me tri fjalë: qëndresë, stoicizëm dhe shpresë.

Përgatiti: Arton Hamiti

Së pari masa ndëshkuese për Serbinë e pastaj dialog, është shprehur ministrja e Jashtme e Kosovës, Donika Gërvalla pas Samitit të Ministrave të Jashtëm të Procesit të Berlinit, që u mbajt në Tiranë.

Por, për një homologe të Gërvallës, “çelësi i zgjidhjes së konfliktit” mes Kosovës dhe Serbisë është në duart e Prishtinës dhe Beogradit.

Duke folur në një konferencë të përbashkët me ministrin e Jashtëm të Shqipërisë, Igli Hasani, dhe komisionarin e Bashkimit Evropian për Fqinjësi dhe Zgjerim, Oliver Varhelyi, ministrja e Jashtme e Gjermanisë, Annalena Baerbock, tha se nuk ka asnjë alternativë tjetër, përveç paqes në rajon.

“Provokimet e palës serbe përmes rritjes së prezencave të trupave në kufirin me Kosovën, e kanë nxehur edhe më tej situatën, që edhe ashtu ishte e tensionuar dhe për këtë biseduam gjatë këtij takimi, dhe kjo ndodhi pas një sulmi tinëzar kundër policisë kosovare, prej një bande terroriste të armatosur gjer në dhëmbë. Presim prej Qeverisë serbe që t’i çojë përpara proceset hetimore të ngjarjeve të 24 shtatorit dhe të kontribuojë në sqarimin e rrethanave, ashtu sikurse edhe rrethanat e ngjarjes së majit kundrejt ushtarëve të KFOR-it”, tha Baerbock.

Teksa kërkoi nga Serbia nisjen e hetimit serioz për grupin terrorist që vrau rreshterin Afrim Bunjaku, ministri për Evropën dhe Punët e Jashtme të Shqipërisë, Igli Hasani, shtroi se formati i dialogut midis Kosovës dhe Serbisë duhet të ngrihet në nivelin e një konference me planin francezo-gjerman, si udhërrëfyes në tryezën e bisedimeve.

“Palët duhet të punojnë me guxim për arritjen e një marrëveshjeje gjithëpërfshirëse, të mbështetur nga BE-ja dhe SHBA-ja, e cila do të mundësojë njohjen reciproke ndërmjet dy vendeve, anëtarësimin e Kosovës në Kombet e Bashkuara, si dhe trajtimin e drejtë të pakicave, bazuar gjithmonë në Kushtetutën dhe ligjet e Kosovës”, tha Hasani.

Palëve u bëri thirrje për dialog edhe komisionari i BE-së, Oliver Varhelyi.

Ndryshe, ky samit i Ministrave të Jashtëm u mbajt në prag të samitit të radhës, në kuadër të Procesit të Berlinit, që mbahet më 16 tetor në Tiranë.

Ndërkohë, ministri i Jashtëm i Serbisë, Ivica Daqiq, refuzoi të fotografohet krahë homologëve të tij, për shkak të prezencës së flamurit të Republikës së Kosovës.

Përgatiti: Arton Hamiti

Për herë të parë, samiti i Procesit të Berlinit do të mbahet jashtë kufijve të Bashkimit Evropian. Kryeqyteti shqiptar, Tirana, më 16 tetor, pret presidentin e Francës, Emmanuel Macron, kancelarin gjerman, Olaf Scholz, dhe liderët e rajonit.

Pjesëmarrjen e ka konfirmuar edhe Qeveria e Kosovës.

Masat ndëshkuese të Bashkimit Evropian ndaj Kosovës, sipas këshilltarit të kryeministrit Albin Kurti, nuk kanë ndikim në Samitin e Tiranës.

Fakti që iniciativa rajonale e njohur si “Ballkani i Hapur” është zbehur, mund të ndikojë që Procesi i Berlinit të shihet si adresa e vetme për gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor.

Procesi i Berlinit ka nisur në vitin 2014 me iniciativën e kancelares së atëhershme gjermane, Angela Merkel.

Qëllimet kryesore të këtij procesi janë: përmirësimi i bashkëpunimit rajonal dhe integrimi evropian i rajonit të Ballkanit Perëndimor.

Njëra nga tri marrëveshjet për lëvizjen e lirë, të cilat u nënshkruan vitin e kaluar si pjesë e procesit të Berlinit, i referohet lirisë së lëvizjes vetëm me letërnjoftime në Ballkanin Perëndimor, marrëveshje e bllokuar nga Bosnja e Hercegovina.

Dy të tjera, janë për njohjen e diplomave të arsimit të lartë dhe për njohjen e kualifikimeve profesionale të doktorëve të mjekësisë, doktorëve të stomatologjisë dhe arkitektëve.

Zyra e Prokurorit të Specializuar ka njoftuar për arrestimin e dy ish-ushtarëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Sabit Januzin dhe Ismet Bahtijarin.

Të dy janë transferuar në objektin e Paraburgimit në Dhomat e Specializuara të Kosovës dhe do të dalin para gjykatësit të procedurës paraprake së shpejti.

Siç njofton ZPS-ja, ata janë transferuar në Objektin e Paraburgimit të Dhomave të Specializuara të Kosovës në Hagë dhe do të dalin para Gjykatësit të Procedurës Paraprake të Dhomave të Specializuara të Kosovës pa vonesë të paarsyeshme.

Sipas ZPS-së, Gjyqtari i Procedurës Paraprake ka vendosur se ka dyshime të bazuara se Bahtijari dhe Januzi janë përpjekur të bindin një dëshmitar që të mos japë dëshmi në Hagë.

