Presidentja e vendit, Vjosa Osmani gjatë qëndrimit të saj në Uashington, ka folur për rrugëtimin e Kosovës dhe ka theksuar rëndësinë e mosdorëzimit në rrugën drejt lirisë.
Ajo ka ndarë një video në rrjete sociale me anë të së cilës mund të ndiqni fjalimin e plotë të saj në Samitin e Lidershipit Ndërkombëtar të Grave në John Hopkins School of Advanced International Studies.
Të hënën në Prishtinë një person është arrestuar pasi kishte dërguar mesazhe fyese në adresë të një personi tjetër.
“Është arrestuar i dyshuari mashkull kosovar pasi që kishte dërguar SMS ofenduese ndaj viktimës mashkull kosovar”, thuhet në Raportin e Policisë së Kosovës.
“Me vendim të prokurorit i dyshuari është liruar dhe rasti shkon në procedurë të rregullt”.
Djali i Donlad Trump shkon në Beograd, dhëndri i tij bën biznese në Serbi dhe Shqipëri – ndërsa në Kosovë zgjedhjet presidenciale në SHBA shihen me shqetësim. Çfarë pasojash do të ketë rezultati i tyre ndaj Ballkanit?
Vendet e Ballkanit Perëndimor – veçanërisht Serbia dhe Kosova – po i shikojnë me vëmendje zgjedhjet presidenciale të 5 nëntorit në SHBA. Çfarë ndikimi do të ketë rezultati i zgjedhjeve në këtë cep të Europës Juglindore? Më 23 shtator, djali i Donald Trump, Donald Jr., u shoqërua nga biznesmenë serbë në Beograd për të diskutuar mundësitë e investimeve. Kjo nuk ishte hera e parë për familjen Trump: kontaktet e ish-presidentit me sipërmarrës dhe përfaqësues të qeverisë filluan që në vitin 2013. Në atë kohë, Ivica Daçiq, atëherë kryeministër i Serbisë, foli publikisht për interesimin e Trump në një projekt për patundshmëri. Objekti në fjalë ishte ish selia e Ushtrisë Popullore Jugosllave, e cila u dëmtua rëndë gjatë bombardimet e NATO-s të vitit 1999. Por negociatat dështuan.
Por, në maj të këtij viti, dhëndri i Trump, Jared Kushner, i udhëhequr nga ish-ambasadori amerikan në Gjermani, Richard Grenell, vulosi marrëveshjen. Kontrata në vlerë prej një miliard dollarësh përfshin një qira 99-vjeçare të kompleksit. Grenell shihet si një kandidat i mundshëm për postin e Sekretarit të Shtetit nëse Trump fiton zgjedhjet presidenciale në nëntor. Ai është konsideruar si ambasadori më i papëlqyer i SHBA-së në Gjermaninë e pas-luftës. Gazeta e përditshme zvicerane Neue Zürcher Zeitung (NZZ) shkoi aq larg sa e quajti atë “jodiplomatik” për shkak të “sjelljes së tij të neveritshme”. Donald Trump Jr së fundmi e vlerësoi Grenell si “kandidatin kryesor për postin e sekretarit të shtetit”.
Grenelli, si i dërguar i posaçëm i Trump për Ballkanin, “tërhiqte fijet e marionetave” në vitin 2020 kur kryeministri i Kosovës Albin Kurti u rrëzua për shkak se ai qëndroi në rrugën e një marrëveshjeje tjetër. Marrëveshja në fjalë dyshohet se kishte të bënte me një shkëmbim territorial përgjatë vijave etnike ndërmjet Serbisë dhe Kosovës. Në qershor 2020, presidenti i atëhershëm i Kosovës, Hashim Thaçi dhe ai i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, donin të takoheshin me Trump në Shtëpinë e Bardhë për të nënshkruar marrëveshjen.
Sipas raporteve, marrëveshja do të kishte lejuar që katër komunitetet me shumicë etnike serbe në veri të Kosovës të bëhen pjesë e Serbisë. Në këmbim, Lugina e Preshevës me shumicë shqiptare etnike në Serbinë jugore do të ishte bërë pjesë e Kosovës. Një shkëmbim territorial si ky mund të kishte një efekt domino në rajon, sepse shtetet e Ballkanit Perëndimor janë të gjitha ende kryesisht multietnike.
Udhëheqësi i Republika Srpska në Bosne dhe Hercegovinë, Milorad Dodik kishte kërcënuar se nëse do të bëhej një shkëmbin territorial, Republika Srpska do t’i bashkohej Serbisë. Ky shkëmbin do të mund të sillte një “luftë të re ballkanike”. Rishikimi etnik i kufijve ka potencial të madh për konflikt. Por planet e Trumpit u prishën nga një aktakuzë kundër Presidentit Presidentit Thaçi nga Gjykata Speciale e Kosovës në Hagë. Thaçi u vetë-dorëzua në gjykatë.
