Category: Lajme

Që nga viti 2020, kompania Simtex, me bazë në Zvicër, punëson dhjetëra punëtorë në Kosovë. Por, edhe pas rreth 17 milionë eurosh investime, pronarët e Simtex shprehin pakënaqësi me pengesat në biznesbërje në Kosovë.

Menaxheri i kompanisë, Reshad Cej, thotë se institucionet shtetërore në Kosovë nuk kanë ofruar ndonjë ndihmë apo lehtësim për kompaninë. Ai madje thotë se çdo kërkesë apo procedurë has në vonesa të gjata nga institucionet.

“Po ua jap vetëm një shembull: Kur kemi aplikuar për lejen e tensionit të lartë të energjisë elektrike, kemi pritur nëntë muaj për ta marrë. Kjo është një sfidë jashtëzakonisht e madhe dhe humbje për kompaninë”, thekson ai për Radion Evropa e Lirë.

Aktualisht me 150 punëtorë, kjo kompani eksporton prodhimet e saj të tekstilit në vendet e Bashkimit Evropian.

Problemet, sipas Cejit, janë shtuar edhe më shumë pas liberalizimit të vizave, në janar të vitit 2024, për shkak të mungesës së fuqisë punëtore dhe ekspertëve të tekstilit.

“Jemi të varur nga inxhinierë të huaj. Aktualisht, kemi 25 inxhinierë të tekstilit nga Turqia”, shprehet ai.

Ai ankohet se punëtorët që i merr kompania dhe i trajnon për tre deri në gjashtë muaj, në fund e lënë kompaninë për të emigruar jashtë vendit.

Ceji nuk është i vetmi që përballet me probleme të tilla. Ish-ministri i Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë, Ismet Mulaj, thotë se procedurat burokratike vazhdojnë të mbeten pengesë për investitorët edhe 17 vjet pas shpalljes së pavarësisë.

Për të zgjidhur këtë problem dhe për të tërhequr më shumë investime të huaja, Mulaj propozon krijimin e një zyre të veçantë që do të përshpejtonte të gjitha shërbimet për bizneset e huaja.

Një zyrë e tillë, sipas tij, do ta zvogëlonte burokracinë dhe do përmirësonte imazhin e Kosovës si vend i sigurt dhe fitimprurës për investime.

“Kërkesat e investitorëve të huaj kalojnë nëpër procedura të shumta administrative, të cilat mund të zgjasin mbi dy vjet. Investitorët seriozë nuk kanë kohë të presin kaq gjatë. Për shembull, për të tërhequr një investitor të huaj në fushën e energjisë së ripërtëritshme, duhet të kalohen 28 procedura, dhe vetëm afati kohor minimal është dy vjet”, thotë Mulaj për Radion Evropa e Lirë.

Investimet e huaja në rritje, të përqendruara në patundshmëri

Pavarësisht këtyre sfidave, investimet e huaja në Kosovë janë shtuar në vitet e fundit. Sipas Agjencisë për Investime dhe Përkrahjen e Ndërmarrjeve në Kosovë (KIESA), këto investime arritën në mbi 856 milionë euro vitin e kaluar, nga 840 milionë euro sa ishin në vitin paraprak.

Nga të gjithë sektorët, më së shumti investime të huaja janë bërë në sektorin e patundshmërisë, sipas të dhënave të KIESA-s.

Fokusi në patundshmëri nuk është gjë pozitive, sipas Mulajt. Ai beson se më e dobishme do të kishte qenë nëse investimet do të bëheshin në sektorë që krijojnë vende të reja pune apo nxisin zhvillim ekonomik.

“Investitorët nga diaspora kryesisht po investojnë në blerjen e banesave, shtëpive dhe tokave”, thotë ai.

