Category: KURIOZITETE

Ne e dimë që bota është e ndarë në dy grupe: ata që zgjohen herët dhe ata që flenë vonë, ata që duan ëmbëlsirat dhe ata që zgjedhin gjëra të shëndetshme, ata që merren me sport dhe ata që kalojnë gjithë ditën në divan, ata që duan të festojnë ditëlindjen dhe ata që e urrejnë këtë gjë.

Arsyet pse disa njerëzve u pëlqen të festojnë ditëlindje, ndërsa të tjerë i urrejnë janë të shumta dhe komplekse: personalitetet e ndryshme, përvojat e jetës, kultura etj.

Për ata që duan të festojnë ditëlindjen, kjo ditë është një rast i veçantë për të forcuar lidhjet shoqërore dhe për të tërhequr dashurinë dhe vëmendjen nga miqtë dhe familja. Festa ofron një mundësi për t’u ndjerë i/e vlerësuar dhe i/e rëndësishëm.

Nga ana tjetër, nëse e urreni të festoni ditëlindjen, kjo mund të jetë sepse ndiheni të mbingarkuar nga vëmendja e padëshiruar dhe presioni shoqëror.

Kjo është e vërtetë për ata individë që preferojnë një jetë më diskrete dhe të qetë, duke e konsideruar festimin e ditëlindjes tepër të zhurmshme. Ideja për të qenë në qendër të vëmendjes mund të jetë sfiduese dhe presioni social i pritjes së dhuratave apo urimeve mund të jetë një burim stresi.

Një arsye tjetër që mund t’i urreni festat e ditëlindjeve është ideja e plakjes.

Për disa njerëz, fryrja e qirinjve në tortë mund të jetë një kujtesë për kalimin e kohës, që ngjall ankthe dhe shqetësime që lidhen me moshën, arritjen e qëllimeve personale, pritshmëritë etj.

Së fundi, disa njerëz thjesht nuk i kushtojnë shumë rëndësi ditëlindjes dhe preferojnë të fokusohen në gjëra të tjera të jetës. Për ta, ditëlindja është thjesht një ditë si çdo ditë tjetër, pa ndonjë rëndësi të veçantë dhe festimi do të ishte i tepërt. /atvlive.tv

Pë më shumë, shikoni videon më poshtë:

Të dielën rreth orës 18:30, në zonën e Dalmacisë qendrore dhe në pjesë të Kroacisë kontinentale është parë fenomeni natyror i quajtur “Aurora Borealis”, shkruajnë mediat kroate, transmeton atvlive.tv.

Ky fenomen është i zakonshëm në ditët e kthjellta në Norvegji, Suedi dhe Finlandë, ndërse nga Kroacia mund të shihet më rrallë se një herë në 10 vjet.

“Aurora Borealis”, në veri ka ngjyrë të kaltërosh ose të gjelbër, ndërsa nga Kroacia qendrore është parë se kishte ngjyrë kuqërremtë.

Në Rogoznicë, ky fenomen natyror zgjati deri në 10 minuta. /atvlive.tv

View this post on Instagram

A post shared by HR VRIJEME (@vrijeme.hr)

Suedia po ndërton rrugën e parë në botë që do të mbushë automjetet elektrike ndërsa ato janë në lëvizje.

Shteti ka realizuar tashmë katër pilot-projekte, duke ndërtuar katër rrugë të përkohshme të elektrizuara. Por seksioni rrugor prej 21 km do të jetë i përhershëm.

Rruga e elektrizuar po ndërtohet nga autoriteti suedez i transportit ‘Trafikverket’, i cili aktualisht po punon për të gjetur kontraktor për projektin. Trafikverket nuk e ka përzgjedhur ende teknologjinë e mbushjes për projektin novator, por projektimi dhe ndërtimi pritet të përfundojnë në vitin 2025, me rrugën që do të hapet menjëherë pas kësaj.

‘Trafikverket’ po shqyrton tre opsione, instalime ajrore, shina elektrike në sipërfaqen e asfaltit që transmetojnë energjinë EV përmes një përcjellësi nën veturë, ose bobina induktive të vendosura në rrugë që transmetojnë energji elektrike me valë në automjet.

Rruga e elektrizuar do të jetë në autostradën midis Halsbergut dhe Orebros. Autostrada shtrihet midis Stokholmit në veri, nëpërmjet Goteborgut dhe Malmos në jug – dhe u zgjodh me qëllim sepse është një korridor trafiku për transportin tregtar të mallrave. Ka edhe furnizimin me energji elektrike te nevojshme.

