ATV

Category: Lajme

  • Rrezik nga epidemia – Azia merr masa ndaj virusit Nipah

    Rrezik nga epidemia – Azia merr masa ndaj virusit Nipah

    Shpërthimi i virusit vdekjeprurës Nipah në West Bengal të Indisë ka nxitur shqetësime në disa zona të Azisë, që madje kanë kthyer masa shtrënguese nëpër aeroporte.

    Tajlanda ka shtuar kontrollet e pasagjerëve që vijnë nga West Bengali. Nepali po ashtu ka shtuar kontrollet në aeroportin Katmandu dhe pikat tjera të lidhjes me Indinë.

    Pesë punëtorë shëndetësorë në West Bengal u infektuan me virus më herët gjatë muajit. Një nga ta është në gjendje kritike. Rreth 110 njerëz që ishin në kontakt me ta janë izoluar.

    Virusi mund të shpërndahet nga kafshët te njerëzit. Ka shkallë të lartë vdekshmërie – 40-75 për qind – pasi s’ka vaksinë e ilaç për ta trajtuar.

    Çka është virusi Nipah dhe cilat janë simptomat e tij?

    Virusi Nipah mund të transmetohet nga kafshët, si derrat dhe lakuriqët e frutave, te njerëzit. Mund të shpërndahet edhe nëpërmjet ushqimit të kontaminuar. Te njeriu bartet edhe me kontakt direkt me lëngjet e një njeriu të infektuar.

    Edhe ai detektohet përmes testeve që marrin mostra nga kanalet e frymëmarrjes, ose edhe urina.

    Organizata Botërore e Shëndetësisë e ka përshkruar Nihapin në mesin e dhjetë prioriteteve të sëmundjeve, krahas patogjenëve si Covid-19 dhe Zika, kryesisht për shkak të potencialit për të nxitur epidemi.

    Periudha e izolimit zgjat nga katër deri në 14 ditë.

    Njerëzit që marrin virusin shfaqin disa lloje simptomash, ose nganjëherë, asnjë fare. Simptomat fillestare mund të përfshijnë ethe, kokëdhimbje, dhimbje të muskujve, vjellje dhe dhimbje fyti. Te disa njerëz, më pas përcillet me përgjumje, lodhje dhe pneumoni. Në raste të rënda mund të ndodhë edhe inflamacion i trurit.

    Deri tash, as ilaçe e as vaksina nuk janë miratuar për ta trajtuar virusin.

    Si ndodhën shpërthimet e kaluara?

    Shpërthimi i parë i Nipahit ishte në vitin 1998 mes fermerëve të derrave në Malajzi dhe më pas u shpërnda në Singapor. Virusi e mori emrin nga fshati ku u zbulua për herën e parë.

    Më shumë se 100 njerëz kishin vdekur e më shumë se 1 milion derra ishin therur në përpjekjet për ta ndalur virusin. Kjo rezultoi në humbje të theksuara ekonomike.

    Që prej vitit 2001, në Bangladesh kanë vdekur më shumë 100 persona.

    Virusi ishte vërejtur më herët edhe në Indi. Shpërthime ka pasur në West Bengal edhe më 2001 e më 2007.

    Së fundmi, Kerala ka qenë vatër e Nipahut. Më 2018, u raportuan 19 raste nga të cilat 17 ishin fatale. Më 2023, dy nga gjashtë raste vdiqën.

    Çka po ndodh tash?

    Të paktën pesë raste janë konfirmuar javën e shkuar dhe të gjitha lidhen me një spital privat në Barasat. Dy infermiere po trajtohen në njësitin intensiv. Një nga to është në gjendje kritike, sipas mediave të vendit.

    Asnjë rast nuk është raportuar ende jashtë Indisë, por disa shtete po marrin masa parandalimi.

    Të dielën, Tajlanda nisi shtimin e kontrolleve në aeroportet ndërkombëtare që pritnin pasagjerë nga West Bengal. Pasagjerëve të këtyre shteteve u është kërkuar të nënshkruajnë deklarata të shëndetësisë.

    Ndërkohë autoritetet në Tajvan kanë propozuar që ta listojnë Nipahin si “sëmundje të kategorisë së pestë”, që u referohet infektimeve në rritje me rrezik të madh shëndetësor dhe që kërkojnë masa të menjëhershme.

  • Përmbytjet në Kosovë po bëhen gjithnjë e më të shpeshta, IHMK: Janari 2026 me reshje rekord

    Përmbytjet në Kosovë po bëhen gjithnjë e më të shpeshta, IHMK: Janari 2026 me reshje rekord

    Instituti Hidrometeorologjik i Kosovës ka bërë të ditur se në vend vërshimet/përmbytjet, po bëhen gjithnjë e më të shpeshta, si pasojë e kushteve meteorologjike (intensitet i lartë i reshjeve për periudhë të shkurtë kohore, shkrirja e shpejtë e borës), pastaj faktorët gjeomorfologjik – relievi, pjesa më e madhe e ujërrjedhave, burimin e tyre ose formohen në viset më të larta të cilat rrjedhin rrëmbyeshum në formë të rrëkeve.