Me të pajtohet Kushtrim Ahmeti, nga Dhoma e Tregtisë dhe Industrisë në Kosovë, i cili beson se investimet në patundshmëri nga diaspora ndodhin kryesisht për shkak të mungesës politikave lehtësuese për biznesbërje ose mosinformimit të investitorëve mbi sektorët potencialë për investim.

Sipas Ahmetit, pasiguria e furnizimit me energji elektrike, situata e paqëndrueshme politike, trazirat e herëpashershme në veriun e Kosovës, procedurat burokratike dhe sundimi i paqartë i ligjit e bëjnë vendin më pak tërheqës për investime në prodhim apo aktivitete që do të kishin ndikim të drejtpërdrejtë në rritjen ekonomike.

“Përmirësimi i mjedisit për investimet e huaja mund të ndihmojë në uljen e shkallës së papunësisë, rritjen e prodhimit dhe eksporteve, si dhe reduktimin e numrit të punëtorëve të pakualifikuar në tregun e punës”, shprehet Ahmeti.

Shumica e investimeve të huaja në Kosovë vijnë nga shtetet ku është e përqendruar diaspora kosovare. Në vitin 2024, nga Gjermania janë investuar rreth 200 milionë euro, ndërsa nga Zvicra rreth 190 milionë euro.

Sipas Ministrisë së Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë, në Kosovë janë 13.388 biznese të regjistruara më pronarë të huaj. Prej tyre, 7.245 janë aktive.

Vetëm në tre muajt e parë të këtij viti janë regjistruar 167 biznese të reja, që sipas Ministrisë, tregon një trend pozitiv dhe interes të vazhdueshëm nga investitorët e huaj për sektorë të ndryshëm.

Si sektorë të mirë për investime të huaja në Kosovë, eksperët e ekonomisë theksojnë ato të energjisë së ripërtëritshme, teknologjisë së informacionit dhe komunikimit (TIK), agrokulturën dhe turizmin./REL/

Shkruan: Fadil Maloku

A duhet Lumiri të përgjigjet në mënyrë (i)racionale ndaj letrës publike të Kurtit!? Ja një përgjigje hipotetike e (Kryetarit Lumir Abdixhikut) LDK-së ndaj ftesës publike (Kryetarit Albin Kurtit) të VV-sjes , për mendimin tim, në rast sa ka interesime për ruajtjen e substancës dhe interesit të shtetit të Kosovës, po edhe rrezikut që është duke e kërcënuar si sigurinë dhe stabilitetin e vendit e të rajonit, do duhej me qetësi e elokuencë të ndërthurej në tri rrafshe interesash; atë të interesit shtetëror, atë diplomatik (të /mirë/ besimit) dhe atë politik.

1. Rrafshi i interesit shtetëror:

Duke qenë të vetëdijshëm se Kosova në këto momente historike po kalon përmes një kalvari situatash të pa qarta dhe të pasigurta, si në sfondin e brendshëm ashtu edhe atë rajonal dhe me qëllim të ruajtjes së sigurisë dhe stabilitetit institucional, LDK-ja në përgjigjen e saj do duhej të reflektonte vullnet të pa kushtëzuar për një zgjidhje kompromisi për ta shmangur bllokimin e procesit të formimit të institucioneve të Kuvendit dhe për të garantuar një bashkëqeverisje funksionale. Jam i bindur që me një qasje të këtillë bashkëpunuese, ku imperativ nuk janë më kapricet, e as smira e inati kanunor, LDK-ja: 1. do i zbuste, stigmatizimet dhe paragjykimet e mëhershme, që pa asnjë dyshim e quan në rënien e saj drastike; 2. Do dërgonte mesazhin e qartë në publik, se edhe më tej mbetet një subjekt puro institucionalist (që aq shumë është “promovuar” në gjitha zgjedhjet) dhe një “gardian” i vërtetë i kushtetutshmërisë dhe sundimit të ligjit; 3) do e ruante substancën elektorale, të cilën e riktheu me zgjedhjet e 9 shkurtit 2025.

