ATV

Author: K.B.

  • Shkele në gozhdë apo u preve në metal? Kur duhet vaksina kundër tetanusit

    Shkele në gozhdë apo u preve në metal? Kur duhet vaksina kundër tetanusit

    Infeksion i rrallë, por potencialisht fatal: çfarë duhet të dini për rrezikun, simptomat dhe kur është e domosdoshme vaksina

    Tetanusi është një infeksion i rrallë, por shumë serioz që kërkon trajtim urgjent, pasi në disa raste mund të jetë fatal. Shkaktohet nga bakteri Clostridium tetani, që gjendet në pluhur, tokë dhe jashtëqitje kafshësh. Kur hyn në trup përmes një plage, mund të shkaktojë infeksion të njohur si “noçka e nofullës”, me ngurtësim dhe spazma të muskujve. Në shumicën e rasteve nuk zhvillohet, por rreziku ekziston.

    Dëmtime të mundshme
    Toksina e bakterit sulmon sistemin nervor dhe shkakton spazma të dhimbshme të muskujve, zakonisht në nofull dhe qafë. Mund të çojë në vështirësi në frymëmarrje e gëlltitje, çrregullime të ritmit të zemrës, dëmtime nervore, fraktura, sepsë dhe madje vdekje. Simptomat zakonisht shfaqen 7–10 ditë pas infektimit.

    Sa është rreziku pas një plage?
    Rreziku është i vogël, por jo zero. Falë vaksinimit në fëmijëri, rastet janë të rralla. Infeksioni shfaqet kryesisht tek personat e pavaksinuar ose të pavaksinuar në kohë.

    Grupet më të rrezikuara: të moshuarit, personat me imunitet të dobët, diabetikët dhe përdoruesit e drogave intravenoze.

    Çfarë është vaksina kundër tetanusit?
    Përmban toksinë të inaktivuar (toksoid) që nxit trupin të prodhojë antitrupa dhe të krijojë mbrojtje për ekspozimet e ardhshme

    Kur nevojitet vaksina?
    Varet nga lloji i plagës dhe koha e vaksinimit të fundit. Rreziku rritet në rastet:

    plagë shpuese (gozhdë, gjilpëra, etj.)
    kafshime kafshësh
    djegie
    fraktura të hapura
    prerje të thella të ndotura
    plagë të infektuara
    infeksione dentare
    Në këto raste vaksina mund të nevojitet edhe nëse është marrë brenda 10 viteve.

    Nëse nuk jemi të sigurt për vaksinimin
    Nëse kanë kaluar mbi 10 vjet nga vaksina e fundit, rekomandohet rivaksinimi.
    Në plagë serioze, rekomandohet edhe nëse kanë kaluar mbi 5 vjet.
    Nëse nuk ka evidencë vaksinimi, fillohet skema e plotë dhe jepet edhe imunoglobulina (HTIg).

    Si bëhet imunizimi?
    Të vaksinuarit (≤10 vjet): nuk marrin as vaksinë as HTIg
    Të vaksinuarit (>10 vjet): marrin 1 dozë + HTIg
    Të pavaksinuarit: marrin seri dozash + HTIg

    Vaksina dhe HTIg jepen intramuskularisht, në pjesë të ndryshme të trupit.

    A shkakton ndryshku tetanus?
    Jo drejtpërdrejt. Por objektet e ndryshkura shpesh janë në mjedise të ndotura dhe mund të bartin bakterin.

    Kur nuk nevojitet vaksina?
    Nëse plaga është e vogël, e pastër dhe jeni vaksinuar brenda 10 viteve, zakonisht nuk nevojitet.

    A është e dëmshme vaksina më herët?
    Jo. Është e sigurt edhe para afatit 10-vjeçar.
    Efektet anësore zakonisht janë të lehta: dhimbje, ënjtje, temperaturë e lehtë, lodhje.

    Mbani mend!
    Vaksinimi rekomandohet në plagë të thella, të ndotura ose kur statusi i vaksinimit është i paqartë.
    Në plagë të vogla dhe të pastra, zakonisht nuk është i nevojshëm, por këshillimi me mjekun mbetet i rëndësishëm.

  • Hajnat bëjnë kërdi në Prizren, në dy shtëpi vjedhin stoli ari e para

    Hajnat bëjnë kërdi në Prizren, në dy shtëpi vjedhin stoli ari e para

    Dy raste të vjedhjeve janë raportuar të dielën në rajonin e Prizrenit.

