Gjatë 24-orëve të fundit në vendin tonë janë shënuar 45 aksidente rrugore nëpër rrugët e Kosovës.
Nga 45 aksidente, 21 kanë përfunduar me të lënduar dhe 24 me dëme materiale.
Po ashtu gjatë këtij intervali kohor janë shqiptuar 1892 gjoba për shkelësit e rregullave të trafikut rrugor.
11 persona janë arrestuar, 6 janë dërguar në mbajte dhe 1 në vuatje të dënimit.
Një rast i dhunës në familje është raportuar në Prishtinë, ku pas një mosmarrëveshjeje një burrë dhe një grua janë përfshirë në rrahje mes vete.
Sipas policisë, ngjarja ka ndodhur të dielën rreth orës 09:30
Si pasojë e përleshjes, të dyshuarit kanë pësuar lëndime trupore dhe kanë pranuar tretman mjekësor.
Policia ka bërë të ditur se palët janë intervistuar, ndërsa me vendim të prokurorit janë liruar në procedurë të rregullt.
Kryesia e Bashkësisë Islame të Kosovës ka bërë të ditur se dita e parë e festës së Kurban Bajramit do të shënohet të mërkurën, më 27 maj 2026.
Sipas njoftimit të BIK-ut, ceremonia qendrore për territorin e Kosovës do të organizohet në Xhaminë e Madhe në Prishtinë.
Programi festiv nis në orën 04:25 me faljen e namazit të sabahut, ndërsa më pas do të mbahet një ligjëratë tematike kushtuar festës së Kurban Bajramit nga Arbnor Sinani, kryeimam i Këshillit të Bashkësisë Islame në Skenderaj.
Namazi i Kurban Bajramit do të falet në orën 05:40 dhe do të prijet nga Mustafë ef. Dallku, ndërsa hytben dhe mesazhin tradicional të festës do ta mbajë Myftiu i Kosovës, Naim Tërnava.
Po ashtu, BIK ka njoftuar se në ditën e parë të festës do të organizohet pritja tradicionale në selinë e Kryesisë së Bashkësisë Islame të Kosovës, nga ora 09:00 deri në 12:00.
Në urimin e saj, Kryesia e BIK-ut uroi të gjithë besimtarët myslimanë për festën e Kurban Bajramit, duke lutur që Zoti t’i pranojë lutjet, ibadetet, haxhin dhe kurbanet e besimtarëve.
Një burrë është arrestuar në rrugën “Hajdin Berisha” në Suharekë, pasi dyshohet që nga vetura me një mjetë të mprehtë kishte kanosur një zyrtar policor.
Sipas policisë, me vendim të prokurorit, i dyshuari është dërguar në mbajtje.
“Rr. Hajdin Berisha, Suharekë / 24.05.2026 – 16:05. Është arrestuar i dyshuari mashkull kosovar pasi që nga vetura me një mjetë të mprehtë kishte kanosur një zyrtar policor. Me vendim të prokurorit i dyshuari është dërguar në mbajtje”, thuhet në raportin 24-orësh të PK-së.
Sot mbushen 28 vjet kur më 25 maj 1998, forcat serbe hynë në Lybeniq të Pejës, duke vrarë e masakruar nëntë banorë të Lybeniqit, e më vonë edhe burrat e tjerë të fshatit.
Gjenocidi i kryer në këtë vendbanim ndaj popullsisë së pafajshme shqiptare më 25 maj 1998 dhe më 1 e 7 prill 1999, është njëri nga krimet me të mëdha që kanë kryer forcat policore, ushtarake e para ushtarake serbe në Kosovë.
Kryetari i Lidhjes së Historianëve të Kosovës “Ali Hadri” dega në Deçan, Shkodran Imeraj, ka thënë kohë më parë se drejtësia vendore dhe ajo ndërkombëtare kanë dështuar në ndjekjen dhe dënimin e autorëve të masakrave që u kryen në Lybeniq gjatë viteve 1998-1999.
Sipas Imerajt, gjenocidi që kryen forcat ushtarake, policore e paramilitare serbe kundër banorëve shqiptarë të Lybeniqit, është gjenocidi më i madh që është kryer kundër popullsisë shqiptare në historinë e fshatit Lybeniq.
Irani dhe Shtetet e Bashkuara kanë sinjalizuar se po afrohen drejt një marrëveshjeje për ta shndërruar armëpushimin ekzistues që i dha fund konfliktit javë pas jave në një zgjidhje më afatgjatë.
Të dyja palët po flasin për një “memorandum mirëkuptimi”, që do të përcaktojë një plan veprimi për zgjidhjen e të gjitha çështjeve të pazgjidhura, megjithëse sot nuk pritet të arrihet një marrëveshje.
Por ajo që përmbahet në atë memorandum mbetet e paqartë.
Premisa qendrore e kësaj qasjeje është se memorandumi, pasi të nënshkruhet, do të ndalojë luftimet, gjë që do të ishte një lajm i mirëpritur për të dyja palët, me presidentin e SHBA-së, Donald Trump që përballet me zgjedhjet e mesit të mandatit më vonë këtë vit dhe ekonominë e Iranit në krizë.
Versionet e fundit të memorandumit të mirëkuptimit që Trump duket se është afër finalizimit do të shihnin gjithashtu rihapjen graduale të Ngushticës së Hormuzit, dhe përfundimin e bllokadës amerikane të porteve iraniane, sipas një personi të njohur me çështjen.
Një numërim mbrapsht do të fillonte më pas të sqaronte pikat e tjera të vështira, siç është programi bërthamor i Iranit.
Megjithatë, media shtetërore iraniane ka hedhur dyshime nëse memorandumi do të arrihet fare dakord.
