Category: Lajme

Ministri i Financave, Punës dhe Transfereve, Hekuran Murati, pas mbledhjes së Qeverisë, në një konferencë për media, ka thënë se nga marrëveshja me Bankën Botërore, Kosova ka përfituar 90.3 milionë euro kredi me kushte të “buta”, raporton EO.

Ai ka bërë të ditur se gjatë mbledhjes, procedimi i Projektligjit për ratifikimin e kësaj marrëveshje është miratuar.

Murati shtoi se Kosova do të përfitojë shumë nga kjo marrëveshje, sepse nuk do të paguajë interes fare 12 vite përgjatë kohës që këto mjete, 90.3 milionë euro, do të shfrytëzohen.

“Sot në mbledhjen e Qeverisë kemi pasur disa vendime që ndihmojnë qytetarët dhe që forcojnë edhe themelet dhe duke rritur bashkëpunimin me shtet e tjera. Kishim miratimin e nismës për nisjen e negociatave për lidhje të Marrëveshjes me Turqinë”.

“Kishim edhe miratimin dhe procedimin e Projektligjit për ratifikim të Marrëveshjes që sapo kemi nënshkruar në Washington. Kjo është një marrëveshje që është nënshkruar me Bankën Botërore. Kosova ka përfituar nga një marrëveshje që siguron 90.3 milionë euro kredi me kushte të buta. Nuk ka nevojë që të paguajë fare interes për 12 vite përgjatë kohës që këto mjete do të shfrytëzohen. Kishim edhe një marrëveshje ndërkombëtare. Kjo marrëveshje është në kuadër të marrëveshjes që kemi pasur me Bankën Botërore. Masat ndaj Kosovës duhet të hiqen”, ka thënë Murati.

Kryetari i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës (AAK), Ramush Haradinaj, ka kujtuar të rënët e 21 majit të vitit 1998.

Haradinaj ka kujtuar heroin Myrtë Zeneli me bashkëluftëtarët Faruk Elezi, Arben Krasniqi, Xhezair Syla, Qaush Fazlija dhe Isuf Morina.

“Më 21 maj 1998, gjatë betejës treditore në Grabanicë, Qeskovë, Dollovë, Kpuz e Bokshiq, do të përjetësohej Heroi Myrtë Zeneli, ndër luftëtarët e parë të Shqiponjës dhe dëshmori i saj i parë, me bashkëluftëtarët Faruk Elezi, Arben Krasniqi, Xhezair Syla, Qaush Fazlija dhe Isuf Morina”, ka thënë Haradinaj.

Haradinaj po ashtu ka kujtuar edhe heroin Arben Haliti dhe tre vëllëzërit; Mehmet, Ajet dhe Hetem Rexha.

“Po të njëjtën ditë u përjetësua edhe Heroi Arben Haliti. Kujtojmë tre vëllezërit; Mehmet, Ajet dhe Hetem Rexha, që ranë të pandarë, për ta shkruar me gjakun e tyre historinë tonë më të re, si porosi brezave për sakrificën madhore për këtë tokë. Lavdi e përjetshme të gjithë të rënëve për liri!”, është shprehur Haradinaj.

Në mbledhjen e Qeverisë së Kosovës, është miratuar shqyrtimi i nismës për lidhjen e marrëveshjes për sigurime sociale ndërmjet Kosovës dhe Turqisë.

Ministri i Financave, Hekuran Murati ka deklaruar se kjo marrëveshje u mundëson qytetarëve të të dyja vendeve, për shfrytëzim të së drejtës së tyre për pensione familjare dhe ato invalidore të punës.

Duke shtuar, se kjo marrëveshje mundëson edhe eksportimin e pensionit, siç tha ai nëse një qytetar vendos të jetojë në njërin nga këto shtete mund t`a përfitojë pensionin.

“Kjo marrëveshje është e rëndësishme sepse u mundëson qytetarëve të dyja shteteve, që të shfrytëzojnë të drejtën e tyre në pensione kontribut- pagues ato familjare dhe si ato invalidore të punës. Kjo njëkohësisht mundëson edhe eksportimin e pensionit, pra nëse një qytetar vendos të jetojë në njërin nga këto të dy shtetet, mund ta përfitojë pensionin pavarësisht në cilin shtet vendoset ai, të jetojë apo të banojë, por gjithsesi kjo në anën tjetër kjo marrëveshje siguron edhe shkëmbimin e të dhënave, pra që nënkupton përmes komunikimit të dyja shtetet mund të sigurohen që një qytetar merr pension nga të dyja shtetet, duke mos e deklaruar të tillë, pra në këtë aspekt bëhet edhe mirë menaxhimi i të dyjave shteteve që ka siguri dhe shkëmbim të informacionit” ka deklaruar Murati.