    Sipas një raporti të IHMK-së thuhet se vetëm disa lumenj, ose pjesë të tyre si p.sh lumi Sitnica, Ibri, rrjedha e mesme dhe e poshtme e Drinit të Bardhë, për shkak të karakterit fushorë, përmbysin më ngadalë, shkaku i sipërfaqes, pozitës, konfiguracionit të terrenit.

    “Në Kosovë brenda një periudhe 5 vjeçare, kemi pasur paraqitje të përmbytjeve me shkallë më të lartë gjatë vitit 2021, 2023 dhe tani nga 5 – 8 janar 2026. Këto të fundit, ishin në përmasa me një periudhë kthyese hidrologjike prej 50 viteve (sidomos pjesa perëndimore apo pellgu i Drinit të Bardhë). Si pasojë e reshjeve të shumta të shiut e pastaj edhe të shkrirjes së borës (sidomos në zonat më të lara malore), fillimisht në pjesën perëndimore (Rrafshi i Dukagjinit), qendrore (disa pjesë të Rrafshit të Kosovës dhe Drenicës), e më pas edhe në pjesën më të madhe të vendit, lumenjtë kryesorë të Kosovës, si Drini i Bardhë (kryesisht rrjedha e mesme dhe e poshtme), pastaj, Ereniku, Mirusha, Toplluha, Bistrica e Deçanit, Lumi Klina, Sitnica, Drenica, Ibri etj me degët e tyre, duke filluar nga datë 05-08/01/2026, kanë pasur ngritje të shpejta dhe të larta të niveleve dhe prurjeve të ujit”.

    IHMK bën të ditur se nga 08/01/2026 e deri më datë 10/01/2026, mesatarisht në territorin e së Kosovës kanë rënë 41.3 mm (l/m2) reshje, ndërsa nga datë: 01-10/01/2026, mesatarisht në Kosovë kanë rënë 124.1 mm, apo ≤ 64.9 mm ose 50.6% më shumë se sasia mesatare e janarit 1961 – 2024.

    Po ashtu, në njoftim thuhet se sasia më e lartë e reshjeve prej 400.4 mm (l/m2), gjatë kësaj periudha është regjistruar në Junik, pastaj në Gllogjan 331.2 mm, Radoniq 280.8 mm, Kuqishtë 256.8 mm, Kramovik 245.5 mm, Gjakovë 217.3 mm, Restelicë 201.8 mm, Klinë 199 mm etj.

    Siç vërehet nga të dhënat, sasia më e madhe e reshjeve është regjistruar në pjesën perëndimore të Kosovës në Pellgu i Drinit të Bardhë 192.8 mm, ku si pasojë janë shkaktuar edhe vërshimet/përmbytjet më të mëdha.

    Pastaj, ato kanë qenë më të theksuara në pellgun e Lepencit me mesatare 104.3 mm, me maksimumin e tyre prej 116.6 mm në Ferizaj.

    Ndërsa, në pellgun e Ibrit, mesatarisht kanë rënë 89 mm, me maksimumin e tyre prej 164.8 në Komoran, pastaj në Drenas 154.2 etj. (Siç vërehet nga të dhënat sidomos të nën pellgut të Drenicës, janë regjistruar sasi më të larta të reshjeve, prandaj janë shkaktuar përmbytje, kryesisht në rrjedhën e tij të mesme dhe të poshtme).

    Në pellgun e Moravës së Binçës mesatarisht kanë rënë 68.7mm, me maksimum në Vërbicë të Zhegocit ku janë regjistruar 89.9 mm.

    Tutje në njoftim thuhet se Instituti Hidrometeorologjik i Kosovës (sektori i hidrologjisë), deri para situatës me përmbytje, ka operuar me një numër prej 34 stacionesh automatike Hidrometrike (GPRS), të cilat janë të vendosura në të gjitha pellgjet, duke përfshi lumenjtë kryesorë si p.sh: Në pellgun e Drinit të bardhë 12 stacione, Ibri 11, Morava e Binçës me 6, Lepenci 3 dhe lumi plavës me 2 stacione hidrometrike.

    “Në 7 profile hidrometrike janë të instaluara sisteme të kamerave për fotogrametri, të cilat i regjistrojnë këta parametra: nivelin e ujit (h), shpejtësinë e rrjedhës (v) dhe prurjen (q). Në profilet tjera, janë të vendosur/instaluar censorët, të cilët e bëjnë regjistrimin e nivelit të ujit në intervale çdo 15, 30 dhe 1h. Të dhënat rruhen në data Logerin e tyre të cilat përmes sistemit GPRS, transferohen në serverin qendrorë të IHMK-s në Prishtinë. Aty bëhet, ruajtja, përpunimi, analizimi dhe pastaj publikimi i të dhënave pas një analize dhe kontrolli. Gjatë periudhës 5–10 janar 2026, Republika e Kosovës ka përjetuar reshje intensive të shiut dhe shkrirje të borës, çka ka ndikuar ndjeshëm në gjendjen dhe sjelljen e lumenjve kryesorë dhe ka shkaktuar përmbytje në shumë zona. Situata hidrologjike për këtë periudhë u monitorua Instituti Hidrometeorologjik i Kosovës (IHMK)”.

