Category: Lajme

Çmimet në sektorin e patundshmërisë gjatë vitit 2023 kanë shënuar rritje, e cila pritet të përcillet edhe gjatë këtij viti. Kështu vlerëson një agjencion në vend që merret me patundshmëri, i cili thotë se nuk pritet të ketë ulje të çmimit. Por, të njëjtin mendim nuk e ndan edhe Shoqata e Ndërtimtarëve të Kosovës. Sipas tyre, deri më tani nuk ka ndonjë indikator që mund të ndikojë në rritjen e çmimeve.

Pronari i një agjencie për patundshmëri në vend, i cili merret me patundshmëri, qiradhënie dhe shitblerje, Dukagjin Avdyli thotë për KosovaPress se edhe vitin që shkoi kishte rritje të çmimeve, ndërsa shprehet se rritje do të këtë edhe gjatë këtij viti, për shkak se trendi është në rritje.

Avdyli thotë se në rritjen e çmimeve kanë ndikuar faktorë të ndryshëm, ku një ndër to është edhe rritja e pagave të fuqisë punëtore në ndërtim.

“Nëse e marrim historikisht në kohështrirje prej 10-12 që përcjelli unë, gjithmonë çmimet kanë shkuar duke u shtrenjtuar. Mirëpo, prej pandemisë dhe pasluftës në Ukrainë, çmimet janë rrit në mënyrë drastike. Shembull rreth vitit 2013 në Fushë Kosovë ka qenë çmimi rreth 450 euro për metër katror, në 2020 kanë filluar të rriten mbi 500 euro, pastaj lufta në Ukrainë i ka quar çmimet në 600 euro, ndërsa sivjet ka shkuar çmimi në 700 euro deri në 800 euro për metër katror në Fushë Kosovë. Kjo për shkak se çmimet janë rritur në çdo sferë të jetës, por edhe për shkak të punëtorëve. Nëse një punëtor më herët ka marrë 600 euro rrogë, sot e merr 800 deri në 1 mijë në ndërtim, po ashtu edhe materialet ndërtimore të gjitha… Por, sërish Fushë Kosova është prej vendeve më të lira në Kosovë për çmimet e patundshmërive”, thekson ai.

Sipas tij, edhe këtë vit pritet të ketë rritje të çmimeve në patundshmëri.

“Ka pasur punë, është njëfarë pune konstante, normalisht çmimi është rritur. Blerje ka pasur, por mendoj që sërish ka me pas edhe përkundër asaj që është një frikë që do të ikin njerëzit… (Çmimet) janë duke u rritur dhe do të rriten ende. Mendoj se nw vitin 2024 nuk do të ketë nën 800 euro metër katror, ndoshta shkon edhe më shumë, për shkak se trendi është në rritje, edhe në Prishtinë janë rrit shumë”, thotë ai.

Kryetari i Shoqatës së Ndërtimtarëve të Kosovës, Faton Hoxha thotë se për fat të mirë në vitin që lamë pas, nuk ka pasur shtrenjtim të çmimeve në patundshmëri, porse shton se ka pasur leje më pak të lëshuara për ndërtim.

“Rritja e madhe ka ndodhë në vitin 2022 për shkak të rrethanave botërore, jo tek ne, vitin 2023 nuk ka ndonjë indikacion të rritjes së mëtutjeshme, aty-aty janë çmimet nëpër lagje të ndryshme. Por, për fat të mirë sivjet nuk pas edhe ndonjë shtrenjtim të dukshëm të materialeve ndërtimore. Përkundër kemi pas një zbritje të çmimit të hekurit, përndryshe materialet tjera janë në nivelin si në vitin 2022. Ndërtimi sivjet, ka pas më pak leje të lëshuara në krahasim me vitet e mëparshme, mirëpo nëse ka pas kërkesë më pak nuk e kam si informacion. Te ne nuk e determinon çmimin e banesës, vetëm çmimi materialeve, mirëpo kostoja e tokës që është në rritje në vazhdimësi dhe normalisht krahu i punës në dy vitet e fundit është rrit dhe po shkon duke u rritur, sidomos me këtë friken tash se do të migrojnë gjithë”, thotë Hoxha.

I pyetur nëse pritet të ketë rritje të çmimeve në këtë drejtim këtë vit, ai thotë se deri më tani nuk ka ndonjë indikacion që mund të ketë rritje.

“Nuk ka ndonjë indikacion që do të rriten, mirëpo duhet me pa qysh lëvizin kur të fillojë sezoni i ndërtimit mes shkurtit, si do të jenë çmimet e materialeve, kostot e tokave e kështu, varet prej rrethanave”, shton Hoxha.

Se çmimet e banesave dhe të qirasë janë shtrenjtë në krahasim me standardin e vendit, e thonë edhe qytetarët.

