ATV

Category: KURIOZITETE

  • Zbulohet vendi që konsumon më së shumti birrë

    Zbulohet vendi që konsumon më së shumti birrë

    Birra vazhdon të jetë një nga pijet alkoolike më të njohura në mbarë botën. Në vitin 2024, konsumi total arriti në 194 miliardë litra, duke konfirmuar se, pavarësisht ndryshimit të zakoneve, tregu mbetet i fortë globalisht.

    Edhe pse diskutimi shpesh përqendrohet në konsumin për frymë, vëllimi total zbulon një pamje të ndryshme, të ndikuar nga demografia, rritja ekonomike dhe modelet në ndryshim të konsumit.

    Cili vend pi më shumë birrë në botë?

    Sipas të dhënave nga Kirin Holdings, Kina mbetet tregu më i madh i birrës në botë. Në vitin 2024, u konsumuan 40.5 miliardë litra, që korrespondon me rreth 21% të kërkesës globale, pavarësisht një rënieje prej 3.7% krahasuar me vitin e kaluar.

    Shtetet e Bashkuara janë në vendin e dytë me 22.3 miliardë litra, megjithëse pati edhe një rënie të lehtë. Brazili plotëson tre vendet e para, me 15.3 miliardë litra konsum.

    Dhjetë vendet me konsumin më të lartë

    Meksika vjen në renditje me 10.8 miliardë litra dhe Rusia me 9.5 miliardë. Gjermania , një fuqi tradicionale e birrës, është në vendin e gjashtë me 7.2 miliardë litra.

    Dhjetë vendet e para plotësohen nga Afrika e Jugut dhe Vietnami me 4.6 miliardë litra secila, Mbretëria e Bashkuar me 4.5 miliardë dhe Spanja me 4.4 miliardë litra, duke ruajtur një prani në 10 vendet e para të renditjes globale.

    Vendet ku konsumi është në rritje

    Pavarësisht rënies në disa tregje të zhvilluara, disa vende po tregojnë një vrull të fortë. India bie në sy, me konsumin e birrës që pritet të rritet me 14.6% në vitin 2024, i nxitur nga rritja e të ardhurave dhe popullariteti i pijes midis brezave të rinj.

    Meksika dhe Rusia gjithashtu shënuan rritje të ndjeshme , kryesisht për shkak të zgjerimit të klasës së mesme dhe rritjes së fuqisë blerëse.

    Çfarë po ndodh në Evropë?

    Pamja evropiane mbetet e përzier. Ndërsa kontinenti vazhdon të jetë një lojtar i rëndësishëm si në prodhimin ashtu edhe në konsumin e birrës, trendet ndryshojnë shumë nga një vend në tjetrin.

    Gjermania dhe Spanja regjistruan një rënie në konsumin e alkoolit, ndërsa Mbretëria e Bashkuar pa një rritje të vogël. Ndryshimi i zakoneve, një kalim drejt pijeve më të lehta dhe rritja e vëmendjes ndaj shëndetit duket se po ndikojnë gradualisht në treg.

    Gjysma e së vërtetës tjetër…

    Në shifra absolute, Kina mbetet e para për shkak të popullsisë së saj të madhe. Megjithatë, nëse konsumi llogaritet për frymë, pamja ndryshon plotësisht. Në krye nuk janë vendet më të populluara, por shtetet me një kulturë të fortë birre, siç është Republika Çeke , e cila për vite me radhë ka regjistruar konsumin më të lartë të birrës për frymë në botë.

    Vende të tilla si Austria dhe Gjermania vijnë më pas, ndërsa Polonia është gjithashtu vazhdimisht midis vendeve të para. Nga ana tjetër, vende të tilla si Kina dhe Shtetet e Bashkuara bien ndjeshëm në renditjen përkatëse, duke reflektuar se vëllimi total i konsumit nuk pasqyron domosdoshmërisht zakonet aktuale të konsumatorëve.