Universiteti i Teknologjisë, Chalmers, publikoi një studim në mars duke sugjeruar se një kombinim i rrugëve të elektrizuara në 25 për qind të rrugëve më të ngarkuara dhe karikimi në shtëpi i automjeteve elektrike do të ishte optimale për kalimin në automjete elektrike.
Shkencëtarët pohojnë se atëherë bateritë në automjetet elektrike mund të jenë dukshëm më të vogla./ATVLIVE.TV/

A keni menduar ndonjëherë se në hënë është zhvilluar një aktivitet sportiv më 6 shkurt të vitit 1971, ishte një ditë relativisht pa ngjarje interesante sportive, Milëaukee Bucks mundi San Francison në NBA.

Megjithatë në sistemin djellor, rreth 230,000 milje larg, Alan Shepard po luante golf në hënë, të rrezatuara përsëri në televizorët në Tokë në imazhe kokrra, bëmat e Shepard në Apollo 14 – misioni i tetë i ekuipazhit Apollo dhe vetëm i treti që u ul në sipërfaqen hënore – i lanë shikuesit të habitur, përfshirë ata në kontrollin e misionit në Hjuston.

Një lojtar golfi i zjarrtë, Shepard kishte kërkuar Jack Harden, një profesionist i klubit në River Oaks Country Club në Teksas, për t’i ndërtuar atij një klub të modifikuar. Krijimi që rezultoi, një kokë Ëilson Staff Dyna-Poëer me 6 hekur, u zhyt në kostumin hapësinor të Shepard për nisje, me disa topa të fshehur në një çorape.

Programi Apollo kushtoi pothuajse 25 miliardë dollarë – rreth 246 miliardë dollarë sot sipas një analize të vitit 2019, duke sjellë një kuptim të ri në frazën “koha është para”. Me minuta që vlejnë miliona, oraret e ecjes në hënë u hartuan në mënyrë të përpiktë për të siguruar efikasitet maksimal.

Thuhet se vetëm drejtori i misionit Bob Gilruth dinte për planin e astronautit, me Shepard që fitoi lejen me premtimin që çdo top I golfit pas misionit të ruhej.

Por a ia doli astronauti që të jetë i suksesshëm në në gjuajtjet e tij, pas dy përpjekjesh të dështuara, gjuajtja e parë e Shepard u përplas në një krater aty pranë, për gëzimin e komunikuesit të kapsulës Fred Haise në Hjuston.

50 vite pas përfundimit të atij misioni, në hënë u gjend topi i humbur nga goditja e parë i komandantit Apollo 14, topi i parë ndaloi 12 metra nga pika ku u godit ndërsa i dyti tashmë u gjet 36 metra larg, disa foto të restauruar të vendit ku u ulë Apollo 14 tregojnë se “udhëtimi” i topit nuk ishte aq i sukseshëm nga sa mendohej./atvliv.tv/

Deti Baltik përballet me “sfida kritike” për shkak të krizës klimatike dhe degradimit të biodiversitetit, thuhet në një raport, ndërsa roja bregdetare e Suedisë luftoi për të frenuar ndikimin e një derdhjeje nafte në bregun jugor të vendit.

Në auditimin më gjithëpërfshirës të këtij lloji deri më sot, ekspertët në Komisionin Baltik të Mbrojtjes së Mjedisit Detar (Helcom) thanë të martën se kishte pasur “pak ose aspak përmirësim” në cilësinë e ujit midis vitit 2016 dhe 2021.

Stoqet e peshkut ishin në nivele të rrezikshme të ulëta, ndërsa ndotja, përdorimi i tokës dhe nxjerrja e burimeve vazhduan të ushtronin presion mbi detin, thuhet në raport.

Raporti i Gjendjes së Detit Baltik 2023 zbuloi se pavarësisht përpjekjeve për të përmirësuar mjedisin e tij, kushtet e përgjithshme nuk ishin përmirësuar ndërsa disa tregues ishin përkeqësuar.

Jannica Haldin, zëvendëssekretarja ekzekutive e Helcom dhe koordinatorja e raportit, tha se gjetjet shërbejnë si një kujtesë se Deti Baltik përballet me sfida kritike që rrjedhin nga aktivitetet njerëzore.

“Rëndësia e bashkëpunimit ndërkufitar, një zhvendosje drejt praktikave të vërteta të qëndrueshme mjedisore dhe angazhimit afatgjatë nuk mund të mbivlerësohet,” tha ajo.