Qytetari, Hasim Ademi thotë se çmimet e banesave janë mjaft të larta, porse askush nuk merret me rregullimin e çmimit të tyre.

“Çdoherë janë të larta çmimet nëse bëjmë krahasim me rrogat, çdo artikull është shtrenjtë për ne… Por, askush nuk shikon për këtë punë, veç kush të ka mundësi merr e shet”, thotë Ademi.

Edhe qytetari, Jakup Zogaj vlerëson se çmimet e patundshmërive janë mjaft të larta.

“Kundër të ardhurave janë shumë shtrenjtë, shumë madje…edhe qirasë janë shtrenjtë, i njëjti sistem është”, thotë Zogaj.

Sipas raportit të Bankës Qendrore të Kosovës (BQK) për tre mujorin e dytë 2023 sektori i patundshmërisë mbulon 60.0 për qind e përgjithshme të Investimeve të Huaja Direkte apo 110.6 milionë euro për periudhën prill-qershor 2023.

Në Dhomat e Specializuar të Kosovës (DHSK) në Hagë, ka filluar dëshminë dëshmitari i 10-të i mbrojtjes, Safet Gashi me kodin W4405, në gjykimin ndaj Pjetër Shalës.

Pyetjet për këtë dëshmitar, ka filluar që t’i parashtrojë avokati i Shalës, Jean-Louis Gilissen, me kërkesë të cilit seanca kaloi në sesion privat.

Sipas asaj që tha kryetarja e trupit gjykues, Mappie Veldt-Foglia dëshmitari kishte refuzuar që të kishte kontakt me mbrojtjen e Shalës, për çka prezenca e tij në sallë u mundësua nga DhSK.

Ndryshe në fillim të seancës, Zyra e Prokurorit të Specializuar dhe mbrojtja e viktimave, i bënë parashtrimet e tyre lidhur me kërkesën e mbrojtjes së Shalës për vizitë psikologjike.

Mbrojtja e viktimave dhe ZPS-ja, nuk kundërshtuan që raporti i ekspertes Vanessa Milazzo mbi gjendjen e shëndetit mendor të Shalës të përfshihet në prova nga ana e mbrojtjes.

Gjatë muajit shkurt 2023 ka filluar gjykimi në këtë rast, ku më 21 shkurt Prokuroria dhe mbrojtja e viktimave kanë paraqitur deklaratat e tyre hyrëse, kurse më 22 shkurt janë dëgjuar deklaratat hyrëse të mbrojtjes së Pjetër Shalës, si dhe deklarata pa betim e tij.

Në mars 2023 ka filluar paraqitja e provave të Prokurorisë, ku janë dëgjuar 10 dëshmitarë, kurse në gusht ka filluar paraqitja e provave nga mbrojtësi i viktimave ku janë dëgjuar dy dëshmitarë.

Pjetër Shala u arrestua më 16 mars 2021, nga autoritetet belge dhe u transferua në Hagë më 15 prill 2021, në bazë të një kërkese për bashkëpunim në zbatimin e fletëarrestit dhe urdhrit për transferim lëshuar nga Dhomat e Specializuara të Kosovës.

Në aktakuzën e konfirmuar, Shala ngarkohet me përgjegjësi penale individuale në forma të ndryshme për krime lufte si ndalim arbitrar, trajtim mizor, torturë dhe vrasje të paligjshme, të kryera në kontekstin e konfliktit të armatosur në Kosovë dhe në lidhje me këtë konflikt.

“Krimet për të cilat akuzohet z. Shala u kryen përafërsisht midis 17 majit 1999 dhe 5 qershorit 1999, kundër personave që u mbajtën të ndaluar në fabrikën e metalit në Kukës (Shqipëri), që pretendohet se përdorej prej Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës”, thuhet në komunikatë. /BetimipërDrejtësi

Rrahman Jasharaj, kryetar i SBAShK-ut, ka folur për ikjen e mësimdhënësve nga Kosova.

Ai theksoi se ka frikë që mësimdhënësit do të ikin pas liberalizimit të vizave.

“Kemi momentet e para të cilat informimet tona flasin se shumë kolegë, diku 300, i janë drejtuar Drejtorisë Komunale për Arsim (DKA), sepse janë punëdhënës të mësimdhënësve tanë, me kërkesat për pushim një vit pa pagesë. Por unë jam i sigurt se ata nuk thonë arsye, por thonë diçka tjetër me dëshirën që DKA-ja t’ua aprovojë kërkesën për një vit pushim”.

“Kam frikë se do të provojnë sidomos pas heqjes së vizave, të shkojnë në perëndim dhe të provojnë fatin e tyre nëse mund të gjejnë punë atje. Po ndodhi kjo, e kam frikën se këta kolegë që kemi në sistem, duke komunikuar me ata jashtë, do të marrin trimërinë dhe do t’iu bashkëngjiten jashtë, që nënkupton se do të ndihet një mungesë e theksuar në kuadrin arsimor në Kosovë dhe alarmin duhet ta ketë edhe Qeveria Kurti”, tha Jasharaj për KP.