    Sipas policisë, dje pasdite në Leshan të Suharekës hajnat janë futur në një shtëpi ku kanë vjedhur stoli ari.

    “Është raportuar se persona- të panjohur me forcë kanë depërtuar në shtëpinë e viktimës mashkull kosovar dhe nga aty kanë vjedhur një sasi stoli ari. Njësitë relevante policore kanë dalë në vendin e ngjarjes dhe janë duke e hetuar rastin”, thuhet në raportin e policisë.

    Rast i njëjtë ndodhi edhe në Krushë të Vogël, ku persona ende të paidentifikuar dyshohet se kanë kryer vjedhje në një shtëpi,

    “Është raportuar se persona- të panjohur me forcë kanë depërtuar në shtëpinë e viktimës mashkull kosovar dhe nga aty kanë vjedhur një sasi stoli ari, para të gatshme si dhe disa gjësende tjera. Njësitë relevante policore kanë dalë në vendin e ngjarjes dhe janë duke e hetuar rastin”, njofton Policia.

  • Vdes ish-kryeministri francez

    Vdes ish-kryeministri francez

    Ka vdekur në moshën 88-vjeçare, ish-kryeministri francez Lionel Jospin, një socialist që ndërmori reforma si java e punës 35-orëshe dhe njohja ligjore e bashkëjetesës për çiftet e të njëjtit seks.

    Jospin, i cili drejtoi qeverinë nga viti 1997 deri në 2002-in, dha frymën e fundit të dielën, sipas deklaratës së familjes për agjencinë Agence France-Presse.

    Në zgjedhjet presidenciale të vitit 2002, Jospin u paraqit si një figurë e pastër dhe e besueshme përballë rivalit të tij konservator Jacques Chirac.

    Megjithatë, në një rezultat të papritur, kandidati i ekstremit të djathtë Jean-Marie Le Pen e kaloi në balotazh, duke e eliminuar Jospinin nga gara dhe duke tronditur politikën franceze. Pas këtij momenti, ai u tërhoq nga politika.

  • Aeroplani përplaset me një veturë, pezullohen të gjitha fluturimet në aeroportin LaGuardia të Nju Jorkut

    Aeroplani përplaset me një veturë, pezullohen të gjitha fluturimet në aeroportin LaGuardia të Nju Jorkut

    Aeroporti LaGuardia i Nju Jorkut u mbyll për fluturime herët të hënën pasi një aeroplan i Air Canada dhe një automjet i Autoritetit Portual u përplasën.

    Departamenti i policisë së Nju Jorkut konfirmoi përplasjen, por nuk mundi të ofronte menjëherë informacione të mëtejshme.

    Një zëdhënës i Departamentit të Zjarrfikësve të Qytetit të Nju Jorkut tha se zjarrfikësit iu përgjigjën raporteve për një aeroplan që u përplas me një automjet në pistë në orën 23:38.

    Përditësimi erdhi pasi faqja e internetit e ndjekjes së fluturimeve FlightRadar24 tha në një postim në X vonë të dielën se një aeroplan i Air Canada Express ishte përplasur me një automjet tokësor në aeroport.

    Më parë, departamenti i zjarrfikësve “iu përgjigj një incidenti të raportuar që përfshinte një aeroplan dhe një automjet në pistë”, tha një zëdhënës për AFP, por nuk specifikoi natyrën e incidentit.

    Autoriteti i menaxhimit të emergjencave të Nju Jorkut paralajmëroi njerëzit të “prisnin anulime, mbyllje rrugësh, vonesa në trafik dhe personel emergjence” pranë qendrës kryesore të transportit në lagjen Queens.

    “Përdorni rrugë alternative”, tha ai në X.

    E Administrata Federale e Aviacionit të SHBA-së (FAA) lëshoi një ndalesë tokësore për të gjithë aeroplanët në aeroport, sipas një njoftimi nga rregullatori.

    Njoftimi i FAA-së tregoi se arsyeja e ndalimit në aeroport ishte një emergjencë dhe kishte një probabilitet të lartë për një zgjatje, pa specifikuar asnjë detaj.

    Në një njoftim të veçantë, FAA bëri të ditur se aeroporti mund të mbyllet deri në orën 14:00 sipas orës lokale.