Ndërkohë, popullariteti i qëndrueshëm i Grenellit në Serbi ilustrohet nga fakti se Marko Gjuriq, ish-ambasadori i Serbisë në SHBA, dhe tashmë ministëri i punëve të jashtme të Serbisë, kohët e fundit tha se Grenell ishte “pa dyshim miku i Serbisë”.
Në vitin 2023, presidenti Vuçiç i dorëzoi Grenellit urdhrin më të lartë të vendit si njohje e avokimit të tij për Serbinë, duke e arsyetuar vendimin e tij duke thënë se: “Unë mendoj se ai është një nga njerëzit e paktë nga SHBA që ka një qasje të ekuilibruar ndaj Kosovës”.
Qëndrimi pro-serb i Trump lë të kuptohet se çfarë mund të presë Ballkani Perëndimor nëse republikani do të kthehej në Zyrën Ovale në nëntor. Linja e ndjekur nga kandidatja e Partisë Demokratike Kamala Harris, nga ana tjetër, nuk ka qenë deri më tani aq e qartë. Megjithatë, disa përfundime mund të nxirren në bazë të të kaluarës së saj personale dhe pikëpamjeve të politikës së jashtme.
Është e pagjasshme që Harris të favorizojë nacionalistët serbë apo ndojnë grup etnonacionalist tjetër. Përveç kësaj, qëndrimi pro-ukrainas i Harris është i dokumentuar. Është e mundur që presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky e ka paralajmëruar atë për planet e supozuara të Moskës për të destabilizuar Ballkanin ose për të hapur fronte të reja atje me ndihmën e nacionalistëve irredentistë serbë pro-Moskë. Lidhjet e ngushta midis Beogradit dhe Moskës mund ta shtyjnë Harrisin të ndryshojë kursin e Amerikës.
Edward Joseph, një studiues i konflikteve në Universitetin e njohur Johns Hopkins, kritikoi kohët e fundit se administrata e Biden-it po bëhej me Serbinë. Ai tha gjithashtu se Vuçiq e ka zhvendosur orientimin e Beogradit si kurrë më parë kah lindja dhe se nuk ka asnjë arsye pse Harris, nëse zgjidhet, të vazhdojë politikën e pasuksesshme të Bidenit. Ish-diplomati amerikan Shaun Byrnes mbajti të njëjtën linjë, duke rekomanduar se SHBA duhet të jetë “më e ashpër me Serbinë, sepse ajo vazhdon të ketë një qasje armiqësore ndaj Kosovës”.
Daniel Serwer, një diplomat i vjetër që ka punuar me Richard Holbrooke, arkitektin e Marrëveshjes së Paqes të Dejtonit, e ka përshkruar politikën e Bidenit për Ballkanin si “fantazi diplomatike”. Në sytë e Serwer, për të ndërtuar Vuçiqin, që kishte qenë ministër propagande në kohën e Slobodan Millosheviçit në vitet 1990, si një spirancë stabiliteti ishte shumë larg realitetit.
Vizitat e shpeshta në Moskë nga aleati i Vuçiqit dhe zëvendëskryeministri serb Aleksandar Vulin, i cili së fundmi siguroi personalisht presidentin rus Vladimir Putin se Serbia është “partneri dhe aleati strategjik i Rusisë”, vë në dyshim politikën e SHBA-së për Ballkanin. Aktivitetet e anëtarëve të rrethit të Trump në Beograd kanë treguar se nëse ish-presidenti rizgjedh në nëntor, objektivat ekonomike do të jenë në ballë të politikës së Amerikës për Ballkanin Perëndimor në të ardhmen. Fakti që presidenti i Serbisë Vuçiq ka marrëdhënie të shkëlqyera me Putinin, i shkon për shtat Trumpit deri në fund.
Megjithatë, për Ukrainën, Bosnje-Hercegovinën, Kosovën dhe Malin e Zi, e gjithë kjo është alarmante. Sepse, megjithëse Bosnja dhe Kosova janë dy shtete qartësisht pro-amerikane, pro-perëndimore me popullsi shumicë myslimane, ato nuk mund të mbështeten automatikisht në mbrojtjen e SHBA-së kundër dëshirave ekspansioniste të Serbisë nëse Trump rizgjedhët si president.
Trump ka treguar në të kaluarën se nuk ka asnjë problem t’i lërë aleatët, nëse kjo i përshtatet agjendës së tij. Për shembull, Në dhjetor 2018, ai njoftoi se do të tërhiqte shumicën e trupave amerikane nga Siria. Duke vepruar kështu, ai tradhtoi kurdët, të cilët kishin bërë shumicën e luftimeve në terren në betejën kundër Shtetit Islamik (IS). Kjo tradhti e aleatëve bëri që Sekretari i atëhershëm i Mbrojtjes i SHBA-së, James Mattis, të jepte dorëheqje.
