Category: Lajme

Fushë Kosova, një nga komunat me zhvillimin më të shpejtë urban në vend, po përballet prej vitesh me një numër të madh ndërtimesh dhe projekte infrastrukturore.

Ky intensitet ndërtimi ka ngritur shqetësime të vazhdueshme për ligjshmërinë, planifikimin urban dhe mbrojtjen e interesit publik.

Për këtë, kryetari aktual i Fushë Kosovës njoftoi se ka dorëzuar dosje për hetim në Krimet Ekonomike të Policisë së Kosovës.

Dyshimet për dëmtim të interesit publik dhe keqpërdorim të detyrës zyrtare nga ish-qeverisja, kanë detyruar kryetarin e Fushë Kosovës të dorëzojë mbi 60 dosje për hetim në Krimet Ekonomike të Policisë. I pari i Fushë Kosovës nënvizon se i ka ndërmarrë këta hapa në funksion të transparencës, ligjshmërisë dhe llogaridhënies ndaj qytetarëve.

“Kemi ftuar Krimet Ekonomike që ta hetojnë këtë proces. Kemi të bëjmë me një vendim të ish-pushtetit, konkretisht të ish-kryetarit, për bonuset e ndërtimit, i cili vendim nuk i ka kaluar instancat e ligjshmërisë. Siç dihet, çdo vendim që merret nga kryetari apo Kuvendi Komunal duhet të kalojë në ministrinë e linjës për aprovim të ligjshmërisë së atij vendimi, ndërsa ky vendim nuk i ka kaluar këto instanca”, tha Valon Prebreza, kryetar i Fushë Kosovës.

Ai vë në pah se dosjet e dorëzuara kanë për bazë vendimet e pushtetit lokal të mara përgjatë tri viteve të fundit.

“Që nga marrja e detyrës, i jemi drejtuar Ministrisë së Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor për të konfirmuar nëse vendimi është i ligjshëm apo jo, dhe me konfirmimin e tyre se ky vendim është i jashtëligjshëm, kemi filluar që të gjitha lejet ndërtimore të bazuara në këtë vendim gjatë tri viteve të fundit t’i dërgojmë për hetim në polici, pasi kushtet urbanistike dhe lejet ndërtimore janë marrë mbi bazën e një vendimi të jashtëligjshëm”, shtoi Prebreza.

Përpjekjet për të siguruar një qëndrim nga drejtoritë përkatëse, nuk morën përgjigje. Ndërkohë, ish-kryetari Burim Berisha, me shkrim, këtë veprim të kryetarit aktual e ka quajtur të turpshëm. Në këtë frymë edhe shefi i grupit të asamblistëve të LDK-së, këtë veprim e quajtur shou politik.

“Ne më shumë e shohim këtë si një shou politik, që është pasojë e politikave të Vetëvendosjes në gjithë vendin, e jo vetëm në Fushë Kosovë, dhe që në shumicën e rasteve nuk kanë prodhuar asnjë rezultat. Megjithatë, inkurajojmë organet e drejtësisë që ta kryejnë punën e vet dhe që të gjithë ata që kanë rënë ndesh me ligjin të dalin para drejtësisë, përfshirë edhe institucionet qendrore që janë përmendur në media”, tha Laureat Gojnovci, shef i grupit parlamentar të LDK-së në Fushë Kosovë.

Lidhur me rastin, policia ka thënë se mbetet institucion i zbatimit të ligjit dhe është duke e trajtuar këtë rast si dhe çdo informacion që ndërlidhet me fushëveprimin e saj, në bashkëpunim dhe koordinim me institucionet relevante, përfshirë ato të drejtësisë.

Ministria e Jashtme e Norvegjisë tha të dielën se një ambasadore e shquar, Mona Juul, do të jepte dorëheqjen për shkak të një “dështimi serioz të gjykimit” në lidhje me lidhjet me Jeffrey Epstein, pjesë e një skandali në rritje në vendin nordik dhe në të gjithë Evropën.