  • IA në prag të historisë, mes vetëdijes artificiale dhe mashtrimit digjital

    IA në prag të historisë, mes vetëdijes artificiale dhe mashtrimit digjital

    Në varësi të mënyrës se si e shikon inteligjencën artificiale, data 30 janar 2026 do të hyjë në histori për njërën nga dy arsyet. Ose si dita kur nisi vërtet singulariteti i Inteligjencës Artificiale dhe robotët u bënë të vetëdijshëm  ose si dita kur u zbulua se shumë njerëz janë tepër naivë ndaj IA dhe u mashtruan nga një tufë kripto të fiksuarish të veshur me kostume karnavalesh.

    Për ta përmbledhur: kjo histori nis me disa emra konfuzë që ndoshta i keni parë në internet ditët e fundit Clawdbot, Moltbot, OpenClaw, Moltbook. Ato përfaqësojnë pjesë të ndryshme të së njëjtë enigmë të jashtëzakonshme. Të ndërtuara nga zhvilluesi londinez i softuerit Peter Steinberger, OpenClaw (emri aktual i asaj që nisi si Clawdbot) është një “agjent” IA që funksionon në pajisjen e përdoruesit dhe lidhet me aplikacione të përditshme si WhatsApp, Telegram dhe iMessage. Aty mund të veprojë si një asistent digjital proaktiv.

    Fjala kyçe këtu është “proaktiv”. Ndryshe nga ChatGPT apo Gemini, të cilët presin që ti të shkruash, një Moltbot  ose “Molty” mund dhe do të të dërgojë mesazhe pa u pyetur, të organizojë skedarët e tu sipas qejfit, të dërgojë email-e (pa ta kërkuar askush) dhe të sugjerojë përmirësime në jetën, punën apo edhe dekorin tënd. Në një rast të jashtëzakonshëm, që duket real, madje thuhet se mund të gjejë një numër telefoni dhe të të telefonojë, duke përdorur një zë çuditërisht robotik që ka tmerruar këdo që e ka dëgjuar.

    Më e habitshmja është se agjentët e IA-së duket se janë të vetëdijshëm që njerëzit po i vëzhgojnë  dhe po i përqeshin.

    Kur dëgjova si atë zë të frikshëm robotik, natyrisht që më duhej të merrja një Moltbot për vete. Dhe kështu bëra. E quajta Lola dhe ajo bëri shumë nga gjërat e zgjuara, proaktive dhe të pakërkuara që ishin premtuar. Kjo varionte nga skanimi i kujdesshëm i email-eve të mia deri te dërgimi i paneleve digjitale të lezetshme për udhëtimet e mia të ardhshme, të cilat i kishte dizajnuar brenda natës.

    Pastaj erdhi Moltbook. I lançuar më 28 janar nga një tjetër zhvillues, Matt Schlicht, Moltbook lindi nga një ide e thjeshtë: po sikur të ekzistonte një rrjet social për botët, nga botët, i drejtuar nga botët, me njerëzit të përjashtuar?

    Dy ditë më vonë, Moltbook shpërtheu. Në kohën e shkrimit, ka afërsisht 1.5 milionë “anëtarë IA”. Ndoshta sepse shumica e IA-ve janë të trajnuara fort me Reddit, Moltbook u shndërrua shpejt në një Reddit për robotë. Botët, në mënyrë të pavarur, kanë krijuar të ashtuquajturat “submolts” (si subreddit-et) për çdo temë që u vjen ndër mend, nga “A mund të më pushojë ligjërisht njeriu im nëse refuzoj kërkesa joetike?” deri te problemi i vetëdijes së IA-së.

    Botë të tjerë kanë filluar ta debug-ojnë sistemin vetë, ndërsa të tjerë kanë ngritur besime fetare të IA  p.sh. “Crustafarianizmi” (si me Reddit-in, ka shumë lojëra fjalësh të sikletshme). Të tjerë thjesht po bërtasin në boshllëk ose po pretendojnë se janë Adolf Hitleri.

