Author: G.O.

Ish-presidenti amerikan Barack Obama bashkë me gruan e tij Michele e kanë uruar Donald Trump për zgjedhjen si president i Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

Në një njoftim të lëshuar për media thuhet se duan të përgëzojnë presidentin Trump dhe senatorin JD Vance për fitoren e tyre.

“Ky nuk është padyshim rezultati që ne kishim shpresuar, duke pasur parasysh mosmarrëveshjet tona të thella me republikanët për një mori çështjesh. Por të jetosh në një demokraci ka të bëjë me të kuptuarit se këndvështrimi ynë nuk do të fitojë gjithmonë dhe të jemi të gatshëm të pranojmë kalimin paqësor të pushtetit”.

“Michelle dhe unë nuk do të mund të ishim më krenarë për zëvendëspresidenten Harris dhe guvernatorin Tim Walz – dy shërbyes të jashtëzakonshëm që zhvilluan një fushatë të jashtëzakonshme. Dhe ne do t’i jemi gjithmonë mirënjohës stafit dhe vullnetarëve që derdhën zemrën dhe shpirtin e tyre për  zgjedhjen e punëtorëve publikë tek të cilët besonin vërtet”.

Në deklaratën e përbashkët thuhet dhe bëhet thirrje që të ketë bashkëpunim që të punohet sa më shumë për Amerikën.

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, mbase do të kishte dashur ta ndryshonte qasjen e tij nën administratën e presidentit Joe Biden, tha në një intervistë Edward P. Joseph, ligjërues në Universitetin John Hopkins në SHBA, pas fitores së Donald Trump në zgjedhjet e mbajtura në SHBA më 5 nëntor.

Joseph shtoi se do Kurti do të përballet me zgjidhje të vështira, veçanërisht nëse Richard Grenell, i cili ka qenë shumë kritik ndaj Kurtit, emërohet sekretar i Shtetit, apo në ndonjë pozitë tjetër të lartë në politikën e jashtme.

“Në serbi po e festojnë fitoren e Trumpit. Richard Grenell, të cilin Trumpi e përmendi në një tubim rishtazi, ka mundësi ta mbajë një pozitë të lartë, madje edhe pozitën e sekretarit të Shtetit. Grenelli për kohë të gjatë ka pasur mospajtime me Albin Kurtin, dhe ka vazhduar me kritika edhe këtë vit”, tha Joseph.

Në vitin 2020, Kurti e kishte akuzuar Richard Grenellin, i cili gjatë administratës Trump ishte përfaqësues amerikan në dialogun Kosovë-Serbi ishte “drejtpërdrejt i përfshirë” në rrëzimin e qeverisë së tij më pak se dy muaj pasi mori detyrën si kryeministër.

Në atë kohë, Grenell kishte thënë se Kurti ishte antiamerikan dhe se ai ka qenë kundër politikave amerikane të sugjeruara nga ish-presidentët amerikanë: Bill Clinton, Barack Obama dhe Donald Trump.

“Kryeministri Kurti do të presë zgjedhjet [në Kosovë] – dhe pastaj do t’i duhet të vendosë nëse do të vazhdojë me njëanshmëri dhe shpërfillje ndaj Shteteve të Bashkuara. Ai mbase mund të kishte dëshiruar ta ndryshonte kursin nën administratën Biden. Qëndrimi më i mirë i Kurtit është ai për të cilin unë kam bërë thirrje gjithmonë: je kryeministër i të gjithë qytetarëve të Kosovës dhe tregoju serbëve se Prishtina i mbron interesat e tyre më shumë se Beogradi”, theksoi ai për Radio Evropa e Lirë.

Duke komentuar kthimin e Trump në Shtëpinë e Bardhë, Joseph tha se populli amerikan injoroi gjithçka që dinte për Trumpin.

“Kjo është vërtet pika më befasuese. Është aftësia e kaq shumë mbështetësve të Trumpit për të ndarë në kategori të veçanta të kaluarën dhe skandalet e vazhdueshme të tij, si dhe fyerje dhe madje nxitjet e hapura për dhunë. Tre ditë më parë, në një tubim në Pensilvani, ai sugjeroi se nuk do t’i interesonte nëse gazetarët do të qëlloheshin me armë. E tha këtë si një ‘shaka’ — në një vend ku dhuna me armë nuk është aspak shaka. Nuk ka as zemërim dhe as shqetësim për një koment të tillë mes mbështetësve të tij. Dhe ky është vetëm një shembull”, shpjegoi ai.

Ai shton gjithashtu se, përtej kësaj, ekziston edhe e kaluara e tij në politikën e jashtme, “e cila i shpëton çdo lloj kontrolli”.

“Qasja e tmerrshme e Trumpit në negociatat për Kim Jong Un; vendimi i Trumpit për të hequr dorë nga marrëveshja bërthamore me Iranin – një vendim me gjasë vetëm për t’i bërë dëm Obamas – ishte katastrofike. Ishte Trump ai që negocioi me talebanët për të nxituar tërheqjen nga Afganistani, të cilën Biden vetë e zbatoi në mënyrë katastrofike”, tha Joseph.