Para se të dështonte marrëveshja e shkëmbimit territorial, Serbi-Kosovë, Trump e kishte kërcënuar kryeministrin e Kosovës Albin Kurti në disa raste se do të tërhiqte trupat amerikane nga Kosova. Prania e këtyre trupave shihet si një politikë jetësore për sigurinë Kosovën, pavarësinë e së cilës Serbia nuk e njeh. Është e diskutueshme nëse trupat e KFOR-it të NATO-s mund të garantojnë sigurinë e Kosovës pa amerikanët. Por, administrata Biden duket se ka marrë të paktën një masë paraprake në këtë drejtim: SHBA-ja e ka furnizuar Kosovën me 250 raketa antitank Javelin, nga ato që ka dërguar edhe në Ukrainë. Edhe Turqia e ka furnizuar Kosovën me dronët e saj Bayraktar. Pa këto dy sisteme armësh, Ukraina nuk do të ekzistonte më si shtet i pavarur. Por ndryshe nga Serbia, që karreth 250 tanke lufte, Kosova nuk ka asnjë. Pra, numri i raketave antitank të furnizuara nga SHBA-ja sigurisht nuk ishte rastësi.
Për shkak se prokurori ka paraqitur kërkesë në Gjykatë për shtyrje të seancës, është anuluar seanca e së martës në rastin ku Andi Pajaziti po akuzohet për vrasjen e K.R., më 4 gusht 2023, në lokalin “Bon Vivant”
Kështu u bë e ditur në njoftmin e Gjykatës Themelore në Prishtinë, ku tregohen edhe datat e caktuara për seancat e radhës, raporton “Betimi për Drejtësi“.
“Ju njoftojmë se seanca gjyqësore e cila ka qenë e caktuar të mbahet me datë 22.10.2024 në ora 09:00 në çështjen penale kundër të pandehurit A.P, është anuluar, për shkak se Prokurori ka parashtruar kërkesë në gjykatë për shtyrje të seancës. Seancat e radhës janë të caktuara të mbahen me datat 29, 30 dhe 31 tetor 2024 në ora 10:00, po ashtu edhe me datë 01 nëntor 2024 në ora 10:00”, thuhet në njoftim.
Prokuroria Themelore në Prishtinë më 21 qershor 2024 ka ngritur aktakuzë ndaj Andi Pajazitit lidhur me vrasjen e 4 gushtit 2023 në lokalin “Bon Vivant”. Pajaziti ngarkohet për veprën penale “Vrasje e kryer në gjendje të tronditjes së fortë mendore” pasi që sipas Prokurorisë nga tronditja që kishte marrë prej tani të ndjerit K.R., i akuzuari pa fajin e tij dhe pa menduar për pasojat e kishte nxjerrë armën dhe kishte shtënë në drejtim të K.R.
Sipas aktakuzës, më 4 gusht 2023, rreth orës 23:17 në lokalin “Bon Vivant” në Prshtinë, në të cilin paraprakisht ishte i pandehuri Dukagjin Lekaj i cili gjendet në arrati, së bashku me tani të ndjerin K.R., shkon i akuzuari Pajaziti, të cilin e fton Lekaj që të ulet në tavolinën ku ishte tani i ndjeri.
Aktakuza thotë se pasi që ulet Pajaziti dhe fillojnë të bisedojnë me Lekajn, pas pak fillon të tensionohet situata dhe duke parë që situata po tensionohet, afrohet sigurimi i lokalit Hisni Gecaj, i cili ia kapë dorën e djathtë të pandehurit Lekaj dhe mundohet ta qetësojë situatën, por në këtë moment tani i ndjeri K.R., i cili ishte mbrapa sigurimit, e godet me një shishe në kokë dy herë tani të akuzuarin Pajaziti.
Sipas aktakuzës, sigurimi Gecaj vazhdimisht ia mban dorën Lekajt, kurse Pajaziti pas goditjes nga tani i ndjeri e nxjerr armën nga brezi dhe pa i menduar pasojat godet në drejtim të tani të ndjerit K.R.
“…i pandehuri Andi Pajaziti pas goditjes, sulmit nga tani i ndjeri e nxjerr armën nga brezi nga ana e djathtë, për shkak të tronditjes së fortë mendore, pa fajin e tij, pa menduar për pasojat e nxjerr armën nga brezi nga ana e djathtë, shtinë me armë zjarri, me ç’rast godet tani të ndjerin K.R”, thuhet në aktakuzë.
Po ashtu, aktakuza thotë se armën e nxjerr nga çanta edhe i pandehuri Lekaj, gjatë kësaj kohe sigurimi ia mbante dorën duke u munduar t’ia largojë por nuk ka arritur, e Lekaj e kishte armën e drejtuar në drejtim të Pajazitit dhe shtie ndaj tij, duke i shkaktuar të akuzuarit Pajaziti lëndime të rënda në dorën e majtë.
Kurse, thuhet se vdekja e K.R., ka ardhur si pasojë e gjakderdhjes së brendshme dhe të jashtme, e cila ka çuar në shok hemorragjik, këto të shkaktuara nga arma e zjarrit.
Prandaj, për këto veprime Pajaziti po ngarkohet me veprën penale “Vrasje e kryer në gjendje të tronditjes së fortë mendore” sipas nenit 174 të Kodit Penal të Republikës së Kosovës (KPRK).
