Category: Lajme

Numri i qytetarëve që kanë marr kredi nëpër bankat e komerciale të Kosovës është rritur për rreth 13 mijë deri në nëntor të vitit 2023, krahasuar me periudhën e njëjtë të vitit paraprak. Gati 200 mijë qytetarë u janë drejtuar bankave të Kosovës për kredi gjatë këtij viti. Ndërkaq, shuma e përgjithshme e kredive në sektorin bankar deri në muajin tetor është rreth 5 miliardë euro. Krahas kësaj, rritje ka shënuar edhe norma mesatare e interesit për dy për qind, sa ishte 6.2 për qind vitin e kaluar.

Se kamatat janë rritur dhe nuk janë të favorshme e thonë edhe qytetarët, për çka tregojnë se për shkak të standardit të jetesës që kanë, obligohen që të hyjë në borxhe.

Për KosovaPress, qytetari Hysni Thaçi tha se familjarë të tij kanë marrur kredi, për çka tha se u janë shfaqur vështirësi në kthimin e mjeteve.

Ndërkaq, qytetari Sabri Rexha e quan “fajde” normën e interesit. Sipas tij, përveç nevojës, “njerëzit e kanë shprehi, nuk mund të jetojë pa borxhe”.

Ndërkaq, nga Banka Qendrore e Kosovës (BQK) thonë se numri i përgjithshëm i kredi marrësve është 118 mijë e 102 deri në nëntor, rreth 13 mijë më shumë se vitin e kaluar.

Në një përgjigje me shkrimn për KosovaPress, nga BQK theksojnë se shuma e përgjithshme e kredive në sektorin bankar deri në muajin tetor të këtij viti është 4.8 miliardë euro.

Ata shtojnë se norma mesatare e interesit për kreditë e reja në muajin tetor 2023 përllogaritet 6.4%, e cila në periudhën e njëjtë të vitit të kaluar përllogaritej 6.2%.

Po ashtu, edhe nga Shoqata e Bankave të Kosovës potencojnë se është rritur për mbi 1 miliardë euro vlera e kredive të reja të raportuara deri në shtator të vitit 2023, krahasuar me periudhën e njëjtë të vitit të kaluar.

Për KosovaPress, ata shtojnë se kjo vlerë është për 8.91% më e lartë se në vitin 2022.

Ndërsa, themeluesi i Institutit Hulumtues për Ekonomi dhe Financa, Fehmi Mehmeti për KosovaPress thotë se rritja e kreditimeve vazhdon të jetë e lartë, sidomos pas pandemisë. Këtë rritje, Mehmeti e vlerëson si të mirë, pasi sipas tij ndikon në zhvillimin ekonomik të vendit.

Përveç kësaj, ish guvernatori i BQK-së tha se pandemia ka ndikuar edhe në rritjen e inflacionit. Ai potencoi se pas vendimit të Bankës Qendrore Evropiane për rritjen e normës së interesit për katër herë radhazi, duke vepruar njëjtë edhe Sistemi i Rezervës Federale Amerikane, që sipas tij është e ditur se kjo do të ndikonte në rritjen e inflacion në tërë Evropën, rrjedhimisht edhe në Kosovë.

Mehmeti shtoi se pret që të ketë ulje të inflacionit.

Përveç rritjes së kredive, edhe depozitat kanë arritur në vlerën 5 miliardë e 875.9 milionë euro.

Ndërsa, bankat komerciale në Kosovë kanë arritur të sigurojnë profit të lartë gjatë periudhës janar-tetor 2023.

Sipas raportit të fundit të Bankës Qendrore të Kosovës(BQK), për dhjetë muaj të këtij viti nga kreditë bankare dhe shërbimet tjera, bankat komerciale kanë pasur fitim të pastër 141 milionë euro ose rreth 20 milionë euro më shumë se në periudhën e njëjtë të viti të kaluar.

Ky fundvit, Ministrinë e Arsimit e pret me një kërkesë nga Sindikata e Bashkuar e Arsimit në Kosovë.

Kreu i këtyre të fundit, do të kërkojë që me kontratën e re kolektive, t’iu jepet rroga e 13-të mësimdhënësve të dalluar.

Për këtë, zëvendësministri i Arsimit, Taulant Kelmendi për Front Online tha se deri më tani nuk kanë ndonjë kërkesë zyrtare.

Megjithatë, ai thotë që qëllimi duhet të jetë arritja e cilësisë në arsim, pastaj të diskutojnë për rrogat.