Ministria më parë këtë javë e pezulloi Juul nga pozicioni i saj si ambasadore në Jordani dhe Irak në pritje të një hetimi të brendshëm për lidhjet me Epstein, të gjetura në një grup të madh dosjesh të publikuara nga qeveria e Shteteve të Bashkuara.

“Kontakti i Juul me sulmuesin seksual të dënuar Epstein ka treguar një dështim serioz të gjykimit. Rasti e bën të vështirë rindërtimin e besimit që kërkon roli”, tha ministri i Jashtëm i Norvegjisë, Espen Barth Eide në një deklaratë.

Juul, 66 vjeçe, një ish-ministëre e qeverisë, më parë përfaqësoi Norvegjinë si ambasadore në Izrael, Britani dhe në Kombet e Bashkuara.

Një avokat që përfaqësonte Juul tha se ajo kishte dhënë dorëheqjen vullnetarisht pasi situata aktuale e bënte të pamundur për të kryer punën e saj.

“Mona Juul do të vazhdojë të bashkëpunojë plotësisht me Ministrinë e Punëve të Jashtme për të ndihmuar në sigurimin që të gjitha faktet përkatëse në këtë çështje të dalin në dritë”, ka thënë avokati i saj Thomas Skjelbred në një deklaratë.

Elon Musk beson se mënyra më e mirë për të zgjidhur vështirësitë e ndërtimit të qendrave të të dhënave të Inteligjencës Artificiale në Tokë është zhvendosja e tyre në hapësirë.

Dhe ai nuk është i vetmi që mendon kështu.

Ai ditëve të fundit njoftoi bashkimin e kompanisë së tij të raketave SpaceX dhe xAl, duke deklaruar se dëshiron të lëshojë 1 milion satelitë në hapësirë.

“E E vetmja zgjidhje logjike… është transportimi i këtyre përpjekjeve që kërkojnë shumë burime në një vendndodhje me fuqi dhe hapësirë të madhe. Dua të them se hapësira quhet ‘hapësirë’ për një arsye”, tha Musk kur njoftoi bashkimin.

Musk ka nisur me sukses projekte ambicioze më parë, si zhvillimi i automjeteve elektrike për tregun masiv dhe krijimi i motorëve të ripërdorshëm të raketave për të transportuar njerëz dhe ngarkesa në hapësirë.

Këtë herë, Google, OpenAI dhe të tjerë po kërkojnë gjithashtu të krijojnë qendra të dhënash në hapësirë.

Kërkesa e madhe e qendrave të të dhënave të Al si për energji ashtu edhe për ujë do të thotë se teknologjia në rritje e Al do të kërkojë alternativa.

“Ne po tentojmë të tejkalojmë aftësinë për të gjeneruar energjinë e nevojshme”, tha David Bader, profesor i shquar i shkencës së të dhënave në Institutin e Teknologjisë në New Jersey.

“Mendoj se është një domosdoshmëri të mos shikojmë në tokë, por në hapësirë për të ofruar disa nga këto zgjidhje”, shtoi ai.

Hapësira ofron qasje më të mirë në energjinë diellore, dhe mjedisi gjithashtu e mban teknologjinë të freskët dhe anashkalon nevojën për tokë.

“Ekzistojnë qartë sfida teknike për ta bërë këtë një përpjekje të realizueshme, por këto duket se janë kufizime inxhinierike në krahasim me fizikën”, tha analisti i Deutsche Bank Research mbi qendrat e të dhënave orbitale të Al muajin e kaluar, duke vënë në dukje se shumë kompani po eksploronin mënyra për ta bërë atë të funksionojë.

Google njoftoi planet në nëntor për të testuar qendrat orbitale të të dhënave të Al duke lansuar dy satelitë testimi që vitin e ardhshëm.

“ Në orbitën e duhur, një panel diellor mund të jetë deri në tetë herë më produktiv sesa në Tokë dhe të prodhojë energji pothuajse vazhdimisht”, tha Google në një deklaratë në atë kohë.

“Në të ardhmen, hapësira mund të jetë vendi më i mirë për të shkallëzuar llogaritjen e Al”, shtoi kompania.

