Author: G.O.

Ekonomia e Kosovës dhe rajonit është rritur duke tejkaluar nivelet e tyre para pandemisë, pavarësisht pasojave nga pushtimi rus i Ukrainës, rritjes së çmimeve të energjisë dhe ushqimeve, kushteve të pafavorshme të motit, shtrëngimit të kushteve financiare dhe pasigurisë së konsiderueshme, thuhet në edicionin e fundit të Raportit të Rregullt Ekonomik për Ballkanin Perëndimor, të publikuar të martën.

Sipas këtij raporti, ekonomia e Kosovës shfaq qëndrueshmëri pavarësisht ngadalësimit të rritjes.

“Në Kosovë, në vitin 2022 u shënua një rritje më e lehtë ekonomike prej 3.5 përqind, e shtyrë nga eksportet dhe konsumi privat—i cili vazhdoi të tregojë qëndrueshmëri pavarësisht presioneve inflacioniste. Pozita fiskale vazhdoj të përmirësohej, udhëhequr nga performanca e vazhdueshme pozitive e të ardhurave publike kundrejt efekteve të inflacionit dhe përfitimeve nga rritja e formalizimit, si dhe nga nën-shpenzimi i investimeve kapitale”, thuhet në raport.

Sipas njoftimit të Bankës Botërore, përgjatë vitit 2023, rritja e Bruto Prodhimit Vendor pritet të jetë pak më e lartë, duke arritur në 3.7 përqind. Megjithatë, sipas BB-sw, rreziqet mbeten të larta. Presionet mund të rriten në rast të përshpejtimit të inflacionit dhe ngadalësimit të rritjes së ekonomive të BE-së përtej pritjeve të tanishme.

Menaxheri i Bankës Botërore për Kosovën dhe Maqedoninë e Veriut Massimiliano Paolucci, ka thënë se në këtë kontekst, është qenësore të ruhen rezerva të mjaftueshme për t’iu përgjigjur ndryshimeve të papritura në mjedisin ekonomik.

“Banka Botërore në anën tjetër do të vazhdojë të mbështesë përpjekjet e Kosovës për ta bërë ekonominë e saj më të qëndrueshme dhe gjithëpërfshirëse dhe për t’u ofruar qytetarëve të saj më shumë mundësi për një jetë më të mire”, thuhet në raprot.

Sipas njoftimit, perspektiva për Ballkanin Perëndimor mbetet e zbehtë, me rritjen e Bruto Prodhimit Vendor që pritet të ngadalësohet në 2.6 për qind në vitin 2023, e nxitur kryesisht nga konsumi privat, eksportet dhe, për disa vende, nga investimet publike.

Në raport thuhet po ashtu se rajoni tani përballet me sfidat e rindërtimit të rezervave për t’u përgatitur për përballimin e goditjeve të ardhshme dhe realizimit të reformave në anën e ofertës që vendosin themelet për një rritje më të qëndrueshme dhe më të gjelbër.

Drejtoresha e Bankës Botërore për Ballkanin Perëndimor Xiaoqing Yu thotë se ekonomitë e Ballkanit Perëndimor kanë shfaqur qëndrueshmëri të jashtëzakonshme, pavarësisht përballjes me pengesa të jashtëzakonshme ekonomike.

“Për të vazhduar përballimin e tronditjeve të shkaktuara nga goditjet e shumëfishta ekonomike, vendet mund të përfitojnë shumë duke vijuar zbatimin e reformave që nxisin produktivitetin në periudhë afatmesme, të tilla si përshpejtimi i integrimit rajonal, rritja e nivelit të konkurrencës në treg, tërheqja e investimeve me cilësi më të lartë dhe lehtësimi i barrierave që kufizojnë pjesëmarrjen, veçanërisht të grave, në tregun e punës”, thekson ajo, thuhet në njoftim.

Sipas komunikatës, inflacioni në Ballkanin Perëndimor u rrit ndjeshëm në vitin 2022 duke arritur në nivelin më të lartë të dy dekadave të fundit, dhe presionet në kahun e rritjes së çmimeve vijojnë të jenë të larta edhe në fillim të vitit 2023, thuhet në raport. Në shumicën e vendeve të Ballkanit Perëndimor, inflacioni i çmimeve të konsumit arriti nivelin më të lartë nga fundi i vitit 2022, i nxitur nga rritja e çmimeve të energjisë dhe ushqimeve, ndërsa tani po shfaq shenja të uljes, ku faktorët e jashtëm nxitës po zbehen për shkak të ngadalësimit të rritjes së ekonomisë botërore.

Kjo rritje e çmimeve ka prekur veçanërisht familjet me të ardhura të ulëta.

Më tej në raport thuhet se, pavarësisht rritjes së punësimit, ritmi i krijimit të vendeve të reja të punës u ngadalësua në të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor në gjysmën e dytë të vitit 2022.

