Author: G.O.

Nga bakteret orale te bllokimi i arterieve – hapet perspektiva për trajtime revolucionare

Shkencëtarët në Finlandë dhe Mbretërinë e Bashkuar kanë publikuar prova të reja që sugjerojnë se shkaku i sulmit në zemër mund të lidhet me infeksione bakteriale, dhe jo vetëm me nivelin e lartë të kolesterolit apo stilin e jetesës, siç besohej deri më tani.

Sipas hulumtimit, bakteret mund të fshihen brenda pllakave të arterieve dhe të mbeten joaktive për dekada, derisa të aktivizohen nga një infeksion viral ose ndonjë faktor tjetër i jashtëm. Kur ndodh kjo, ato shkaktojnë inflamacion, çarje të pllakave arteriale dhe formim të bllokimeve që shpesh përfundojnë në sulm në zemër.

Ky zbulim hap mundësinë për zhvillimin e terapive të reja dhe madje edhe vaksinave parandaluese për sëmundjet koronare, theksojnë studiuesit nga Universiteti i Tampere-s.

Çfarë sjell ky zbulim?

Ky rezultat sfidon tërësisht konceptet tradicionale mbi shkaqet e sulmit në zemër.

Profesori Pekka Karhunen, autori kryesor i studimit në Universitetin Tampere, shpjegon se deri më tani besohej se procesi që çon drejt sëmundjes koronare fillonte vetëm nga lipoproteinat me dendësi të ulët të oksiduara (LDL), të cilat trupi i njeh si struktura të huaja.

“Përfshirja e baktereve në sëmundjen koronare është dyshuar prej kohësh, por kanë munguar prova të drejtpërdrejta dhe bindëse. Studimi ynë tregoi praninë e materialit gjenetik ADN-së, të disa baktereve orale brenda pllakave aterosklerotike”, thekson Karhunen.

Simptomat kryesore të sulmit në zemër

Simptoma më e zakonshme është dhimbja ose presioni në gjoks. Megjithatë, në shumë raste dhimbja është e lehtë ose mungon krejtësisht, sidomos te personat e moshuar dhe ata me diabet. Simptoma të tjera që mund të dominojnë janë dobësia, vështirësia në frymëmarrje, të përzierat dhe të vjellat.

Sulmi në zemër ndodh kur qarkullimi i gjakut drejt një pjese të muskulit të zemrës bllokohet, duke shkaktuar dëmtim ose vdekje të indit kardiak. Shkaku më i zakonshëm është arteroskleroza, grumbullimi i pllakave yndyrore në arteriet koronare që mund të shkaktojë formimin e një mpiksjeje gjaku (theksohet nga CDC).

Në rast të dyshimit për sulm në zemër, është jetike të kërkohet ndihmë e menjëhershme mjekësore, sepse ndërhyrja e shpejtë shpëton jetë dhe ul rrezikun e dëmtimit të përhershëm të zemrës.

Simptomat më të shpeshta përfshijnë:

dhimbje ose presion në gjoks, që shpesh përhapet në qafë, nofull, shpatulla ose duar;
dhimbje në shpinë ose në pjesën e sipërme të barkut;
gulçim dhe vështirësi në frymëmarrje;
ndjesi të përzierash ose të vjella;
dhimbje që zgjat më shumë se 20 minuta dhe nuk lehtësohet as me pushim, as me nitroglicerinë;
ndonjëherë dhimbja është e maskuar (p.sh. si dhimbje dhëmbi ose qafe), duke e bërë diagnostikimin më të vështirë.
Ekspertët theksojnë se, pavarësisht këtyre rezultateve, kujdesi për zemrën me kontrolle të rregullta dhe një stil jetese i shëndetshëm mbetet i domosdoshëm.

Studimi është vetëm një hap i parë, por ofron shpresë që shkenca të sjellë zgjidhje inovative kundër një prej sëmundjeve më të përhapura në botë. /Telegrafi/

Ekspertët shpjegojnë pse ndodh, kur është normale dhe kur kërkon vizitë te mjeku

Lëngu sinovial, tendinat dhe ligamentet që fërkohen përgjatë kockave shpesh krijojnë zhurma me kalimin e moshës dhe nga qëndrimi i keq. Kjo e bën më të shpeshtë kërcitja në qafë.

