Category: Lajme

Si ishte në kohën e Titos?

Shpesh dëgjohet të thuhet se ato ishin “kohë të arta” — mund të flije në park, të gjithë mund të blinin makina, merrnin banesë, dhe pushonin në det apo në male. Por, ajo që rrallë përmendet në këtë “idilë”, është: nga vinin paratë për të gjitha këto?

Nga kreditë! Kreditë e shtrenjta!
Dhe kush do t’i shlyejë ato? Serbët e sotëm!

Sipas të dhënave zyrtare të Bankës Popullore të Serbisë (NBS), do të duhen edhe 16 vite të tjera që vendi të çlirohet plotësisht nga borxhet e marra në kohën e “epokës së artë” të Republikës Socialiste Federative të Jugosllavisë (RSFJ).

Më 30 shtator 2025, Serbia ende ka për të paguar 815,86 milionë euro ndaj kreditorëve të huaj shifra që përfaqëson pjesën e mbetur të borxhit të trashëguar nga koha e “vëllazërimit dhe unitetit”. Deri më tani, shteti ka shlyer miliarda euro nga këto borxhe të mbetura që datojnë nga periudha e Titos.

Sipas të dhënave zyrtare, borxhi publik që Serbia trashëgoi nga RSFJ-ja ishte rreth 8,82 miliardë euro. Prej tyre: ndaj Klubit të Parisit 4,19 miliardë euro, ndaj Klubit të Londrës 2,58 miliardë euro, ndaj Bankës Botërore (IBRD) 1,81 miliardë euro, dhe ndaj Bashkimit Evropian (EIB) 223 milionë euro.

Obligimet ndaj Klubit të Londrës janë shlyer vitin e kaluar, ndërsa, sipas NBS-së, mbetet për t’u paguar ndaj Bankës Botërore, shtetit të Kuvajtit dhe Klubit të Parisit.

Sipas llogarive aktuale, borxhi i fundit do të shlyhet në vitin 2041.

Të dhënat tregojnë se më e madhja pjesë e borxhit i takon Bankës Botërore 343,28 milionë euro, e ndjekur nga Klubi i Parisit me 290,35 milionë euro, ndërsa ndaj Kuvajtit mbeten edhe 144,15 milionë euro për t’u shlyer.

Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, gjatë qëndrimit të tij në Shqipëri, është deklaruar se pavarësisht sfidave që e presin rajonin, Sërbia do të mbetet e përkushtuar ndaj procesit të integrimit evropian dhe ndaj bashkëpunimit me vendet fqinje.

“Edhe pse na presin shumë sfida, Sërbia mbetet e përkushtuar që zgjerimi i Bashkimit Evropian të mbetet një nga prioritetet kryesore, e jo një temë dytësore”, tha Vuçiq, duke theksuar rëndësinë e Procesit Brdo–Brioni si një platformë që mund të sjellë rezultate konkrete për rajonin.

Ai shtoi se pret që nga ky proces të dalin konkluzione të qarta, pasi sipas tij, vetëm sinqeriteti dhe qëndrueshmëria e të gjitha palëve mund të sigurojnë besimin dhe qëndrueshmërinë afatgjatë të bashkëpunimit në Ballkanin Perëndimor.

“Jam i bindur se zgjerimi i BE-së duhet të mbetet pjesë e rëndësishme e agjendës së rajonit, sepse perspektiva e anëtarësimit sjell reforma, investime dhe rritje ekonomike,” shtoi më tej presidenti serb.

Në fund të fjalës së tij, Vuçiq theksoi se Sërbia do të mbetet një partner i besueshëm dhe i përgjegjshëm i Bashkimit Evropian, duke përsëritur angazhimin e Beogradit për të vazhduar rrugën drejt integrimeve evropiane.

Kryeministri francez Sebastien Le Corneille i ka paraqitur dorëheqjen e tij Emmanuel Macron, i cili e ka pranuar atë. Kryeministri, i cili u emërua më 9 shtator, është kritikuar ashpër nga kundërshtarët e tij dhe nga e djathta pasi njoftoi një pjesë të qeverisë së tij të dielën në mbrëmje.

Pas disa javësh konsultimesh me të gjitha partitë politike, Le Corneille, një aleat i ngushtë i Macron, emëroi ministrat e tij të dielën dhe kabineti ishte planifikuar të mbante mbledhjen e tij të parë të hënën pasdite.