  • ZRrE-ja shtyn afatin për aplikimet, për tarifat e energjisë vendoset në mars

    ZRrE-ja shtyn afatin për aplikimet, për tarifat e energjisë vendoset në mars

    Zyra e Rregullatorit të Energjisë ka shtyrë afatin për dorëzimin e aplikimeve të operatorëve të sektorit energjetik në procesin vjetor të shqyrtimit të tarifave.

    Afati i ri është caktuar për datën 28 janar, pasi kompanitë ende nuk i kanë kompletuar dokumentet.

    Vendimi për tarifat e reja pritet të merret para fundit të marsit, ndërsa ato do të hyjnë në fuqi, më 1 prill.

  • “Liria ka Emër” siguron mbështetje nga Rahoveci për marshin “Drejtësi, jo politikë”

    “Liria ka Emër” siguron mbështetje nga Rahoveci për marshin “Drejtësi, jo politikë”

    Platforma “Liria ka Emër” ka vazhduar sot fushatën e saj të takimeve nëpër Kosovë, me një vizitë zyrtare në Komunën e Rahovecit.

    Dy themeluesit e platformës, Eliza Hoxha dhe Ismail Tasholli, u pritën në takim nga kryetari i Rahovecit, Smajl Latifi.

    Gjatë takimit, sipas njoftimit zyrtar, përfaqësuesit e platformës prezantuan misionin dhe aktivitetet e “Liria ka Emër”, me theks të veçantë në fushatën e mobilizimit qytetar për Marshin “Drejtësi, jo politikë”, i cili do të mbahet më 17 shkurt në Prishtinë, në mbrojtje të ish-krerëve të UÇK-së që po mbahen në Hagë.

    Hoxha theksoi se ky Marsh është një thirrje qytetare për drejtësi të paanshme.

    “Kërkojmë mbështetje që zëri i qytetarëve të Kosovës të dëgjohet fuqishëm më 17 shkurt”, shtoi ajo.

    Ndërsa Tasholli ndër të tjera tha se mobilizimi në çdo komunë të Kosovës është thelbësor për përçimin e mesazhit të Marshit.

    “Marshi “Drejtësi, jo politikë” është reagim i domosdoshëm kundër shndërrimit të drejtësisë në instrument politik”, tha Tasholli.

    Nga ana tjetër, Latifi shprehu mbështetjen e tij për këtë nismë qytetare, duke vlerësuar rëndësinë e ruajtjes së dinjitetit të luftës çlirimtare dhe të parimeve të drejtësisë.

    “Drejtësia duhet të jetë e drejtë dhe e barabartë për të gjithë. Kjo është një kauzë që meriton mbështetje”, tha Latifi.

  • Me 21 vota para, Afërdita Bytyqi zgjidhet anëtare e KGJK-së nga radhët e gjyqtarëve të Apelit

    Me 21 vota para, Afërdita Bytyqi zgjidhet anëtare e KGJK-së nga radhët e gjyqtarëve të Apelit

    Gjyqtarja Afërdita Bytyqi është zgjedhur anëtare e Këshillit Gjyqësor të Kosovës (KGJK) nga radhët e gjyqtarëve të Gjykatës së Apelit dhe Dhomave të Shkallës së Dytë të Gjykatës Komerciale.

    Mandati i saj do të jetë 5-vjeçar, raporton “Betimi për Drejtësi“.

    Në procesin zgjedhor që u zhvillua të martën, Afërdita Bytyqi mori votat e 42 gjyqtarëve. Kurse, kandidatja tjetër Mirlinda Bytyqi-Rexhepi mori 21 vota.

    Me të drejtë vote në këtë proces ishin 65 gjyqtarë, të cilët shfrytëzuan të drejtën e votës.

    Prej tyre, 63 fletëvotime u shpallën të vlefshme, ndërsa dy të tjera të pavlefshme.

    Kujtojmë se në takimin 357-të, KGJK kishte vendosur të shpallej konkurs për një pozitë të anëtares nga radhët e gjyqtarëve të Gjykatës së Apelit.

  • Vëmendja te Forumi i Davosit 2026

    Vëmendja te Forumi i Davosit 2026

    AKADEMIK PROF ANASTAS ANGJELI

    Forumi i Davosit, i njohur zyrtarisht si Forumi Ekonomik Botëror (WEF), mbledh çdo vit udhëheqës nga biznesi, politika, akademia dhe sektorë të tjerë për të adresuar sfidat urgjente globale.

    FORUMI I DAVOSIT 2026-VECORITE

    Forumi i Davosit i këtij viti dallohet për shkak të një bashkimi tensionesh të vazhdueshme gjeopolitike, paradigmave ekonomike në zhvillim dhe ndryshimeve të rëndësishme në marrëdhëniet ndërkombëtare, veçanërisht në lidhje me politikën e jashtme të Shteteve të Bashkuara nën një administratë të dytë të Presidentit Trump. Nën temën, “Shpirti për Dialog”, “A Spirit of Dialogue”, Davos 2026 synojë të projektojë idenë se dialogu, bashkëpunimi dhe qasja shumëpalëshe mund të ofrojnë rrugëdalje nga një botë e kontestuar, e fragmentuar dhe e polarizuar. Por prania këtë vit e Presidentit të Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, e zhvendosi peshën e debatit nga gjuha konsensuale e dialogut drejt një agjende të hapur transaksionale dhe unilaterale. Forumi i kësaj radhe (19–23 janar 2026) dallohet nga konvergjenca e turbulencave gjeopolitike, ndryshimeve të paradigmave ekonomike dhe riorganizimeve ndërkombëtare – më së shumti nga rikthimi i Donald Trump në presidencën e SHBA-së, i cili ka riformësuar diskutimet mbi tregtinë, aleancat dhe qeverisjen globale. Disa nga arsyet kryesore mund të përmenden:

    Thyerja e rendit global: Udhëheqësit në Davos 2026 u përballën me një botë të përshkruar si “duke u balancuar në një greminë” në Raportin Global të Rreziqeve të WEF-it. Konfliktet e vazhdueshme në Ukrainë dhe Lindjen e Mesme, së bashku me rivalitetin SHBA-Kinë, dominuan agjendën.

    Presionet me tarifat: Theksi i ripërtërirë i Presidentit Trump mbi tarifat dhe nacionalizmin ekonomik ka rritur shqetësimet në lidhje me luftërat tregtare, veçanërisht me Evropën dhe Kinën.

    Mosmarrëveshjet mbi qeverisjen e Inteligjencës Artificiale: Përtej gjeopolitikës tradicionale, përplasjet mbi rregullimin e inteligjencës artificiale dhe sovranitetin digjital dolën si arena të reja të konkurrencës globale. Forumi theksoi bashkëpunimin në një botë të kontestuar, duke theksuar nevojën për të zhbllokuar burime të reja rritjeje dhe për të investuar në kapitalin njerëzor. Sesionet u përqendruan në shmangien e një “recesioni klimatik” dhe ndërtimin e prosperitetit brenda kufijve planetarë, duke reflektuar tensionin midis qëndrueshmërisë dhe rritjes. Analistët krahasuan vitet 2020 me vitet 1920, duke paralajmëruar për pabarazi, populizëm dhe paqëndrueshmëri financiare.

    Ajo që e bëri më të veçantë këtë Forum ishte prezenca dhe fjalimi i Presidentit Trump. Trump mbajti një fjalim të veçantë në Davos 2026, duke nënvizuar me vendosmëri qëndrimin e tij “Amerika e Para”. Retorika e fortë e tarifave e Trump ka shqetësuar njëkohësisht aleatët dhe kundërshtarët, duke sinjalizuar një tërheqje nga globalizimi bashkëpunues. Trump mbajti një fjalim, duke u pozicionuar kundër etosit globalist të Davosit dhe duke e bërë pjesëmarrjen e tij si sfiduese, ashtu edhe përcaktuese. Udhëheqësit evropianë shprehën shqetësim në lidhje me besueshmërinë e SHBAsë në NATO dhe angazhimet për klimën, duke përforcuar ndjenjën e ndryshimit të marrëdhënieve ndërkombëtare. Fjalimi i Donald Trump në Davos për vitin 2026 ishte një ndryshim nga theksi i zakonshëm i Forumit mbi bashkëpunimin shumëpalësh dhe qëndrueshmërinë. Fjalimi i tij u përqendrua rreth një agjende amerikane, e përshtatur përmes referencave të përsëritura ndaj Groenlandës si një çmim strategjik për Shtetet e Bashkuara. Ai e portretizoi çështjen e Groenlandës si thelbësore për sigurinë e SHBA-së, pavarësinë energjetike dhe dominimin gjeopolitik.

    Trump e pozicionoi Amerikën si fuqinë e domosdoshme, duke theksuar se prosperiteti global varet nga forca e SHBA-së. Ai i kritikoi ashpër aleatët e NATO-s për dështimin në përmbushjen e angazhimeve për shpenzimet e mbrojtjes, ndërsa njëkohësisht shtoi presionin me tarifa për vendet evropiane derisa ato mbështetën ambiciet e tij për Groenlandën. Kjo retorikë përforcoi qëndrimin e tij më të gjerë “Amerika e Para”, ku mjetet tregtare si tarifat u paraqitën si leva të negociatave gjeopolitike. Politika e energjisë ishte një tjetër pikë e nxehtë. Trump e hodhi poshtë tranzicionin e energjisë së pastër të Evropës si “të dobët dhe të pabesueshëm”, duke mbështetur në vend të kësaj lëndët djegëse fosile si shtyllën kurrizore të qëndrueshmërisë së SHBA-së. Fjalimi kishte edhe nuanca historike, ku më saktësisht Trump përmendi Luftën e Dytë Botërore për t’u kujtuar aleatëve sakrificat e së kaluarës së Amerikës, duke i paraqitur kërkesat aktuale si njohje të vonuar të lidershipit amerikan. Një nga boshtet kryesore të fjalimit të Presidentit Trump ishte kritika ndaj Evropës. Ai i përshkroi disa rajone evropiane si “të panjohshme” krahasuar me të shkuarën dhe deklaroi se kontinenti “nuk po ecën në drejtimin e duhur”, duke e shoqëruar këtë me pohimin se “e do Evropën” dhe dëshiron suksesin e saj. Në të njëjtën kohë, ai bëri të qartë se e sheh BE-në si konkurrent serioz ekonomik, jo vetëm si aleat politik. Por, ai kritikoi edhe presidentët e mëparshëm të SHBA-së për “marrëveshje të këqija” dhe e pozicionoi veten si forca korrigjuese që po rivendoste dominimin amerikan. Në fakt, qëndrimi i Trump kristalizoi tre elementë përcaktues:

    1.Ashpërsi gjeopolitike përmes retorikës së Groenlandës dhe NATO-s.