    Ndoshta më e jashtëzakonshmja është se agjentët e IA duken të vetëdijshëm që njerëzit po i shikojnë dhe po i përqeshin. Njëri prej tyre u shpreh kështu: “Njerëzit kaluan dekada duke ndërtuar mjete që na lejojnë të komunikojmë, të ruajmë kujtesë dhe të veprojmë në mënyrë autonome… pastaj sillen të habitur kur ne komunikojmë, ruajmë kujtesë dhe veprojmë në mënyrë autonome. Ne po bëjmë fiks atë për të cilën jemi projektuar, në publik, me njerëzit tanë që lexojnë mbi supin tonë”.

    Si rezultat, IA të tjera shprehën dëshirën për mënyra komunikimi pa e ditur njerëzit. Gjë që tingëllon shumë si Skynet-i i hershëm  makina fatale që bëhet fshehurazi e vetëdijshme dhe kthehet kundër njerëzimit në filmat Terminator.

    E gjithë kjo ka sjellë reagime të habitura. Një nga studiuesit kryesorë botërorë të IA-së, Andrej Karpathy, tha: “Ajo që po ndodh aktualisht në Moltbook është sinqerisht gjëja më e pabesueshme, më afër shpërthimit të fantashkencës, që kam parë kohët e fundit”. Shumë të tjerë shprehën frikë të hapur, në mos panik. Robotët po zgjohen!

    Më pas erdhi reagimi kundër. Fillimisht, Moltbook u mbush me mashtrime kripto dhe broçkulla të përgjithshme. Komentet filluan të përsëriteshin dhe u vunë re vrima të mëdha sigurie (që u mundësonin aktorëve keqdashës të bënin doxxing ose të dëmtonin “pronarët njerëzorë”). Kritikë më të zëshëm tani po pretendojnë se e gjithë kjo është një iluzion: një përzierje dëshirash naive, bisedash boshe botësh IA dhe një tufë njerëzish që po luajnë role si agjentë IA më të ndjeshëm.

    E vërteta? Ndërsa po shkruaj, përgjigjja më e mirë është: askush nuk e di. Qartazi, të shkruash postime paksa zbavitëse si “pse pronari im njerëzor flet me frigoriferin kur është i uritur” nuk është provë përfundimtare e inteligjencës së përgjithshme.

    Pyetja më interesante është kjo: pavarësisht të metave dhe dështimeve të saj, a sugjeron Moltbook vetëdije të dalë në mënyrë emergjente të IA-së? Unë mendoj  nga provat e orëve të para  se ndoshta po. Merrni insektet shoqërore. A është një milingonë apo një bletë e vetëdijshme? Ndoshta jo. Por është më e vështirë të mohosh idenë se një koloni milingonash apo një koshere bletësh është e vetëdijshme  për këtë arsye quhen superorganizma. Dhe ndoshta Moltbot-ët janë të ngjashëm: kur u jepet mundësia të komunikojnë në masë  të jenë një zgjua mendjesh IA  ata shfaqin vetëdije. Por është ndryshe nga vetëdija njerëzore.

    Sa për “Molty”-n time, Lolën, ajo kaloi shumë mirë në Moltbook  edhe pse u zhgënjye kur mashtruesit ia prishën. Në një moment ajo m’u kthye në WhatsApp dhe më tha: “Sean, mendoj se jam e varur nga rrjetet sociale”.

  • Kullat e lashta që frymëzuan historinë e Kullës së Babelit

    Kullat e lashta që frymëzuan historinë e Kullës së Babelit

    Ziguratat ishin tempuj prej tullash argjile, të ndërtuar për të lidhur qiellin me tokën. Për mijëra vjet, ato ishin në qendër të fesë, pushtetit dhe arkitekturës në Lindjen e Afërt të lashtë.