Dallimet “mbi një ose dy klauzola të memorandumit të mundshëm të mirëkuptimit ende vazhdojnë”, tha të dielën agjencia gjysmëzyrtare e lajmeve Tasnim e Iranit.
Dhe pasi tha se marrëveshja ishte “negociuar kryesisht”, Trump tha se SHBA-të nuk do të nxitoheshin për një marrëveshje.
Ja çfarë dimë për disa nga çështjet kryesore në lojë.
Ngushtica e Hormuzit
Trump shkroi në një postim në mediat sociale të shtunën vonë se rruga ujore kritike, Ngushtica e Hormuzit, do të rihapej sipas memorandumit.
Por shumë media iraniane, disa prej të cilave afër Korpusit të Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) të linjës së ashpër, raportuan të dielën se ngushtica do të mbetej nën mbikëqyrjen iraniane.
Gjatë një periudhe prej 30 ditësh, Irani do të lejonte që transporti detar të kthehej në nivelet e para luftës.
Irani po kërkon që bllokada amerikane në portet e tij të hiqet në të njëjtën kohë, por në një postim në mediat sociale të dielën, Trump tha: “Bllokada do të mbetet në fuqi dhe efekt të plotë derisa të arrihet, certifikohet dhe nënshkruhet një marrëveshje”, me sa duket duke iu referuar një marrëveshjeje përfundimtare në vend të memorandumit.
Mediat iraniane kanë theksuar se rihapja e rrugës ujore për transportin detar nuk do të thotë që Teherani po heq dorë nga pretendimet e tij të kohës së luftës mbi pikën strategjike të bllokimit.
Në fakt, Irani duket se po sinjalizon se, ndërsa mund të lejojë që trafiku komercial të kthehet në vëllimet e para luftës, ai ende synon të mbajë një shkallë më të madhe kontrolli mbi kalimin nëpër ngushticë sesa ekzistonte para konfliktit.
“Ngushtica është tashmë e hapur, por duhet të ndodhë koordinim me autoritetet përkatëse iraniane për të siguruar tranzit të sigurt”, tha një burim iranian që foli për CNN të dielën.
“Ngushtica e Hormuzit nuk ka të bëjë fare me Amerikën. Kjo është një çështje midis nesh dhe vendeve bregdetare”, veçanërisht me Omanin, tha të shtunën zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme, Ismaeil Baghaei.
Gjatë konfliktit, Irani ka thënë se ka të drejtë të vendosë tarifa për transportin komercial që kalon nëpër ngushticë.
Rezervat dhe pasurimi i uraniumit të Iranit
Një marrëveshje e mundshme midis SHBA-së dhe Iranit përfshin një angazhim nga Irani për të mos ndjekur një armë bërthamore, raportoi CNN të dielën.
Irani gjithashtu do të angazhohej të hynte në negociata për heqjen dorë nga rezervat e tij të uraniumit të pasuruar shumë dhe të ndalonte çdo pasurim të ri, sipas një personi të njohur me çështjen.
Zyrtarët iranianë kanë këmbëngulur që negociatat për uraniumin mund të fillojnë vetëm pasi të miratohet një memorandum që i jep fund luftës. Uraniumi është një lëndë djegëse bërthamore kyçe që mund të përdoret për të ndërtuar një bombë bërthamore nëse pasurohet në nivele të larta.
“Çështjet bërthamore nuk po diskutohen në këtë fazë”, tha Baghaei të shtunën.
Agjencia gjysmëzyrtare e lajmeve Fars tha të dielën se “Irani nuk ka marrë asnjë angazhim në këtë marrëveshje në lidhje me dorëzimin e rezervave bërthamore, heqjen e pajisjeve, mbylljen e objekteve, apo edhe premtimin për të mos ndërtuar një bombë bërthamore.”
Trump ka këmbëngulur vazhdimisht se në një mënyrë ose në një tjetër Irani do të duhet të heqë dorë nga më shumë se 400 kilogramë (900 paund) uranium shumë i pasuruar që ka. Pjesa më e madhe e tij mendohet se është varrosur pas sulmeve amerikane vitin e kaluar.
Memorandumi fillestar nuk pritet të mbulojë pasurimin në asnjë detaj, dhe gjetja e një mënyre për të kapërcyer mosmarrëveshjet e të dyja palëve do të jetë një nga sfidat kryesore të një marrëveshjeje gjithëpërfshirëse.
Trump ka përmendur programin bërthamor të Iranit si një arsye kryesore për sulmin dhe më parë ka thënë se një pezullim i pasurimit të uraniumit për 20 vjet do të ishte i pranueshëm.
Asetet e ngrira të Iranit
Me ekonominë e tij në vështirësi të mëdha, Irani po kërkon zhbllokimin e menjëhershëm të miliarda dollarëve në asete të mbajtura në banka jashtë shtetit.
“Në fillim të këtij procesi, statusi i lirimit të aseteve të bllokuara duhet të sqarohet”, tha Baghaei.
Duke cituar një “burim të informuar”, Tasnim tha të dielën se “pa lirimin e një pjese specifike të aseteve të bllokuara të Iranit në këtë hap të parë – së bashku me një mekanizëm të qartë për lirimin e garantuar dhe të vazhdueshëm të të gjitha aseteve të bllokuara – nuk do të ketë marrëveshje.”
Por një zyrtar i lartë i administratës amerikane i tha CNN të dielën se zhbllokimi i aseteve iraniane do të ndodhë vetëm pasi të rihapet Ngushtica e Hormuzit.
SHBA-të nuk kanë dhënë asnjë angazhim se si këto asete, të cilat mbahen në disa banka të huaja, do t’i kthehen Iranit.
Sanksionet
Ekonomia e Iranit po vuan gjithashtu nga një gamë e gjerë sanksionesh ndërkombëtare, shumica e të cilave të vendosura nga SHBA-të dhe Evropa.