Kërcitja në qafë, i njohur mjekësisht si krepitacion, zakonisht është e padëmshme. Aijoshpesh shkaktohet nga shpërthimi i flluskave të gazit në lëngun sinovial (lëngu i nyjeve), ose nga lëvizja e tendinave dhe ligamenteve përgjatë kockave. Ky fenomen është më i zakonshëm me kalimin e viteve dhe përkeqësohet nga qëndrimi i gabuar i trupit.

Megjithatë, nëse kërcitja shoqërohet me dhimbje, ënjtje ose ngurtësi, ajo mund të tregojë probleme themelore si artriti, sëmundjet degjenerative ose dëmtimet, ndërsa në këto raste kërkohet ndihmë mjekësore.

Pse dëgjojmë shpesh “klik” në qafë?

Kjo zhurmë përshkruhet si një krisje ose kërcitje që ndodh gjatë rrotullimit të kokës. Kur e ktheni kokën ose përkulni qafën, ju shtrini kapsulat e vogla që mbështjellin nyjet e qafës.

Kapsulat janë të mbushura me lëng; gjatë shtrirjes, presioni brenda tyre bie dhe një pjesë e lëngut shndërrohet në flluska gazi, duke krijuar tingullin karakteristik të krisjes.

Sipas ekspertëve, ky proces në vetvete nuk është i dëmshëm.

Dr. Andrew Bang, kiropraktik në Cleveland Clinic, shpjegon: “Qafa ka nyje facete, të vogla, të vendosura në të dyja anët e rruazave. Kur ato shtrihen, në kapsulë krijohen flluska gazi që prodhojnë kërcitjen. Prandaj, për shumë njerëz, sjell një ndjenjë lehtësimi, sikur të jetë ulur presioni në atë zonë”, transmeton Telegrafi.

Shkaqet e kërcitjes në qafë

Kërcitja në qafë mund të ndodhë për tri arsye kryesore:

Presioni negativ në nyje – krijohet një vakuum brenda kapsulës që lëshon gaz dhe prodhon tingull.
Lëvizja e ligamenteve dhe tendinave – kur ato kalojnë mbi kocka ose struktura të tjera, shkaktohet zhurmë.
Shkëputja e lëkurës nga fascia – një shtresë indi lidhës nën lëkurë; ndarja e saj mund të prodhojë krisje.
Kur bëhet e rrezikshme?

Një kërcitje e herëpashershme dhe e lehtë nuk është e rrezikshme. Problemi lind kur është shumë e shpeshtë ose e dhunshme.

Sipas Dr. Bang, pasojat e mundshme janë:

Bllokimi i nervit – lëvizjet e forta ose të papritura mund të ngjeshin një nerv, duke shkaktuar dhimbje të forta dhe kufizim të lëvizshmërisë.
Tendosja e muskujve dhe nyjeve – shtrirja e tepërt mund të dëmtojë muskujt dhe ligamentet përreth, duke shkaktuar ngurtësi.
Hipermobiliteti – te disa njerëz që kanë natyrshëm nyje më elastike, shfaqet nevoja e vazhdueshme për të “krisur qafën”. Me kohën, ligamentet mund të zgjaten përhershëm, duke rritur rrezikun për osteoartrit.
Situata të rralla, por serioze – në raste të veçanta, kërcitja mund të dëmtojë enët e gjakut të qafës dhe të rrisë rrezikun për goditje në tru (insult).
Kur duhet kërkuar ndihmë mjekësore?

Kontakti me mjekun rekomandohet nëse pucketimi shoqërohet me:

Dhimbje ose ngurtësi që përsëritet.
Ënjtje në qafë – mund të tregojë grumbullim lëngu, dëmtim ose infeksion.
Dhimbje kronike në nyjen e qafës pa shkak të qartë.
Kufizim në lëvizshmëri, që mund të vijë nga plakja ose nga sëmundje si osteoartriti.
Kujdes me kiropraktikën

Edhe pse manipulimet kiropraktike mund të lehtësojnë presionin dhe të përmirësojnë lëvizshmërinë e qafës, Dr. Bang paralajmëron se nuk duhet tepruar.

Përdorimi i shpeshtë mund të shkaktojë lëshim të tepërt të nyjeve, gjë që është e padëshiruar. Sipas tij, maksimumi një herë në javë është i pranueshëm; më shpesh se kaq, rrezikohet stabiliteti i nyjeve të qafës.

Mëlçia është organi më i madh i brendshëm dhe luan një rol kyç në ruajtjen e shëndetit të mirë. Ajo kryen më shumë se 500 funksione jetësore, nga filtrimi i gjakut deri te pjesëmarrja në tretje dhe metabolizëm.