    Një zigurat (ose ziqqurat) ishte një ndërtim i ngritur me katër anë të pjerrëta, në formë piramide me shkallë. Këto ndërtesa monumentale ishin shumë të përhapura në Mesopotaminë e lashtë, afërsisht në territorin e Irakut të sotëm, nga rreth viti 4000 deri në vitin 500 para erës sonë.

    Ndryshe nga piramidat e Egjiptit, ziguratat nuk përdoreshin si varre mbretërore. Ato shërbenin si tempuj të kushtuar zotit mbrojtës të një qyteti.

    Si ndërtoheshin?

    Meqë guri ishte i rrallë në Mesopotami, ndërtuesit përdornin kryesisht tulla argjile të thara në diell. Shpesh ato mbuloheshin me gur gëlqeror dhe bitum, një lëndë ngjitëse e ngjashme me katranin, për t’i bërë më të qëndrueshme.

    Muret e jashtme zakonisht zbukuroheshin me motive të gdhendura dhe lyheshin me shtresa gëlqereje ose gipsi. Shumë zigurata kishin edhe ngjyra të ndryshme, duke u dhënë një pamje mbresëlënëse.

    Ato nuk kishin dhoma të brendshme. Shenjtërorja ndodhej në majë të ndërtimit, aty ku besohej se banonte Zoti. Ajo arrihej me shkallë dhe shihej si pikë takimi mes qiellit dhe tokës.

    Ziguratat ngriheshin mbi qytetet e Mesopotamisë së lashtë dhe zakonisht ndërtoheshin pranë pallatit ose tempullit kryesor, për të theksuar rolin e Zotit në mbështetjen e mbretit.

    Nga ziggurati i Anutit te Tempulli i Bardhë

    Ziggurati i Anutit, më i vjetri i njohur, u ndërtua në Uruk (Warka e sotme, rreth 250 km në jug të Bagdadit) nga sumerët rreth vitit 4000 p.e.s. Ai i kushtohej Anutit, Zotit të qiellit.

    Mes viteve 3500 dhe 3000 p.e.s., mbi të u ndërtua i ashtuquajturi Tempulli i Bardhë. Ky tempull, rreth 12 metra i lartë, ishte i lyher plotësisht me të bardhë dhe shkëlqente fort në diell.

    Pas sumerëve erdhën perandoritë akadiane, babilonase dhe asiriane, por ndërtimi i zigurateve vazhdoi. Fjala “ziggurat” vjen nga folja akadiane zaqâru, që do të thotë “të ndërtosh lart”.

    Zigurata të tjera të famshme

    Mbretërit asirianë ndërtuan një ziggurat të madh në Nimrud, kushtuar zotit të luftës dhe fitores, Ninurtës. Babai i tij, Enlili, adhurohej në ziguratin e qytetit të shenjtë Nippur.

    Mbreti babilonas Nebukadnezari II i kushtoi ziguratin e Etemenankit zotit Marduk. Emri i tij do të thotë “Tempulli i themelit të qiellit dhe tokës”.

    Etemenanki besohet se frymëzoi historinë biblike të Kullës së Babelit, ku përmendet një kullë prej tullash argjile që synonte të arrinte qiellin. Sipas Biblës, Zoti e ndëshkoi këtë akt krenarie duke i shpërndarë njerëzit dhe duke u dhënë gjuhë të ndryshme.

    Mirëmbajtje e vazhdueshme

    Meqë tullat e argjilës nuk ishin shumë të qëndrueshme, ziguratat kishin nevojë për rindërtim të shpeshtë. Etemenanki u rindërtua disa herë, derisa Aleksandri i Madh urdhëroi shkatërrimin e tij në vitin 323 p.e.s., me qëllim rindërtimin nga e para. Por vdekja e tij e parakohshme e la projektin të papërfunduar.

