Author: K.B.

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy i paraqiti Radës Verkhovna nominimin e Sergii Koretskyi, drejtorit ekzekutiv të kompanisë shtetërore të energjisë Naftogaz, për kryeministër, tha të mërkurën kryetari i parlamentit Ruslan Stefanchuk.

“Rada Verkhovna e Ukrainës ka marrë një kërkesë nga Presidenti i Ukrainës Volodymyr Zelenskyy mbi emërimin e Sergii Koretskyi në postin e Kryeministrit të Ukrainës. Parlamenti do ta shqyrtojë atë në të ardhmen e afërt në përputhje me procedurën e përcaktuar”, shkroi Stefanchuk në Facebook.

Nëse miratohet nga ligjvënësit, Koretskyi do të pasojë Yulia Svyrydenkon, shkarkimi i së cilës u mbështet nga parlamenti të martën me 258 vota, duke shkaktuar dorëheqjen e të gjithë kabinetit sipas ligjit ukrainas.

Emërimi vjen pas njoftimit të Zelenskyy gjatë fundjavës se Ukraina kishte nevojë për një qeveri të rinovuar si pjesë e asaj që ai e përshkroi si një strategji politike të azhurnuar.

Svyrydenko, e cila u bë kryeministre në korrik 2025, konfirmoi të dielën se do të jepte dorëheqjen menjëherë pasi Zelenskyy njoftoi planet për të zëvendësuar kabinetin.

Pas takimit me Svyrydenkon, Zelenskyy tha se riorganizimi i qeverisë kishte për qëllim forcimin e gatishmërisë dhe qeverisjes së Ukrainës.

Aleanca Kosovare e Bizneseve (AKB) ka kërkuar nga krerët e shtetit që të deklarohen qartë në mbështetje të projekteve strategjike energjetike me Shtetet e Bashkuara të Amerikës, duke vlerësuar se furnizimi me gaz amerikan është një mundësi e rëndësishme për zhvillimin ekonomik dhe sigurinë energjetike të Kosovës.

Përmes një reagimi për Ekonomia Online, AKB ka theksuar se Kosova duhet ta trajtojë me seriozitet maksimal mundësinë e furnizimit me gaz amerikan dhe të mos mbetet jashtë zhvillimeve rajonale në sektorin e energjisë.

“Kosova duhet të trajtojë me seriozitet maksimal mundësinë e furnizimit me gaz amerikan, si një projekt strategjik për zhvillimin ekonomik, sigurinë energjetike dhe forcimin e partneritetit me Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Në kohën kur shumë vende të Ballkanit Perëndimor, e në veçanti Serbia, po forcojnë bashkëpunimin strategjik me SHBA-në në sektorin e energjisë, Kosova nuk duhet të mbetet jashtë këtyre zhvillimeve”, thuhet në reagim.

AKB ka nënvizuar se furnizimi me gaz nuk duhet të kufizohet vetëm në zgjidhje afatshkurtra përmes transportit me cisterna, por të ndërtohet një infrastrukturë kombëtare e gazit, e lidhur me rrjetet rajonale dhe evropiane.

“Kosova duhet të ketë infrastrukturën e saj të gazit, përfshirë terminalin dhe rrjetin e nevojshëm të tubacioneve (gazsjellësve), të lidhur me rrjetet rajonale dhe evropiane. Një infrastrukturë e tillë do t’i mundësonte Kosovës furnizim më të qëndrueshëm, do të krijonte siguri për investime të reja, do të ndihmonte industrinë vendore dhe do të rriste konkurrueshmërinë e ekonomisë së vendit”, theksohet më tej.

Sipas AKB-së, deklarimet e udhëheqësve shtetërorë duhet të jenë të qarta në mbështetje të investimeve strategjike amerikane në sektorin e energjisë.

AKB tha se vendi ka nevojë për një strategji afatgjatë për gazin dhe për investime në infrastrukturën përkatëse.