  • Çmimet e naftës rriten pasi Irani kërcënon të mbyllë Ngushticën e Hormuzit në përgjigje të kërcënimit të Trump

    Çmimet e naftës rriten pasi Irani kërcënon të mbyllë Ngushticën e Hormuzit në përgjigje të kërcënimit të Trump

    Çmimet e naftës u rritën të dielën pasi Irani kërcënoi të mbyllë Ngushticën e Hormuzit, për një kohë të pacaktuar në përgjigje të ultimatumit të presidentit Donald Trump që kërkonte rivendosjen e trafikut të naftës përmes rrugës ujore kritike.

    Nafta e papërpunuar Brent, çmimi global i referencës, u rrit me 1.69% në rreth 114.09 dollarë për fuçi. Nafta e papërpunuar amerikane u rrit me 2% në 100.29 dollarë. Goldman Sachs tha të premten se çmimet e larta mund të vazhdojnë deri në vitin 2027.

    Trump tha gjatë fundjavës se Shtetet e Bashkuara do të “shkatërrojnë” termocentralet e Iranit nëse Ngushtica e Hormuzit nuk rihapet deri të hënën në mbrëmje.

    Irani u përgjigj se nëse Trump e zbaton kërcënimin, do ta mbyllë plotësisht ngushticën dhe do të refuzojë ta rihapë atë derisa të rindërtohen termocentralet e shkatërruara.

    Irani tha gjithashtu se do të shënjestrojë infrastrukturën e energjisë dhe komunikimit të SHBA-së dhe Izraelit në rajon. Lufta në Iran, tani në javën e katërt, ka shkaktuar tashmë çrregullime të mëdha në tregjet globale të naftës, kryesisht për shkak të mbylljes efektive të ngushticës, një nga rrugët më të ngarkuara të transportit të naftës në botë.

  • Një sukses i jashtëzakonshëm që nga “Oppenheimer” – filmi “Project Hail Mary” debuton me mbi 74 milionë euro

    Një sukses i jashtëzakonshëm që nga “Oppenheimer” – filmi “Project Hail Mary” debuton me mbi 74 milionë euro

    Filmi “Project Hail Mary” me aktorin Ryan Gosling në rol kryesor arriti një sukses të jashtëzakonshëm gjatë fundjavës së parë të shfaqjes në Amerikën e Veriut, duke fituar rreth 74 milionë euro.

    Ky rezultat është më i madhi për një film që nga “Oppenheimer” dhe vendosi rekord për studio Amazon MGM, duke tejkaluar filmin “Creed III” që kishte fituar 54 milionë euro në 2023.

    “Project Hail Mary” ka realizuar edhe hapjen e dytë më të madhe për një film, duke u renditur vetëm pas “Oppenheimer”-it, dhe tani është një nga tre filmat të fundit 10 vjetëve që kanë debutuar me mbi 65 milionë euro.

    Filmi ka tejkaluar debutimet e filmave të tjerë të njohur të zhanrit si “The Martian” (49,96 milionë euro), “Gravity” (51,15 milionë euro) dhe “Interstellar” (43,7 milionë euro).

    Regjia është bërë nga Phil Lord dhe Christopher Miller, dhe filmi ka pasur një buxhet rreth 184 milionë euro.

    Audienca e ka pritur shumë mirë, me 83 për qind që do ta rekomandonin filmin dhe 55 për qind të shikuesve nën 35 vjeç.

    Filmi ka qenë veçanërisht i kërkuar në formatet premium, ku IMAX dhe platformat e mëdha kontribuuan në pjesën më të madhe të fitimeve.

  • Holanda prezanton akulloren që qetëson dhimbjet e kokës

    Holanda prezanton akulloren që qetëson dhimbjet e kokës

    Një ide mjaft e pazakontë vjen nga Holanda, ku një prodhues akulloresh ka krijuar një koncept të ri: akullore që ndihmon në lehtësimin e dhimbjeve të kokës.

    Në vend të një akulloreje të zakonshme, ky produkt përmban një sasi të vogël qetësuesi, duke i mundësuar konsumatorit të shijojë ëmbëlsirën dhe njëkohësisht të ndihmojë trupin të përballojë dhimbjen.

    Një kombinim i tillë nuk shihet shpesh dhe ka tërhequr menjëherë vëmendje.