Aktivitetet njerëzore duke përfshirë ndotjen, peshkimin e tepërt dhe shkatërrimin e habitatit kishin ndikuar në ekosistemin, duke çuar në një rënie të përgjithshme të biodiversitetit, thuhet në raport.

Eutrofikimi – një fenomen kryesisht i krijuar nga njeriu në të cilin lëndët ushqyese të tepërta si azoti dhe fosfori shkaktojnë lulëzimin e algave – ishte gjithashtu një problem, thuhet në raport. /The Guardian

Ëndrra është përjetimi i shikimit të pamjeve, dëgjimit të tingujve që i ndjejmë gjatë gjumit që bëjmë.

Gjatë këtij procesi trupi jonë pëson disa ndryshime: Rritet adrenalina, presioni i gjakut, zemra rreh më shpejt dhe duhet 30 deri 90 minuta derisa të fillojme të shohim ëndrra. Por për të arritur tek kjo pjesë, ne kalojmë ciklin e katër fazave të gjumit.

E pikërisht ky proces ka bërë shkencëtarët nga Japonia të krijojnë pajisje që arrin të lexojnë ëndrrat.

Ekipi i shkencëtarëve nga “ATR Computational Neuroscience Laboratories” në Japoni, përdori një makinë të modifikuar të imazhit të rezonancës magnetike dhe një makinë elektroencefalograme që ishte në gjendje të ekzaminonte ëndrrat.

Fillimisht, studimi nisi me 3 pjesëmarrës, me shkencëtarët që gjatë gjumit të tyre monitoruan aktivitetin e trurit për plot 10 ditë, ata gjithashtu përdorën një pajisje e cila ishte e lidhur në kokat e pjesëmarrësëve për të marrë sinjale të gjeneruara nga truri.

Pas 200 herë prova, shkencëtarët i vendosën në gjumë tre pjesëmarrësit dhe pas zgjimit ata kërkuan që t’i shpjegonin ëndërrat e tyre teksa studiuesit arritën të nxjerrin fotografi të atyre objekteve.

Për të kuptuar modelin e ëndrrave, ekipi krahasoi skanimet e trurit të pjesëmarrësve nga ky aparat kur ata ishin zgjuar dhe kur ishin duke fjetur dhe duke ëndërruar. Si përfundim të dhënat e mbledhura u analizuan nga një program i inteligjencës artificiale me rezultatet e algoritmit duke ndihmuar shkencëtarët të krijojnë imazhe kryesore të ëndrrave të cilat i grupuan në video.

Duket se ëndrrat e bukura, nuk do të jenë më thjeshtë e kaluara e një gjumi të thellë, nëse ky studim vazhdon të ketë sukses atëherë këto ëndrra do të rikrijohen me qindra herë që njerëzit të mund ti rikrijojnë ato./atvlive.tv/

Pavarësisht nga fjalimet e presidentit francez, shpesh të provokuese dhe me prapavijë, sikur ai i fundit të thoshte se “Islami është në krizë,” ngjalli zemërim në rrjetet sociale, jo vetëm tek myslimanët në Francë dhe në botë, por edhe tek shumë qytetarë francezë dhe organizata antiraciste bënë botë. Sipas një studimi të sotëm në Francë, jetojnë rreth 67 milionë njerëz, ku rreth 5.5 milionë janë myslimanë dhe për çdo vit, rreth 5 mijë njerëz konvertohen në islam.

Përkundër këtyre fjalëve ngacmuese, megjithëse Emmanuel Macron ka gjetur kurajo (ndoshta për të korrigjuar veten ose për të kërkuar falje myslimanëve) dhe bëri homazhe të fundit në Xhaminë e Madhe të Parisit, e ndërtuar një shekull më parë dhe sot e ngritur si model i “Islamit të Francës,” që dëshmon se mund të jesh “francez dhe mysliman,” shkruan gazeta zvicerane në shqip, Le Canton27.ch.

Sot në Francë jetojnë dhe veprojnë rreth 5.5 milionë myslimanë, prandaj Islami konsiderohet feja e dytë në Francë, pas krishterimit

Francë: Gati 3,600 konvertime në Islam çdo vit (“France: Près de 3’600 conversions à l’islam chaque année” është ky titulli i gazetës franceze “La Croix”) botuar para ca vitesh (2006). Por sipas informacioneve të fundit, kjo shifër është dyfishuar. Sipas burimeve të gazetës zvicerane në shqip, referuar disa ONG-ve në Francë, për çdo vit në këtë vend bëhen rreth 7 mijë konvertime në islam. Nuk themi se e “braktisin katolicizmin” apo “e braktisin ortodoksizmin,” sepse kjo do ishte ofenduese dhe raciste.