Sipas Wall Street Journal, Sam Altman, CEO i OpenAI, verën e kaluar shqyrtoi blerjen e kompanisë së raketave Stoke Space për të vendosur qendra të të dhënave në orbitë.

Dhe në nëntor, startup-i i Al, Starcloud, me seli në Uashington, lansoi një satelit provë me një server në bordin e një rakete SpaceX.

“Në hapësirë, ju merrni energji të rinovueshme pothuajse të pakufizuar dhe me kosto të ulët”, tha Philip Johnston, bashkëthemelues dhe CEO i Starcloud.

Johnston parashikoi se, brenda 10 viteve, të gjitha qendrat e reja të të dhënave të Al do të jenë në orbitë, gjë që mund të zgjidhë edhe reagimin në rritje ndaj ndërtimit të tyre.

Bëhet e ditur se kostoja e furnizimit të qendrave të të dhënave me energjinë elektrike të nevojshme ka të ngjarë të rrisë faturat e energjisë elektrike për konsumatorët.

Një analizë e Bloomberg News zbuloi se zonat pranë qendrave të të dhënave panë një rritje të kostove të energjisë elektrike deri në 267% krahasuar me pesë vjet më parë.

Bader theksoi se një shifër e saktë për rritjen e kostos së energjisë elektrike për konsumatorët është e vështirë të përcaktohet për shkak të mungesës së informacionit publik mbi përdorimin e qendrave të të dhënave, por është e qartë se konsumatorët po paguajnë më shumë për shkak të kërkesave për energji nga Al.

Qendrat e të dhënave mund të krijojnë gjithashtu mungesa uji për komunitetet fqinje.

Një qendër e madhe të dhënash mund të përdorë deri në 5 milionë gallonë ujë në ditë, ekuivalente me përdorimin e ujit të një qyteti me 10,000 deri në 50,000 banorë, sipas Institutit të Studimeve Mjedisore dhe të Energjisë.

“Toka mund të jetë duke u bërë një vend i ndërlikuar për zhvillimin e qendrave të të dhënave të kompanive të mëdha teknologjike”, thotë Mark Muro, bashkëpunëtor i lartë në Brookings Metro.

Ai shtoi se reagimet politike në shumë komunitete po e bëjnë më të vështirë marrjen e miratimeve për më shumë ndërtime.

“Nuk janë vetëm faturat e energjisë elektrike të konsumatorëve që po rriten”, theksoi ai.

“Janë edhe faturat e energjisë elektrike të kompanive të mëdha teknologjike që po rriten jashtëzakonisht shumë. Ato tashmë po paguajnë shumë”, vazhdoi Muro.

Musk parashikoi se qendrat orbitale të të dhënave do të jenë më efektive nga ana e kostos sesa ato tokësore “brenda dy deri në tre vjetësh”.

Ndryshe, ai ka një histori të premtimeve të shumta për përparime teknologjike.

Por qendrat e të dhënave në hapësirë mund të ndodhin përfundimisht.

Kostoja e lëshimit të satelitëve në hapësirë po ulet, pikërisht kur kostot e ndërtimit dhe funksionimit të qendrave të të dhënave të Al në Tokë po rriten.

Jimmy Lai, ish-manjati i medias pro-demokracisë nga Hong Kongu dhe një kritik i ashpër i Pekinit, u dënua të hënën me 20 vjet burgim, dënimi më i gjatë i dhënë deri më tani sipas një ligji të sigurisë kombëtare të imponuar nga Kina, i cili praktikisht ka heshtur mospajtimin e qytetit.

Lai, 78 vjeç, u dënua në dhjetor për konspiracion me të tjerë për të bashkëpunuar me forcat e huaja për të rrezikuar sigurinë kombëtare dhe për konspiracion për të botuar artikuj nxitës kryengritës. Dënimi maksimal për dënimin e tij ishte burgim i përjetshëm, raporton Associaded Press.

Lai buzëqeshi dhe përshëndeti mbështetësit e tij kur mbërriti për dënimin. Por para se të largohej nga salla e gjyqit, ai dukej serioz, ndërsa disa njerëz në galerinë publike qanë.