Po ashtu, Pajaziti për shkak se në vendin e njëjtë kishte mbajtur në pronësi armën e tipit “Smith” në kundërshtim me ligjin. Andaj, po ngarkohet edhe për veprën penale “Mbajtja në pronësi, kontroll ose posedim të paautorizuar të armëve” nga neni 366, paragrafi 1 të KPRK-së.
Ndryshe, në këtë rast i ndaluar ishte edhe N.Ll., i dyshuar për veprën penale “Dhënia e ndihmës pas kryerjes së veprave penale”, të cilit më 5 shtator iu caktua masa e paraburgimit në kohëzgjatje prej një muaji. Të njëjtit, pas një muaji nga kjo masë, i është ndërprerë paraburgimi, pasi nuk kishte kërkesë nga Prokuroria për vazhdimin e paraburgimit. Kurse, Gëzim Zakuti dhe Hisni Gecaj, si të dyshuar për përfshirje në këtë rast, më 29 gusht 2023 ishin liruar nga masa e paraburgimit. I dyshuari tjetër për përfshirje në këtë rast, Dukagjin Nikollaj, gjendet në arrati.
Prokuroria Themelore në Prishtinë, më 5 gusht 2023 njoftoi se të gjithë të dyshuarit për përfshirje në rastin “Bon Vivant”, kanë të kaluar kriminale. Kurse, ministri i Brendshëm, Xhelal Sveçla, e ka bërë fajtor sistemin e drejtësisë për vrasjen në “Bon Vivant”.
Lidhur me rastin e 4 gushtit, Shërbimi Spitalor Klinik dhe Universitar i Kosovës kishte njoftuar se 17 persona janë lënduar, kurse njëri prej tyre vdiq si pasojë e plagëve të marra. Rasti thuhej se ndodhi si pasojë e një mosmarrëveshjeje mes të pandehurve.
Policia e Kosovës e kishte konfirmuar në orët e para të 5 gushtit se në incidentin që ka ndodhur në një lokal në qendër të Prishtinës ka persona të plagosur me armë zjarri, por edhe nga copat e xhamave.
Kryeministri i Kosovës Albin Kurti tha se përsëritja e marrëveshjes së migracionit Itali-Shqipëri nuk ishte “një zgjidhje” dhe do të sillte shqetësime për të drejtat e njeriut, në një intervistë në Euractiv
Nëse qendra riatdhesimi të ngjashme me ato në Shqipëri mund të ndërtohen në vende të tjera të Ballkanit Perëndimor, “si mund të sigurohemi që të drejtat e individëve të burgosur të respektohen?” Kurti pyeti, duke theksuar se këto qendra do të rëndojnë “në ndërgjegjen e qytetarëve të Ballkanit dhe atyre të Bashkimit Evropian.
“Presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen shprehu kohët e fundit mbështetje për “idenë e zhvillimit të qendrave të kthimit jashtë BE-së”, duke përmendur marrëveshjen e transferimit midis Italisë dhe Shqipërisë si një shembull për të “mësuar nga kjo përvojë.” Një gjykatë italiane urdhëroi të premten që 12 emigrantët e dërguar në Shqipëri sipas marrëveshjes do të kthehen në Itali.
“Pranimi i përkohshëm i refugjatëve nëse e kërkon urgjenca është, natyrisht, gjithmonë i mundur”, ka nuancuar Kurti, por ai e hodhi poshtë me vendosmëri idenë e përsëritjes së modelit italian. Po flasim për qenie njerëzore që ndaj të cilëve duhet të ketë kujdes”, theksoi ai.
Pasi Kabuli ra në duart e Talibanëve më 15 gusht 2021, Kosova – si Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut – priti disa qindra afganë të evakuuar nga ushtria amerikane, duke i strehuar në bazat e NATO-s përpara se të zhvendoseshin në vende të ndryshme perëndimore.
Ndjekja e integrimit evropian
Nga 1 janari 2024, Kosova përfiton nga liberalizimi i vizave me BE-në dhe Kurti u shpreh i kënaqur që hapja e kufijve evropianë për qytetarët e Kosovës nuk ka sjellë një valë masive largimesh nga vendi i tij.
Vlerësimet sugjerojnë se rreth 800,000 njerëz nga Kosova jetojnë brenda BE-së, ndërsa rezultatet e regjistrimit të publikuar këtë verë tregojnë se popullsia e vendit të vogël ka rënë në 1.6 milionë, nga 1.8 milionë një dekadë më parë.
“Diaspora jonë e madhe ndjen mall për shtëpinë dhe është e lëvizshme”, tha Kurti, duke shprehur shpresën se emigrantët do të kthehen për të kontribuar në zhvillimin e Kosovës, veçanërisht kur ajo ndjek anëtarësimin në BE.
Kryeministrja përshëndeti gjithashtu angazhimin e von der Leyen për të përshpejtuar integrimin e vendeve të Ballkanit Perëndimor, siç e përsëriti ajo gjatë një takimi të Procesit të Berlinit më 14 tetor, megjithëse negociatat me Serbinë kanë ngecur prej muajsh.