Por, me vlerë është duke respektuar të tjerët të thuhet e vërteta, se sot në Francë, për çdo vit, rreth 5 mijë njerëz konvertohen në islam. Fenomeni i konvertimit në Islam prek rreth 5,000 njerëz në vit në Francë. Krahas joshjes intelektuale dhe shpirtërore, këto konvertime janë më të shpeshta dhe janë bërë të zakonshme në Francë, madje, siç thonë, aq shumë që flasin mediat dhe personalitetet franceze pro dhe kundër islamit, numri i tyre rritet edhe më shumë. Sipas një studimi të publikuar para ca vitesh nga e përditshmja katolike franceze “La Croix,” pyetja se sa njerëz janë në Francë të konvertuar në Islam? Sipas skesës ankete velërohet se kjo shifër mund të kap deri në 70,000.

Islami në Francë – Fakte dhe shifra

Ndalimi i “abajas” i shpallur në gusht 2023 ka çuar edhe një herë në reflektim për vendin e Islamit dhe myslimanëve në vendin laik që është Franca. Më shumë se 5.4 milionë francezë janë myslimanë, prandaj Islami konsiderohet feja e dytë në Francë, pas krishterimit. Me një popullsi totale franceze prej afro 68 milionë banorësh, myslimanët përfaqësojnë vetëm 8% të popullsisë franceze.

Nga ana tjetër, si në Francë ashtu edhe në botë, vlerësimet parashikojnë një rritje të numrit të myslimanëve në vitet në vijim. Prania e Islamit në Francë nuk është e re. Kjo fe monoteiste nga familja e feve abrahamike, e predikuar nga Muhamedi dhe e bazuar në Kuran, thuhet se ka prekur për herë të parë tokën franceze në vitet 710.

Myslimanët erdhën nga Pirenejtë në Septimania, një rajon në jug të Francës, kryeqyteti i të cilit ishte Narbonne, një rajon i cili në atë kohë ishte nën sovranitetin mysliman nga viti 719 deri në vitin 759. Sot, myslimanët e pranishëm në Francë vijnë më shumë nga valët më të fundit të imigrimit, veçanërisht në vitet 1950, gjatë nevojës për punë me dorë për rindërtimin e Francës të shkatërruar nga lufte. /Le Canton27.ch

Data 31 tetor shënon ditën botërore të qyteteve, datë kjo e cila u përcaktuar për herë të parë në vitin 2014, nga Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara e cila ka për qëllim urbanizmin global, krijimin e mundësive por edhe adresimin e sfidave të ndryshme.

Në çdo vit, po të njëjtën ditë mbahen aktivitete në qytetet të ndryshme botërore. Në vitin e kaluar Shangai ishte nikoqir i këtij manifestimi, nën temën “Vepro lokalisht, ndiko globalisht’’, ndërsa këtë vit nikoqir do të jetë Stambolli, nën temën “Financimi i së ardhmes së qëndrueshme urbane për të gjithë”.

Roli të rëndësishme në këtë ditë ka edhe Organizata Botërore e Shëndetësisë, në Ditën Botërore të Qyteteve, OBSH merr një rol aktiv në organizimin e ngjarjeve të ndryshme. Këto ngjarje janë krijuar për të nisur udhëzime dhe mjete të reja teknike, për të shpërndarë mesazhe të ndryshme për të rritur ndërgjegjësimin për çështjet e shëndetit urban.

Ata bashkojnë ekspertë shëndetësorë dhe praktikues urban për të trajtuar në mënyrë bashkëpunuese sfidat e shumë-anshme që paraqesin zonat urbane.

Dita Botërore e Qyteteve 2023: do ta organizohet nën temën, “Financimi i së ardhmes së qëndrueshme urbane për të gjithë”.
Kjo temë nënvizon nevojën urgjente për të eksploruar se si të zhbllokohen investimet transformuese në planifikimin urban dhe të arrihet decentralizimi adekuat fiskal. Ndërsa qytetet vazhdojnë të rriten dhe evoluojnë, sigurimi i burimeve dhe investimeve të nevojshme financiare bëhet thelbësore për të siguruar qëndrueshmërinë e tyre dhe mirëqenien e banorëve të tyre.