Ai ka shtuar se ligji i pagave ka krijuar zhgënjim.

“Mësimdhënësit po ndihen keq kur po del testi PISA dhe testet tjera, se po e shohin se nuk renditemi aty ku duhet. Por, është edhe zhgënjimi i krijuar për shkak të Ligjit të pagave, sepse ata kanë pritur ngritje më të dukshme të pagave, të cilat nuk kanë ndodhur me vendimin e fundit. Gjersa dikur ne ishim të stresuar dhe merrnim lajme për rënien e numrit të nxënësve të cilët iknin me familjet e tyre nga Kosova, tash ky janari neve po na shqetëson shumë”, deklaroi ai.

Oda e Mjekëve të Kosovës ka njoftuar se është ndarë nga jeta Dr. Halit Ibrahimi.

Ibrahimi ka punuar për një kohë të gjatë në Klinikën e Psikiatrisë në QKUK.

Oda e Mjekëve të Kosovës u ka shprehur ngushëllimet miqve dhe familjarëve të tij.

Shkollat fillore dhe të mesme në Kosovë gjatë vitit 2023 kanë mbyllur vitin shkollor me mungesë të numrit të nxënësve dhe migrim të mësimdhënësve. Numri i nxënësve që kanë braktisur shkollën këtë vit ka shënuar rritje për afro 100 më shumë krahasuar me vitin e kaluar. Ndërkaq, edhe më shqetësues konsiderohet fakti që mbi 1 mijë nxënës nuk e kanë vazhduar shkollën e mesme, për shkak të kushteve jo të mira ekonomike. Përveç kësaj, disa prej tyre në vend të shkollimit, zgjedhin që të punojnë qoftë në mënyrë të ligjshme ose jo.

Gjendja më mirë nuk qëndron as me mësimdhënësit, të cilët vazhdimisht përgatiten për të migruar në tregun e punës jashtë Kosovës. Vetëm në fillim të vitit 2024 janë mbi 300 kërkesa për pushime vjetore, dhe me këtë situatë mungesa e mësimdhënësve në shkolla do të jetë alarmante në vend.

Lidhur me braktisjen e fëmijëve në shkolla, koordinatorja për të Drejtat e Njeriut në Ministrinë e Arsimit, Merita Jonuzi tregon se shifrat më të larta janë tek arsimi i mesëm i lartë, për shkak se nuk është arsim i obligueshëm.

Ajo tha për KosovaPress se braktisja e shkollimit paraqitet te klasat e 10-ta dhe të 12-ta dhe kjo është shqetësuese.

Kryetari i SBASHK-ut, Rrahman Jashari thotë për KosovaPress se mësimdhënësit janë të zhgënjyer me Ligjin e ri të pagave. Ai thotë se një numër i madh i mësimdhënësve kanë bërë kërkesë për pushime njëvjeçare pa pagesë, sipas tij ky është një mesazh se ata po kërkojnë punë në tregun jashtë Kosovës.

Njohësi i arsimit, Rinor Qehaja, thotë pwr KosovaPress se numri i rasteve të nxënësve që braktisin shkollën është në rritje, teksa komenton edhe kërkesat e mësimdhënësve për pushime njëvjeçare. Ai thotë se duhet analizuar nëse këto kërkesa kanë qëllime për migrim të mësimdhënësve jashtë vendit ose jo.

Institucionet arsimore bazuar në Konventën për të Drejtat e Fëmijëve duhet të kujdesen për pjesëmarrje dhe gjithë përfshirje në arsim cilësor, duke siguruar zhvillimin e fëmijëve brenda potencialit të plotë.

Po ashtu, Drejtoritë Komunale për Arsim (DKA) përgatisin dhe lidhin kontratat përkatëse për të gjithë mësimdhënësit e angazhuar në procesin edukativ arsimor.

Një 17-vjeçare, nxënëse në një prej gjimnazeve të Elbasanit është plagosur ditën e sotme dhe ka përfunduar me dëmtime fizike në spitalin e qytetit.

Mësohet se ajo është aksidentuar në rrethana ende të paqarta gjatë kohës që ishte në mësim, ndërsa burime jo zyrtare bëjnë me dije se ajo ka rënë nga dritarja e klasës që ndodhet në katin e dytë.

Paraprakisht mendohet se ajo ka tentuar të largohet nga klasa gjatë kohës së pushimit dhe ka tentuar të dalë nga dritarja, por ka përfunduar e plagosur pasi ka rënë nga lartësia.

Ajo është dërguar me urgjencë drejt spitalit, ndërsa po hetohet për zbardhjen e plotë të kësaj ngjarjeje./oranews