Kjo është arsyeja pse është jashtëzakonisht e rëndësishme të njihen shenjat e para të dëmtimit të mëlçisë. Këto simptoma shpesh janë delikate dhe mund të ngatërrohen lehtësisht me sëmundje të zakonshme si lodhja ose problemet me tretjen. Megjithatë, zbulimi i hershëm i sëmundjes së mëlçisë mund të parandalojë dëmtime serioze dhe të përhershme.

Lodhje e vazhdueshme dhe ndjenjë dobësie

Një nga shenjat e para të problemeve me mëlçinë mund të jetë një ndjenjë e vazhdueshme lodhjeje që nuk zhduket as pas pushimit.

Mëlçia luan një rol të rëndësishëm në pastrimin e gjakut dhe prodhimin e energjisë. Kur nuk funksionon siç duhet, i gjithë trupi punon më ngadalë. Kjo lodhje është shpesh më e thellë se lodhja e zakonshme pas një dite në punë dhe mund të ndikojë ndjeshëm në aktivitetet e përditshme. Shumë njerëz e shoqërojnë atë me stresin ose mungesën e gjumit, por rrallë mendojnë për mëlçinë si një shkak të mundshëm.

Dhimbje e ‘shurdhër’ nën brinjën e djathtë

Dhimbja ose shqetësimi i lehtë në pjesën e sipërme të djathtë të barkut, poshtë brinjëve, mund të jetë shenjë e sëmundjes së mëlçisë. Shpesh ngatërrohet me një tendosje muskulore ose dispepsi. Megjithatë, kur mëlçia është e inflamuar ose e dëmtuar, ajo mund të zmadhohet dhe të shtypë indet përreth, duke shkaktuar shqetësim. Nëse kjo dhimbje vazhdon ose përkeqësohet, është e rëndësishme të vizitoni një mjek, pasi mund të tregojë një problem më serioz.

Ulje e oreksit dhe humbje e paqëllimshme në peshë

Një humbje e dukshme e oreksit, ndonjëherë e shoqëruar me neveri ndaj ushqimit, është një tjetër shenjë e mundshme e sëmundjes së mëlçisë. Mëlçia luan një rol të rëndësishëm në tretjen dhe shfrytëzimin e lëndëve ushqyese, kështu që dobësia e saj mund të çojë në probleme metabolike. Kjo shpesh shkakton humbje peshe dhe ndonjëherë humbje të masës muskulore. Nëse këto ndryshime ndodhin papritur dhe pa një arsye të qartë, është e nevojshme të merret në konsideratë mundësia që mëlçia të jetë shkaku.

Ndryshimet e lëkurës

Problemet me mëlçinë mund të ndikojnë edhe në lëkurën tuaj. Një nga ndryshimet më të zakonshme janë angiomat merimangë – njolla të vogla të kuqe me vena të holla që i ngjajnë një rrjete merimange. Ato zakonisht shfaqen në gjoks, shpatulla ose në pjesën e sipërme të trupit. Përveç kësaj, skuqja e pëllëmbëve të duarve, e njohur si eritema palmare, mund të tregojë gjithashtu një çekuilibër hormonal që lidhet me mëlçinë. Edhe pse këto ndryshime zhvillohen ngadalë dhe janë të lehta për t’u injoruar, kur kombinohen me simptoma të tjera, ato mund të jenë një shenjë e rëndësishme paralajmëruese.

Të përziera dhe dispepsi

Të përzierat e vazhdueshme, megjithëse të lehta, si dhe fryrja, dispepsia ose diarreja e shpeshtë, mund të jenë shenja të hershme të problemeve me mëlçinë. Kur mëlçia nuk prodhon mjaftueshëm biliare ose nuk mund t’i largojë në mënyrë efektive toksinat, sistemi tretës vuan. Njerëzit shpesh i shoqërojnë simptoma të tilla me ushqimin ose stresin, por nëse ato përsëriten shpesh, është mirë të flisni me mjekun tuaj.

Shëndeti i mëlçisë është thelbësor për funksionimin normal të të gjithë trupit. Edhe pse simptomat fillestare mund të duken të padëmshme, ato nuk duhen injoruar. Njohja e shenjave herët dhe konsultimi me një mjek mund të parandalojë dëmtime serioze dhe pasoja afatgjata.