Disa ceremoni varrimi janë duke u zhvilluar në Iran më 21 maj, për vdekjen e presidentit Ebrahim Raisi, ministrit të Jashtëm Hossein Amir-Abdollahian dhe të tjerëve që humbën jetën nga rrëzimi i një helikopteri në fundjavë.

Lideri suprem i Iranit, Ayatollah Ali Khamenei, i shpalli pesë ditë zie të hënën.

Në Tabriz, kryeqytetin e Provincës Azerbajxhani Lindor të Iranit, ku u rrëzua helikopteri më 19 maj, mijëra njerëz morën pjesë në një ceremoni në kujtim të të vdekurve.

Ndërkohë, agjencia shtetërore e lajmeve, IRNA, e postoi në rrjetin social X fotografinë e parë që shfaq arkivolet e Raisit dhe Amir-Abdollahianit.

اولین تصاویر از تابوت حامل شهید رئیسی و شهید موسوی pic.twitter.com/mXjkFLDMh8

— خبرگزاری ایرنا (@IRNA_1313) May 21, 2024

Autoritetet iraniane i kanë caktuar edhe disa ceremoni të tjera për Raisin. Një e tillë është caktuar për të martën pasdite në qytetin Qom.

Ceremoni të tjera do të mbahen në Teheran dhe Birjand më 22 dhe 23 maj, kur Raisi do të varroset në faltoren Imam Reza në qytetin e shenjtë Mashhad, raportuan mediat iraniane.

Khamenei e emëroi Mohammad Mokhberin, i cili shërbeu si zëvendëspresident i Raisit, në detyrën e presidentit të përkohshëm.

Koha e tij si president do të jetë e shkurtër, pasi autoritetet kanë caktuar 22 qershorin si datë për mbajtjen e zgjedhjeve të reja presidenciale.

Mokhber, së bashku me kryetarin e Parlamentit, Mohammad Baqer Qalibaf, dhe kryetari i Gjyqësorit, Gholamhossein Mohseni-Ejei, do t’i organizojnë zgjedhjet e reja.

Zëvendësministri i Jashtëm, Ali Baqeri Kani, u emërua ministër i Jashtëm në detyrë, sipas mediave iraniane.

Pasi televizioni shtetëror iranian raportoi më 20 maj se helikopteri ishte rrëzuar për shkak të motit të lig, ekipet për kërkim dhe shpëtim i gjetën trupat e Raisit dhe Amir-Abdollahian në vendin e ngjarjes në veriperëndim të Iranit.

Komunikimi kishte humbur derisa helikopteri po kthehej në Tabriz, pasi Raisi kishte marrë pjesë në përurimin e një dige me homologun e vet azerbajxhanas, Ilham Aliyev, në kufirin e tyre të përbashkët.

IRNA raportoi se të gjithë tetë njerëzit në bordin e helikopterit, të cilin Irani e kishte blerë në fillim të viteve 2000, humbën jetën.

Ndërkaq, Uashingtoni tha se për herë të parë Teherani ka kërkuar ndihmën e Shteteve të Bashkuara për incidentin me helikopter, por e kishte të pamundur t’i ofronte ndihmë për arsye logjistike.

Zëdhënësi i Departamentit amerikan të Shtetit, Matthew Miller, nuk specifikoi se si ishte bërë kërkesa apo e çfarë natyre ishte. SHBA-ja dhe Irani nuk kanë raporte diplomatike.

Qeveritë e huaja, më 20 maj, shprehën ngushëllime dhe solidarizim. Libani shpalli tri ditë zie për të nderuar Raisin. Ministri i Jashtëm rus, Sergei Lavrov, tha se Raisi dhe Amir-Abdollahian ishin të dy “miq të vërtetë dhe të besueshëm të vendit tonë”.

Hamasi, i cili është cilësuar si organizatë terroriste nga Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian, lëshoi një telegram ngushëllimi dhe falënderoi Raisin për “përpjekjet e tij të palodhura për t’u solidarizuar” me popullin palestinez.