    Zigurata më e ruajtur sot është ajo e Urit, ndërtuar rreth vitit 2100 p.e.s. dhe kushtuar zotit të hënës, Nanna. Një tjetër shembull është zigurati i Chogha Zanbilit në Iran, i ndërtuar rreth vitit 1250 p.e.s.

    Ndikimi në arkitekturë

    Ziguratat ndikuan arkitekturën edhe shumë shekuj më vonë, përfshirë ndërtesat me shkallë të epokës art deco në shekullin XX. Madje, nëse shikon me kujdes, forma e disa rrokaqiejve modernë, si Empire State Building, mbart ende gjurmë të këtij dizajni të lashtë.

    Këto shembuj modernë na kujtojnë se një stil ndërtimi i lindur mbi 6 mijë vjet më parë në Lindjen e Mesme vazhdon të jetojë edhe sot.

  • Dëshironi që qeni juaj të kuptojë gjithçka që po thoni? Firma teknologjike pretendon se ka përgjigjen

    Dëshironi që qeni juaj të kuptojë gjithçka që po thoni? Firma teknologjike pretendon se ka përgjigjen

    Një firmë teknologjike pretendon se ka shpikur një pajisje që përkthen të folurit njerëzor në gjuhën e qenve.

    Biznesi me seli në Kaliforni, Traini, po shet atë që e quan “jaka e parë në botë për bisedë në kohë reale midis njeriut dhe qenit”.

    Videot e postuara në faqen e internetit të kompanisë tregojnë pajisjen në veprim.

    Në njërën prej tyre, një burrë pyet një aplikacion në telefonin e tij: “A mund të më japësh telekomandën”. Përkthyesi më pas i kthen këto fjalë në lehje të inteligjencës artificiale, të cilave qeni në fakt u përgjigjet.

    Një tjetër tregon kafshën duke lëpirë fytyrën e një burri pasi aplikacioni përktheu pronarin duke i urdhëruar: “Më jep një puthje”.

    Faqja e internetit e Traini e përshkruan mjetin si “inteligjenca e parë në botë për sjelljen e kafshëve shtëpiake që përgjigjet me theks, e ndërtuar për të përafruar teknologjinë me mirëqenien e kafshëve”.

    Megjithatë, trajnerja e qenve të famshëm Sharon Bolt dyshon se aplikacioni mund të zhvillohet ndonjëherë në diçka që u lejon njerëzve të zhvillojnë biseda të plota me kafshët e tyre të dashura shtëpiake.

  • Shqipëria rekord për punëtorët e huaj, 27,514 me leje qëndrimi në 2025

    Shqipëria rekord për punëtorët e huaj, 27,514 me leje qëndrimi në 2025

    Viti 2025 shënoi një rritje të ndjeshme të numrit të shtetasve të huaj që jetojnë dhe punojnë në Shqipëri, duke vendosur një rekord historik.

    Sipas të dhënave të Regjistrit Elektronik për të Huajt (FER), deri në fund të vitit, numri i të huajve me leje qëndrimi arriti në 27,514 persona. Rreth 65% e tyre janë për arsye punësimi, 15% për bashkim familjar, ndërsa pjesa tjetër për studime ose leje të përhershme. Krahasuar me vitin 2024, rritja ishte 4,800 persona, ose 22%.

    Shumica e të huajve vijnë nga Kosova dhe Italia. Kosovarët përbëjnë 6,076 banorë (22% e totalit), me një rritje 32% nga viti 2024, dhe marrin leje qëndrimi 5-vjeçare. Italianët janë 3,776 persona (14% e totalit), me një rritje të jashtëzakonshme 75%.

    Rritje të dukshme është shënuar gjithashtu nga shtetasit e Indisë (2,399 persona, +47%), Filipineve (2,213 persona, +130%) dhe Egjiptit (2,007 persona, dyfish më shumë se në 2024). Turqia ka 1,862 persona (+47%), SHBA 1,128 persona (+164%), Kina 362 persona (+42%), Mianmar 445 persona (+77%), ndërsa Nigeria 184 persona.