“Nuk ka ndonjë festë zyrtare, e as nuk ndonjë iniciativë zyrtare për diçka të tillë, megjithatë në bashkëpunim me SBASHK-un qëllimi i përbashkët me arrit cilësinë në arsim, pastaj pagat e 13-ta e të 14-ta, mundemi me i diskutu”, u shpreh ai.

Kelmendi pyetet nëse do ta realizojnë një kërkesë të tillë, mirëpo ai tha që nuk e kanë diskutuar.

“Nuk është kërkuar diçka, dhe nuk është diskutuar, ne në media e kemi parë një kërkesë të tillë dhe nuk është diçka zyrtare, nuk e di nëse ka qenë deklaratë spontane”, tha ai.

Një person është gjetur pa shenja jete në kulmin e shtëpisë së tij.

Rasti ka ndodhur në fshatin Sharban të Prishtinës.

Në vendin e ngjarjes kanë dal njësitë përkatëse policore së bashku me ekipin e emergjencës të cilët e kanë konstatuar vdekjen e viktimës, njofton raporti 24 orësh i policisë.

Në vendin e ngjarjes ka dal edhe IML të cilët trupin e pa jetë e kanë dërguar për obduksion.

Rasti është duke u hetuar.

Ministria e Mbrojtjes së Serbisë ka mohuar akuzat e bëra nga kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, se në disa poligone ushtarake po stërviten pjesëtarë të grupit që sulmuan Policinë e Kosovës në Banjskë të Zveçanit më 24 shtator.

“Është gënjeshtër dhe absurditet i plotë që terrenet stërvitore të Forcave të Armatosura të Serbisë po përdoren për stërvitjet e ndonjë njësie, me përjashtim të njësive të Forcave të Armatosura të Serbisë dhe herë pas here edhe të Ministrisë së Punëve të Brendshme”, tha kjo ministri, duke hedhur poshtë po ashtu se ka plane për sulme në territorin e Kosovës.

Më herët gjatë 23 dhjetorit, kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, deklaroi se Millan Radoiçiç, dhe siç tha, grupi i tij, po përgatiten të kryejnë sulme të reja ndaj Kosovës.-

Radoiçiç, ish-nënkryetar i Listës Serbe, ka marrë përgjegjësinë për sulmin në Banjskë, ku u vra një polic i Kosovës. Gjatë përleshjeve që pasuan më 24 shtator, u vranë edhe tre sulmues serbë. Kosova e fajëson për sulmin Serbinë, por Beogradi mohon çdo përfshirje.

Kurti përmendi disa lokacione në Serbi, përfshirë poligone ushtarake, ku pretendoi se po stërviten pjesëtarët e grupit të Radoiçiçit.

Kryeministri i Kosovës pretendoi se një grup prej 80 personash që janë larguar nga Kosova po vazhdojnë ushtrimet në poligonin Zimovnik, afër Rashkës, dhe se stërvitjet po drejtohen nga ushtarakët serbë në pension.

Po ashtu, ai përmendi edhe poligonin e ushtrisë serbe në Peshter, ku sipas tij, kanë rinisur ushtrimet e një grupi prej 60 personash të “Mbrojtjes Civile”, që Kurti tha se kanë marrë pjesë në sulmin në Banjskë.

“Ky grup kishte planifikuar sulme ndaj Policisë tonë pas përfundimit të zgjedhjeve në Serbi në lokacionet kufitare që lidhen me rrugët ilegale alternative”, tha Kurti, duke thënë se ky grup përbëhet prej njerëzve të besueshëm të Radoiçiçit.

Kurti po ashtu përmendi një plan për një sulm në nëntor për, siç tha, rimarrjen e vilës së Radoiçiçit afër Liqenit të Ujmanit, që autoritetet kosovare sekuestruan pas sulmit të 24 shtatorit.

Investimet në sektorin privat në Kosovë kanë shënuar rënie përgjatë vitit 2023. Sipas Agjencisë së Statistikave të Kosovës, në tremujorin e tretë të këtij viti investimet private kanë rënë rreth 20%.

Kryetari i Lidhjes së Bizneseve të Kosovës, Besart Dreshaj, vlerëson se mungesa e investimeve në këtë sektor, ka ndikuar negativisht në biznese, të cilat aktualisht, sipas tij, janë në një gjendje shumë të rënduar.