“Të bësh zgjerimin një objektiv prioritar është përgjigja më e mirë ndaj atyre që kërkojnë të thyejnë sigurinë dhe unitetin e Evropës”, shpjegoi Kurti, duke iu referuar kërcënimit të paraqitur nga “presidenti despotik Putin”.
Negociatat me Serbinë kanë ngecur
Megjithatë, “është e rëndësishme që bashkëpunimi midis vendeve të BE-së dhe Serbisë të mos vijë në kurriz të demokracisë në atë vend apo të sigurisë në Ballkanin Perëndimor,” shtoi ai.
“Ne po llogarisim që Franca dhe Gjermania t’ia bëjnë të qartë Beogradit se bashkëpunimi ekonomik nuk do të thotë të japësh një çek të bardhë për të shkelur të drejtat e njeriut, për të ngacmuar fqinjët e saj dhe për të manipuluar zgjedhjet.”
Gati një vit më parë, qindra mijëra njerëz dolën në rrugë në qytetet kryesore të Serbisë për të protestuar kundër parregullsive në zgjedhjet parlamentare dhe komunale të 17 dhjetorit 2023, me OSBE-në duke vënë në dukje “blerje votash” dhe “mbushje kutish”.
Megjithatë, më 19 korrik, kancelari gjerman Olaf Scholz vizitoi Beogradin për të dëshmuar nënshkrimin e një marrëveshjeje për furnizimin me litium serb në BE. Disa ditë më vonë, më 29 gusht, presidenti francez Emmanuel Macron konfirmoi shitjen e dymbëdhjetë avionëve luftarakë Rafale ushtrisë serbe.
Beogradi, nga ana e tij, po denoncon atë që ai e përshkruan si diskriminim të 100,000 serbëve që jetojnë ende në Kosovë, ndërsa Prishtina ka bërë përpjekje për të çmontuar institucionet ende të varura nga Beogradi, siç janë sistemi postar, shkollat dhe sistemi shëndetësor. si një mënyrë për të shkëputur lidhjet e pakicës me Serbinë.
“Unë po luftoj kriminalitetin që rrënon zonat serbe në veri dhe tashmë kemi mbyllur 18 rrugë ilegale nga Kosova për në Serbi”, shpjegoi Kurti.
“Nëse dikush priste që unë të bëhem kryeministër dhe ato rrugë të paligjshme do të vazhdonin, atëherë ata nuk më njihnin vërtet.”
Ndërsa Kosova mbetet i vetmi shtet i Ballkanit Perëndimor që nuk ka marrë statusin zyrtar kandidat për integrim në BE, dhe me pesë vende të BE-së që ende nuk e njohin pavarësinë e saj (Qipro, Spanja, Greqia, Rumania, Sllovakia), qeveria e Prishtinës së fundi riautorizoi importin e mallrave serbe në territorin e saj.
“Kjo do t’i ndihmojë vendet e rajonit të afrohen më shumë me njëri-tjetrin dhe me BE-në,” shpjegoi për Euractiv në atë kohë Manuel Sarrazin, i dërguari gjerman për Ballkanin Perëndimor.
Fadil Geci po e vazhdon dëshminë e tij në Gjykatën Speciale të Hagës. Ai tha se nuk ka marrë urdhra nga LPK-ja që e quante veten UÇK.
Geci deklaroi se urdhra merrte nga Ahmet Krasniqi. Këto përgjigje, Hashim Thaçit i kanë shkaktuar të qeshura.
Dëshmitari Fadil Geci ka vazhduar dëshminë edhe të martën në Dhomat e Specializuara të Kosovës (DhSK) në Hagë, ku tha se kur ka biseduar me Ramë Bujën lidhur me komunikatën e 59-të, ai i ka thënë që ka marrë plumb pse i ka mbrojtur vëllezërit Geci.
“Më ka thanë që kemi bisedu në Shtab aty. Ai e di atë, por thotë që kam pas pasoja edhe unë pse kam folë për ju, bile më thotë se unë kam hangër plumb pse ju kam mbrojtë juve e ju keni pas të drejtë edhe ju mirë na e keni ba se keni pas të drejtë. Ju kam thanë mani e nuk më kanë ngu, le ta bajnë me shnet e le të mbajnë përgjegjësinë”, tha Geci, duke shuar se Ramë Buja personalisht ia ka thënë këto fjalë.
Ndërsa, për deklaratën lidhur me shkruesin e komunikatës 59-të, dëshmitari tha se i qëndron prapa, raporton “Betimi për Drejtësi“.
“Mesazhi është i qartë: ai shqiptar që na ka njoftë mirë kush jem na e e ka shkru komunikatën 59, mundet me kanë tulifar nacie tjetër, por jo shqiptar. Mundet me e kontrollu me thanë që jam shqiptar, po në zemër e në gjak nuk mundet me kanë shqiptar. Këtë e kam thënë dhe është e vërtetë”, tha Geci.