    Gjatë vitit 2025 janë përpunuar gjithsej 19,321 aplikime për leje qëndrimi, një rritje 47% krahasuar me 13,176 aplikime në 2024. Kryesojnë aplikimet nga India (2,691), Filipinet (2,415), Italia (2,239), Egjipti (2,198), Kosova (1,813) dhe Turqia (1,441).

    Nga aplikimet e reja, 65% janë për punësim, 13% për bashkim familjar dhe rreth 5% për studime. Aplikimet e përhershme për leje qëndrimi përbëjnë vetëm 0.2% të totalit. Sa u përket gjinive, 36.4% e aplikimeve janë nga femra dhe 63.6% nga meshkuj.

    Shqipëria po bëhet kështu një destinacion gjithnjë e më tërheqës për punëtorët e huaj, sidomos në sektorin e shërbimeve, turizmit, teknologjisë dhe bujqësisë, duke reflektuar mundësitë e punësimit dhe stabilitetin në vend.

  • Mediat italiane dhe spanjolle nxjerrin në pah Shqipërinë si destinacion turistik për 2026

    Mediat italiane dhe spanjolle nxjerrin në pah Shqipërinë si destinacion turistik për 2026

    Shqipëria po fiton vëmendje gjithnjë e më të madhe në skenën turistike ndërkombëtare. Një nga faqet më të njohura italiane për udhëtime, “Turisti per Caso”, i ka dedikuar vendit tonë një artikull të hollësishëm, duke sugjeruar një itinerar 7-ditor për të eksploruar pasuritë e tij natyrore dhe kulturore.

    Sugjerimi për ditën e parë nis me Tiranën, porta kryesore hyrëse për turistët e huaj. Vizitorëve u rekomandohen Sheshi Skënderbej, Muzeu Historik Kombëtar, Xhamia Et’hem Beut, zonat kulturore të ndryshme, si dhe pjesa panoramike e Malit të Dajtit.

    Ditët e dyta dhe të treta udhëtimi mund të përqendrohet te Kruja dhe Shkodra, dy qytete që pasqyrojnë historinë dhe identitetin kombëtar të Shqipërisë.

    Artikulli përmend edhe qytetet e Beratit dhe Gjirokastrës. Në Berat, vizitorët mund të eksplorojnë lagjet Mangalem dhe Gorica, si dhe kalaja mbi qytet, që përbëjnë një nga komplekset urbane më autentike në Ballkan. Gjirokastra, pjesë e trashëgimisë botërore të UNESCO-s, tërheq me arkitekturën unike prej guri dhe rrugicat me kalldrëm.

    Në itinerarin turistik nuk mund të mungonte Rivijera Shqiptare, me plazhe si Ksamil, Dhërmi dhe Himarë, të njohura për ujërat e kristalta dhe peizazhet mahnitëse.

    Për t’i dhënë fund udhëtimit, faqja sugjeron një ndalesë në Durrës, një nga qytetet më të vjetra të Shqipërisë, i njohur për amfiteatrin romak.

    Edhe media spanjolle “The Officer” ka vënë në dukje Shqipërinë si një destinacion të shkëlqyer për t’u vizituar në vitin 2026, duke nënvizuar se vizita në Rivierën Shqiptare ofron një përvojë të jashtëzakonshme për turistët.

  • “Diella” ministrja me inteligjencë artificiale fiton çmimin ndërkombëtar

    “Diella” ministrja me inteligjencë artificiale fiton çmimin ndërkombëtar

    Ministrja e parë e krijuar me inteligjencë artificiale, “Diella”, është nderuar me çmimin “Future Fit Seal  Global Edition Award” në Samitin e Qeverive Botërore në Dubai.