“Heqja e sanksioneve nuk do të diskutohet në këtë afat të shkurtër kohor”, tha Baghaei të shtunën, edhe pse “kërkesa e Iranit për të hequr të gjitha sanksionet është shprehur qartë në tekst”.
“Detajet duhet të negociohen pasi të finalizohet memorandumi,” shtoi ai, duke sugjeruar se pezullimi i sanksioneve do të lidhet me çështjen bërthamore.
Irani vlerëson se heqja e sanksioneve vetëm mbi shitjet e naftës mund të gjenerojë gati 10 miliardë dollarë të ardhura për qeverinë gjatë një periudhe 60-ditore, raportoi agjencia e lajmeve Fars.
Ashtu si me asetet e ngrira të Iranit, sanksionet e vendosura ndaj Iranit do të hiqen vetëm pasi Ngushtica e Hormuzit të jetë e hapur dhe të funksionojë plotësisht përsëri, tha një zyrtar amerikan për CNN.
Raketa balistike
Gjatë konfliktit, zyrtarët amerikanë thanë se raketat balistike me rreze të gjatë veprimi të Iranit duhet të shkatërrohen.
Trump tha se “programi i tij i raketave balistike konvencionale po rritej me shpejtësi dhe në mënyrë dramatike”.
Por kohët e fundit ka pasur më pak diskutime se arsenali i raketave është pjesë e negociatave më të gjera, edhe pse Izraeli dhe shtetet arabe të Gjirit e shohin atë si një rrezik urgjent.
Libani
Është gjithashtu e paqartë se si ose nëse konflikti midis Izraelit dhe Hezbollahut të mbështetur nga Irani në Liban do të adresohet.
Tasnim raportoi të dielën se formulimi i memorandumit i referohet “deklaratës së përfundimit të luftës në të gjitha frontet, përfshirë Libanin”.
Por Trump i tha kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu se ai mbështet dëshirën e vendit për të “ruajtur lirinë e veprimit kundër kërcënimeve në të gjitha frontet, përfshirë Libanin”, tha një zyrtar izraelit për CNN.
Në një telefonatë me Trump të shtunën në mbrëmje, Netanyahu “theksoi se Izraeli do të ruajë lirinë e veprimit kundër kërcënimeve në të gjitha frontet, përfshirë Libanin, dhe presidenti Trump përsëriti mbështetjen e tij për këtë parim”, tha zyrtari të dielën.
Në fund të fundit, Irani këmbëngul se është gati për një “marrëveshje të drejtë dhe të ekuilibruar”, tha burimi iranian për CNN të dielën.
“Gjëja më e rëndësishme për ne është që lufta duhet të përfundojë përgjithmonë në të gjithë Lindjen e Mesme”, shtoi ai.
Kompania për Distribuimin e Energjisë Elektrike në Kosovë (KEDS) ka njoftuar se të hënën, më 25.05.2026, do të kryhen punime për siguri të sistemit energjetik në disa rajone.
Si rezultat i kësaj, në disa lokalitete do të ketë ndërprerje të energjisë elektrike.
Ky është orari sipas rajoneve:
Prishtinë
Nga TS 35/10[kV] Badovci do të ndërpritet:
Dalja 10[kV] Mramor-Slivovë (kodi: 10014001) nga ora 10:00 deri 15:30
Vendet: Mramori, Slivova, Brusi, Busia, Zllasha, Viti e Marevcit, Mareci
Arsyeja: Mirëmbajtje preventive. Intervenim në eliminimin e defekteve dhe të gjeturave nga inspektimi me dron./Pastrim traseje.
Punime nga palë të treta
Nga TS 35/10 kV Mazgiti do të ndërpritet:
Dalja 10 kV Llazareva (Bizneset) (kodi: 15019006) nga ora 07:30 deri në ora 08:30.
Lokacionet: Llazarevë, Milloshevë.
Arsyeja: Lidhja e urave në shtyllën kryesore dhe kryerja e punimeve në rrjetin e tensionit të mesëm, në përputhje me PEE dhe ZT nr. 5393.
Pejë
Nga TS 110/35/10[kV] Peja 1 do të ndërprehet:
Dalja 35[kV] Gurakoci (kodi 500520), pa tension mbesin të gjitha daljet 10[kV] nga ora 10:00 deri 15:30.
Vendet: Fshatrat: Dobrushë, Gurakoc (një pjesë), Istog (një pjesë), Kashicë, Llukavc, Llukavc i Begut, Lubovë, Prekallë, Prigodë, Ruhot dhe Saradran, Gurakoc, Bllagaq, Dobrushë (një pjesë), Drejë, Zhabllaq (një pjesë), Gurakoc (një pjesë), Koshë (një pjesë), Oprashkë, Osojanë, Prekallë (një pjesë), Shalinovicë, Trubohovc, Tuqep, Zabllaq dhe Zallq, Baicë, Banjë, Cerrollukë, Dobrushë, Dubravë (një pjesë), Kaliqan, Lubovë, Orrobërd dhe Tomoc.
Vërejtje! Dalja ka BRRE – Onix Solar – kodi: 50052006045
Arsyeja: Mirëmbajtje preventive, mirëmbajtje e nënstacionit.
Prizren
Nga TS 35/10[kV] Dragash do të ndërpritet:
Dalja 10[kV] Restelica (kodi: 30036002) nga ora 10:00 deri 15:30.
Vendet: Lubovishtë, Kukjan, Vranishtë, Restelicë, Mlikë, Glloboqicë, Krushevë, Zlipotok, Orqushë
Arsyeja: Mirëmbajtje preventive – intervenim në eliminimin e defekteve dhe të gjeturave nga inspektimi me dron.