“Ecuria e investime ka filluar të ketë një rënie edhe në vitin 2023 duke shikuar edhe 3 mujorin e parë edhe të dytin e të tretin. Tani më duke parë tre mujorin e tretë te ASK kemi rreth 20% ramje të investimeve private në Kosovë…gjendja e bizneseve është shumë e keqe, shumë biznese janë duke luftuar për mbijetesë e lëre më zhvillimin ekonomik”, tha Dreshaj për RTV21.

Përkundër deklaratave të vazhdueshme të qeverisë për rritje ekonomike, njohës të ekonomisë vlerësojnë se ekonomia e vendit ka stagnuar.

Ish-ministri i Financave Haki Shatri, thotë se mungesa e investime, shumë biznese dhe kompani prodhuese po i çon drejt falimentimit.

“Sipas të dhanave këtu i kemi në vitin 2023 parashihet vetëm 11 milionë më shumë se në vitin 2022 për investime, që do të thotë dikund janë rreth 2 miliardë investime që marrë parasysh me normën e indeksit të çmimeve dhe të inflacionit realisht i bjen rënie të vlerës së investimeve, kjo pastaj pasqyrohet edhe në investime të përgjithshme ekonomike”, tha Shatri.

Ndërkaq, ekonomisti Milazim Abazi, sqaron faktorët që kanë ndikuar në rënien e investimeve.

“Kanë rënë investimet private në Kosovë dhe kjo për shkak të ngopjes së tregut në palujtshëmri. Ka filluar tregu të ngopet dhe meqënëse palujtshmëria ka dikun 60% të investimeve private në Kosovë, kjo ka ndikuar në rënien totale të investimeve private dikun për 19 deri në 20%. Arsyeja pse ka filluar të bien investimet në palujtshmëri është në rend të parë ngopja e tregut, dhe faktor tjetër mujd të jetë frika e investitorëve që një pjesë e blerësve do të ikin në Perëndim pas liberalizimit dhe nuk paraqesin potencial për të blerë paluejtshmëri”, tha Abazi.

Sipas Lidhjes së Bizneseve të Kosovës, sivjet dhjetëra kompani të mëdha në Kosovë e kanë orientuar veprimtarinë e tyre në shtetet fqinje si Shqipëri, Maqedoni e Mal të Zi, duke bërë kështu që Kosova të humbë me miliona euro nga këto investime.

Një protestë e opozitës së bashkuar rreth koalicionit “Serbia kundër dhunës” po zhvillohet para ndërtesës së Komisionit të Zgjedhjeve në Beograd.

Opozita është duke tentuar të futet në ndërtesën e Kuvendit.

Studentët protestues i kërkuan presidentit të Serbisë, Aleksandar Vuçiq që të plotësojë kërkesat e tyre deri të dielën në mbrëmje dhe thanë se në të kundërtën do të bllokojnë të hënën të gjithë Beogradin.

Ata po kërkojnë nga Ministria e Administratës Shtetërore dhe Vetëqeverisjes Lokale që të kontrollojë listën zgjedhore, ndërsa për përgjigje dhanë afat deri të hënën – në të kundërtën shpallin bllokadë të kryeqytetit.

Opozita dhe studentët kanë disa ditë që janë futur në protesta, teksa nënkryetarja e PSSH-së, Marinika Tepiq, ka shtatë ditë me radhë në grevë urie.

Myftiu i Bashkësisë Islame të Kosovës (BIK), Naim Tërnava, e ka uruar ipeshkëv Dodë Gjergji në rastin e festës së Krishtlindjeve.

Në urim përmendet edhe toleranca fetare në mes të popullit shqiptar.

”Me nderim e respekt të posaçëm, në këtë ditë të shënuar për besimtarët e krishterë, më lejoni që t’ju drejtohem me mesazh urimi e përgëzimi Juve, meshtarëve tuaj, si dhe të gjithë vëllezërve të krishterë, duke ju dëshiruar shëndet, mbarësi e lumturi. Festa e Kërshëndellës është moment i veçantë për besimtarët e krishterë, sepse në zanafillën e saj ka lindjen, shpresën e mbarësinë”.

“Festat fetare te ne, ashtu si edhe besimet tona, te populli ynë gjithherë kanë qenë momente të reflektimit, që kanë përçuar unitet, dashuri, mirëkuptim e harmoni, vlera këto të shtresuara thellë në identitetin tonë. Zotni Ipeshkëv, përmes jush, uroj e përgëzoj edhe të gjithë praninë ndërkombëtare katolike në Kosovë. Duke ju përshëndetur, ju dëshiroj shëndet, mbarësi e lumturi”, thuhet në njoftim.