“Kosova ka nevojë për gaz amerikan, por jo vetëm përmes transportit me cisterna. Ne duhet të ndërtojmë infrastrukturën tonë strategjike të gazit përmes tubacioneve, ashtu siç kanë bërë shumë vende të zhvilluara. Gazi amerikan është mundësi për investime të reja, zhvillim ekonomik dhe siguri energjetike. Deklarimet e shtetit duhet të jenë të qarta: Kosova duhet të ecë përpara me partnerët e saj strategjikë, veçanërisht me Shtetet e Bashkuara të Amerikës”, deklaroi AKB.

Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, e ka përshkallëzuar ndjeshëm retorikën e tij kundër Gjykatës Penale Ndërkombëtare (GJPN) në Hagë. Kjo mund të ketë pasoja serioze për vetë gjykatën.

Në Hagë ndodhen dy gjykata të mëdha ndërkombëtare që shpesh ngatërrohen me njëra-tjetrën. Nga njëra anë është Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë (GJND) e Kombeve të Bashkuara, e cila merret me mosmarrëveshjet midis shteteve dhe ndodhet në Pallatin historik të Paqes. Nga ana tjetër është Gjykata Penale Ndërkombëtare (GJPN), e cila ekziston që nga viti 2002dhe merret me ndjekjen penale të individëve përgjegjës për krime lufte. Ajo ndodhet në një ndërtesë moderne prej xhami dhe betoni.

Ndryshe nga OKB-ja, ku marrin pjesë 193 shtete, në GJPN janë anëtare vetëm 125 vende. Mes shteteve që nuk janë anëtare gjenden SHBA-ja, Rusia dhe Kina, si edhe disa vende të Azisë dhe Afrikës Veriore.

Kur Marco Rubio kërcënoi së fundmi se do ta shkatërronte gjykatën “tullë pas tulle”, ishte e qartë se ai po i referohej GJPN-së. Ministria e tij renditi masat që SHBA po shqyrton kundër gjykatës. Mes tyre janë: ndalimi i hyrjes në SHBA për punonjësit e GJPN-së; zgjerimi i sanksioneve kundër gjykatës dhe organizatave të lidhura me të; rishikimi më i rreptë i marrëdhënieve me vendet që nuk e hedhin poshtë autoritetin e GJPN-së dhe njëkohësisht përfitojnë ndihmë amerikane. SHBA-ja ka ushtruar edhe më parë presion ndaj gjykatës, por toni i ri ka tërhequr vëmendjen e ekspertëve të së drejtës ndërkombëtare në mbarë botën.

Andreas Schüller, bashkëdrejtues i programit për krimet ndërkombëtare dhe përgjegjësinë juridike në Qendrën Evropiane për të Drejtat Kushtetuese dhe të Njeriut (ECCHR) në Berlin, thotë: “SHBA-ja dhe Marco Rubio po bëjnë publike diçka që ka ndodhur prej më shumë se një viti: ushtrimin e presionit diplomatik ndaj shteteve të tjera për të ndryshuar qëndrimet dhe në disa raste edhe sjelljen e tyre të votimit në raport me GJPN-në.”

Sipas tij, fakti që tashmë flitet hapur për një “fushatë” tregon se bëhet fjalë për një strategji më të gjerë, e cila synon të përfshijë edhe shtete të tjera që nuk janë anëtare të GJPN-së.

Një gjykatë nga e cila askush nuk duhet t’i shpëtojë drejtësisë

SHBA-ja nuk është anëtare e Gjykatës Penale Ndërkombëtare. Kjo do të thotë se veprat e kryera në territorin amerikan nuk mund të gjykohen në Hagë. Megjithatë, GJPN-ja ka juridiksion edhe kur krime të rënda dyshohet se janë kryer në territorin e një shteti anëtar. Mbi këtë bazë janë lëshuar, ndër të tjera, urdhër-arrestet kundër presidentit rus Vladimir Putin dhe kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu.

