Category: Lajme

Shërbeu si ambasador në katër vende, ishte i dërguari special i SHBA-së për t’u marrë me bisedimet për statusin e Kosovës. Administrata Obama kërkoi ndihmën e tij në Egjipt gjatë Pranverës Arabe.

Frank Wisner, diplomati amerikan që ka shërbyer edhe si i dërguar special i SHBA-së në bisedimet për statusin e Kosovës, para shpalljes së pavarësisë, ka vdekur në moshën 86-vjeçare, raporton Washington Post.

Wisner, një burrshtetas i vjetër i politikës së jashtme amerikane, i cili punoi si ambasador në katër vende, këshilloi korporatat për çështjet globale dhe doli nga pensioni për të ndihmuar në negociatat delikate në Kosovë dhe Kajro, vdiq më 24 shkurt në Mill Neck, New York. Ai ishte 86 vjeç.

Shkaku i vdekjes ishin ndërlikimet nga kanceri i mushkërive, tha djali i tij David Wisner.

Djali i një agjenti të dekoruar që ndihmoi në themelimin e CIA-s, Wisner u përfshi në marrëdhënie me sekretarët e kabinetit dhe zyrtarët e Pentagonit kur ishte i ri, duke shtrënguar duart me gjeneralin George C. Marshall dhe Allen Dulles, ndërsa prindërit e tij pritën personalitete në shtëpinë e tyre në Georgetown. Në kohën kur ishte 13 vjeç, ai ishte i vendosur të bëhej diplomat, shkruan WP.

“Unë mund t’i recitoja emrat e çdo kryeministri në botë”, i tha ai revistës Foreign Affairs.

Pas shumë përpjekjeve, tentativave dhe protestave, punëtorët e mirëmbajtjes në Kuvendin e Kosovës kanë vendosur t’i drejtohen gjykatës.

Jusuf Azemi, kryetar i sindikatës, dhe Nebahate Krasniqi, punëtore, kanë folur në emisionin “Ora Shtatë” në Klan Kosova dhe treguan që kërkesa e tyre është një pagë më e lartë për punën që kryejnë.

Ata kërkojnë që paga të rritet nga 270 euro në 400 euro, pasi kjo shumë bie ndesh edhe me ligjin për pagat, i cili përcakton se paga minimale duhet të jetë 350 euro bruto.

Por si rrjedhi rasti deri te padia ndaj Kuvendit të Kosovës.

Ambasada Austriake në Prishtinë ka njoftuar se, që nga 1 marsi 2025, patent-shoferët e Kosovës të të gjitha kategorive do të jenë të barabartë me patent-shoferët austriakë.

Në njoftim thuhet se, patent-shoferët kosovarë u njohën në Austri më 1 shtator 2023, me miratimin e marrëveshjes për krijimin e Bashkësisë së Transportit në nenin 23 të Ligjit për Patentë Shoferët (FSG).

“Bazuar në këtë, mbajtësit e patent-shoferëve kosovarë kanë të drejtën të drejtojnë automjetet përkohësisht në Austri. Nëse qëndrojnë mbi 6 muaj në Austri ose vendosin vendbanimin në Austri, duhet të konvertojnë patent-shoferin kosovar. Megjithatë, patent-shoferët kosovarë nuk ishin të barabartë me ata austriakë, ndaj konvertimi kërkonte një provim praktik të vozitjes”, thuhet në njoftim.

“Tani, me ndryshimin e rregullores përkatëse, që nga 1 marsi 2025, patent-shoferët e Kosovës të të gjitha kategorive do të jenë të barabartë me patent-shoferët austriakë. Kjo do të thotë se patent-shoferët kosovarë, që nga ky moment, mund të konvertohen në Austri pa pasur nevojë për një provim praktik të vozitjes, nëse qëndrohet mbi 6 muaj në Austri ose vendoset qëndrimi i përhershëm në Austri”.

Me këtë ndryshim të rregullores, Austria plotëson një kërkesë të rëndësishme dhe konkrete të ekonomisë dhe të gjithë atyre që posedojnë një patent-shofer kosovar, bëhet me dije nga amasada.

Ukraina dhe Shtetet e Bashkuara janë në fazën përfundimtare të negocimit të një marrëveshjeje minerale që konsiderohet thelbësore për t’i dhënë fund luftës trevjeçare të Rusisë në Ukrainë, tha të hënën një zyrtar i lartë ukrainas.

Kievi dhe Uashingtoni janë që të dyja të interesuar për aksesin e SHBA-së në pasuritë nëntokësore të Ukrainës, por presidenti Volodymyr Zelensky ka thënë se çdo marrëveshje e tillë duhet të përfshijë garanci konkrete të sigurisë, raporton agjencia e lajmeve ‘Reuters‘, përcjell Insajderi.