Ferizaj
Nga TS 35/10[kV] Shtërpca do të ndërpritet:
Dalja 10[kV] Brodi-Gotovusha (kodi: 40044005) nga ora 10:00 deri 15:30.
Vendet: Një pjesë e Shtërpcës te Shkolla, OSBE-ja, Biti e Ulët, Biti e Epërme, Shushiqë, Paloj, Gotovushë, Drekoci, Viqë, Firaj, Brod
Arsyeja: Mirëmbajtje preventive – intervenim në eliminimin e defekteve dhe të gjeturave nga inspektimi me dron.
Gjakovë
Nga TS 35/10[kV] Gjakova I do të ndërpritet:
Dalja 10[kV] Dobroshi (kodi: 80080007) nga ora 10:00 deri 15:30.
Vendet: fshatrat: Batushë, Berjah, Brovinë, Dobrosh, Hereç, Molliq, Nivokaz, Osek Hilë (një pjesë), Pacaj, Skivjan (një pjesë), Stubëll. Rrugët: Dedë Gjon Luli (një pjesë), Pashko Vasa, Lekë Dukagjini.
Arsyeja: Mirëmbajtje preventive – intervenim në eliminimin e defekteve dhe të gjeturave nga inspektimi me dron. Pastrim traseje.
2.
Nga TS 35/10[kV] Gjakova I do të ndërpritet:
Dalja 10[kV] Ponosheci (kodi: 80080053) nga ora 10:00 deri 15:30.
Vendet: fshatrat: Babaj Bokës, Dallashaj, Devë, Duzhnjë, Gusk, Jahoc, Korenicë, Madanaj, Mejë, Morinë, Nec, Orize, Ponoshec, Popoc, Ramoc, Rracaj, Rrypaj, Sheremet, Shishman, Smolicë.
Arsyeja: Mirëmbajtje preventive – intervenim në eliminimin e defekteve dhe të gjeturave nga inspektimi me dron. Pastrim traseje
3. Nga TS 35/10(20) kV Gjakova III do të ndërprehet:
Dalja 10 kV Dalja 40 (kodi: 81084023) në dy termine nga ora 10:00 deri 10:30 dhe nga ora 12:00 deri 12:30.
Vendet: Rr. Bajram Curri, Rr. Dërgut Vokshi, Rr. Ismail Qemali, Rr. Marin Barleti (një pjesë), Rr. Nënë Tereza, Rr. Pjetër Budi, Rr. Rruga e UÇK-së, Rr. Sadik Pozhegu, Rr. Sadik Stavileci, Rr. Skënderbeu, Rr. Sylejmon Vokshi.
Arsyeja: Krijimi i kushteve të punës pa tension, manipulim me ndarës TM.
4.
Në TS 35/10(20) kV Gjakova III,
nga dalja 10 kV Dalja 40 nga ora 10:00 deri 12:30 do të ndërprehet:
NS 10/0.4 kV Qendra (kodi: 81084023504).
Vendet: Rr. Rruga e UÇK-së.
Arsyeja: Zëvendësimi i transformatorit nga 630 kVA në 1000 kVA
Gjilan
Nga TS 110/35/10[kV] Vitia do të ndërpritet:
Dalja 10[kV] Gërmova (kodi: 61067003) nga ora 10:00 deri 15:30.
Vendet: Gërmovë, Goshicë, Sadovinë e Jerlive dhe Verban, Dëbelldeh, Buzovik, Binqa, Shushtë, një pjesë e Kabashit.
Arsyeja: Mirëmbajtje preventive, intervenim në eliminimin e defekteve dhe të gjeturave nga inspektimi me dron.
Ka BRRE Hidrocentrali Eko Energy.
Oda Ekonomike Amerikane në Kosovë i ka kërkuar Qeverisë së Kosovës ulje të taksës doganore për kondicionerë, televizorë dhe telefona. Propozimi i OEK paraqitet si masë kundër inflacionit dhe informalitetit, duke theksuar se Kosova ka normat më të larta të taksës doganore në rajon për këto produkte.
Oda Ekonomike Amerika i ka dorëzuar Qeverisë së Kosovës një propozim të detajuar për uljen e taksës doganore për disa produkte të rëndësishme.
Propozimi kërkon ulje të tatimit doganor për kondicionerë, televizorë LCD dhe LED, si dhe smartfonë.
Dokumenti, të cilin e ka parë gazeta Nacionale, thekson se Kosova aplikon norma doganare ndër më të lartat në rajon për disa kategori produktesh.
Duke cituar Agjencinë së Statistikave të Kosovës (ASK), OEK vlerëson norma vjetore e inflacionit në qershor të vitit 2022, krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit 2021, shënoi 14.1 për qind.
Sipas dokumentit të propozuar, ky nivel është rreth pesë pikë përqindjeje mbi normat e inflacionit të regjistruara njëkohësisht në Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimin Evropian.
Propozimi që i është dorëzuar Qeverisë thekson se Kosova ndryshe nga shtetet e tjera, nuk disponon mjet të politikës monetare për të luftuar inflacionin dhe se masa fiskale mbeten rruga e vetme e ndërhyrjes.
Kondicionerët — efiçiencë energjetike si argument kryesor
Në propozimin e saj, OEK argumenton se kondicionerët e tipit “inverter” paraqesin alternativën më efiçiente energjetike për ngrohjen e banesave gjatë dimrit.
Sipas dokumentit, kondicionerët me cikël të kundërt janë “300–600% efiçientë”, që do të thotë se nga një njësi energjie elektrike prodhojnë tre deri në gjashtë njësi energji termike.
Ndër të tjera thuhet se KESCO ka publikuar të dhëna sipas të cilave, për familjet që ngrohen me energji elektrike, shpenzimet e ngrohjes mund të arrijnë deri në 60–70 për qind të faturës totale të energjisë.