Të ftuara në panelin e Greta Topjana në Review në Euronews Albania, psikologia Eksena Qerici dhe aktivistja Lindita Pano folën mbi rastin e skandalit të Jeffrey Epstein, ku ditët e fundit shumë të dhëna, foto dhe video të publikuara nga Departamenti i Shtetit në Shtetet e Bashkuara kanë trazuar rrjetin.

Qerici, duke iu referuar rastit të Epstein, theksoi se një person i abuzuar mund të rritet dhe të bëhet abuzues, si pasojë e asaj që përjeton gjatë abuzimit.

“Nëse ne kemi një individ që kryen abuzimin dhe nuk zbulohet, dhe humbet në një rast të tillë, atëherë nuk kemi më të bëjmë me një individ, por me një fenomen, sepse do të prodhojë tek këto viktima mundësinë që të rilindë një person tjetër i kësaj natyre. Pra, një person i abuzuar në fëmijëri mund të rritet dhe të bëhet një person abuzues i këtyre përmasave, sepse ka pushtet dhe politikë. Nuk kemi më të bëjmë me një çështje nëse ka një apo dy personalitete, por flasim për dëmtime të rënda të aspektit seksual”, u shpreh Qerici.

Ndërkohë, nga ana tjetër, Pano e lidhi këtë rast me një fenomen që ndodh edhe në Shqipëri, por që sipas saj nuk flitet dhe nuk diskutohet në vendin tonë.

“Epstein kishte treg, nuk mund të shesësh diçka kur nuk ka treg. Këto lloj festash ndodhin edhe në Shqipëri, por nuk flitet për to. Ndodhin nga i njëjti rang pushteti dhe parash dhe në të njëjtën mënyrë përdoren vajzat, ashtu si Epstein ka abuzuar”, tregoi Pano.

Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë së Kosovës (AUV) ka njoftuar për tërheqjen e menjëhershme nga tregu të disa produkteve ushqimore për foshnje të markës Aptamil, për shkak të dyshimeve për praninë e një toksine të rrezikshme.

Sipas AUV-së, përmes Sistemit të Alarmimit të Shpejtë për Ushqim dhe Ushqim për Kafshë (RASFF) janë pranuar disa njoftime zyrtare lidhur me praninë e toksinës Cereulide në qumësht formulë për foshnje të prodhuar në Gjermani, Holandë dhe Irlandë.

“Njoftimet zyrtare nga RASFF janë: njoftimi me nr. 2026.0663, që ka të bëjë me praninë e toksinës Cereulide në formulën për foshnje të prodhuar në Gjermani, njoftimi nr. 2026.1018 për produktet e prodhuara në Holandë, si dhe njoftimi nr. 2026.1017 për formulat për foshnje dhe formulat për qëllime mjekësore të prodhuara në Irlandë”, thuhet në komunikatën e AUV-së.

Agjencia bën të ditur se, për shkak të nivelit serioz të rrezikut, në bashkëpunim me kompaninë importuese UNION sh.p.k., nga Vushtrria, janë ndërmarrë masa urgjente për largimin e këtyre produkteve nga tregu kosovar.

“Për shkak të nivelit të rrezikut të konsideruar serioz, AUV, në bashkëpunim me kompaninë importuese, është duke ndërmarrë masat e menjëhershme për tërheqjen e këtyre produkteve nga tregu”, thuhet më tej në njoftim.

AUV u ka bërë thirrje të gjitha bizneseve që të ndërpresin menjëherë shitjen e këtyre produkteve, ndërsa konsumatorëve u kërkohet që të mos i përdorin ato.

“ Konsumatorët që posedojnë produkte të tilla të mos i përdorin ato dhe t’i kthejnë në pikat përkatëse të shitjes”, thekson Agjencia.

Në fund, AUV rithekson përkushtimin e saj për monitorim të vazhdueshëm të tregut, duke theksuar se do të vazhdojë me masa parandaluese dhe kontrolluese për garantimin e sigurisë ushqimore dhe mbrojtjen e shëndetit të qytetarëve në Kosovë.