Dëshmitari Geci u pyet edhe për Sabit Gecin, të cilin për ZPS-në e kishte quajtur bashkëfshatar dhe se sipas tij kanë qenë së bashku me një klasë.
“Unë mund të gaboj, por Sabiti ka qenë në burg për një aksident në komunikacion e që është dalë prej burgu më 1997, është kyç”, u shpreh Geci.
Musli Gecin dhe Hetim Gecin, dëshmitari tha se i njeh shumë mirë dhe për këtë të fundit ai tha se është dajë i Adem Jasharit.
Më pas, dëshmitarit iu prezantuan disa fotografi të cilat mbanin numra për secilin që ishte aty e që iu kërkua identifikim nga ana e tij.
“I njoh. Disa 2-3. Numri 5 është Rexhep Selimi. Numër 3, Sylejman Selimi dhe numër 2, ‘Kapuçi’ një hero i Kosovës. Po më del prej menje por na me këtë nofkë e kemi njohur të gjithë, komandant Kapuçin”, tha dëshmitari për njërën nga fotografitë.
Ai tha se Komandant Kapuçi është vrarë duke luftuar me armikun, prandaj edhe është hero dhe sipas tij të gjallët është vështirë sipas tij të jenë heronj.
Më pas, dëshmitarit iu prezantua një fotografi e dytë, e që tha se në numër 3 ishte Rexhep Selimi, ndërsa sipas tij me numër 2 mundet të jetë Abedin Rexha.
Geci tha se nuk e di se ku është realizuar fotografia, por që Rexhep Selimi i cili është i pranishëm në sallë, mund ta dijë më mirë.
Edhe në një fotografi të tretë, Geci tha se është Rexhep Selimi e që mundet me qenë edhe Abedin Rexha, por që sipas tij nuk është i sigurt.
Ndërsa, në fotografinë e katërt, dëshmitari identifikoi dy vëllezërit Jashari (Sahit dhe Musë Jasharin), ndërsa për personat tjerë ai tha se nuk po i njeh.
Në prova materiale, u pranuan të gjitha fotografitë që iu prezantuan dëshmitarit.
Me kaq përfunduan pyetjet e Prokurorisë për këtë dëshmitar, për të vazhduar më pas me mbrojtjen e Hashim Thaçit, përmes avokatit Luka Mishetiq.
Sipas kryetarit të trupit gjykues, Charles Smith III, ZPS ka dorzuar një parashtrim ku ka kërkuar që t’i ndryshojë listën e provave dhe të fus tri prova të tjera që do t’i përdorë me dëshmitarin 04758 dhe gjithashtu ftoi trupin gjykues që të përdorte një kalendar të përshpejtuar.
Mbrojtja e viktimave nuk pati kundërshtime lidhur me këtë. Ndërsa, avokati i Veselit, Rodney Dixon tha se ju duhet që ta shikojnë dokumentin në mënyrë që t’i paraqesin parashtrimet e tyre.
Gjyqtatri Smith urdhëroi që një gjë të tillë të bëhet pas pushimit të orës 11:00 dhe si rrjedhojë palët do t’i paraqesin parashtrimet e tyre.
Në këtë seancë, të gjithë të akuzuarit janë prezent në sallën e gjyqit.
Ndryshe, Zyra e Prokurorit të Specializuar, më 30 shtator 2022 ka dorëzuar aktakuzën e konfirmuar të ndryshuar ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit dhe Rexhep Selimit, e cila përbëhet nga dhjetë pika me akuza, ku këta të fundit ngarkohen për krime lufte e krime kundër njerëzimit.
Më 29 prill 2022, Zyra e Prokurorit të Specializuar kishte dorëzuar një aktakuzë të ndryshuar ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Rexhep Selimit e Jakup Krasniqit, ku pretendohet se katër të akuzuarit kanë kryer krime lufte edhe në Gjilan, Budakovë e Semetishtë.
Më 9 nëntor të vitit 2020, në paraqitjet e tyre të para, Jakup Krasniqi e Hashim Thaçi janë deklaruar të pafajshëm për akuzat që u vihen në barrë. Njëjtë është deklaruar edhe Veseli në paraqitjen e tij më 10 nëntor, sikurse edhe Rexhep Selimi më 11 nëntor.
Aktakuza ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Rexhep Selimit dhe Jakup Krasniqit është konfirmuar më 26 tetor 2020.
Sekretari amerikan i shtetit, Antony Blinken, ka mbërritur në Tel Aviv në udhëtimin e tij të njëmbëdhjetë në Lindjen e Mesme që nga fillimi i luftës në Gaza nga Izraeli tetorin e kaluar, pas sulmit të udhëhequr nga Hamasi më 7 tetor. Blinken, duke filluar turneun e tij rajonal saktësisht dy javë para zgjedhjeve presidenciale në SHBA, do të takohet me kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu. Zyrtarët amerikanë shpresojnë për përparim.
Blinken pritet të theksojë nevojën që Izraeli të lejojë më shumë ndihmë humanitare në Gaza dhe të diskutojë sigurimin e lirimit të pengjeve të mbetura izraelitë në Gaza.