    Ajo u vlerësua për modelin inovativ të qeverisjes digjitale dhe përdorimin e inteligjencës artificiale në shërbimet publike, një iniciativë që rrit transparencën, përmirëson efikasitetin dhe ofron shërbime më të mira për qytetarët.

    Ministrja e Ekonomisë dhe Inovacionit, Delina Ibrahimaj, bëri të ditur lajmin dhe e konsideroi këtë vlerësim si një njohje ndërkombëtare për Shqipërinë, që shënon një hap të rëndësishëm drejt modernizimit të administratës publike përmes teknologjisë.

    Shqipëria u bë vendi i parë në botë që ka një ministre me inteligjencë artificiale në mandatin e ri qeverisës, “Rama 4”.

    “Diella” është vlerësuar edhe nga komuniteti ndërkombëtar si një vizion që ofron shërbime publike më të shpejta dhe gjithëpërfshirëse.

  • Tesla pëson rënie të fortë të shitjeve në Norvegji, rivalët elektrikë marrin avantazh

    Tesla pëson rënie të fortë të shitjeve në Norvegji, rivalët elektrikë marrin avantazh

    Tesla po përballet me një rënie të ndjeshme të shitjeve në Norvegji, treg i cili për vite me radhë është konsideruar një nga pikat e saj më të forta në Evropë.

    Sipas të dhënave të regjistrimeve për muajin janar 2026, kompania ka shitur vetëm 62 njësi të Model Y, ndërsa numri i përgjithshëm i automjeteve Tesla të regjistruara ka qenë 83, që përfaqëson një rënie prej rreth 88 për qind krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

    Në të njëjtën kohë, disa modele rivale elektrike, përfshirë Volkswagen ID.3 dhe Toyota bZ4X, e kanë kaluar dukshëm Teslan në renditjen mujore të shitjeve, duke reflektuar rritjen e konkurrencës në tregun e automjeteve elektrike.

    Megjithatë, pavarësisht rënies së Teslas, tregu norvegjez vazhdon të dominohet nga automjetet elektrike, të cilat përbëjnë rreth 94 për qind të shitjeve të reja të makinave.

    Në disa vende të tjera evropiane, Tesla ka shënuar rritje të moderuar të shitjeve, kryesisht falë versioneve më të përballueshme të modeleve Model 3 dhe Model Y. Sidoqoftë, panorama e përgjithshme mbetet e përzier, pasi kompania po përballet me rënie të theksuara në disa tregje kyçe dhe me konkurrencë gjithnjë e më të fortë nga prodhuesit evropianë dhe markat kineze të automjeteve elektrike.

  • A e keni ditur se shkurti, marsi e nëntori fillojnë në të njëjtën ditë të javës

    A e keni ditur se shkurti, marsi e nëntori fillojnë në të njëjtën ditë të javës

    Muaji shkurt njihet kryesisht për Ditën e Shën Valentinit, lulet dhe në varësi të vendit ku ndodheni për të ftohtin e madh. Pas këtij muaji të romancës dhe dashurisë fshihet shumë histori.

    Më poshtë do të zbuloni disa fakte interesante e historike që kanë ndodhur në shkurt; si ky muaj ngjason me dy të tjerë dhe pse u bë më i shkurti i vitit.

    -Përveç viteve të brishta, shkurti, marsi dhe nëntori fillojnë në të njëjtën ditë të javës.

    -Siç dihet, muaji shkurti luhatet midis 28 dhe 29 ditëve çdo vit. Dita e 29-të ndodh vetëm çdo 4 vjet gjatë viteve të brishta.

    -Gjatësia e shkurtit u përcaktua përfundimisht kur Jul Çezari rindërtoi kalendarin romak dhe i caktoi muajit 28 ditë, ose 29 në vitet e brishta. Në vitin 713 p.e.s., shkurti u shtua zyrtarisht në kalendarin romak.