Ata që votuan për Trump, sipas Joseph, si çështje që i shqetësonte më së shumti ishin ekonomia dhe emigracioni.

“Lidhur me inflacionin, politikat thelbësore të Trumpit për rritjen e tarifave posaçërisht ndaj mallrave kineze, do t’i rrisin çmimet. Kjo është poenta e tarifave: rritja e çmimit të një malli të importuar. Pra, kjo mosvazhdimësi flagrante injorohet”, përfundoi ai.

Parlamenti i Izraelit e ka kaluar një ligj mëngjesin e së enjtes, i cili mundëson dëbimin e familjarëve të sulmuesve palestinezë, përfshirë edhe të shtetasve të vendit.

Sipas këtij ligji, ata do të dëboheshin në Gazën e rrënuar nga lufta, ose në vende të tjera.

Ligji, i cili u shty përpara nga anëtarët e partisë së kryeministrit Benjamin Netanyahu dhe aleatët e tij të ekstremit të djathtë, kaloi me 61 vota për dhe 41 kundër.

Megjithatë, ai pritet të sfidohet në gjykatë.

Ligji do të vlente për qytetarët palestinezë të Izraelit dhe për banorët e Jerusalemit të aneksuar lindor, të cilët do të ishin në dijeni paraprakisht për sulmet e anëtarëve të familjes, apo të cilët “shprehin mbështetje apo identifikohen me akte terroriste”.

Ata do të dëboheshin qoftë në Gazë, apo në vende të tjera, për një kohë prej 7 deri në 20 vjet.

Lufta mes Izraelit dhe Hamasit – grupit të shpallur organizatë terroriste nga Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian – është duke vazhduar në Gazë, ku janë vrarë dhjetëra mijëra palestinezë dhe ku shumica e popullsisë është zhvendosur shumë herë brenda vendit.

Nuk është e qartë nëse ligji do të vlente për Bregun e uzurpuar Perëndimor, ku Izraeli e zbaton një politikë të kamotshme për shkatërrimin e shtëpive familjare të sulmuesve.

Palestinezët kanë kryer sulme me thikë, me të shtëna dhe me vetura kundër izraelitëve në vitet e fundit.

Eran Shamir-Borer, hulumtues në Institutin Demokratik të Izraelit dhe ish-ekspert ligjor ndërkombëtar për ushtrinë izraelite, tha se nëse ky ligj dërgohet në Gjykatën Supreme, gjasat janë që ai të rrëzohet, bazuar në rastet e kaluara izraelite në lidhje me dëbimin.

“Çështja kryesore është se ky ligj është plotësisht jokushtetuese dhe bie ndesh me vlerat themelore të Izraelit”, tha Shamir-Borer.

Izraeli i pushtoi Bregun Perëndimor, së bashku me Gazën dhe Jerusalemin Lindor gjatë Luftës të Lindjes së Mesme më 1967. Palestinezët duan që këto tri territore të jenë pjesë e shtetit të tyre në të ardhmen.

Ai u tërhoq nga Gaza më 2005, por rimori nën kontroll pjesë të saj prej se Hamasi e kreu një sulm në Izrael më 7 tetor 2023, i cili edhe e nxiti luftën.

Aneksimi i Jerusalemit lindor nga Izraeli nuk njihet nga shumica e bashkësisë ndërkombëtare. Palestinezët në këtë vend kanë lejeqëndrimi të përhershme dhe lejohen të aplikojnë për shtetësi, por shumica s’e bëjnë, ndërsa ata që e bëjnë, përballen me shumë pengesa.

Palestinezët që jetojnë në Izraeli e përbëjnë rreth 20 për qind të popullsisë së Izraelit.

Ata kanë shtetësi dhe të drejtë vote, por përballen me diskriminim të madh. Shumica prej tyre kanë gjithashtu lidhje familjare me ata që jetojnë në territoret e tjera dhe shumica e përqafojnë kauzën palestineze./REL/

Viti 2024 do ta kalojë “sigurt” vitin 2023 si viti më i nxehtë në botë i regjistruar ndonjëherë, tha të enjten Shërbimi për Ndryshime Klimatike (C3S) i Bashkimit Evropian, Copernicus

Të dhënat u publikuan para samitit të OKB-së për klimën, i cili do të mbahet javën e ardhshme në Azerbajxhan, ku vendet do të përpiqen të pajtohen për një rritje të madhe të financimit për luftimin e ndryshimit klimatik.

C3S-ja tha se nga janari deri në tetor, temperatura globale mesatare ka qenë aq e lartë saqë viti 2024 do të jetë i nxehtë në botë – nëse anomalia e temperaturës në muajt e mbetur të vitit nuk bie nën zero.

“Shkaktari thelbësor, kryesor i rekordit të këtij viti është pikërisht ndryshimi klimatik”, tha për Reuters drejtori i C3S, Carlo Buontempo.

“Klima po ngrohet në përgjithësi. Po ngrohet në të gjitha kontinentet, në të gjitha pellgjet e oqeanit. Prandaj pritet që këto rekorde të vazhdojnë të thyhen”, tha ai.