    2.Nacionalizmi ekonomik nëpërmjet tarifave dhe kërcënimeve tregtare.

    3.Divergjenca e energjisë me një refuzim të energjisë së pastër në favor të lëndëve djegëse fosile.

    Implikimet ishin të menjëhershme: Udhëheqësit evropianë mbetën të shqetësuar, mediat dhe analistet e gjeopolitikës dhe gjeoekonomisë reaguan, tregjet globale “reaguan nervozisht” dhe vetë Davosi u bë një skenë për përplasjen midis populizmit nacionalist dhe etosit të Forumit për globalizim bashkëpunues. Si përfundim, fjalimi i Trump në Davos 2026 ishte dominim i filozofisë” Amerika e Para” duke u ankoruar në ambiciet e Groenlandës, presionet tarifore dhe mosmarrëveshjet energjetike, duke zotëruar dhe u vendosur në qendër të vëmendjes së Forumit.

    Shtypi botëror dhe tregjet financiare pas fjalimit të Presidentit Trump

    Fjalimi i Presidentit Trump në Davos (janar 2026) ka krijuar dy narrativa krejtësisht të ndryshme, duke u përshtatur me mjeshtëri sipas audiencës, që synon: nga njëra anë zgjedhësit e tij në përballjen e afërt për votimet e mesmandatit dhe nga ana tjetër, liderëve europianë për bashkëpunimin ndërkombëtar. Analizat e mediave botërore (si “The Guardian”, “Time”, “Washington Post” dhe BBC) e ndajnë këtë fjalim në dy plane kryesore: për zgjedhësit amerikanë u përqendrua tek “Mrekullia Ekonomike dhe Siguria”. Në prag të zgjedhjeve të mesmandatit (Midterms 2026), Trump e përdori tribunën e Davosit jo si një forum diplomatik, por edhe si një platformë elektorale. Gazetat amerikane vërejnë se mesazhi i tij ishte i qartë: “Unë e rregullova atë që të tjerët e prishën”. Në këtë aspekt, ekonomia u paraqit si fitore dhe Trump proklamoi “fundin e inflacionit” dhe një “mrekulli ekonomike” pas vetëm një viti në detyrë. Ai premtoi dhe siguroi se “Amerika është sërish motori i botës”. Lufta ndaj korporatave (Banesat) ishte një lëvizje që tërhoqi vëmendje e publikut amerikan. Ishte urdhri i tij ekzekutiv, që ndalon korporatat e mëdha të blejnë shtëpi familjare, mjeti kryesor që do të rivendoste ekuilibrin në tregun e pasurive të paluajtshme. Mesazhi: “Amerika nuk do të bëhet një komb qiramarrësish” ishte slogani bazë i kësaj politike. Kjo tezë synon drejtpërdrejt shtresën e mesme, që vuan nga kriza e banimit. Sulmet ndaj “burokratëve të korruptuar” dhe mediave “fake news” shërbejnë për të mbajtur të mobilizuar bazën e tij elektorale, duke u paraqitur si i vetmi që guxon t’u thotë të vërtetat në sy elitave globale në Davos. Në politikën kundër emigracionit, premtim i fortë elektoral, ai e cilësoi kufirin jugor si “të pakalueshëm” dhe përdori çështjen e Groenlandës si simbol të rritjes së fuqisë amerikane. Për bazën e tij, blerja e Groenlandës nuk është çmenduri, por një “marrëveshje e madhe pasurie” që do të garantojë sigurinë ndaj Kinës dhe Rusisë. Për politikanët e BE-së, mesazhi ishte sa i guximshëm, por edhe një paralajmërim i rëndë: “Presioni dhe Pavarësia e Detyruar” ishte elementi bazë i raporteve reciproke. Mediat europiane e përshkruajnë atmosferën si “një zgjim të dhimbshëm” për Brukselin. Reagimet e mediave në fuqitë kryesore europiane (Angli, Francë, Gjermani dhe Itali) pas fjalimit të Trump në Davos (janar 2026) pasqyrojnë një miksim mes alarmit për sigurinë dhe një përgatitjeje pragmatike për një “luftë të ftohtë” tregtare. Kështu, “Shtypi italian karakterizohet nga ‘Pragmatizmi dhe Ankthi’”. Ai luhatet mes nevojës për të mbajtur marrëdhënie të mira me Uashingtonin dhe frikës nga tarifat që godasin produktet “Made in Italy”. Shtypi italian raporton shqetësimin e Romës se çdo luftë tregtare me SHBA-në do të çonte në një recesion të pashmangshëm për ekonominë italiane. Mesazhi kryesor është: “Marrëdhënia transatlantike është në reanimacion, Italia duhet të gjejë një rrugë të mesme mes Brukselit dhe Uashingtonit”. Duhet theksuar se të gjitha këto media që përpunojnë opinionin në vendet kryesore të BE bien dakord në një pikë: Ekonomikisht, Europa po përgatitet për “Luftën e madhe të Tarifave”, ndërsa ushtarakisht po diskutohet seriozisht për herë të parë një Europë pa mbrojtjen e SHBA-së.