Blinken dhe Lloyd Austin, sekretari i mbrojtjes, paralajmëruan në një letër të përbashkët javën e kaluar se Izraeli mund të përballet me pasoja – duke përfshirë bllokimin e mundshëm të transferimeve të armëve në të ardhmen – nëse nuk ndërmerr hapa të menjëhershëm për të lejuar ndihmën në Rripin e Gazës brenda muajit të ardhshëm.
SHBA, aleati më i fuqishëm i Izraelit dhe furnizuesi i armëve, i ka dërguar Izraelit më shumë se 10,000 bomba shumë shkatërruese 2,000 paundëshe dhe mijëra raketa Hellfire që nga fillimi i luftës së saj në Gaza, në të cilën mbi 42,000 palestinezë janë vrarë nga ushtria izraelite, shkruan The Guardian.
Numri i profesionistëve shëndetësorë që po synojnë punësim në vendet evropiane nuk ka shënuar rënie, sipas përfaqësuesve të mjekëve në Kosovë, Shqipëri dhe Maqedoni të Veriut. Kushtet e papërshtatshme të punës dhe pagat e ulëta po konsiderohen prej arsyeve kryesore që mantelbardhët po e braktisin rajonin.
Bedri Ramadani me prejardhje nga Kosova, ka 25 vjet që jeton dhe punon në Gjermani.
Ai është zëvendësdrejtor i Klinikës së Kardiokirurgjisë në Duseldorf dhe thotë se kushtet e punës atje janë shumë të mira.
Ramadani nuk e përjashton mundësinë që në të ardhmen të shërbejë edhe në Kosovë por thotë se politika e këtij vendi duhet të mbështesë institucionet shëndetësore, në mënyrë që mjekëve tu krijohen kushte më të përshtatshme të punës.
“Me siguri janë faktorë të ndryshëm që ndikojnë [në largimin e mjekëve] por unë mendoj se perspektiva të cilën të rinjtë këtu [në rajon] nuk e shohin dhe ndërrimi i politikave të ndryshme që nuk u japin të rinjve perspektivë, vendosin të dalin jashtë për një përparim profesional më të mirë… Ne duhet të rinjtë t’i motivojmë, natyrisht edhe politika duhet ta mbështesë shëndetësinë shumë, duhet të krijohen kushte. Ne kemi mjekë shumë të talentuar këtu dhe besoj që mundemi të bëjmë edhe me të arritura edhe më të mëdha në mjekësi”, thotë Ramadani.
Numri i saktë i profesionistëve shëndetësorë që largohen nga Kosova, nuk dihet. Por një tregues është numri i atyre që e kërkojnë certifikatën e etikës dhe profesionit – dokument që shërben për t’u punësuar jashtë vendit.
Deri në fund të këtij viti pritet që numri i profesionistëve shëndetësorë që e kërkojnë këtë certifikatë të tejkalojë njëqindëshin, thotë kryetari i Odës së Mjekëve, Pleurat Sejdiu.
“Deri më sot (17 tetor) kemi 93, gjithmonë parashohim që deri në fund të vitit do të jenë mbi 100 apo 110…Nuk qëndron fakti që ka rënë numri. Kur deklarohet se ka rënë numri, bie për 30 apo 40 për qind. Lëvizja e tillë nuk ndodhë, lëvizjet 10-15 për qind nuk janë ato të cilat janë të prekshme. Ministria e Shëndetësisë apo kushdo tjetër nuk kanë të dhëna. Ne i kemi ato të dhëna të vet-deklarimit përmes kësaj certifikate, por nuk duhet harrur se një pjesë e mirë e shteteve, sidomos Zvicra, Britania e Madhe, skandinavët nuk e kërkojnë këtë dokument. Përveçse, pas aplikimit atje për licencim i verifikojnë tek ne, nëse janë këto dokumente valide. Prandaj, ky numër mund të jetë edhe më i madh, më i vogël assesi. Nuk ka rënie që mund ta deklarojmë”, thotë Sejdiu.
Edhe nga Këshilli Kombëtar i Urdhrit të Mjekëve të Shqipërisë (KKUMSH) përmes një përgjigje me shkrim për KosovaPress thonë se gjatë vitit të kaluar, numri i mjekëve që kanë kërkuar certifikatën që shërben për të punuar jashtë vendit, është rreth 150.
Sipas KKUMSH-së shumica prej tyre janë mjekë të përgjithshëm.
“Në vitin 2022 janë lëshuar 191 certifikata të sjelljes së mirë, ndërsa në vitin 2023 këtë dokument e kanë kërkuar 147 mjekë. Kjo certifikatë tërhiqet nga mjekë që kërkojnë të punojnë jashtë vendit. Nga mjekë që aplikojnë për master apo specializim jashtë vendit. Nga ata që shkoj nëpër trajnime apo shkolla verore apo për kualifikime të ndryshme. Për mjekë që punojnë vullnetarisht në organizata humanitare dhe nga ata që punojnë me organizata ndërkombëtare për projekte brenda Shqipërisë. Shumica janë mjekë të përgjithshëm që kanë tërhequr këtë certifikatë”, thuhet në përgjigjen e KKUMSH-së.
