Ari ka qenë në qendër të vëmendjes për rritje të shpejta çmimesh gjatë javëve të fundit – por gjatë fundjavës dhe deri të hënën, si ai ashtu edhe metali tjetër i çmuar, argjendi, kanë pësuar rënie të forta.
Pasi ari theu pragun e 5,000 dollarëve javën e kaluar, më shumë investitorë u hodhën drejt tij, ndërsa pasiguria gjeopolitike vazhdonte.
Por deri të hënën në mëngjes, çmimi ra deri në 4,500 dollarë për ons – masa standarde, përpara se të rikuperohej pak.
Ndërkohë, shitja e argjendit ka qenë edhe më e thellë. Pas një rritjeje prej mbi 150 për qind gjatë vitit të kaluar, kontratat e ardhshme të argjendit ranë nga 120 dollarë të enjten e javës së kaluar në nën 74 dollarë të hënën në mëngjes – një rënie jashtë orarit tregtar prej më shumë se 30 për qind gjatë fundjavës.
Pra, ku qëndrojnë tani këto metale dhe si mund t’i blini ose shisni?
Sa lart u rrit çmimi i arit?
Ari u tregtua mbi 5,500 dollarë në një moment javën e kaluar, me shumë ekspertë që ende sugjerojnë se barriera e 6,000 dollarëve do të tejkalohet në një moment gjatë këtij viti.
Edhe pas rënies, ai është ende mbi 10 për qind më lart gjatë muajit të fundit dhe mbi 70 për qind më lart gjatë vitit të fundit. Që nga fillimi i vitit 2024, ari ka vazhduar të rritet me ritëm më të shpejtë, duke vendosur vazhdimisht rekorde të reja historike.
Argjendi, ndërkohë, është rritur me 125 për qind vetëm në gjashtë muaj, përfshirë edhe shitjen e fundjavës.
Pse ranë kaq fort shumë dhe argjendi?
Gjithmonë ka disa arsye pse tregjet shesin, por në këtë rast të veçantë dallohen disa faktorë.
Së pari, meqë të dy metalet ishin rritur shumë shpejt, marrja e fitimeve është normale, veçanërisht nëse investitorët kërkonin të rialokonin pjesë të portofolit të tyre.
Për më tepër, pati një reagim të tregut ndaj përzgjedhjes së Kevin Warsh si kandidati i mundshëm për udhëheqës të ri të Rezervës Federale.
Së fundi, disa analistë kanë theksuar se pozicione të tregtimeve më të specializuara duhej të shiteshin për të mbuluar pozicionet e tyre, gjë që e përkeqësoi rënien.
“Rënia e fortë e arit duket më shumë si një ngjarje likuiditeti dhe pozicionimi sesa një ndryshim në argumentin afatgjatë për këtë aset. Pas një rritjeje të fuqishme të nxitur nga strategjitë e momentit, shtrëngimet e pozicioneve të shkurtra dhe blerjet me levë, i njëjti pozicionim u zhbë me shpejtësi, duke përforcuar lëvizjet në rënie,” shpjegoi John Wyn-Evans, drejtues i analizës së tregjeve në Rathbones.
Pse të blesh ar dhe a duhet që të gjithë të kenë pak?
Ari është parë prej kohësh si një “strehë e sigurt” – pra, një vend ku investitorët vendosin paratë e tyre kur ka pasiguri në fusha të tjera, si obligacionet qeveritare apo tregu i aksioneve.
Metali i çmuar zakonisht nuk është kaq i paqëndrueshëm dhe, në periudha të gjata, mund të rritet në vlerë.
Megjithatë, ndryshe nga asetet e tjera si aksionet e një kompanie (përmes dividendëve) apo paratë në bankë (me interes), ai nuk “paguhet” me asgjë, që do të thotë se në periudha pa rritje çmimi, mund të mbetet pas mënyrave të tjera të rritjes së pasurisë.
Ndryshe nga metalet e tjera, si argjendi apo platini, ari nuk përdoret gjerësisht në prodhim dhe industri, ndaj vlera e tij kufizohet kryesisht në rolin e tij si ruajtës i vlerës.
Për më tepër, tregjet e aksioneve (ose pjesë të tyre) mund të rriten me shpejtësi kur kushtet janë të favorshme, që do të thotë se një ekspozim i tepërt ndaj arit mund të bëjë që të humbisni mundësi kur metali nuk është më në favor.
Ekspertët zakonisht rekomandojnë që jo më shumë se 5–10 për qind e një portofoli të larmishëm investimesh të alokohet në ar, por shuma reale varet nga shumë faktorë specifikë për ju: afati kohor, shuma, toleranca ndaj rrezikut, nëse jeni të fokusuar në ruajtjen apo rritjen e pasurisë, dhe shumë të tjerë.
Çfarë thonë ekspertët?
Shumica e analistëve dhe kompanive që ndjekin mallrat – si nafta apo bakri, si dhe ari apo argjendi – mendojnë se ka ende hapësirë për rritje, megjithëse askush nuk e di se kur mund të kthehet trendi apo sa do të zgjasë.
Streset gjeopolitike mund të ndryshojnë në çdo moment, por më shumë se një studiues ka vendosur objektivin prej 6,000 dollarësh për arin para se të mbyllet viti 2026.
Lale Akoner, analiste globale e tregjeve për eToro, shtoi se ari po zëvendëson obligacionet afatgjata si aset mbrojtës krahas investimeve të tjera. “Ari po përdoret gjithnjë e më shumë nga investitorët si një mbrojtje ndaj rrezikut të aksioneve dhe, në shumë portofolë, po fillon të zëvendësojë obligacionet qeveritare afatgjata si aseti mbrojtës i preferuar. Ky ndryshim pasqyron një prishje strukturore të marrëdhënies tradicionale mes aksioneve dhe obligacioneve.
“Që nga viti 2022, korrelacionet kanë qëndruar rreth zeros, gjë që ka ulur efektivitetin e obligacioneve si mjet diversifikimi.
“Ari, përkundrazi, ka qëndruar më mirë si aset mbrojtës. Nëse korrelacioni mes obligacioneve dhe aksioneve mbetet i paqëndrueshëm, roli i arit si zbutës i paqëndrueshmërisë mund të bëhet edhe më i fortë, duke riformësuar mënyrën se si portofolët mbrohen nga rreziqet në rënie gjatë ciklit ekonomik.”
Firma e kërkimeve të tregut Yardeni thotë se perspektiva për arin do ta çojë çmimin edhe më lart. “Ne vazhdojmë të synojmë 6,000 dollarë deri në fund të këtij viti dhe 10,000 dollarë deri në fund të vitit 2029,” thanë ata.