    Reagimet në rrjetet sociale kanë qenë të ndryshme, nga kurioziteti dhe habia, tek diskutimet mbi sigurinë dhe përdorimin e ilaçeve të integruara në ushqim.

    Disa e shohin si një mënyrë inovative për t’iu përgjigjur nevojave të përditshme, ndërsa ekspertët mjekësorë paralajmërojnë për rëndësinë e dozimit të saktë dhe kontrollit të përbërësve.

    Kjo tregon qartë se bashkimi i ushqimit me trajtimin mjekësor mund të sjellë mundësi, por edhe sfida. Ideja tregon se inovacioni mund të vijë nga vendet më të papritura dhe nga kombinime të pazakonta.

    Eksperimenti holandez me akulloren qetësuese është një shembull i një qasjeje kreative që sfidon kufijtë tradicionale mes ushqimit dhe ilaçeve, duke hapur rrugën për produkte të reja që mund të ndryshojnë mënyrën se si përjetohet një ushqim ose një trajtim shëndetësor.

  • I gjeneruan reklamë me AI, shpërthen Shkurte Fejza: Zoti i vraftë!

    I gjeneruan reklamë me AI, shpërthen Shkurte Fejza: Zoti i vraftë!

    Këngëtarja e njohur, Shkurte Fejza ka bërë një reagim të ashpër publik, lidhur me një reklamë të gjeneruar me inteligjencë artificiale, por që u bë me fytyrë të saj.

    Përmes një reagimi në rrjetet sociale, Shkurta ka thënë se reklama është gënjeshtër, duke i mallkuar personat që e kanë gjeneruar të njëjtën.

    “Zoti i vraftë!”, ka shkruar ajo, teksa ka bërë thirrje për hetime nga institucionet përkatëse.

  • E rrahu dhe e largoi gruan nga shtëpia, arrestohet pejani

    E rrahu dhe e largoi gruan nga shtëpia, arrestohet pejani

    Një burrë është arrestuar në Pejë nën dyshimin se ka sulmuar fizikisht një grua.

    Bazuar në njoftimin zyrtar, i dyshuari edhe e kishte larguar nga shtëpia viktimën.

    “Është arrestuar një i dyshuar mashkull kosovar nën dyshimin se ka sulmuar fizikisht viktimën femër kosovare dhe e kishte larguar nga shtëpia. Me vendim të prokurorit i dyshuari është dërguar në mbajtje”, thuhet në njoftimin e policisë.

  • Nis aplikimi për dokumente personale të Kosovës për serbët që jetojnë ose punojnë në Kosovë

    Nis aplikimi për dokumente personale të Kosovës për serbët që jetojnë ose punojnë në Kosovë

    Serbët që nuk kanë dokumente të Republikës së Kosovës, por jetojnë në Kosovë, nga sot do të mund të aplikojnë për të marrë dokumente kosovare në bazë të dokumenteve serbe si letërnjoftimi, certifikatat e lindjes, martesës dhe vdekjes.

    Kryetarët serbë të komunave, së bashku me ekipet e tyre në komunat me shumicë serbe, do të përpiqen që ky proces të zhvillohet pa probleme dhe që deri më 16 qershor të gjithë qytetarët të realizojnë të drejtën e tyre

    Nga Lista Serbe më herët kanë sqaruar se personat që punojnë në institucionet shëndetësore dhe arsimore të të gjitha niveleve, por që nuk jetojnë në Kosovë, do t’i dorëzojnë të dhënat përmes institucioneve të tyre dhe në këtë mënyrë do të fitojnë të drejtën e qëndrimit për 12 muaj, me të drejtë vazhdimi.

    E njëjta gjë vlen edhe për studentët që nuk jetojnë në Kosovë, por studiojnë në universitetin serb të ashtuquajtur “Universitet i Prishtinës me seli të përkohshme në Mitrovicën e Kosovës”.

    Ambasadori në largim i BE-së në Kosovë, Aivo Orav, në një intervistë lamtumire për një grup mediash në gjuhën serbe, më herët kishte vlerësuar se 14 marsi mund të hyjë në histori si një datë e rëndësishme në marrëdhëniet ndërmjet Qeverisë së Kosovës dhe BE-së, por kishte paralajmëruar se sfida kryesore mbetet zbatimi i marrëveshjes.