2. Rrafshi (diplomatik) i ndërtimit të (mirë) besimit:

Ldk-ja, në këtë rrafsh, do fitonte shumë në sferën e etikës institucionale dhe në moralin e ri politik, që u vërejt edhe në fushatën elektorale. Përpjekja e saj për një moral e etikë të re substanciale, me letrën që do ia kthej Albin Kurtit, ka shanse reale ta “promovoj” idenë dhe konceptin e ri të dialogimit dhe marrëveshjeve te mundshme politike, gjë që gjatë gjithë këtyre tre muajve ishte ai “fajtori” kryesor i bllokadës dhe ngërçit të panevojshëm, shmangien e përplasjes së drejtpërdrejtë. Gatishmëria e saj për të kuptuar rëndësinë dhe peshën e dialogut, por, njëkohësisht duke i vendosur edhe limitet apo kufij qasjes së njëanshme, do e bënte me te shëndetshme edhe ne sytë e publikut qe ka vetëdije shtet formuese. LDK-ja, pra po ashtu përmes përgjigjes eventuale (sepse, ende nuk e dimë nëse do ketë përgjigje!?) do të mund ta zhvendoste komunikim ndërpartiak nga forma publike në një platformë të qartë negociuese…

3. Rrafshi politik: pavarësi dhe kushtëzim:

LDK-ja, në rrafshin politik, me një përgjigje racionale dhe argumentuese, por edhe e gatshme për të negociuar tejkalimin e bllokadës absurde, do e ruante e padyshim edhe do mbronte “peshën specifike” të fituar me mund e elokuencë institucionale, si për pavarësinë e vetë politike, ashtu edhe interesin shtetërorë të Kosovës, ku ajo ishte hisedare e pa kontestueshme e procesit të sendërtimit te Kosoves. Nuk mendoj që Ldk-ja e sotme me këtë lidership të ri do duhej në ftesën e Kurtit të përgjigjej me “odisejadat” e përbuzjeve, denigrimeve dhe stigmatizimeve që ndodhën në të kaluarën, po që u ri përsëritën (pa)qëllimshëm edhe në fushatën e fundit. Thënë më troç; LDK-ja, si partia me një histori të bujshme dhe gurëvënëse e themeleve të shteti të sotëm të Kosovës, do duhet të dëshmoj lidership të gatshëm që ta vazhdoj pjesëmarrjen e saj aktive në finalizimin e procesit të sendërtimit, në këto orë të liga jo vetëm për Kosovën, po edhe gjithë kombin shqiptar; P.S. Ldk-ja, për gjykimin dhe bindjen time sociologjike do duhej të ofroj; Një përgjigje të mençur dhe tejet racionale, por, që njëkohësisht shprehë edhe një gatishmëri për të bashkëpunuar për interesin e shtetit dhe të kombit. E gjithë kjo përgjigje, nuk mendoj se do duhej të ishte pompoze, e as e natyrës së një spektaklit mediatik, por e një dialogut urtak të heshtur institucional e dobiprurës për te gjithë…

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, tha se do të jetë një “president për tetë vjet”, duke i dhënë fund thashethemeve se po shqyrton një mandat të tretë.

“Do të jem një president për tetë vjet, do të jem një president për dy mandate. E kam menduar gjithmonë se kjo gjë është shumë e rëndësishme”, i tha Trump NBC News në një intervistë që u transmetua të dielën.

“Po shpresoj të kem katër vjet të shkëlqyera dhe t’ia dorëzoj dikujt, idealisht një republikani të madh, një republikani të madh që ta çojë përpara”, shtoi ai, duke theksuar se Partia Republikane gjithashtu ka një numër emrash që mund ta pasojnë atë, duke përmendur Zëvendës Presidentin JD Vance dhe Sekretarin e Shtetit Marco Rubio.