Ekzistenca e GJPN-së lidhet me mësimet e nxjerra nga historia. Proceset e Nurembergut pas Luftës së Dytë Botërore konsiderohen si zanafilla e së drejtës penale ndërkombëtare. Më vonë, tribunalet për krimet e luftës në ish-Jugosllavi dhe për gjenocidin në Ruandë gjatë viteve 1990 forcuan kërkesën për një institucion të përhershëm ndërkombëtar.

Juristi i së drejtës ndërkombëtare Kai Ambos nga Universiteti i Göttingenit thekson: “Bëhet fjalë për çështjen themelore të përgjegjësisë, qoftë në Ukrainë, Iran apo Gaza. Nuk mund të ndodhë që krime kaq të rënda të kryhen dhe përgjegjësit kryesorë, veçanërisht udhëheqësit politikë, të mbeten pa u ndëshkuar.”

A duhet të përfundojnë qytetarët amerikanë në bankën e të akuzuarve?

Në një deklaratë video, Marco Rubio pretendoi se GJPN-ja kërcënon sistemin juridik amerikan: “Oficerët e kontrollit kufitar që largojnë kriminelët e dhunshëm nga vendi ynë. Ushtarët amerikanë që rrezikojnë jetën për të mbrojtur vendin tonë. Nëse qëndrojmë pasivë, të gjithë ata do të ishin në mëshirën e gjyqtarëve të huaj mijëra kilometra larg.”

Aktualisht nuk ka asnjë procedurë penale para GJPN-së kundër shtetasve amerikanë. Veprimet e agjentëve të emigracionit dhe kufirit zhvillohen kryesisht brenda SHBA-së, ku gjykata nuk ka juridiksion.

Megjithatë, situata është ndryshe për vrasjet e synuara të trafikantëve të dyshuar të drogës në Karaibe. Ish-prokurori i GJPN-së, Luis Moreno Ocampo, i cilësoi ato në nëntor si krime të mundshme kundër njerëzimit.

Si mund të mbrohet gjykata nga ky presion?

Kai Ambos druhet se mund të shtohet i ashtuquajturi “efekt ftohës” (chilling effect), pra që prokurorët e GJPN-së mund të tregohen më të kujdesshëm ose më të butë ndaj të dyshuarve amerikanë.

Ai përmend edhe fenomenin e “mbipërputhshmërisë” me sanksionet: “Kompanitë jashtë SHBA-së mund të vendosin të mos bashkëpunojnë më me gjykatën, sepse kanë frikë se kjo mund të dëmtojë biznesin e tyre në Amerikë.”

Që vitin e kaluar, Departamenti Amerikan i Shtetit vendosi një sërë sanksionesh ndaj GJPN-së dhe disa gjyqtarëve të saj.Si reagim, gjykata u përpoq të bëhej më pak e varur nga SHBA-ja dhe, për shembull, zëvendësoi disa aplikacione të Microsoft-it me një produkt gjerman me kod të hapur.

Mbështetja nga Evropa

Andreas Schüller mendon se shtetet anëtare mund ta ndihmojnë gjykatën përmes shumë veprimeve të vogla: “Kur fuqitë e mesme dhe shtetet më të vogla bashkohen për të mbështetur institucionet ndërkombëtare dhe për t’i rezistuar presionit amerikan, kjo është gjëja më e rëndësishme.”

Pas kërcënimeve të Rubios, Bashkimi Evropian u rreshtua menjëherë në mbështetje të GJPN-së.Edhe ministri i Jashtëm gjerman Johann Wadephul doli në mbrojtje të saj, duke deklaruar se gjykata e bën botën “më të sigurt dhe më të drejtë”.

Interesant është fakti se në vitin 2022, pas pushtimit rus të Ukrainës, edhe Senati amerikan kishte mbajtur një qëndrim të ngjashëm. Në një rezolutë, GJPN-ja u vlerësua si: “një tribunal ndërkombëtar që synon të mbrojë sundimin e ligjit”, ndërsa hetimet kundër Rusisë u përshëndetën. Një nga bashkësponsorët e asaj rezolute ishte pikërisht Marco Rubio, sot sekretar i Shtetit i SHBA-së. /DW

Shefja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, u detyrua të strehohej pasi u dha një alarm për sulm ajror gjatë vizitës së saj në Kiev.