Sipas këtij këshilli, disa nga vendet ku aplikojnë mjekët shqiptarë janë janë Italia, Gjermania, Anglia, Shtetet e Bashkuara, Kanada, Franca, Zvicra e Austria.
Përafërsisht shifër të njëjtë me Kosovën, përmend edhe kryetari i Shoqatës së Mjekëve në Maqedoninë e Veriut, Nevzat Elezi.
“Është fakt se në Maqedoni kemi një numër bukur të mirë nga ajo që marrim nga të dhënat e Odës së Mjekëve të Maqedonisë, shohim se një numër i madh i doktorëve marrin licenca për jashtë…Është mirë që ne të bëjmë përmirësimin e kushteve, qofshin kushtet e punës ku ata duhet të tregojnë dijeninë e tyre ose në anën tjetër në aspektin financiar të mund të rrisim rrogat sa më shumë t’i mbajmë të rinjtë këtu. Fatkeqësisht më të mirët ndoshta neve na largohen nga vendi për arsye se ata ndjejnë veten edhe më të sigurt[në vendet evropiane]…Nga Maqedonia nuk kemi numër të largimit mbi 100 këtë vit. Është diku afër 100 të larguar në Evropë nga ajo që ne kemi marrë nga të dhënat e Odës së Mjekëve”, thotë Elezi.
Kosova po përballet problemin e largimit të personelit shëndetësor tash e disa vjet.
Numri më i madh i atyre që largohen janë infermierë.
Paga e infermierëve në Kosovë sillet rreth 500 euro, ndërkaq për mjekët shkon deri mbi 1.000 euro./KP
Rusia dhe lidershipi i saj duhet të mbajnë përgjegjësi të plotë për krimet ndërkombëtare dhe të luftës që po kryejnë kundër Ukrainës, si dhe kundër ligjit ndërkombëtar dhe sigurisë globale.
Kështu deklaroi Stavros Lambrinidis, Përfaqësuesi i Përhershëm i BE-së në OKB, i cili foli në Këshillin e Sigurimit të OKB-së, raporton korrespondenti i Ukrinform.
“Rusia vazhdon qëllimisht të minon sigurinë globale të ushqimit. Të gjitha vendet duhet të dënojnë pa mëdyshje këto sulme ndaj lirisë së lundrimit dhe sigurisë globale të ushqimit”, tha diplomati.
Ai theksoi se nëse krimet ndërkombëtare të kryera nga Rusia mbeten të pandëshkuara, kjo do të nënkuptonte hyrjen në një “botë shumë të errët”.
“Rusia dhe lidershipi i saj duhet të mbajnë përgjegjësi të plotë për kryerjen e një lufte agresioni dhe për krimet e tjera më të rënda sipas ligjit ndërkombëtar, si dhe për dëmin masiv të shkaktuar nga lufta”, theksoi diplomati evropian.
Në lidhje me këtë, ai kujtoi të paktën gjashtë urdhër-arreste të lëshuara nga Gjykata Penale Ndërkombëtare, përfshirë kundër liderit rus, Vladimir Putin, për krimin e luftës të dëbimit të paligjshëm dhe largimit të fëmijëve ukrainas nga vendi i tyre.
Ai gjithashtu deklaroi se BE-ja mbështet një paqe gjithëpërfshirëse, të drejtë dhe të qëndrueshme në Ukrainë bazuar në Kartën e OKB-së. Për këtë, shtoi ai, Rusia, si një shtet agresor, duhet të tërheqë trupat e saj nga i gjithë territori i Ukrainës. Çdo propozim serioz për paqen duhet të bazohet në Kartën e OKB-së dhe të drejtën ndërkombëtare, siç u tha qartë nga Asambleja e Përgjithshme e OKB-së në rezolutat e saj, theksoi diplomati.
“Ne u bëjmë thirrje të gjitha vendeve që dëshirojnë paqen e drejtë dhe të qëndrueshme, përfshirë pjesëmarrësit në samitin e ardhshëm të BRICS në Rusi, që t’ia përcjellin këtë mesazh të OKB-së me zë të lartë dhe qartë udhëheqjes ruse”, vuri në dukje Lambrinidis.
Përveç kësaj, ai u bëri thirrje vendeve të treta që të ndalojnë çdo ndihmë për Rusinë në luftën e saj të agresionit.
“Ne do të vazhdojmë të mbështesim Ukrainën dhe të mbrojmë Kartën e OKB-së. Si përgjigje ndaj agresionit të Rusisë dhe do ta bëjmë këtë për aq kohë sa të duhet”, përfundoi diplomati.
Siç raportoi më herët Ukrinform, gjatë takimit të Këshillit të Sigurimit të OKB-së të hënën, Shtetet e Bashkuara shprehën besimin e tyre se Rusia nuk është më në gjendje të mbajë luftën kundër Ukrainës pa ndihmën e Koresë së Veriut, Iranit dhe Kinës./Ukrinform/