Dita Botërore e Evolucionit të Qyteteve Dita Botërore e Qyteteve u festua për herë të parë në vitin 2014 dhe që atëherë ka qenë një kremtim global në rritje. Ngjashëm me Ditën Botërore të Habitatit, kjo ngjarje vjetore

Ndër të tjera, planifikimi urban është thelbësor për t’u përgatitur për zgjerimin e rregullt të qyteteve për të drejtuar investimet, për të përgatitur nënndarjet e tokës dhe për të instaluar infrastrukturën skeletore përpara ndërtimit. Riparimi i zonave të ndërtuara jo formalisht është kompleks dhe shumë më i shtrenjtë.

Rritja e popullsisë urbane duket se rezulton ose në procesin që kërkon kohë të ndërtimit të aftësive për të harmonizuar qëllimet dhe për të bashkëpunuar në mënyrë efektive, ose në një tendencë për të adresuar urgjencën duke zhvilluar infrastrukturën pa marrë parasysh të parën.

Megjithatë, zhvillimi i infrastrukturës nuk mund të vihet në pritje derisa të vendosen politika dhe institucione të përsosura.

Pasi që tashmë janë të njoftuar me pasojat e tmerrshme të pirjes së duhanit, pse të rinjtë megjithatë e fillojnë pirjen e duhanit?

Edhe pse është e pamundur të përcaktohet vetëm një arsye e cila do të ishte përgjegjëse për faktin se pse të rinjtë zgjedhin të fillojnë të pinë duhan, një studim i ri ka zbuluar tre faktorët më të rrezikshëm të cilët janë përgjegjës për këtë.

Hulumtimi i kryer nga shkencëtarët në Universitetin e Montrealit sugjeron se për personat e moshës mes 18 dhe 24 vjeç ekzistojnë tre faktorë të rrezikut – impulsiviteti, konsumimi i alkoolit dhe notat e dobëta në shkollë.

Gjetjet janë botuar në revistën “Adorescent health” dhe janë të bazuara në të dhënat nga studimi i 1.293 adoleshentëve nga zona e Montrealit, të cilët ishin pjesë e një studimi që filloi në vitin 1999.

Adoleshentët janë përcjellë përmes 22 “cikleve” nga mosha e tyre dymbëdhjetëvjeçare e deri në moshën 24-vjeçare.

Deri në ciklin e fundit, pothuajse 75 për qind e adoleshentëve e kanë provuar duhanin. Dyzet e katër për qind e adoleshentëve filluan të konsumonin duhan para gjimnazit, 43 për qind filluan gjatë gjimnazit, ndërsa 14 për qind e tyre filluan duhanin rreth 6 vjet pas gjimnazit.

Jo të gjithë që e provuan duhanin vazhduan të pinë duhan rregullisht, por studiuesit zbuluan se impulsiviteti, notat e dobëta dhe konsumimi i rregullt i alkoolit janë tre faktorët kryesorë të rrezikut që janë të lidhur me ata që kishin filluar duhanin pas shkollës së mesme, ose në mes të moshës tetëmbëdhjetë dhe njëzet e katër vjeç.

Jennifer O’Loughlin, një prej hulumtuesve, tha se një nga arsyet pse impulsiviteti është faktor rreziku është se “prindërit e fëmijëve impulsivë janë shumë më të rreptë, ndërsa fëmijët jetojnë me ta që t’i mbrojnë ata dhe për t’i parandaluar që t’i marrin shprehitë negative që mund të çojnë në pirjen e duhanit”.

Alkooli është gjithashtu një faktor i rëndësishëm, sepse pengon inhibimet dhe vetëkontrollin.

Të dielën e 29 tetorit ndryshon ora. Akrepat do të shkojnë 60 minuta mbrapa, ose thënë ndryshe, do të flemë një orë më shumë.

Si zakonisht ndryshimi bëhet rreth orës 03:00 të mëngjesit. Në aparatet e celularëve smart, ndërrimi bëhet automatikisht.

Lëvizja e akrepave të orës si fenomen ndodh dy herë në vit: në javën e fundit të tetorit dhe në të dielën e fundit të marsit, kohë kur ora shkon para.

Ndryshimi i orës më parë në Europë ka qënë jo i njëtrajtshëm, por ajo filloi të përgjithësohej nga viti 1974, vende vendosën të çojnë përpara orën në mënyrë që të shfrytëzonin më shumë dritën e diellit dhe të konsumonin më pak energji elektrike.