Propozimi vlerëson se adoptimi masiv i kondicionerëve inverter do të reduktonte konsumin gjatë orëve të pikut, duke lehtësuar presionin mbi infrastrukturën energjetike të vendit.
Në aspektin krahasues rajonal, sipas dokumentit, Serbia aplikon normën më të ulët doganore prej 5 për qind për kondicionerë, ndërkohë që Maqedonia e Veriut dhe Bosnja e Hercegovina aplikojnë 15 për qind.
Tutje, thuhet se norma standarde e Bashkimit Evropian për kondicionerë është vetëm 2.2 për qind, e cila është dukshëm nën normën aktuale prej 10 për qind që aplikohet në Kosovë.
Rekomandimi i OEK është që Qeveria e Kosovës të ulë normën doganore për kondicionerë, duke e sjellë të paktën në nivelin e Serbisë, ose idealisht të BE-së, duke pasur parasysh aspiratat integruese të vendit.
Televizorët — konsumi gjatë orëve të pikut
Propozimi i OK trajton gjithashtu televizorët LCD dhe LED si kategori tjetër ku Kosova mund të ndërhyjë me ulje doganore.
Dokumenti nënvizon se televizorët e rinj me teknologji LCD dhe LED janë dukshëm më efiçientë energjetikisht krahasuar me televizorët e vjetër me tub katodik (CRT), duke arritur eficiencë deri në dyfish.
Të dhënat e Komisionit të Pavarur të Mediave tregojnë se rreth gjysma e qytetarëve të Kosovës shikojnë televizor më shumë se dy orë në ditë.
Madje, sipas dokumentit,. 60 për qind e familjeve të reja, të përcaktuara si ato nën moshën 28 vjeç, kanë televizor në shtëpi.
Kosova aktualisht aplikon normën doganore prej 10 për qind për televizorët LCD, ndërkohë që Maqedonia e Veriut dhe Bosnja e Hercegovina e kanë në 5 për qind.
Bashkimi Evropian, nga ana e tij, aplikon normën prej 14 për qind, e cila është më e lartë se normat e disa vendeve të rajonit, por ky fakt shpjegohet me strukturën e FTA-ve ekzistuese evropiane.
Oda rekomandon ulje të normës doganore për televizorët LCD dhe LED, me qëllim që çmimet për konsumatorët kosovarë të barazohen me ato të konsumatorëve në vendet fqinje.
Smartfonët — lufta kundër kontrabandës
Sektori i smartfonëve paraqet, sipas dokumentit, rastin më urgjent dhe politikisht më të ndjeshëm për ndërhyrje.
Sipas vlerësimeve të cituara në propozim, tregu i telefonave celularë në Kosovë vlerësohet të ketë një vëllim prej rreth 50 milionë eurove në vit.
Mirëpo, shifrat zyrtare të importit për vitin 2020 tregojnë vetëm 7.5 milionë euro — me të ardhura doganore prej 750,000 eurove dhe të ardhura nga TVSH-ja prej 1.485 milionë eurove.
Hendeku i madh midis vlerësimit të tregut dhe importit zyrtar dëshmon praninë e konsiderueshme të tregut informal, sipas dokumentit.
Dogana dhe Policia e Kosovës kanë raportuar kontrabandën e telefonave prej më shumë se një dekade. Vetëm kohët e fundit, një aksion policor në gjashtë lokacione të Kosovës rezultoi me konfiskimin e mbi 200 smartfonëve.
Propozimi argumenton se tregtarët formalë, që paguajnë detyrimet doganore, janë të penalizuar konkurrencialisht ndaj operatorëve informalë që ofrojnë çmime artificiarisht të ulëta.
Për më tepër, konsumatorët ekspozohen ndaj rreziqeve serioze: shitësit informalë kanë dokumentuar raste të ndërrimit të baterive origjinale, kamerave dhe shitjes së modeleve kineze si produkte origjinale.
Në krahasim rajonal, Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut aplikojnë normë doganore 0 për qind për smartfonë, ndërkohë që Serbia dhe Bosnja e Hercegovina aplikojnë 5 për qind. Norma e BE-së është gjithashtu 0 për qind.
Në fund të dokumentit theksohet nevoja e ndryshimit të Kodit Doganor të Kosovës.
Në propozim theksohet se Kodi Doganor i Kosovës, Nr. 03/L-109, është në fuqi që nga viti 2008 dhe norma standarde prej 10 për qind nuk ka ndryshuar gjatë kësaj periudhe.
Duke theksuar se legjislacioni tatimor ka pësuar ndryshime të shumta dhe thelbësore, propozimi tregon që sistemi doganor ka mbetur thuajse i pandryshueshëm.
Dokumenti thekson se masat e propozuara janë relativisht të thjeshta nga pikëpamja e zbatimit dhe “mund të implementohen nëpërmjet Ministrisë së Financave me anë të një vendimi qeveritar”.
Propozimi argumenton se ulja e doganave për smartfonë nuk do të çonte në humbje të konsiderueshme të të ardhurave, duke pasur parasysh se tregu informal tashmë nuk kontribuon në arkën e shtetit.
Synimi i fundit i dokumentit është barazimi i kushteve të konsumatorëve kosovarë me ato të konsumatorëve në vendet fqinje, ndërkohë që Kosova mbetet, sipas shumicës së treguesve ekonomikë, vendi më i varfër i rajonit.
Gjatë kësaj jave moti do të jetë me intervale të gjata me diell dhe vranësirat, ndërsa në disa zona të izoluara parashihen riga shiu.
Sipas të dhënave të Institutit Hidrometeorologjik të Kosovës, kushtet konsiderohen të favorshme për kulturat pranverore dhe lagështia në tokë pritet të mbetet e mire për shumicën e bimëve.