Megjithatë, përbërja e kabinetit të ri ka zemëruar si kundërshtarët ashtu edhe aleatët, të cilët e kanë parë atë si shumë të djathtë ose të pamjaftueshëm, duke ngritur pyetje se sa gjatë mund të zgjasë në një kohë kur Franca është tashmë thellësisht e zhytur në krizë politike, pa asnjë grup që mban shumicën në një parlament të fragmentuar.

Politika franceze është bërë gjithnjë e më e paqëndrueshme që nga rizgjedhja e Macron në vitin 2022, për shkak të mungesës së ndonjë partie ose grupi që mban shumicën parlamentare.

Në një intervistë me BFM-TV menjëherë pas njoftimit të dorëheqjes së Sébastien Lecorni, presidenti i Frontit Kombëtar, Jordan Bardella, vlerësoi se “kryeministri i përkohshëm nuk kishte hapësirë për manovrim”.

“Sigurisht që Emmanuel Macron ishte ai që mblodhi qeverinë”, vlerësoi ai, duke siguruar se “ai nuk kuptonte asgjë për situatën në të cilën ndodhemi”.

“Stabiliteti nuk mund të rivendoset pa kthimin e zgjedhjeve dhe shpërbërjen e Asamblesë Kombëtare”, këmbënguli ai.

Bursat evropiane dhe të Parisit kanë shënuar rënie menjëherë pas dorëheqjes së kryeministrit francez. Bankat franceze kryesuan rënien në tregjet financiare, me Societe Generale që ra me më shumë se 6% menjëherë pas njoftimit, ndërsa BNP Paribas dhe Credit Agricole gjithashtu panë rënie të ndjeshme.

Euro ra gjithashtu kundrejt paundit dhe dollarit, ndërsa kostot e huamarrjes së qeverisë franceze, siç reflektohen në tregjet e obligacioneve, arritën nivelet e para pothuajse një muaj më parë, kur vendi ishte përsëri në të njëjtin ngërç politik.

Drejtoria Rajonale e Policisë në Ferizaj ka nisur sot nga ora 10:00 fushatën vetëdijësuese “Duart në timon, jo në telefon”, që synon ngritjen e ndërgjegjësimit për rreziqet që sjell përdorimi i telefonit gjatë ngasjes.

Fushata po zhvillohet nga Njësia Rajonale e Trafikut Rrugor, në bashkëpunim me stacionet policore vartëse në Ferizaj, Kaçanik, Shtime, Shtërpcë dhe Han të Elezit, si dhe me mbështetjen e OJQ-së “Kuvendi i të Rinjve të Ferizajt”.

“Një sekondë në telefon mund të jetë shumë vonë. Duart në timon, e jo në telefon”, është mesazhi qendror që Policia e Kosovës po përcjell për të gjithë pjesëmarrësit në trafik.

Gjatë kësaj periudhe, policia do të organizojë aktivitete të ndryshme vetëdijësuese, përfshirë shpërndarjen e fletëpalosjeve, vendosjen e posterëve në rrugë e sheshe publike dhe mbajtjen e ligjëratave në shkollat e rajonit të Ferizajt.

Faza e parë e projektit, që ka karakter parandalues dhe edukativ, do të zgjasë deri më 12 tetor 2025. Nga data 13 tetor, policia do të fillojë me zbatimin e masave ndëshkuese për të gjithë shoferët që shkelin ligjin dhe rrezikojnë sigurinë rrugore duke përdorur telefonin gjatë ngasjes.

Sot rreth orës 15:30, policia në Ferizaj ka pranuar informatë për të shtëna me armë zjarri gjatë një dasme në rrugën “Mihajl Grameno”.

Sipas njoftimit, njësia policore menjëherë ka dalë në vendin e ngjarjes dhe ka kontaktuar personin e dyshuar, S.I., (56-vjeçar) i cili ka pranuar se kishte shtënë me armë zjarri, të cilën e kishte me leje.

Në vendin e ngjarjes është sekuestruar arma e tipit pistoletë, 8 gëzhoja, si dhe leja e armës.

I dyshuari është shoqëruar në stacionin policor në Ferizaj për intervistim dhe me vendim të prokurorit të shtetit është liruar në procedurë të rregullt, ndërsa rasti është cilësuar si “Përdorim i armës apo mjetit të rrezikshëm” dhe “Shkaktim i rrezikut të përgjithshëm”.

“Policia Rajonale në Ferizaj apelon tek qytetarët që të përmbahen nga përdorimi i armëve të zjarrit në ahengje familjare, pasi një veprim i tillë paraqet rrezik serioz për jetën e qytetarëve”, thotë policia tutje në njoftim.