Kompania për Distribuimin e Energjisë Elektrike në Kosovë (KEDS) bën të ditur se të hënën, më 09.02.2026, do të kryhen punime të domosdoshme për siguri të sistemit energjetik.

Si rezultat i kësaj, në disa lokalitete do të ketë ndërprerje të rrymës.

Ky është orari sipas rajoneve:

Prishtina

Punime në projekte investive

1.

Nga NS 110/10(20)[kV] Prishtina 2 do të ndërprehet:

Dalja 10kV nr.26 Nexhmi Mustafa (kodi: 11000009) ne dy termine nga ora 09:00 deri 09:30 dhe 17:30 deri 18:00

Vendet: Tophanja, pjesa afër Tjegullores dhe rr.Vushtrrisë. 117. rr. Meto Bajraktari, Haki Taha 361. rr.Xheladin Kurbaliu, 282.Çajupi, Ndue Perlleshi, rr. Meto Bajraktari.

Arsyeja: Ndarja e urave.

2.

NS 110/10(20)[kV] Prishtina 2

Nga Dalja 10kV nr.26 Nexhmi Mustafa (kodi: 11000009) do të ndërprehet:

NS 10/0.4kV Erzen Hasani 11000009183 nga ora 09:00 deri 18:00

Vendet: Haki Taha.

Arsyeja: Ndërrimi i transformatorit.

3.

Nga NS 110/10(20)[kV] Prishtina 2

Dalja 10[kV] Nr.15 Blloku I(kodi: 11000002) do të ndërprehet nga ora 09:00 deri 09:30 dhe 17:30 deri 18:00

Vendet: rr. Mehmet Akif dhe rr. Lidhja e Lezhës.

Arsyeja: Ndarja e urave.

4.

Nga NS 110/10(20)[kV] Prishtina 2

Nga Dalja 10[kV] Nr.15 Blloku I do të ndërprehet TS-i:

TS 10/0.4[kV] RTK 1 (kodi: 11000002009 ) nga ora 09:00 deri 18:00

Vendet: 166. Rr. Mehmet Akif Ersoy p.n., 114. Rr. Ilaz Agushi, 113. Rr. Xhemajl Prishtina, 1 Tetori, 179.Azem Bejta, 115. Rr. Lidhja e Lezhës 70A, 125. Rr. Rasim Kiçina Nr.5.

Arsyeja: Ndërrimi i transformatorit

5.

Nga NS 110/10(20)kV Prishtina 3 do të ndërprehet:

Dalja 10kV Nr.28 Sigurimi (kodi: 12000020) nga ora (09:00 deri 09:30) dhe (17:30 deri 18:00

Vendet: 117. Rr. Meto Bajraktari, 114. Rr. Ilaz Agushi, 25.Rr.U.Ç.K.-14 Hyr-I-,Kosova 1

Arsyeja: Ndarja e urave.

6.

Nga NS 110/10(20)[kV] Prishtina 2

Nga Dalja 10kV Nr.28 Sigurimi do të ndërprehet TS-i:

TS 10/0.4[kV] Gjyqi 2 (kodi: 12000020128 ) nga ora 09:00 deri 18:00

Vendet: 114. Rr. Ilaz Agushi

Arsyeja: Ndërrimi i transformatorit.

Prizren

Punime të domosdoshme për siguri të sistemit

1.

Nga NS 35/10[ kV] Dikanca do të ndërprehet:

Dalja 10[kV] Radesha (Kodi: 30037006) nga ora 09:00 deri në ora 15:00

Vendet: fshatrat: Baçkë, Dikancë, Leshtan dhe Radeshë.

Arsyeja: Revizion i daljes 10kV Radesha, pastrimi i trasesë nga vegjetacioni, shtrëngimi i përçuesve.

Ferizaj

Punime në projekte investive

1.

Nga NS 35/10 [kV] Badovci do të ndërprehet:

Dalja 10 [kV] J11 Janjeva ( Kodi:10014011) prej orës 09:00 deri në ora 15:00

Vendet: Janjevë, Shashkovc, Akllap, Tërbuvc, Gushtericë e Epërme dhe Shushicë.