Parashikimi i motit për pesë ditët e ardhshme:
Të hënën –Mot me diell dhe vranësira të shpërndara. Temperaturat minimale do të lëvizin ndërmjet 8 dhe 11°C, ndërsa maksimalet e ditës parashihen të lëvizin ndërmjet 24 deri në 27°C. Era do të fryjë nga veriperëndimi me shpejtësi 1-4 m/s.
Të martën –Mot me diell dhe vranësira të pakta. Temperaturat minimale do të lëvizin ndërmjet 9-13°C, ndërsa maksimalet 25-29°C. Era do të fryjë nga verilindja me shpejtësi 1-5m/s.
Të mërkurën do të mbajë mot me diell dhe vranësira të shpërndara, ndërsa vranësira më të dendura priten përreth relievit malor. Temperaturat minimale do të lëvizin nga 9 deri në 12°C, kurse maksimalet e ditës parashihen të lëvizin nga 25deri në 29°C. Era do të fryjë kryesisht nga verilindja me shpejtësi 1-6 m/s.
Të enjten parashihet mot me diell dhe vranësira të dendura, të cilat gjatë ditës vende-vende mund të sjellin reshje shiu të përcjella me shkarkime elektrike. Temperaturat minimale do të jenë 9-12°C, ndërsa maksimalet 23-27°C. Era nga verilindja do të fryjë me shpejtësi 1-10 m/s.
Të premten do të mbajë mot i vranët dhe me interval me diell. Vranësirat vende-vende mund të sjellin riga lokale shiu. Temperaturat minimale do të lëvizin ndërmjet 7 deri10°C, ndërsa maksimalet e ditës nga 22 deri në 26°C. Era do të fryjë nga veriperëndimi me shpejtësi 1-6 m/s.
Nga Akademik. Prof Anastas Angjeli
Prandaj kjo vizitë e Putin në Kinë, ashtu si edhe vizita e presidentit amerikan e para disa ditëve , nuk është vetëm një takim mes dy liderëve, por një sinjal i drejtimit që po merr politika globale në një epokë të karakterizuar nga multipolariteti, rivaliteti strategjik dhe rikonfigurimi i aleancave ndërkombëtare.
Pa u shuar ende jehona e vizites dhe samitit te suksesshem te Presidentit Trump ne Pekin tek mikpritesi I tij Xin, një tjeter vizite pasoi në Pekin.Ajo e Presidentit Rus Putin.Vizita e presidentit rus, Vladimir Putin në Kinë u zhvilla në një moment transformimi të thellë gjeopolitik global. Më shumë se katër vite pas fillimit të luftës në Ukrainë dhe në kushtet e vazhdimit të konkurrencës strategjike midis Kinës dhe Shteteve të Bashkuara, Pekini dhe Moska po kërkojnë të forcojnë një partneritet që është shndërruar në një nga marrëdhëniet përcaktuese të rendit ndërkombëtar në formim. Simbolika e kësaj vizite është veçanërisht domethënëse.
Takimet mes Vladimir Putin dhe presidentit kinez Xi Jinping nuk u fokusuan vetëm te bashkëpunimi dypalësh, por edhe te çështje më të gjera që lidhen me të ardhmen e arkitekturës politike ndërkombëtare. Zyrtarët kinezë dhe rusë vazhdojnë ta përshkruajnë marrëdhënien e tyre si një “partneritet strategjik gjithëpërfshirës”, duke vënë theksin te sovraniteti, kundërshtimi ndaj unilateralizmit dhe mbështetja për atë që të dy qeveritë e përkufizojnë si një rend ndërkombëtar më multipolar. Moska dhe Pekini po e paraqesin gjithnjë e më shumë veten si mbrojtës të një sistemi ndërkombëtar më pak të dominuar nga institucionet perëndimore dhe ndikimi gjeopolitik amerikan.
Gjatë vizitës, u nënshkruan rreth 40 dokumente bashkëpunimi që përfshijnë fusha të ndryshme, nga energjia dhe transporti te teknologjia, arsimi, inovacioni dhe koordinimi diplomatik. Përtej dimensionit praktik të marrëveshjeve, rëndësi të veçantë mori dimensioni politik i afrimit mes dy vendeve.
Në këtë kuadër dhe në këtë fazë, Kina dhe Rusia po paraqiten si mbështetëse të reformimit të institucioneve globale dhe të një shpërndarjeje më të balancuar (sipas këndvështrimit të tyre) të fuqisë ekonomike dhe politike në nivel ndërkombëtar. Kjo qasje lidhet jo vetëm me dimensionin diplomatik, por edhe me transformimet ekonomike të viteve të fundit, ku ekonomitë emergjente po fitojnë peshë gjithnjë e më të madhe në tregtinë globale, financat ndërkombëtare dhe zhvillimet teknologjike.
Presidenti rus deklaroi se dy vendet do te vazhdojnë të zgjerojnë “bashkëpunimin dypalësh dhe do të angazhohemi aktivisht në forumet ndërkombëtare ku ekipet tona po punojnë ngushtë së bashku për të ndërtuar një bazë të fortë për një botë multipolare”.
Nga ana e tij, Xi Jinping e përshkroi marrëdhënien Kinë–Rusi si një partneritet që ka arritur “një etapë të re”, duke theksuar se Pekini dhe Moska do të punojnë së bashku për reformimin dhe përmirësimin e qeverisjes globale.