“Ekipet ukrainase dhe amerikane janë në fazën përfundimtare të negociatave në lidhje me marrëveshjen e mineraleve. Negociatat kanë qenë shumë konstruktive, me pothuajse të gjitha detajet kryesore të finalizuara“, shkroi zëvendëskryeministrja ukrainase, Olha Stefanishyna, në platformën X.

“Ne shpresojmë se udhëheqësit e SHBA dhe Ukrainës mund ta nënshkruajnë dhe ta miratojnë atë në Uashington sa më shpejt që të shfaqin angazhimin tonë për dekadat e ardhshme.”

Trump ka thënë se Ukraina duhet t’i japë SHBA-së 500 miliardë dollarë lëndë të para kritike si shpagim për ndihmën që Kievi ka marrë tashmë nga administrata e mëparshme Joe Biden.

Zelensky tha këtë javë Uashingtoni i kishte furnizuar vendit të tij 67 miliardë dollarë armë dhe i kishte dhuruar 31.5 miliardë dollarë mbështetje të drejtpërdrejtë buxhetore dhe se ai nuk do të pranojë ndihmën e ofruar nga Biden si hua.

Çmimet e vezëve janë rritur ndjeshëm në Amerikë, dhe kjo ka prekur edhe Bread Furst, një furrë në Uashington, DC. Scott Auslander, menaxher i përgjithshëm i furrës, tha për CNN se furnizuesit e tij nuk dinë kur do të ulen çmimet e vezëve, ose nëse do të ulen ndonjëherë.

Bread Furst përdor rreth 150 vezë në ditë dhe tani po paguan më shumë se dyfishin e çmimit të vitit të kaluar. Për këtë arsye, ata rritën çmimet për të gjitha produktet në menu që përmbajnë vezë, duke përfshirë sanduiçin e njohur si ” sanduiçi i pa rregullt me vezë”, i cili tani kushton një dollar më shumë.

Çmimet e vezëve janë në rritje pas shpërthimit të gripit të zogjve, që çoi në asgjësimin e dhjetëra milionë pulave vitin e kaluar, duke detyruar shumë furra amerikane të rrisin çmimet për të përballuar krizën e vezëve.

Albanologia Anna Di Lellio gjatë një ligjërate që sot mbajti në Institutin e Albanologjisë në Prishtinë, tha se qëndresa dhe rezistenca e minatorëve ishte moment kyç për historinë e Kosovës, duke shënuar fillimin e fundit të Jugosllavisë.

Di Lellio me këtë ligjëratë me temën “The Oral Tradition in the 21st century (Tradita gojore në shekullin 21)” shënoi edhe rinisjen e programit “Leksione albanologjike”, për vitin 2025.

Teksa foli për librin e saj të fundit “Jugosllavia u shemb në Trepçë”, Anna Di Lellio tha se në këtë libër gjenden rrëfimet e minatorëve të cilët kanë shpalosur arrestimet, grevën, respesionin dhe largimin nga puna gjatë vitit 1998.

“Kam shkruar diçka për historinë e Kosovës përmes ngjarjeve. Historia nuk është vetëm kështu, por ka ngjarje të posaçme që njerëzit i mbajnë mend. Dhe kam organizuar historinë e vonshme të Kosovës përreth 3 datave apo ngjarjeve. Trepça 89, Prekazi 98 dhe intervenimi NATO-së 99….Trepçka ka qenë fillimi i fundit të Jugosllavisë sepse në Trepçë ka pasur një mundësi për të ruajtur këtë vend për ta reformuar me liri dhe pavarësi për secilën Republikë, por pa luftë dhe nuk ka ndodhur për shkak se Millosheviqi fitoi e theu grevën dhe pastaj vendosin gjendjen e jashtëzakonshme në Kosovë dhe pastaj Sllovenia dhe Kroacia kanë thënë se ne duhet të largohemi sepse kanë thënë se nëse këtë po e bënë në Kosovë do të na e bëjë edhe neve. Pra, qëndresa dhe rezistenca e minatorëve është shumë e rëndësishme sepse ishte momenti kyç i historisë së Kosovës. Ajo që jam përpjekur të bëjë kam përdorur intervistat si rrëfime orale..në këtë libër janë njerëzit që flasin dhe na tregojnë atë storien e arrestimeve, grevës, represionit përjashtimit nga puna….Greva dështoi sepse ishte goditja më e fortë ndaj Jugosllavisë dhe kjo është ajo pjesa kryesore e librit“, theksoi ajo.

Profesoresha e sociologjisë në ligjëratën në mbajti në Institutin e Albanologjisë në Prishtinë, u shpreh se çmimi i Kosovës për ta fituar pavarësinë ka qenë shumë i lartë me mijëra njerëz të vrarë e gra e burra të dhunuar dhe zhdukur.