Arsyeja: Demontimi i trafostacionit të vjetër, demontimi i ormanit të tensionit të ulët, montimi i TS të ri, montimi i ormanit të ri të tensionit të ulët, vendosja e daljeve sipas projektit si dhe punë të tjera në TS Kisha me kode 10014011011.

Mitrovica

Punime të domosdoshme për siguri të sistemit

1.

NS 110/10[kV] Vushtrria 2

Nga Dalja 10[kV] Nadakovci do të ndërprehet në Stabilimentitn e daljes Nadakovc (me kod: 73000014) nga ora 10:00 deri 16:00.

NS 10/0.4[kV] mbesin pa tension:

1.NS 10/0.4[kV]Ropicë (Kodi:73000014012)

2.NS 10/0.4[kV]Ropicë (Malokët)(Kodi:73000014011)

3.NS 10/0.4[kV]Ropicë lagjja Gashi (Kodi:73000014010)

4.NS 10/0.4[kV]Bashollët (Kodi:73000014014)

5.NS 10/0.4[kV]Samadrexhë(Kodi:73000014013)

6.NS 10/0.4[kV]Sopjanët (Kodi:73000014016)

7.NS 10/0.4[kV]TSSH Shalakt(Kodi:73000014015)

8.NS 10/0.4[kV]Samadregjë (Shkolla)(Kodi:73000014018)

9.NS 10/0.4[kV]Gurthyesi (Ceceli)(Kodi:73000014021)

10.NS 10/0.4[kV]Samadrexhë (Malokët)(Kodi:73000014019)

11.NS 10/0.4[kV]Ceceli (Kodi:73000014020)

12.NS 10/0.4[kV]Sllakovc (Kodi:73000014022)

13.NS 10/0.4[kV]Zagori (Kodi:73000014017)

Vendet: Samadrexhë, Ropicë, Maxhunaj, Samadrexhë, Zagori, Ceceli dhe Sllakovc.

Arsyeja: Montimi i ndarësit linjor në fshatin Samadrexhë.

Gjakova

Punime të domosdoshme për siguri të sistemit

1.

Nga NS 110/10(20) [kV] Gjakova 2 do të ndërprehet:

kthina J08 – Gjakova II-10kV (me tri dalje 10kV):

1.Dalja 10[kV] Thertorja me kod:(81000129 ) nga ora 10:00 deri 14:00

2.Dalja 10[kV] Gjakova III me kod:( 81000116) nga ora 10:00 deri 14:00

3.Dalja 10[kV] Tranziti me kod:( 81000112) nga ora 10:00 deri 14:00

Vendet: Thertorja, rrugët: Hysni Dobruna, Dëshmorët e Lirisë, Ismajl Qemajli, Martin Camaj, Gjon Nikollë Kazazi,Yjet e Erenikut, Skënderbeu, Migjeni, rr.Tirana dhe rr.Skënderbeu.

Arsyeja: Vendosja e transformatorit toroidal.

Sot në Kosovë pritet të mbajë mot kryesisht i vranët dhe me reshje të herëpashershme, lokale shiu, paksa më të theksuara orëve të pasdites dhe sidomos mbrëmjes ku në disa zona priten edhe reshje të përziera me shqotë dhe borë.

Temperatura maksimale parashihet deri në 10 gradë Celsius, por në mbrëmje ulje e ndjeshme e temperaturave sidomos në zonat kodrinore-malore.

Në Shqipëri, Maqedoninë Veriore, Luginë të Preshevës dhe Mal të Zi sot pritet të mbajë mot me vranësira dhe reshje të herëpashershme, lokale shiu. Në viset kodrinore-malore pritet shqotë dhe borë, por nuk priten reshje të mëdha.

Vranësira të shumta priten edhe ditëve të ardhshme të cilat herë pas here pritet të sjellin edhe reshje shiu. Temperaturat pa ndonjë ndryshim të madh. Fillimisht priten ulje kryesisht të lehta të tyre, pastaj rritje graduale por pa luhatje të mëdha./MeteoBallkan