Duke iu referuar rregullit që asnjë person nuk mund të jetë president për më shumë se dy mandate në SHBA, Trump tha se nuk e di nëse kjo është e kushtetueshme.

Në mars, Trump tha se “nuk po bëj shaka” për të kërkuar një mandat të tretë.

Amendamenti i 22-të i Kushtetutës së SHBA-së përcakton se një person nuk mund të zgjidhet president për më shumë se dy herë, qofshin këto mandate të njëpasnjëshme ose jo. Trump aktualisht po shërben në mandatin e tij të dytë, duke i lënë disa nga aleatët e tij të sugjerojnë se një rrugë për një mandat të tretë mund të sigurohej përmes pasueshmërisë, e jo përmes zgjedhjeve.

Të ndryshosh Kushtetutën për të hequr ndalimin e Amendamentit të 22-të do të ishte pothuajse e pamundur, duke pasur parasysh shumicën prej dy të tretash që kërkohet në të dy dhomat e Kongresit dhe aprovimin nga tre të katërtat e shteteve.

Çmimi i qumështit, vezëve dhe mjaltës ka shënuar ngritje për 4.7 për qind në tremujorin e parë të këtij viti krahasuar me periudhën e njëjtë të vitit 2024. Sipas Agjencisë së Statistikave të Kosovës Indeksi i përgjithshëm i prodhimeve bujqësore ka rritje për 2.9 për qind krahasuar me periudhën e njëjtë të vitit 2024, raporton KosovaPress.

Ndërsa, sipas ASK-së, në TM1 2025, indeksi i çmimeve të prodhimeve bimore ka rritje për 0.6 për qind, krahasuar me periudhën e njëjtë të vitit 2024.

Në ASK thonë se prodhimet që krijojnë bazë për indeksin e çmimeve të prodhimeve bujqësore janë ndarë në dy grupe kryesore: Prodhimet bimore dhe ato blegtorale.

“Në kuadër të prodhimeve bimore, çmimet janë grumbulluar për këto grupe: drithëra, bimë foragjere, perime, patate dhe pemë. Në prodhimet blegtorale çmimet janë grumbulluar për blegtorinë dhe prodhimet blegtorale. Në kuadër të blegtorisë, çmimet grumbullohen për katër kategori të kafshëve: gjedhe, dele, derra dhe pula. Këto çmime janë bazuar në peshën e gjallë të kafshëve”, thuhet në raportin e fundit të ASK-së, raporton KosovaPress.

Ndërkaq, në kuadër të prodhimeve blegtorale çmimet janë grumbulluar për: qumësht, vezë dhe mjaltë. Të gjitha çmimet janë llogaritur në Euro dhe njësitë matëse janë në: kg, litër dhe copë.

Presidenti i Shqipërisë, Bajram Begaj zhvilloi sot homazhe në “Varrezat e Dëshmorëve” me rastin e 5 majit, Ditës së Dëshmorëve të Atdheut.

Gjatë ceremonisë Begaj vendosi kurorë me lule pranë Monumentit “Nënë Shqipëri”.

Kreu i Shtetit nderoi veprën e tyre sublime për atdheun, ndërsa përcolli një mesazh të veçantë për të rinjtë.

“Më 5 Maj, Ditën e Dëshmorëve, përulemi para guximit dhe sakrificës së atyre që dhanë gjithçka për çlirimin e Shqipërisë. Vlerat e tyre, trimëria dhe përkushtimi ndaj lirisë janë trashëgimi e shenjtë. Ne e kemi për detyrë t’i përcjellim brezit të ri këtë flakë atdhedashurie, duke nderuar përjetësisht kujtimin e tyre”, u shpreh Begaj në një postim në rrjetet sociale.

5 Maji është Dita e Dëshmorëve të Atdheut që kanë dhënë jetën e tyre për liri, demokraci, të drejtat e njeriut dhe dinjitetin e çdo shqiptari.