“Pas Prekazit lufta ka filluar dhe kanë qenë shumë mijëra njerëz që janë vrarë, 1 mijë që janë të zhdukur, qindra e mijëra burra e gra seksualisht të përdhunuar, çmimi që Kosova është dashur ta paguaj për pavarësinë ka qenë shumë i lartë. Do të mund të kishte qenë ndryshe nëse lidershipi jugosllavë do ta kishte ndryshuar Jugosllavinë e atëhershme”, theksoi Di Lellio.

Di Lellio që librat e saj i ka shkruar mbi bazën e historive orale, ka treguar për librin e saj të parë që kishte shkruar rreth Betejës së Kosovës.

Ajo tha se u zbulua se Millosh Kopiq ishte shqiptar dhe jo serb.

“Libri i parë që kam shkruar ishte ‘Beteja e Kosovës’ kur zbulova se njerëzit thonin se Millosh Obiliqin nuk ishte serb, por kishte qenë shqiptar dhe emri i tij kishte qenë Millosh Kobiliq..dhe fillova të hulumtoj pastaj Robert Elsi më pasi ndihmuar profesori Zymer Neziri ka qenë shumë bujar më ka thënë hulumtimet e tij për ‘Betejën e Kosovës’ dhe kështu e publikuan dhe botuam një libër që ka 8 variante të këngës për Millosh Kopiliqin. Pra, është një app i tërë që ai paska qenë shqiptar dhe jo serb, dhe ky është një zbulim i madh. Ishte shumë e rëndësishme për mua që të interpretoja këto storie nuk janë vetëm këngë duhet të shohim çka thonë“, theksoi ai.

Albanologia foli edhe për librin e saj “Dimri i gjatë i vitit 1945”, që ka të bëjë me masakrën e Tivarit, ku tha se është ndërtuar mbi rrëfimin e një të mbijetuari të kësaj lufte.

Profesoresha Anna Di Lellio ka doktoruar në sociologji, ndërsa ka specializuar në Universitetin e Nju Jorkut.

Është ligjëruese në Programin e Marrëdhënieve Ndërkombëtare në New York University (New York, SHBA) dhe në Universitetin Amerikan në Prishtinë (RIT, Kosovo), si dhe bashkëthemeluese e Iniciativës për Histori Gojore në Kosovë./kp

Në trevjetorin e agresionit rus në Ukrainë, ministri në detyrë i Mbrojtjes, Ejup Maqedonci, ka kujtuar kontributin që Kosova ka dhënë dhe po jep për të mbështetur luftën e popullit ukrainas përballë ushtrisë ruse.

“Sot 3 vite më parë, Rusia nisi agresionin e saj me qëllim të pushtimit të Ukrainës, duke risjellur luftën e këtyre përmasave në kontinent e ndryshuar pozicionet e shteteve mbi paqen dhe nevojën për rritje kapacitetesh ushtarake. Në këto tri vite, populli trim ukrainas ka luftuar kundër një agresori të pabarabartë por me motiv dhe atdhe dashuri ia ka arritur të thyej parashikimet e agresorëve për këtë invazion”, ka shkruar Maqedonci.

Në këto tri vite, Maqedonci tha se ata janë mbështetur nga bota perëndimore me ndihma dhe armatim.

“Në kapacitetet tona, Kosova ka ndërmarr gjithçka për të mbështetur këtë luftë të drejtë të popullit ukrainas. Mes tjerash, në aspektin ushtarak, ne kemi trajnuar për EOD 5 grupe në Kosovë, që nga viti 2023 jemi pjesë e operacionit Interflex ku jemi duke trajnuar në Mbretërinë e Bashkuar rekrutët ukrainas ndërsa vitin e kaluar kemi dërguar dy pako mbështetëse ushtarake”, ka shkruar tutje ai.

Maqedonci shtoi se Kosova është ndër vendet e para që ka strehuar disa gazetar ukrainas të cilët vazhdojnë të ushtrojnë profesionin nga këtu.

“Populli Ukrainas na ka rikonfirmuar edhe njëherë që atdhe dashuria dhe sakrifica janë elemente më të rëndësishme sesa fuqia ushtarake e armikut përballë”, shtoi Maqedonci.

Ukraina është në luftë prej 24 shkurtit të vitit 2022 – kur Rusia filloi agresionin.

Gjatë kësaj periudhe janë shkatërruar shumë zona të Ukrainës si dhe kanë vdekur dhjetëra mijëra ushtarë dhe civilë.

Kryeministri i Shqipërisë Edi Rama bëri të ditur sot se 57 % e rrogave në Shqipëri nuk kanë asnjë taksë, ndërsa 36% e tyre kanë nga 4 deri në 10 %”.