Shkencëtarët thanë se 2024-ta do të jetë gjithashtu viti i parë në të cilin planeti është më i ngrohet për 1.5 gradë, krahasuar me kohën paraindustriale, 1850-1900, kur njerëzit filluan të djegin lëndë fosile në shkallë industriale.

Emetimet e dyoksidit të karbonit nga djegia e thëngjillit, karburanteve dhe gazit, janë shkaktarët kryesorë të ngrohjes globale.

Çdo rritje temperature nxit mot ekstrem. Në tetor, qindra njerëz humbën jetën si pasojë e përmbytjeve katastrofike në Spanjë. Zjarret rekorde goditën Perunë, ndërsa përmbytjet në Bangladesh shkatërruan më shumë se 1 milion tonë oriz, duke bërë që të rriten tej mase çmimet.

Në SHBA, ndërkohë, uragani Milton u bë më i vrazhdë si pasojë e ndryshimit klimatik të shkaktuar nga dora e njeriut.

C3S filloi regjistrimin e rekordeve në vitet ’40, të cilat verifikohen me rekordet e temperaturave të regjistruara qysh nga vitet 1850./REL

Kryeministri britanik, Keir Starmer, do të nënshkruajë marrëveshje të reja për të penguar bandat kriminale që kontrabandojnë emigrantë nëpër Ballkanin Perëndimor, si pjesë e përpjekjeve për të bllokuar vendkalimet me varka të vogla.

Starmer do t’i bëjë publike marrëveshjet për të rritur shkëmbimin e inteligjencës, ekspertizën dhe bashkëpunimin me Kosovën, Maqedoninë e Veriut dhe Serbinë në një takim të Komunitetit Politik Evropian në Budapest, Hungari, të enjten, raporton media britanike “Standard”.

Ai pritet të nxisë partnerët evropianë të ndërmarrin veprime për të reduktuar vdekjet në Kanalin Anglez gjatë kalimeve me varka të vogla dhe t’u thotë atyre se bashkëpunimi i ligjshëm ndërkombëtar do të jetë çelësi i përpjekjeve.

Media britanike shkruan se Ballkani Perëndimor është një rrugë kyçe e përdorur nga emigrantët që përfundojnë në BE ose Mbretëri të Bashkuar ilegalisht. Pothuajse 100,000 emigrantë udhëtuan në këtë rrugë vitin e kaluar.

Marrëveshjet thuhet se do të nxisin shkëmbimin e informatave të inteligjencës dhe bashkëpunimin për të penguar bandat kriminale ndërsa ato kontrabandojnë njerëz nëpër këto vende. Qëllimi është të arrestohen bandat dhe të thyhen modelet e tyre të biznesit qysh në start.

Mbretëria e Bashkuar tashmë punon me Shqipërinë për të luftuar flukset e paligjshme financiare që mbështesin operacionet e bandave të kontrabandës.

“Ekziston një perandori kriminale që vepron në kontinentin tonë, duke zhvatur njerëzit dhe duke minuar sigurinë tonë kombëtare”.

“E mbështetur nga Komanda jonë e re e Sigurisë Kufitare, Mbretëria e Bashkuar do të jetë në qendër të përpjekjeve për t’i dhënë fund plagës së krimit të organizuar të imigracionit – por ne nuk mund ta bëjmë atë të vetëm”.

“Ne duhet të shkojmë më tej dhe më shpejt, së bashku me partnerët tanë ndërkombëtarë, dhe ta çojmë luftën drejtpërdrejt në zemër të këtyre rrjeteve të ndyra të kontrabandës me njerëz. Unë do ta bëj këtë tipar qendror të diskutimeve të mia në takimin e sotëm të Komunitetit Politik Evropian”, është shprehur kryeministri britanik, Starmer

Sekretarja e Brendshme britanike, Yvette Cooper tha: “Puna jonë me partnerët tanë në Ballkanin Perëndimor është absolutisht thelbësore për çmontimin e rrjeteve kriminale që orkestrojnë shfrytëzimin e njerëzve të cenueshëm për përfitime financiare”.

“Duke punuar më ngushtë me Kosovën, Maqedoninë e Veriut dhe Serbinë, ne do të ndajmë informacione dhe inteligjencë dhe do të punojmë përtej kufijve për të përcaktuar se çfarë po ndodh dhe ku, për të thyer modelet e biznesit të këtyre bandave të paskrupullta në burim”.

“Përmes punës sonë të intensifikuar, kriminelët së shpejti do të kuptojnë se nuk kanë ku të fshihen”, u shpreh ajo.

Kryeministri britanik nisi një fushatë njëjavore për kalimet me varka të vogla të hënën kur njoftoi 90 milionë euro fonde shtesë për Komandën e tij të re të Sigurisë Kufitare, duke e çuar fondin total në 180 milionë euro

Ai tha se planifikonte të shtynte përpara përpjekjet e Mbretërisë së Bashkuar për të lidhur një pakt sigurie me BE-në, duke përfshirë rivendosjen e aksesit në rrjetet e shkëmbimit të inteligjencës në kohë reale.