“Z. Bahtjari dhe z. Januzi u arrestuan në lidhje me krime kundër administrimit të drejtësisë, përfshirë frikësimin gjatë procedurave penale, sipas nenit 387 të Kodit Penal të Kosovës (KPK) 2019, Kodi nr. 06/L-074, dhe pengimin e personave zyrtarë në kryerjen e detyrave zyrtare brenda kuptimit të nenit 401(1), (2) dhe (5) të KPK-së, në shkelje të nenit 15(2) të Ligjit nr. 05/L-53 për Dhomat e Specializuara dhe Zyrën e Prokurorit të Specializuar. Gjykatësi i Procedurës Paraprake ka vendosur se ka dyshime të mirë-bazuara se z. Bahtjari dhe z. Januzi u përpoqën të bindin një dëshmitar që të mos japë dëshmi në procedurat e Dhomave të Specializuara”, thuhet në njoftim.

Në aksionin e arrestimit, ZPS-ja është ndihmuar nga EULEX-i dhe Policia e Kosovës.

ZPS në fund potencon se çështjen e frikësimit të dëshmitarëve apo hakmarrjen ndaj tyre e merr shumë seriozisht dhe se do të hetojë dhe ndjek penalisht cilindo që përfshihet në çdo rast.

“Zyra e Prokurorit të Specializuar e merr jashtëzakonisht seriozisht frikësimin e dëshmitarëve, hakmarrjen ndaj dëshmitarëve, dhe pengimin e drejtësisë, dhe do të vazhdojë të hetojë e ndjekë penalisht cilindo dhe të gjithë ata që përfshihen në çdo rast”, përfundon njoftimi.

Komisioneri për zgjerimin e Bashkimit Evropian, Oliver Varhelyi, gjatë një konference për media në Samitin e Ministrave të Jashtëm, ka deklaruar se drejtësia duhet të flas për autorët që sulmuan policët në veri të Kosovës.

Varhelyi tha se qëndrimi i tyre ka qenë i qartë dhe se autorët në sulmin në veri të Kosovës duhet të dalin para drejtësisë.

“Së pari ne duhet të kemi një ulje të plotë të tensioneve mes Beogradit dhe Prishtinës. Së dyti duhet të rikthehet dialogu dhe në këtë punë të jepen rezultate duke vënë në zbatim të gjitha marrëveshjet e mëparshme, përfshirë ata në Ohër. Së treti, të gjithë ata autorët duhet të sillen para drejtësisë dhe drejtësia jo vetëm që duhet të flas, pra autoritet serbe duhet që plotësisht të bashkëpunojnë me ne në lidhje me këtë çështje dhe kjo besoj që kjo është gjuhë e qartë, nuk mund të ketë ndonjë keqkuptim dhe një mendim personal lidhur me këtë çështje, për aq kohë sa Ballkani Perëndimor e mendon këtë zonë me si zona me totalin zero, atëherë duhet të ndryshojë kjo mendësi sepse Ballkani perëndimor do të pësojë, duhet të ndryshohet ky qartë dhe ndryshohet vetëm me dialogun Kosovë-Serbi”, tha Varhelyi.

Ai shtoi se rreth 15 milardë euro kanë investuar në Ballkanin Perëndimor për të transformuar ekonomitë e këtij rajoni.

Ministri i Jashtëm i Shqipërisë, Igli Hasani tha se formati i dialogut Kosovë-Serbi duhet ngritur në nivelin e një konference normaliizmi me planin franko-gjerman si udhërrëfyes për normalizimin.

“Ne presim që Serbia të nis një hetim serioz për grupin terroristë kriminal të përfshirë në sulmin e armatosur në veri të Kosovës, që pati një oficer policie të vrarë dhe një të plagosur, si dhe lidhjet e këtij grupi me trafikantët e armëve në Serbi apo diku tjetër“, tha ai.

Ambasadorja e Shteteve të Bashkuara të Amerikës, në një intervistë për Deutsche Welle në gjuhën angleze, ka folur për zhvillimet në Veri dhe tensionet që u shkaktuan atje pas sulmit terrorist dhe grumbullimit të forcave ushtarake serbe në afërsi të kufirit me Kosovën.

E pyetur nga gazetari i DW nëse NATO ka një plan në rast se Serbia vendos ta kalojë kufirin, Smith ka thënë se Aleanca është duke e monitoruar situatën derisa është duke u siguruar se KFOR ka aftësitë dhe personelin e mjaftueshëm për tu përballur me çdo eskalim të ardhshëm.

“Aleanca e NATO’s ka një mision të quajtur KFOR atje. Jemi përballur me destabilizim në rajon që lidhet me ngjarjet që ndodhën para dy javësh, ku u vranë disa persona dhe po ashtu edhe me dhunën dhe destablizimin që ndodhi gjatë majit të kaluar . Ne u takuam për këtë cështje të premten për të biseduar se çfarë mund të bëjë KFOR’i” ka thënë ajo.

Tutje Smith ka thënë se situata në Kosovë është në mendjen e aleatëve të NATO’s dhe se situata do të monitorohet.

“Ajo që kemi bërë për momentin është rritja e disa forca rezervë por edhe po i monitorojmë ngjarjet në terren po bëjmë thirrje për deeskalim por po sigurohemi që forcat e KFOR’it kanë aftësinë që iu duhet dhe personelin që i duhet dhe që të jenë në nivelin e lartë të gatishmërisë, që të përgatiten për çdo eskalim të ardhshëm . Pra është diçka që është në mendjen e aleatëve të NATO’s dhe do të vazhdojmë ta monitorojmë situatën nga afër” ka theksuar Smith.