Presidenti i Këshillit Evropian, Charles Michel, lëshoi një deklaratë me “ngushëllime të sinqerta”, duke shtuar “mendimet tona janë me familjet”. /REL

Qeveria e Kosovës ka miratuar Projektligjin për ratifikimin e Amendamentit të Marrëveshjes Financiare për IPA 2016 ndërmjet Kosovës dhe BE-së, projektligj ky që do të mundëson shtyrjen e afatit për projektet e parealizuara, raporton EO.

Zëvendëskryeministri Besnik Bislimi tha se afati do të shtyhet deri në vitin 2026.

“Qëllimi i këtij amendamenti është shtyrja e afatit për dy vite për zbatimin e marrëveshjes në mënyrë të sigurohemi për zbatim të suksesshëm i atyre projekteve që janë duke hasur ne vonesa gjatë implementimit. Sipas njoftimi nga Zyra e BE, kjo është e nevojshme me qëllim të realizmit të suksesshëm të një projekti për ndërtimin e çerdheve si dhe për projekt restaurimin e rrugëve ‘Marlin Barleti’ dhe kinemanë ‘Lumbardhi’ në Prizren”, ka thënë ai.

ShBA dhe Kina janë përfshirë në një luftë tregtare në përshkallëzim mbi furnizimet me litium, të cilat janë thelbësore për lulëzimin e biznesit në mbarë botën në automjetet elektrike. Serbia po luan njërën palë kundër tjetrës, duke kërkuar të përfitojë nga të dyja.

Serbia është shtëpia e depozitave më të mëdha të litiumit në Evropë, të cilat mund të rezultojnë të jenë një industri vjetore prej 6.5 miliardë dollarësh. Tesla, Google dhe Apple janë të gjithë në rresht. Lufta tregtare midis SHBA-së dhe Kinës është e mbushur me degëzime gjeopolitike që kanë ndikim në marrëdhëniet SHBA-Kinë, si dhe në industritë evropiane.

Udhëheqësi kinez Xi Jinping loboi presidentin serb Aleksander Vuçiç për akses në furnizimet me litium të Serbisë gjatë vizitës së tij të fundit në Beograd. Vuçiç është një kërkues i gatshëm, duke korrur përfitime nga investimet kineze, ndërsa është i qetë me institucionet e SHBA-së dhe euroatlantike. Ai po luan SHBA-në dhe Kinën kundër njëra-tjetrës, duke i joshur të dyja, duke luajtur njëra kundër tjetrës. Kjo qasje mund t’i shërbejë interesave të Serbisë tani për tani, por së shpejti Serbia duhet të vendosë nëse interesat e saj afatgjata janë me Perëndimin apo në Euroazi.

Sipas Shërbimit Gjeologjik të ShBA-së, Serbia ka 118 milionë tonë oksid litiumi, një lëndë e parë thelbësore që është e lakmuar për bateritë elektrike nga Tesla dhe pajisje të tjera. Vuçiq e quan litiumin “një nga shpresat më të mëdha për Serbinë”. Furnizimi më i madh i litiumit në Evropë gjendet në rajonin e Serbisë Perëndimore të Macva, me depozitat e litiumit që mbajnë deri në 2 për qind të depozitave të Evropës. Rio Tinto, gjiganti australian i minierave, ka një interes kontrollues në Macva.

South China Morning Post raporton se Vuçiç dhe Xi u takuan në Beograd më 8 maj për të diskutuar një gamë të gjerë bashkëpunimi në industri. Ata diskutuan investimin e Kinës në shkencën dhe teknologjinë hapësinore, si dhe shitjet e armëve nga Kina në Serbi. Litiumi ishte i pari dhe qendra në diskutimin e tyre për bashkëpunimin ekonomik.

Administrata Biden e ka marrë parasysh. Këtë javë, SHBA-ja njoftoi tarifa të reja për makinat elektrike të prodhimit kinez, panelet diellore, çelikun dhe mallrat e tjera duke përmendur politikat e padrejta tregtare të Kinës. Tarifat, që synojnë të mbrojnë vendet e punës në SHBA në një vit zgjedhor, përfshijnë një taksë kufitare 100 për qind për automjetet elektrike nga Kina.

Kësti fillestar i tarifave të propozuara të SHBA-së do të prekte 18 miliardë dollarë në mallra kineze. Rregulloret e tregtisë janë krijuar gjithashtu për të kufizuar tregtinë me dyer të pasme të automjeteve elektrike kineze përmes Meksikës, të cilat po rrisin çmimet dhe po prekin konsumatorët amerikanë. Sipas zyrtarëve amerikanë, kontrolli kinez i tregut të automjeteve elektrike është një rrezik për sigurinë kombëtare të SHBA.