Përmes një videomesazhi nga Partia Socialiste në rubrikën “Sy m’sy”, iu përgjigj sot disa komentuesve të cilët flasin për kostot e jetesës jashtë vendit, krahasuar me pagesat që merren.

Së pari, kryeministri vuri në dukje se ka kohë që në Shqipëri nuk ka më rroga 250 mijë lekë të vjetra, ndërsa shtoi se “rroga është ajo që duket, po pas asaj ka dhe taksa”, raporton ATSH.

Ndërsa vetëm rrogat mbi 1300 euro, sipas Kryeministrit e kanë taksën mbi 10%.

Duke u ndalur te sektori i turizmit dhe ndërtimit, Rama solli në vëmendje se në këto sy sektorë në Shqipëri marrin sa në Greqi dhe paguajnë më pak taksë.

“Ndërsa kur je jashtë qytetit tënd, fjetjen dhe ushqimin ta paguan kompania. Këto janë fakte. Me këto shpjegohet edhe kthimi i atyre që kanë filluar të vijnë të punojnë në turizëm për shembull apo atyre që investojnë në agroturizëm kursimet e tyre jashtë, por po, se u del ku e ku më mirë”, shtoi Rama.

Rama iu përgjigj edhe një tjetër komentueseje, sipas së cilës njerëzit po ikin nga Shqipëria dhe jo nga Greqia diku tjetër.

“Avash me kekun dhe byrekun se nuk janë më kohët që ishin, nuk është më njësoj bota, nuk është më njësoj Europa sot me atë që ishte deri dje dhe kostoja e jetesës në Europë është rritur aq shumë sa nuk ka më kursime si dikur. Këtë e dinë mirë të gjithë prandaj gjithësekush le t’i shohë me qetësi opsionet e veta dhe të vendosë qoftë për t’u kthyer plotësisht qoftë pjesërisht ca këtu ca atje, apo qoftë duke investuar këtu dhe duke ndenjtur atje”, tha Rama.

Kryeministri theksoi se të gjitha janë të mundura dhe tek të gjitha këto gjen tek njerëzit që janë kthyer apo që i kanë kthyer sytë nga Shqipëria.

“Jemi në rrugën drejt majës së Shqipërisë 2030, për pak vite do të jemi anëtare të BE-së. Gjithçka do të ndryshojë, por kush vjen sot i jep vetes mundësinë që të fitojë më shumë përpara se me hyrjen në BE gjithça të bëhet njësoj si kudo tjetër”, shtoi ai.

Papa Françesku mbetet “në gjendje kritike” për jetën, me probleme në frymëmarrje dhe veshka, njoftoi të hënën Vatikani.

“Nata shkoi mirë, Papa fjeti dhe tani po pushon”, thuhet në deklaratë.

Papa u shtrua në Spitalin Gemelli të Romës më 14 shkurt, pasi kishte vështirësi në frymëmarrje për disa ditë.

Fillimisht u trajtua për bronkit, përpara se të diagnostikohej me pneumoni në të dyja mushkëritë dhe me probleme në veshka.

Vatikani nuk dha ndonjë prognozë, marrë parasysh, siç tha, “kompleksitetin e gjendjes klinike”.

Një ditë më herët, Papa lëshoi një deklaratë, duke u kërkuar katolikëve që të luteshin për të, pasi ai nuk ishte në gjendje të udhëhiqte meshën e së dielës për të dytën javë rresht.

Udhëheqësi i Kishës Katolike Romake është shtruar në spital disa herë gjatë mandatit të tij 12-vjeçar.

Në të njëjtin spital, ai ka pasur trajtim për bronkit edhe në mars të vitit 2023.

Nga Argjentina, Papa Françesku është latino-amerikani i parë dhe jezuiti i parë që drejton Kishën Katolike Romake.

Disa udhëheqës botërorë arritën të hënën në Kiev për një samit me rastin e trevjetorit të fillimit të pushtimit të plotë rus të Ukrainës.

Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, e nisi samitin me një fjalim hapës, i përcjellë nga 15 udhëheqës botërorë. Shtete të tjera do të bëhen pjesë e samitit përmes video-lidhjes, raporton televizioni BBC.

Në mesin e udhëheqësve që kanë shkuar në Kiev janë presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, kryeministri i Kanadasë, Justin Trudeau, kryeministri i Spanjës, Pedro Sanchez, si dhe udhëheqës nga Danimarka, Finlanda, Estonia, Islanda, Letonia, Lituania, Norvegjia e Suedia.

Lufta në Ukrainë nisi më 24 shkurt 2022, kur presidenti rus, Vladimir Putin, dha urdhër që dhjetëra mijëra trupa ruse ta sulmonin vendin fqinj.

Presidenti amerikan, Donald Trump, ka premtuar se do t’i japë fund shpejt kësaj lufte dhe po u bën presion palëve që të arrijnë marrëveshje armëpushimi.