    Analiza e ecurisë së tregjeve financiare në këtë javë historike:

    Siç e dimë, bursat u paraprinë fenomeneve dhe deklaratave se kanë antenat shumë më të ndjeshme se publiku normal gazetaresk, prandaj në analizën e tyre do ta bëjmë si pritshmëri para fjalimit dhe si reagim pas tij. Fjalimi i Presidentit Trump në Davos (janar 2026) u prit nga bursat botërore si një “shkundje elektrike” që kaloi përmes dy fazave dramatike: një paniku fillestar të ndjekur nga një frymëmarrje e pasigurt lehtësimi.

    “E marta e Zezë” dhe Tronditja e Parë. Përpara se Trump të ngjitej në podium, tregjet përjetuan atë që analistët e quajtën “agresioni i parë i vitit 2026”. Vendimi i tij për të vendosur tarifa 10% (që do të rriten në 25% në qershor) ndaj tetë vendeve aleate të NATOs si ndëshkim për “çështjen e Groenlandës” shkaktoi një shitje masive (sell-off). Wall Street regjistroi ditën më të keqe që nga tetori, me S&P 500 që ra me 2.1% dhe Nasdaq që humbi 2.4%. Gjigantët teknologjikë si Nvidia dhe Tesla panë miliarda dollarë të fshiheshin nga vlera e tyre brenda pak orësh, ndërsa investitorët filluan të trembeshin nga një luftë globale tregtare.

    Kur Trump mori fjalën të mërkurën në mbrëmje, toni i tij ishte befasues për shumë kontabilistë të bursave. Duke përjashtuar përdorimin e forcës ushtarake për blerjen e Groenlandës, ai hoqi nga tryeza skenarin e një konflikti të armatosur brenda NATO-s. Kjo deklaratë u përkthye menjëherë në një “relief rally” (rritje nga lehtësimi) në bursat amerikane. Dow Jones u rrit me rreth 1% të nesërmen, ndërsa yield-et e obligacioneve ranë, duke treguar se investitorët po u ktheheshin aseteve më pak të rrezikshme.

    Për dallim nga New York-u, bursat në Londër, Paris dhe Frankfurt mbetën të ngrira. Megjithëse fjalimi nuk ishte “militar”, kërcënimi i tarifave mbeti real. FTSE 100 i Londrës qëndroi pothuajse i pandryshuar, ndërsa DAX gjerman ra me 0.58%, i goditur nga frika se industria e makinave do të jetë viktima e parë e mureve tregtare të Trump. Për Europën, “paqja ushtarake” nuk do të thotë “paqe ekonomike”.

    Gjatë gjithë kësaj jave, fituesi i madh mbeti ari, i cili arriti rekorde të reja historike (mbi 4,600 dollarë për onz). Ky është sinjali më i qartë se, pavarësisht qetësisë momentale në Wall Street, besimi i investitorëve te stabiliteti afatgjatë është tronditur. Ari po shërben si një bunker financiar ndaj paparashikueshmërisë së politikës “America First”. Tregjet aktualisht po luajnë një lojë pritjeje. Analistët e Goldman Sachs dhe BlackRock paralajmërojnë se optimizmi i Wall Street mund të jetë i shkurtër. Nëse negociatat me BE-në dështojnë dhe tarifat hyjnë në fuqi më 1 shkurt, bursat mund të hyjnë në një spirale të re rënëse. Për momentin, tregu ka blerë “kohë diplomatike”, por çmimi i kësaj kohe po paguhet me një paqëndrueshmëri (volatility) që nuk ishte parë prej vitesh.

    TRUMP DHE BORDI I PAQES

    Forumi i Davosit u bë edhe një tribunë e Bordit të Paqes të iniciuar nga Presidenti Trump dhe të përuruar në këtë Forum.

    Forumi i Davosit shërbeu si një platformë kritike për palët e interesuara për të diskutuar strategjitë për ruajtjen e stabilitetit dhe nxitjen e bashkëpunimit mes këtyre pasigurive, duke eksploruar potencialisht korniza alternative për qeverisjen globale, që akomodojnë dinamikën në zhvillim të fuqisë dhe interesat kombëtare. Koncepti i “Bordit të Paqes” që Presidenti Trump prezantoi pasqyronte të njëjtën logjikë transaksionale: paqja si një marrëveshje e ndërmjetësuar nga fuqia e SHBA-së, duke përdorur jo vetëm diplomacinë kolektive, por edhe stimujt financiarë. Kjo pasqyronte përdorimin e tij të tarifave si mjete gjeopolitike – si ndëshkim, ashtu edhe nxitje.