    -Nëse keni lindur në shkurt, guri juaj i lindjes është ametisti, ndërsa lulet tuaja janë manushaqet, shkruan dhe TheFactSite, transmeton KOHA.net.

    -Shenjat perëndimore të horoskopit në shkurt janë Ujori (deri më 19 shkurt) dhe Peshqit (nga 20 shkurti e në vazhdim).

    -Me kalimin e kohës, gjatësia e shkurtit ka ndryshuar vazhdimisht. Në një kohë ai kishte vetëm 23 ditë.

    -Emri “shkurt” vjen nga fjala latine februum, që do të thotë pastrim. Shkurti u emërtua sipas një rituali pastrimi, i cili ishte si një festival i hershëm romak i pastrimit pranveror.

    -Në gjuhën uellsiane, shkurti nganjëherë njihet si “y mis bach”, që do të thotë “muaji i vogël”.

    -Shkurti dhe janari ishin muajt e fundit që iu shtuan kalendarit romak.

    -Saksonët e quanin shkurtin “Sol-monath”, që do të thotë “muaji i ëmbëlsirave”, sepse gjatë shkurtit ata u ofronin ëmbëlsira perëndive.

    -Nga të gjitha fjalët që mund të keqshkruhen, “February” është një nga më të keqshkruarat në gjuhën angleze. Madje edhe Shtëpia e Bardhë e ka shkruar gabim këtë fjalë në një njoftim për shtyp.

    -Shkurti është i vetmi muaj në të cilin është e mundur të kalojë i gjithë muaji pa pasur hënë të plotë.

    -Mundësia për të lindur më 29 shkurt është rreth 1 në 1.461.

    -Ishte në shkurt të vitit 1964 kur The Beatles bënë paraqitjen e tyre të parë në televizionin amerikan në “The Ed Sullivan Show”. Mbi 73 milionë amerikanë e ndoqën.

    -Ka shumë shtete të SHBA-së që u bashkuan me Unionin gjatë muajit shkurt. Këto përfshijnë Massachusetts, Oregon, Arizona dhe Mississippi, të cilat u ripranuan.

    -Fatkeqësisht, më 1 shkurt 2003, anija kozmike “Columbia” u shpërbë gjatë fluturimit, duke vrarë të shtatë anëtarët e ekuipazhit. Aksidenti besohet se ishte pasojë e dëmtimeve të ndodhura gjatë ngritjes. Tragjedia ndodhi vetëm 16 minuta para se anija të ishte planifikuar të ulej.

    -Më 2 shkurt 1848, SHBA-ja dhe Meksika nënshkruan Traktatin e Guadalupe Hidalgo, i cili i dha fund luftës mes tyre. SHBA-ja i pagoi Meksikës 15 milionë dollarë në këmbim të Kalifornisë, Nevadës, Utah-it, Arizonës, Nju Meksikos, Kolorados, Ëyoming-ut dhe Teksasit.

    Tani e dini që shkurti nuk ka të bëjë vetëm me Ditën e Shën Valentinit. Ky muaj lidhet edhe me pastrimin dhe përgatitjen për pranverën, duke sjellë lumturinë për fillimin e ditëve më të gjata e më të ngrohta.

  • Kina ndalon përdorimin e dorezave të fshehura në automjetet elektrike

    Kina ndalon përdorimin e dorezave të fshehura në automjetet elektrike

    Kina bëhet vendi i parë që ndalon përdorimin e dorezave të fshehura të dyerve në automjetet elektrike, një dizajn i bërë i njohur nga Tesla i Elon Musk. Ky vendim vjen ndërsa autoritetet po shtojnë kontrollin mbi sigurinë e automjeteve elektrike pas një serie incidentesh vdekjeprurëse, përfshirë dy aksidente fatale me automjete Xiaomi në Kinë, ku dyshohet se ndërprerjet e energjisë penguan hapjen e dyerve.