Pamjet e treguara nga mediat kombëtare treguan shefen e BE-së dhe delegacionin e saj duke u drejtuar në një zonë të sigurt në kryeqytetin ukrainas.

Von der Leyen mbërriti në Kiev të mërkurën për të njoftuar hapa të rinj që integrojnë industritë e mbrojtjes të Bashkimit Evropian dhe Ukrainës, duke thelluar partneritetin ushtarak afatgjatë të bllokut me Kievin, ndërsa Ukraina ecën përpara me përpjekjen e saj për t’u bashkuar me BE-në.

Ajo gjithashtu pranoi një çmim nga Presidenti Volodymyr Zelenskyy.

Shqipëria përjeton sot një nga ditët më të nxehta të vitit, me temperaturat që pritet të arrijnë deri në 41 gradë celsius.

Këtë paralajmëroi meteororologia e A2 CNN Tanja Porja ku sipas saj, dita e sotme dhe ajo e nesërme do të jenë më të nxehtat e vitit 2026, me temperatura ekstreme në pothuajse të gjithë territorin.

“Ne sot dhe nesër presim ditët më të nxehta të 2026-s deri në këto momente që ne flasim dhe mund të ketë ndonjë ditë të nxehtë nga ë fillimi i gushtit. Po kaq e nxehtë sa këto ditë. Megjithatë sot presim një maksimum 41 gradë celsius. 31 maksimumi më i ulët sot në zonat e thella malore në juglindje të vendit. Pjesa tjetër e zonës malore mjaft e nxehtë. Zonat perëndimore 38-40 gradë celsius”.

Porja paralajmëroi gjithashtu se Shqipërinë e pret një teditor mjaft i nxehtë.

“Në fakt kjo është dita e parë që shënon 40-41 gradë. Presim dhe nesër dhe dy tre ditë të tjera mjaft të nxehta ë rriten dhe temperaturat më tej të vlerat minimale të mëngjesit. Na pret një treditor nga dita e sotme dhe të paktën deri të premten do të jemi në vlera ekstremisht të larta”.

Bashkimi Evropian do t’i sigurojë Ukrainës edhe 1 miliard euro të tjera për furnizimin me dronë, ka njoftuar presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, gjatë vizitës së saj në Kiev.

Von der Leyen deklaroi se ky financim është vetëm hapi i parë në mbështetjen e re evropiane për kapacitetet ushtarake të Ukrainës.

Sipas saj, BE-ja ka miratuar gjithashtu një program me vlerë 10 miliardë euro, i cili synon të financojë prodhimin e dronëve, raketave dhe avionëve luftarakë.

“Ky është vetëm fillimi”, tha von der Leyen, duke theksuar se Evropa synon të rrisë aftësitë e saj të prodhimit në fushën e mbrojtjes dhe të forcojë mbështetjen për Ukrainën në luftën kundër Rusisë.

Financimi i ri vjen në një kohë kur dronët janë bërë një nga mjetet kryesore të luftës moderne në frontin ukrainas, me të dyja palët që përdorin mijëra mjete pa pilot për sulme dhe zbulim.

Kujtojmë se deri më tani, disa vende të BE-së kanë nënshkruar marrëveshje individuale me Ukrainën për të shfrytëzuar zgjuarsinë e saj teknologjike.

Marrëveshja e miratuar të mërkurën shton një dimension më të gjerë duke e bërë partneritetin të disponueshëm për të gjitha 27 shtetet anëtare.

🇪🇺🇺🇦 The EU will provide Ukraine with another €1 billion for drones

European Commission President Ursula von der Leyen announced the funding in Kyiv. She said this is only the beginning: the EU has also approved a €10 billion program to finance the production of drones,… https://t.co/M8Mw3WjxyK pic.twitter.com/Fkxbyzwjx7

— NEXTA (@nexta_tv) July 15, 2026

Disa nga vendet më të vogla të BE-së kanë normat më të larta të rritjes së popullsisë, ndërsa anëtarët e saj më të mëdhenj përbëjnë më shumë se dy të tretat e popullsisë së përgjithshme të bllokut.