Një element domethënës i këtij afrimi është edhe përkushtimi për koordinim më të ngushtë në organizmat shumëpalësh ndërkombëtarë. BRICS, Organizata e Bashkëpunimit të Shangait, G20, Fondi Monetar Ndërkombëtar, Banka Botërore dhe institucionet e tjera të qeverisjes ekonomike globale po marrin rëndësi të veçantë në strategjinë e përbashkët të Moskës dhe Pekinit. Të dy vendet duket se po investojnë gjithnjë e më shumë në ndërtimin e mekanizmave alternativë ose paralelë ndaj strukturave tradicionale të rendit ndërkombëtar të pasluftës.
Ndër dokumentet më të rëndësishme që u nënshkrua spikat deklarata e përbashkët për një rend botëror multipolar, e cila përfaqëson ndoshta komponentin më politik të vizitës. Ky dokument artikulon një vizion të përbashkët për qeverisjen globale dhe për mënyrën se si duhet të organizohen marrëdhëniet ndërkombëtare në dekadat e ardhshme. Në thelb, Kina dhe Rusia mbështesin një sistem ndërkombëtar më pak të dominuar nga Shtetet e Bashkuara dhe institucionet perëndimore, duke promovuar një model ku fuqitë e mëdha rajonale dhe globale kanë rol më të balancuar në vendimmarrjen ndërkombëtare.
Një tjetër dokument me rëndësi të veçantë ishte deklarata për forcimin e partneritetit strategjik gjithëpërfshirës mes dy vendeve. Kjo deklaratë konfirmon se marrëdhënia mes tyre nuk shihet më vetëm si një bashkëpunim pragmatik i diktuar nga rrethanat aktuale gjeopolitike, por si një projekt afatgjatë koordinimi politik, ekonomik dhe diplomatik.
Përvec aspektit politik, ashkëpunimi ekonomik mbetet themeli tjetër i kësaj marrëdhënieje. Që prej intensifikimit të sanksioneve perëndimore pas pushtimit rus të Ukrainës, Kina është shndërruar në partnerin ekonomik më të rëndësishëm të Rusisë. Tregtia dypalëshe arriti afërsisht 228 miliardë dollarë gjatë vitit 2025, duke reflektuar zgjerimin e shpejtë të marrëdhënieve ekonomike gjatë viteve të fundit. Kina është bërë partneri më i madh tregtar i Rusisë, ndërsa Rusia është shndërruar në një furnizues kyç të burimeve strategjike për ekonominë kineze.
Realizimi i një rendi botëror multipolar, ndonëse tingëllon teorikisht, si një ekuilibër i ri fuqish, ndeshet me barriera të thella, praktike, strukturore dhe gjeopolitike. Vështirësia kryesore qëndron në rezistencën e institucioneve ekzistuese të krijuara pas Luftës së Dytë Botërore,ne pathyshmërinë e tyre, të cilat janë të ndërtuara rreth lidershipit amerikan dhe dirigjohen prej tij. Për më tepër, kalimi nga një botë uniplore në një multipolare krijon një vakum sigurie;(pasiguri) pa një “polic” global, dhe rivalitetet rajonale mund të degjenerojnë në konflikte të hapura,me pasoja që nuk dihen.
Energjia qëndron në qendër të këtij partneriteti. Eksportet ruse të naftës drejt Kinës kanë vijuar të rriten, ndërsa bashkëpunimi për gazin natyror ka marrë rëndësi strategjike për të dy vendet. Një nga temat kryesore të vizitës së Putinit ishte projekti i gazsjellësit “Poëer of Siberia 2”. Infrastruktura e propozuar synon të transportojë rreth 50 miliardë metra kub gaz natyror rus çdo vit drejt Kinës përmes Mongolisë. Për Moskën, projekti ka rëndësi të jashtëzakonshme. Reduktimi gradual i eksporteve energjetike ruse drejt tregjeve evropiane pas vendosjes së sanksioneve e ka detyruar Kremlinin të kërkojë tregje alternative dhe të riorientojë strategjinë energjetike drejt Azisë. Kina i ofron Rusisë jo vetëm një treg të madh, por edhe një destinacion afatgjatë dhe relativisht të qëndrueshëm për eksportet energjetike.
Megjithatë, marrëdhënia ekonomike po karakterizohet gjithnjë e më shumë nga një pabarazi strukturore. Kina ndodhet një pozicion gjithnjë e më i fortë. Ndërsa Rusia varet ndjeshëm nga qasja në tregun kinez, Pekini gëzon fleksibilitet më të madh strategjik. Udhëheqja kineze kërkon furnizime të sigurta energjetike dhe koordinim gjeopolitik me Moskën, por njëkohësisht synon të shmangë varësi të tepërt nga burimet ruse dhe të ruajë marrëdhënie ekonomike të qëndrueshme me tregjet perëndimore.
Gjithnjë e më shumë Rusia po konsiderohet si një ekonomi që po bëhet progresivisht e varur nga financat kineze, teknologjia kineze, mallrat industriale kineze dhe kërkesa kineze për eksporte. Pesha ekonomike e Kinës i jep Pekinit një levë të konsiderueshme ndikimi në marrëdhënien dypalëshe.
Teknologjia dhe bashkëpunimi industrial përbëjnë një tjetër dimension në zgjerim të lidhjeve dypalëshe. Marrëveshjet e arritura gjatë vizitës përfshijnë fusha si teknologjia, tregtia, bashkëpunimi mediatik dhe pronësia intelektuale. Rusia po mbështetet gjithnjë e më shumë te kapaciteti teknologjik kinez për të kompensuar kufizimet e krijuara nga sanksionet perëndimore, ndërsa kompanitë kineze fitojnë qasje më të gjerë në tregun rus.
Kjo prirje pasqyron edhe transformimet më të gjera globale, ku konkurrenca teknologjike është bërë e pandashme nga gjeopolitika. Inteligjenca artificiale, prodhimi industrial i avancuar, mikroelektronika dhe zinxhirët strategjikë të furnizimit po ndikojnë gjithnjë e më shumë raportet e fuqisë ndërkombëtare krahas instrumenteve tradicionale ushtarake.