Dita e Dëshmorëve e ka origjinën në 5 maj 1942, kur u vra Qemal Stafa, i cili me veprimtarinë e tij u kthye në simbol të Luftës Antifashiste Nacionalçlirimtare.

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka thënë se do t’i vendosë 100% tarifa filmave të prodhuar në vende të huaja, teksa po përshkallëzon përplasjet tregtare me shtete të ndryshme nëpër botë.

Sipas BBC, Trump tha se ka autorizuar Departamentin amerikan të Tregtisë dhe Përfaqësuesin e Tregtisë të SHBA-së që të nisin procesin për të vendosur këtë tarifë, pasi, sipas tij, industria amerikane e filmit është duke vdekur “me një shpejtësi shumë të madhe”.

Ai fajësoi një “përpjekje të koordinuar” nga vende të tjera që ofrojnë stimuj për të tërhequr producentët dhe studiot, të cilën e përshkroi si një “kërcënim për Sigurinë Kombëtare”.

“Kjo është, përveç të gjithave, edhe çështje mesazhi dhe propagande!”, shkroi Trump në platformën e tij Truth Social. “DUAM QË FILMAT TË PRODHOHEN NË AMERIKË, SËRISH!”

Sekretari amerikan i Tregtisë, Howard Lutnick, iu përgjigj njoftimit të fundit duke thënë, “Jemi duke u marrë me këtë”.

Por detajet mbi këtë veprim mbeten të paqarta. Deklarata e Trump nuk specifikoi nëse tarifa do të zbatohej për kompanitë amerikane që prodhojnë filma jashtë vendit.

Disa nga filmat e fundit madhorë të prodhuar nga studiot amerikane janë xhiruar jashtë SHBA-së, përfshirë Deadpool & Wolverine, Wicked dhe Gladiator II.

Gjithashtu mbetet e paqartë nëse tarifat do të zbatohen edhe për filmat në platforma ‘streaming’, si Netflix, apo vetëm për ata që shfaqen në kinema, si dhe se si do të përllogariten ato.

Departamenti britanik për Kulturë, Media dhe Sport, instituti britanik i filmit British Film Institute dhe Shoqata e Filmit të Amerikës (Motion Picture Association), që përfaqëson pesë studiot kryesore amerikane të filmit, nuk iu përgjigjën menjëherë kërkesave për koment të BBC-së.

Qeveritë e Australisë dhe Zelandës së Re kanë dalë në mbështetje të industrive të tyre kombëtare të filmit.

“Asnjë nuk duhet të ketë dyshime se ne do të qëndrojmë pa mëdyshje në mbrojtje të të drejtave të industrisë australiane të ekranit”, tha ministri australian i Punëve të Brendshme, Tony Burke.

Kryeministri i Zelandës së Re, Christopher Luxon, tha në një konferencë për media se qeveria e tij është në pritje të detajeve të mëtejshme lidhur me tarifat e propozuara.

“Por ne, sigurisht, do të jemi avokatë dhe mbështetës të mëdhenj të këtij sektori dhe të kësaj industrie”, shtoi ai.

Që nga kthimi në Shtëpinë e Bardhë në janar, Trump ka vendosur tarifa ndaj shumë vendeve, duke pretenduar se do të forcojnë prodhimin amerikan dhe do të mbrojnë vendet e punës. Megjithatë, kjo ka shkaktuar kaos në ekonominë globale dhe rritje të çmimeve.

Para inaugurimit, Trump emëroi aktorët Jon Voight, Mel Gibson dhe Sylvester Stallone si ambasadorë të posaçëm për të promovuar biznesin në Hollywood, të cilin e përshkroi si “një vend të madh, por shumë të trazuar”.

Sipas firmës kërkimore ProdPro, SHBA-ja mbetet një qendër kryesore e prodhimit filmik, me 14.54 miliardë dollarë shpenzime në vitin e kaluar – një rënie prej 26% krahasuar me vitin 2022. Investimet janë zhvendosur drejt Australisë, Zelandës së Re, Kanadasë dhe Britanisë.