Numri i evropianëve është aktualisht në rritje.

Që nga janari 2026, popullsia e BE-së vlerësohet të jetë rritur me 706,000 banorë që nga viti i kaluar, duke arritur në një total prej 452 milionë, sipas të dhënave të fundit nga Eurostat, shkruajnë mediat e huaja, përcjell Telegrafi.

Ky ishte viti i pestë radhazi i rritjes së popullsisë në BE, pas një rënieje në vitin 2021 gjatë pandemisë COVID-19.

Popullsia e bllokut është gjithashtu 8 milionë më e lartë se në vitin 2016. Kjo shifër dyfishohet nëse e zmadhojmë pamjen për të parë se si ka ndryshuar gjatë dy dekadave të fundit.

Kur shikojmë një periudhë edhe më të gjatë, popullsia e kombinuar e vendeve anëtare të BE-së sot u rrit nga 354.5 milionë njerëz në vitin 1960 në 452 milionë në fillim të këtij viti.

Rritja e popullsisë po ngadalësohet, megjithatë: mesatarisht, popullsia u rrit me 3 milionë njerëz në vit në vitet 1960, por kjo ka rënë në 600,000 njerëz në vit në vitet 2010.

Eurostat tha se, që nga viti 2012, ndryshimi negativ natyror në popullsinë e BE-së (më shumë vdekje sesa lindje) është kompensuar nga migrimi neto pozitiv.

Popullsia e vendeve specifike të BE-së varionte nga 83.5 milionë në Gjermani në 600,000 në Maltë.

Pesë vendet më të populluara përbënin dy të tretat e popullsisë së bllokut: Gjermania (18.5%), Franca (15.3%), Italia (13%), Spanja (11%) dhe Polonia (8%).

Gjermania regjistroi një popullsi prej 83.5 milionë në fillim të vitit, e ndjekur nga Franca me 69.1 milionë, Italia me 58.9 milionë, Spanja me 49.6 milionë dhe Polonia me 36.3 milionë.

Ato me popullsinë më të vogël ishin Malta (588,000), Luksemburgu (691,000) dhe Qiproja (997,000).

Megjithatë, këto kombe të vogla panë shkallën më të lartë të rritjes së popullsisë gjatë vitit të kaluar: Malta u rrit me 24 për një mijë banorë, Qiproja me 14 dhe Luksemburgu me 13. Ato ishin ndër 16 vendet e BE-së ku popullsia u rrit.

Nga ana tjetër, Letonia (-8), Estonia (-7) dhe Hungaria (-5) panë shkallët më të mprehta të rënies së popullsisë.

Pavarësisht rritjes së përgjithshme të popullsisë së BE-së këtë vit të kaluar, statistikat e mëparshme të Eurostat vlerësojnë se numri i qytetarëve në bllok do të tkurret deri në vitin 2100.

Zyra parashikon që popullsia e BE-së do të bjerë me 11.7%, ose 53 milionë njerëz, deri në fillim të shekullit të ardhshëm, me shkakun kryesor që është rënia e nivelit të lindjeve.

Disa vende kanë ndërmarrë tashmë veprime për të provuar ta përmbysin trendin: Presidenti francez Emmanuel Macron ka bërë thirrje për “riarmatim demografik” pasi Franca regjistroi më shumë vdekje sesa lindje për herë të parë që nga fundi i Luftës së Dytë Botërore në vitin 2025.

Qeveria që atëherë ka futur leje shtesë prindërore në përpjekje për të rritur normat e lindjeve, duke u lejuar prindërve të ndajnë një ose dy muaj pushim më shumë përveç të drejtave ekzistuese.

Ekspertët shqetësohen se një dështim për të përmbysur trendin përfundimisht do të çojë në më pak punëtorë dhe më shumë pensionistë në të gjithë Evropën, duke ushtruar presion të madh mbi sistemet e pensioneve dhe kujdesit shëndetësor.