Departamenti i Tregtisë raporton se prodhuesi më i madh i automjeteve në Kinë, BYD, po fiton pjesë të tregut me një ritëm të shpejtë. BYD prodhon një automjet elektrik me çmim të ulët të quajtur Pulëbardhë, i cili shitet për rreth 12,000 dollarë dhe apelon për një treg masiv. Automjetet e krahasueshme të prodhuara në SHBA kushtojnë tre herë më shumë. BYD përdor bateri të fundit të bëra nga fosfati i hekurit litium. Ndërsa aktualisht prodhon 3 milionë automjete në vit, ky vëllim do të rritet kur Kina të marrë furnizime shtesë me litium.

Përveç ekonomisë, qëllimet e politikave janë një prioritet kryesor për Xi. Vuçiç i përkulet kërkesave kineze që Serbia të refuzojë pavarësinë e Tajvanit dhe të kundërshtojë shitjen e armëve të SHBA-së për vendin ishullor. Duke ia kthyer favorin, Xi mbështet prerazi sovranitetin shtetëror të Serbisë, duke hedhur poshtë deklaratën e pavarësisë së Kosovës në vitin 2008 nga Serbia, e cila është njohur nga rreth 100 vende, duke përfshirë të gjithë anëtarët e G7.

Pikëpamjet e Kinës këtu janë ngjyrosur më tej nga bombardimi i gabuar i NATO-s ndaj ambasadës së saj në Beograd në vitin 1999, i cili vrau tre shtetas kinezë. Vizita e fundit e Xi në Beograd ishte e mbushur me simbolikë, që përkon me 25-vjetorin e bombardimit të ambasadës kineze, një ngjarje që shumë në Kinë dhe Serbi dyshojnë se ishte aksidentale.

Struktura shtetërore e Kinës përfshin gjithmonë një komponent ekonomik. Vitin e kaluar në Pekin, Vuçiç nënshkroi 18 marrëveshje me Xi, duke përfshirë një marrëveshje të tregtisë së lirë që hyn në fuqi më 1 korrik. Marrëveshjet e tjera promovojnë bashkëpunimin ligjor, rregullator dhe ekonomik. Kina zotëron miniera dhe fabrika në të gjithë Serbinë dhe ka dhënë miliarda hua për rrugë, ura dhe objekte të reja përmes iniciativës së saj Belt and Road, e cila financon zhvillimin e infrastrukturës.

Gjatë vizitës së tij, Xi shpërtheu mbi marrëdhëniet me Serbinë, duke thirrur: “Kina dhe Serbia janë miq të vërtetë dhe partnerë të mirë. Besimi i ndërsjellë politik midis dy vendeve është shumë i fortë. Bashkëpunimi pragmatik, përmirësimi institucional dhe koordinimi shumëpalësh janë të ngushtë dhe të qetë, dhe miqësia e fortë është e përjetshme.”

Ndjenjat anti-amerikane janë të larta në Kinë, duke i afruar Kinën dhe Rusinë. Po kështu, Serbia ka refuzuar t’i bashkohet sanksioneve perëndimore kundër Rusisë për pushtimin e saj në Ukrainë.

Xi e sheh mbështetjen për Rusinë si një ekuilibër gjeostrategjik kundër ndikimit të SHBA. Të dy vendet dyshohet se janë përfshirë në fushata të gjera dezinformimi të krijuara për të ndikuar në opinionin publik të SHBA. Vuçiç po manipulon aleancat në një përpjekje për të balancuar ndikimin e SHBA-së, ndërkohë që forcon lidhjet e Serbisë me shtetet autokratike si Kina dhe Rusia. Si protagonist i ndërhyrjes së NATO-s, Uashingtoni është një mbështetës kryesor i pavarësisë dhe shtetndërtimit të Kosovës.

Kontrolli i aksesit të litiumit tashmë po paguan dividentë për Serbinë. SHBA-të po tregojnë një përkushtim më të madh ndaj Serbisë në dialogun e sponsorizuar nga BE-ja për normalizimin dhe marrëdhëniet diplomatike ndërmjet Kosovës dhe Serbisë. Vuçiç po korr përfitime politike përmes qasjes më të barabartë të administratës Biden.