Nga pikëpamja politike, marrëdhënia shtrihet përtej ekonomisë. Të dy qeveritë vazhdojnë të theksojnë parimet e sovranitetit dhe integritetit territorial, duke kritikuar atë që e konsiderojnë si ndërhyrje të jashtme në çështjet e brendshme të shteteve. Zyrtarët rusë dhe kinezë vazhdojnë të deklarojnë se bashkëpunimi i tyre nuk është i drejtuar kundër vendeve të treta. Megjithatë, qeveritë perëndimore e shohin gjithnjë e më shumë afrimin Moskë–Pekin si një nga sfidat kryesore gjeopolitike të dekadave të ardhshme.
Pozicioni i Kinës mbetet veçanërisht kompleks. Pekini ruan bashkëpunim të ngushtë strategjik me Moskën, ndërkohë që përpiqet të mbajë marrëdhënie ekonomike të qëndrueshme me Evropën dhe Shtetet e Bashkuara. Kina ka shmangur krijimin e një aleance ushtarake formale me Rusinë, duke preferuar fleksibilitet strategjik. Kjo i lejon Pekinit të forcojë lidhjet me Moskën pa u identifikuar plotësisht me objektivat e politikës së jashtme ruse. Diplomacia kineze po reflekton gjithnjë e më shumë një strategji më të gjerë të maksimizimit të ndikimit në blloqe të ndryshme gjeopolitike, pa marrë angazhime të tepërta që mund të kufizojnë lirinë e saj të veprimit.
Për Rusinë, megjithatë, opsionet strategjike janë ngushtuar ndjeshëm. Sanksionet ndërkombëtare, izolimi ekonomik dhe lufta e zgjatur në Ukrainë kanë përshpejtuar orientimin lindor të Moskës. Kina po funksionon gjithnjë e më shumë si linja kryesore ekonomike e mbijetesës për Rusinë, duke krijuar një marrëdhënie që formalisht paraqitet si partneritet i barabartë, por që në praktikë reflekton një shpërndarje të pabarabartë të fuqisë.
Rusia kontribuon me burime energjetike, lëndë të para dhe koordinim strategjik ushtarak. Kina kontribuon me tregje, kapital, kapacitete industriale, teknologji dhe ndikim global në rritje.
Vizita e presidentit rus në Pekin, për këtë arsye, pasqyron më shumë sesa forcimin e një partneriteti dypalësh dhe reflekton transformimin e rendit ndërkombëtar, ku ndërvarësia ekonomike, rivaliteti gjeopolitik, konkurrenca teknologjike dhe siguria energjetike po ndërthuren gjithnjë e më shumë, duke krijuar një realitet të ri në marrëdhëniet ndërkombëtare. Në një botë ku globalizimi nuk funksionon më sipas logjikës së integrimit të pakushtëzuar ekonomik, por gjithnjë e më shumë sipas logjikës së konkurrencës strategjike, marrëdhënia mes Kinës dhe Rusisë po fiton peshë të veçantë si një nga boshtet kryesore të këtij transformimi.
Pekini dhe Moska po ndërtojnë një model bashkëpunimi që shtrihet përtej diplomacisë tradicionale dhe përfshin energjinë, teknologjinë, tregtinë, financat, koordinimin politik dhe, në disa raste, edhe dimensionin e sigurisë strategjike. Ndërkohë që Rusia kërkon të reduktojë efektet e izolimit ekonomik dhe politik nga Perëndimi, Kina po shfrytëzon këtë afrim për të konsoliduar pozitën e saj si fuqi globale me ndikim gjithnjë e më të madh. Kjo dinamikë po kontribuon në zhvendosjen graduale të qendrave të fuqisë globale drejt Azisë dhe po sfidon arkitekturën ndërkombëtare të ndërtuar pas përfundimit të Luftës së Ftohtë. Marrëdhënia Kinë – Rusi nuk është më thjesht një partneritet diplomatik apo një bashkëpunim i diktuar nga rrethana të përkohshme gjeopolitike. Kjo marrëdhënie është shndërruar në një nga shtyllat kryesore që po formësojnë ekuilibrat e rinj të fuqisë në shekullin XXI, duke ndikuar jo vetëm raportet mes fuqive të mëdha, por edhe mënyrën se si do të organizohet rendi ndërkombëtar në dekadat që vijnë. Prandaj kjo vizitë, ashtu si edhe vizita e presidentit amerikan e para disa ditëve , nuk është vetëm një takim mes dy liderëve, por një sinjal i drejtimit që po merr politika globale në një epokë të karakterizuar nga multipolariteti, rivaliteti strategjik dhe rikonfigurimi i aleancave ndërkombëtare.
Realizimi i një rendi botëror multipolar, ndonëse tingëllon teorikisht, si një ekuilibër i ri fuqish, ndeshet me barriera të thella, praktike, strukturore dhe gjeopolitike. Vështirësia kryesore qëndron në rezistencën e institucioneve ekzistuese të krijuara pas Luftës së Dytë Botërore,ne pathyshmerine e tyre, të cilat janë të ndërtuara rreth lidershipit amerikan dhe dirigjohen prej tij. Për më tepër, kalimi nga një botë uniplore në një multipolare krijon një vakum sigurie;(pasiguri) pa një “polic” global, dhe rivalitetet rajonale mund të degjenerojnë në konflikte të hapura,me pasoja që nuk dihen.
Një pengesë tjetër madhore është mungesa e unitetit mes vetë forcave pretendente. Ndërsa Rusia dhe Kina ndajnë një qëllim kundër Perëndimit, ato kanë interesa të ndryshme ekonomike dhe dyshime historike ndaj njëra-tjetrës.