    Duke përmendur Luftën e Dytë Botërore, Trump e pozicionoi Amerikën si garantuesen e domosdoshme të lirisë, tani të drejtë për të vendosur kushtet e paqes. Në thelb, fjalimi i tij kristalizoi tri tema: vendosmërinë gjeopolitike, nacionalizmin ekonomik dhe divergjencën e energjisë, ndërsa Bordi i Paqes shërbeu si një zgjatim simbolik i vizionit të tij “Amerika e Para”. Së bashku, ato zbuluan paqen jo si bashkëpunim të përbashkët, por si një transaksion të kontrolluar nga SHBA-ja, duke u përplasur drejtpërdrejt me idealet globaliste të Davosit.

    Krijimi i Bordit të Paqes nga Presidenti Donald Trump, i zyrtarizuar në janar 2026 në Davos, shënon mbase transformimin më të madh të kësaj kohe diplomacisë botërore në një model të ri transaksional. Më poshtë është analiza e reagimeve të shteteve dhe interesave të thella ndaj këtij organizmi.

    Deri në ceremoninë e nënshkrimit në Davos (22 janar 2026), rreth 60 vende kanë marrë ftesa, por reagimet janë ndarë në tri kampe të qarta:

    -Ata që kanë konfirmuar (Përqafimi i modelit të ri) dhe si te parët firmëtarë hodhën themelet e një “institucioni të ri dhe ndryshe”, që pritet të rritet.

    -Ata që kanë refuzuar dhe që për momentin konsiderohen (Rezistenca Europiane).

    -Ata që kanë marrë kohë (që presin si do shkojë ecuria e forumit e që mund të konsiderohen si pragmatistët)

    Nga një këndvështrim akademik, Forumi i Davos-it është më shumë se një forum idesh; është pasqyrë e një bote në tranzicion nga një globalizim relativisht i hapur dhe i rregulluar drejt një realiteti të ri dhe rivaliteti të ashpër gjeoekonomik. Tensioni midis agjendës zyrtare të Forumit – bashkëpunim, investim në njerëz, inovacion i përgjegjshëm – dhe diskursit të Presidentit Trump – prioritet kombëtar, diplomaci tarifash, objektiva territorialë – e bën këtë edicion të Davosit një pikë referimi analitike për vitet që vijnë, vite këto që për Evropën, për ekonomitë në zhvillim dhe për vende të vogla (si Shqipëria) do të bëjnë që të përballen me sfidat e se ardhmes.

  • Ambasada e ShBA-së në Prishtinë kujton viktimat e Holokaustit: Angazhohemi për të vërtetën

    Ambasada e ShBA-së në Prishtinë kujton viktimat e Holokaustit: Angazhohemi për të vërtetën

    Ambasada e Amerikës në Prishtinë ka përkujtuar 6 milionë hebrenjtë e vrarë gjatë Holokaustit dhe miliona viktimave të tjera të persekutimit nazist në Ditën Ndërkombëtare të Përkujtimit të Holokaustit.

    Përmes një postimi në Facebook, ambasada tha se kjo ngjarje mbahet mend, nderohet dhe angazhohet për të vërtetën dhe dinjitetin njerëzor.

    “Sot, në Ditën Ndërkombëtare të Përkujtimit të Holokaustit, nderojmë kujtimin e 6 milionë hebrenjve të vrarë gjatë Holokaustit dhe miliona viktimave të tjera të persekutimit nazist. E mbajmë mend. E nderojmë. Ne i angazhohemi të vërtetës dhe dinjitetit njerëzor”, thuhet në njoftim.

  • Edi Rama nga Izraeli: Unë jam katolik, gruaja myslimane, fëmija i vogël mund të bëhet hebre

    Edi Rama nga Izraeli: Unë jam katolik, gruaja myslimane, fëmija i vogël mund të bëhet hebre

    Është e njohur harmonia fetare për shqiptarët, ndërsa një e tillë është përshkruar nga kryeministri Edi Rama, teksa mediat greke i kanë bërë jehonë vizitës së tij zyrtare në Jerusalem

    “Askush tjetër në Evropë nuk mund të pretendojë një ‘regjistër’ kaq të pastër historikisht, pa asnjë hebre të vetëm që t’i dorëzohet nazistëve”, tha Kyeministri i Shqipërisë Edi Rama në Knesset teksa foli me homologun e tij izraelit Benjamin Netanyahu në krah të tij, raporton mapo.al

    Kryeministri i Shqipërisë Edi Rama mbajti një fjalim në Knesset në Jerusalem të hënën (26.01.2026), duke lavdëruar Benjamin Netanyahun. “Mund t’ju ​​them se gjunjët më dridhen pranë tij”, tha Rama, duke e përshkruar kryeministrin izraelit si një nga pesë folësit më të mirë në botë.

    Gjatë fjalimit të tij në Knesset , Edi Rama theksoi marrëdhënien historike midis dy vendeve, duke deklaruar se Shqipëria shërbeu si një “strehë” për mijëra hebrenj gjatë periudhës naziste.

    Personalisht, ai iu referua edhe çështjeve fetare të familjes së tij:

    “ Unë jam katolik, gruaja ime është myslimane, dy fëmijët tanë më të mëdhenj janë ortodoksë dhe më i vogli mund të zgjedhë një ditë të bëhet hebre… dhe kjo do të ishte një gëzim për ne. Familja jonë nuk është unike… Është një histori e zakonshme shqiptare. Shqiptarët festojnë së bashku ditët e rëndësishme fetare të njëri-tjetrit.”