Ekziston një proverb kinez: “Duhet një radhë e gjatë për të kapur një peshk të madh”. Kina po bën një lojë të gjatë, duke investuar në Serbi përmes Iniciativës Brez dhe Rrugë dhe duke ushtruar ndikimin e saj ekonomik.

Rusia po përgatitet për një luftë të gjatë në Ukrainë, duke kërkuar kohën e saj për të përfituar nga ndryshimi i aleancave. Serbia po i argëton kështu të gjithë kërkuesit derisa minierat e saj të litiumit të bëhen produktive. Litiumi është pika kyçe e dinamikës së ndryshimit të energjisë në Evropën Juglindore.

David L. Phillips është një profesor ndihmës në Programin e Studimeve të Sigurisë të Universitetit Georgetown dhe një studiues vizitor kërkimor në Universitetin e Oksfordit.

Rrufeja të hënën në mbrëmje në qytetin lindor të Gjermanisë, Dresden, ka lënduar dhjetë persona, katër prej të cilëve pësuan lëndime të rënda.

Sipas një zëdhënësi të shërbimit zjarrfikës, dy burra, 27 dhe 30 vjeç, u reanimuan me sukses pasi pësuan arrest kardiak.

Mes kushteve të rënda të motit dhe një stuhie kalimtare në Dresden, rrufeja goditi grupin në brigjet e lumit Elba pak pas orës 17:00.

Tri gra dhe shtatë burra të moshës 26 deri në 41 vjeç u lënduan. Katër prej tyre kanë pësuar lëndime të rrezikshme për jetën. Sipas raportimeve, të gjithë pacientët kanë marrë ndihmën e parë urgjente mjekësore dhe janë transferuar në spitalet fqinje, raporton DPA, transmeton Klankosova.tv.

Policia ka rrethuar zonën dhe ka dërguar një helikopter për të gjetur persona të tjerë të plagosur. Shërbimet e urgjencës u bënë thirrje njerëzve që kishin qenë në zonë që të kërkonin kujdes të menjëhershëm mjekësor nëse shfaqnin simptoma.

Brigada e zjarrfikësve bëri një lutje mbrëmjen e së hënës për këdo tjetër që mund të ishte plagosur, pasi nuk mund të përjashtonte që persona të tjerë të ishin prekur dhe më pas të ishin larguar.

Shërbimi gjerman i motit në Leipzig kishte paralajmëruar për një aktivitet të fortë stuhie në pjesë të Saksonisë. Për Dresdenin, ata lëshuan një paralajmërim për rrezikun e stuhive të nivelit dy nga katër. Policia po vijon hetimet për zbardhjen e rrethanave të rastit.

Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, ka njoftuar se është hapur rruga që lidh Kosovën me Shqipërinë, në rajonin e Hasit.

Rama ka publikuar fotografitë e rrugës së re që ka thënë se kjo është si rezultat i angazhimit të marrë nga mbledhja e përbashkët mes dy qeverive.

Rruga lidh gjashtë fshatra të Hasit, Kukësit, Prizrenit dhe Dragashit.

“Një angazhim i marrë gjatë mbledhjes së përbashkët mes Qeverisë Shqiptare dhe Qeverisë së Kosovës, që tashmë afron edhe më shumë dy vendet tona jo vetëm fizikisht por edhe ekonomikisht duke lehtësuar lëvizjen e qytetarëve në të dyja anët e kufirit, sidomos për gjashtë fshatrat e thellë Zapod, Kerstec, Pogaj, Gorozhup, Dobrune, Blinishte, të bashkive Has, Kukës si dhe Komunat e Prizrenit dhe Dragashit në Kosovë”, ka shkruar Rama në Facebook.

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, ka reaguar pas arratisjes së Enver Sekiraqës, i dënuar për vrasjen e ish-policit, Triumf Riza, raporton EO.

Arratisjen e tij, Kurti e ka quajtur skandal të sistemit gjyqësor në vend, andaj reformën në drejtësi e sheh si urgjencë.

“Në javën që po e lemë pas, kuptuam që njëri nga personat më famkeq në botën e krimit i cili u dënua për vrasjen e policit, Triumf Rizës është arratisur. Arratisja e personit përgjegjës, Enver Sekiraqa është dështim i sistemit tonë gjyqësor. Qeveria e Kosovës angazhohet për çdo ditë për të përfshirë të gjithë qytetarët. Vendosja e rendit dhe ligjit është kusht i domosdoshëm për arritjen e këtij qëllimi. Reforma në drejtësi që dikur ishte nevojë tash është urgjencë”, ka thënë ai.