Deputeti i LDK-së, Avdullah Hoti, ka reaguar shkurt në rrjete sociale pas ftesës që ua bëri Kurti.

Hoti ka vendosur emojit e gishtave, si shenjë e demokracisë që përdoret nga LDK-ja.

Dhe ai vetëm ka shkruar “Lidhja Demokratike e Kosovës”.

Opinionisti Burim Ramadani ka komentuar letrën e Kryeministrit Albin Kurti drejtuar kryetarit të LDK-së, Lumir Abdixhiku, si një përpjekje për të krijuar një fazë të re të përçarjes mes partive shqiptare.

Sipas Ramadanit, Kurti po ndjek të njëjtën qasje që kishte më parë me Nismën, me synimin për të ruajtur pushtetin.

Ai shprehet i bindur se shumica shqiptare, pa Vetëvendosjen, do të ndërtojë një qeveri të re dhe Kurti do të kalojë në opozitë. “Kjo nuk është logjikë shtetërore, por përçarëse”, thekson ai.

Çmimet e benzinës BS-95, BS-98 dhe vajit ekstra të lehtë, do të lirohet për gjysmë denari pas mesnate, përcjell TV21.

Sipas vendimit të Komisionit Rregullator për Energjetikë, çmimi i naftës do të ulet për një denarë.

Çmimet sipas vendimit të fundit të KRRE-së:

Benzina BS-95 – 73,0 den/l, benzina BS-98 – 75,0 den/l, nafta 65,0 den/l, vaji ekstra i lehtë 65,0 den/l.

Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani, e shoqëruar nga Zotëria i Parë Prindon Sadriu, të cilët po qëndrojnë për vizitë shtetërore në Brunei Darussalam janë pritur sot me nderime mbretërore dhe me Gardë Ceremoniale nga Sulltani i Brunei Darussalam Hassanal Bolkiah.

Intonimi i himneve shtetërore u shoqërua me 21 shtëna të topave, në shenjë nderimi dhe respekti për këtë vizitë shtetërore, e cila po realizohet me ftesë të Sulltanit të Bruneit, Haji Hassanal Bolkiah Mu’izzaddin Ëaddaulah.

Me këtë rast, Presidentja Osmani e ka falënderuar Madhërinë e tij, Sulltanin e Bruneit Darussalam si dhe Madhërinë e Saj, bashkëshorten e tij, për mikpritjen dhe për mbështetjen e palëkundur për Kosovën që nga koha e pasluftës, e pastaj me njohjen e pavarësisë dhe në proceset e mëtejshme në fuqizimin e shtetësisë sonë, përfshirë anëtarësimin në organizata ndërkombëtare.

Në qendër të diskutimeve ishin marrëdhëniet dypalëshe dhe mundësitë për bashkëpunim në fusha si ekonomia, turizmi, dhe teknologjia informative. Presidentja Osmani theksoi rëndësinë e mbështetjes së mëtejme nga Madhëria e Tij për fuqizimin e Kosovës në arenën ndërkombëtare, posaçërisht në rajonin e Azisë Juglindore dhe vlerësoi rolin aktiv të Bruneit në këtë drejtim.

Me rastin e vizitës shtetërore, Sulltani i Bruneit ka organizuar edhe një banket shtetëror në nderim të Presidentes Osmani dhe Zotëriut të Parë, në praninë e anëtarëve të familjes mbretërore, qeverisë së Bruneit Darussalam, si dhe pjesëtarëve të korit diplomatik..

Në fund të takimit, Presidentja Osmani e ftoi Madhërinë e Tij, Sulltanin Bolkiah, për një vizitë zyrtare në Kosovë, si hap për ta thelluar më tej miqësinë dhe bashkëpunimin midis dy shteteve.