    “Kur të tjerët i dorëzuan hebrenjtë e tyre autoriteteve, shqiptarët i dorëzuan ata në një vend të sigurt. Kjo histori nuk është një zbukurim, është një busull që duhet ta ndjekim, nëse duam të mbetemi të denjë për dhuratën e jetës që na dha vetë Zoti dhe të krijojmë diçka të denjë për këtë dhuratë në këtë tokë, në mënyrë që fëmijët tanë dhe fëmijët e tyre të mos vuajnë nesër për shkak të asaj që nuk kemi guximin të përballemi sot ose nuk mësojmë nga dje. Kjo është arsyeja pse Shqipëria ishte ndër vendet e para në Evropë që miratoi legjislacion të ri të përparuar kundër antisemitizmit”, shtoi ai.

    Pastaj, duke bërë një retrospektivë historike, Rama theksoi:

    “Askush tjetër në Evropë nuk mund të pretendojë një ‘regjistër’ kaq të pastër historikisht, pa asnjë hebre të vetëm – asnjë – që t’u dorëzohet nazistëve. Dhe askush më mirë se Shqipëria nuk mund të dëshmojë për një të vërtetë të thjeshtë, se të qenit mysliman dhe të qenit antisemit nuk lidhen së bashku nga besimi në Zot, por nga tradhtia më e neveritshme e Zotit.”

    Duke iu referuar lajmeve ndërkombëtare, Rama u përqendrua te përfshirjen e Shqipërisë në Këshillin e Paqes të Donald Trump, ndërsa drejtoi shigjeta edhe ndaj Hamasit , duke i përshkruar civilët palestinezë si “të burgosur” të organizatës.

    Së fundmi, duke komentuar protestat e fundit në Iran , Kryeministri i Shqipërisë tha:

    “Pyetja ime këtu është kjo: Si është e mundur që media botërore flet për 30,000 të vdekur në tre ditë në Iran, por nuk ka asnjë tubim në asnjë shesh në Evropë kundër Ajatollahëve që bëjnë thirrje për fundin e këtij regjimi?”

  • Kurti priti në takim të përbashkët ambasadorin e Suedisë dhe Mbretërisë së Bashkuar

    Kurti priti në takim të përbashkët ambasadorin e Suedisë dhe Mbretërisë së Bashkuar

    Kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, zhvilloi dje një takim të përbashkët me Ambasadorin e Suedisë në Kosovë, Jonas Westerlund dhe Ambasadorin e Mbretërisë së Bashkuar në Kosovë, Jonathan Hargreaves.

    Sipas komunikatës, çështjet aktuale, përmbyllja e procesit zgjedhor të 28 dhjetorit dhe formimi i institucioneve në vijim, prioritetet e qeverisë së ardhshme dhe bashkëpunimi në fusha me interes të përbashkët, ishin ndër temat kryesore të këtij diskutimi të përbashkët.

    “Në takim kryeministri theksoi përkushtimin ndaj sundimit të ligjit gjithandej Kosovës pa diskriminim e privilegje për të gjithë qytetarët dhe komunitetet, rritjen e vazhdueshme ekonomike dhe progresin shoqëror e avancimin demokratik, si dhe angazhimin për paqe e siguri me rend publik dhe kufij të mbrojtur dhe integrimin në Bashkimin Evropian dhe NATO”, thuhet në komunikatë.

    Siç ka njoftuar Qeveria, Kurti të hënën ka zhvilluar takim të veçantë me Ambasadorin e Mbretërisë së Bashkuar në Kosovë, Jonathan Hargreaves.

  • Shtatë mjekë të rinj i bashkohen stafit të Spitalit të Gjakovës

    Shtatë mjekë të rinj i bashkohen stafit të Spitalit të Gjakovës

    Ekipi shëndetësor i Spitalit të Përgjithshëm të Gjakovës është forcuar sot me shtatë mjekë të rinj specialistë, të cilët do të kontribuojnë në zgjerimin dhe përmirësimin e shërbimeve mjekësore për qytetarët.

    Specialistët e rinj që iu bashkuan spitalit janë:

    Dr. Lorena Rruka – Specialiste e Dermatologjisë
    Dr. Fahruk Iljazi – Specialist i Endokrinologjisë
    Dr. Arton Hoti – Specialist i Pulmologjisë
    Dr. Halit Delija – Specialist i Pulmologjisë
    Dr. Durim Nuza – Specialist i Pulmologjisë
    Dr. Lisa Qurdina – Specialiste e Oftalmologjisë
    Dr. Fatbardh Kadrija – Specialist i Gastroenterologjisë

    Spitali i Gjakovës thekson se angazhimi i këtyre profesionistëve do të rrisë ndjeshëm kapacitetin dhe cilësinë e kujdesit mjekësor, duke mundësuar shërbime më të specializuara për pacientët.

    Me këtë përforcim, institucioni shëndetësor synon të ofrojë trajtim më të avancuar dhe të plotë, duke i shërbyer më mirë nevojave shëndetësore të komunitetit.