Raporti shton se një fushë investimi me potencial për përfitime të rëndësishme ekonomike për Ballkanin Perëndimor është ajo në efiçencën e energjisë. Madje edhe përmirësimet në nivele të moderuara në efiçencën energjetike të firmave do të sillnin reduktime të konsiderueshme të emetimeve të gazrave serrë të lidhura me energjinë, do të rrisnin fitimet e firmave, do të krijonin përfitime të mëdha sociale dhe do të ndihmonin në mbrojtjen ndaj goditjeve të ardhme në çmimet e energjisë elektrike dhe gazit.

Një 67-vjeçar është gjetur pa shenja jete te Bulevardi i Ri, në Tiranë.

Personi në fjalë, i cili është identifikuar si shtetasi Dh. S., 67 vjeç, u gjet i vdekur pranë biçikletës së tij, në fund të Bulevardit të Ri.

Nga hetimet paraprake, viktimës nuk i janë konstatuar shenja dhune dhe dyshohet se ka të bëjmë me një vdekje natyrale.

Pritet ekspertiza mjeko-ligjore për të përcaktuar shkaqet e sakta të vdekjes së 67-vjeçarit.

“Më datë 25.04.2023, rreth orës 05:55, në fund të Bulevardit të Ri, është gjetur në rrugë (afër një biçiklete), pa shenja jete, shtetasi Dh. S., 67 vjeç. Nga këqyrja paraprake nuk janë konstatuar shenja dhune. Dyshohet se vdekja ka ardhur nga shkaqe natyrale. Grupi hetimor po punon për sqarimin e rrethanave të ngjarjes”, thuhet në njoftimin e policisë./Euronews.al

Sot, në tryezën e diskutimit me temën “Përmirësimi i trajtimit të personave të privuar nga liria”, organizuar nga Zyra e Këshillit të Evropës në Prishtinë, Ministria e Shëndetësisë dhe ajo e Drejtësisë u shpreh përkushtimi për përmirësimin dhe respektimin e të drejtave të personave të privuar nga liria.

Ministri i Shëndetësisë, Arben Vitia deklaroi se janë të përkushtuar të përkujdesen për personat me nevoja të veçanta e në veçanti të atyre që janë të privuar nga liria. Ai tha se për këtë kanë hartuar politika.

Ndërsa, ministrja e Drejtësisë, Albulena Haxhiu u shpreh se përkundër që Kosova trajtimin e personave të privuar nga liria e ka të rregulluar sipas standardve ndërkombëtare përkushtimi mbetet për avancim tutje.

Ajo theksoi se tashmë është krijiar edhe instituti shëndetësor për personat me nevoja të veçanta brenda burgut të Dubravës, por që janë bërë avancime edhe në aspektin legjislativ.

Inflacioni i çmimeve të ushqimeve vendase mbetet i lartë në mbarë botën, thuhet në raportin e Bankës Botërore mbi rritjen e pasigurisë ushqimore.

Ndërsa, sipas këtij institucioni financiar ndërkombëtar, investimet private në infrastrukturë kanë vazhduar edhe vitin e kaluar.

“Informacioni nga muaji i fundit midis dhjetorit 2022 dhe marsit 2023 për të cilin disponohen të dhëna për inflacionin e çmimeve të ushqimeve tregon inflacion të lartë në pothuajse të gjitha vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme, me nivele inflacioni më të madh se 5% në 70.6% të vendeve me të ardhura të ulëta. 90.9% e vendeve me të ardhura të mesme të ulëta dhe 87.0% e vendeve me të ardhura të mesme të larta dhe shumë që përjetojnë inflacion dyshifror”, thuhet në raport, shkruan AA.

Për më tepër në raport thuhet se 84.2% e vendeve me të ardhura të larta po përjetojnë inflacion të lartë të çmimeve të ushqimit, me vendet më të goditura në Afrikë, Amerikën e Veriut, Amerikën Latine, Azinë Jugore, Evropë dhe Azinë Qendrore.

Pasi Rusia nisi luftën e saj kundër Ukrainës, politikat tregtare të imponuara nga vendet janë rritur, sipas Bankës Botërore.

“Kriza globale e ushqimit u përkeqësua nga numri në rritje i kufizimeve të tregtisë së ushqimit të vendosura nga vende të ndryshme, pasi 23 vende zbatuan 29 ndalime të eksportit të ushqimit dhe 10 zbatuan 14 masa kufizuese të eksportit, që nga 13 marsi”, thuhet në raport.

Institucioni financiar tha gjithashtu se prodhimi në vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme vazhdoi të rikuperohej në vitin 2022, i cili ishte një vit kyç për rifillimin e angazhimeve për investime në infrastrukturën private.

Sipas BB-së, Azia Lindore, Paqësori, Amerika Latine, Karaibet dhe Azia Jugore panë një kthim në nivelet e investimeve para pandemisë, Evropa dhe Azia Qendrore panë angazhime më të ulëta për investime për shkak të luftës në Ukrainë dhe krizës energjetike të lidhur me të.

Iniciativa Rinore për të Drejtat e Njeriut ka organizuar një event për ditën e nesërme, me qëllim të shmangies së paragjykimeve ndaj komuniteteve të ndryshme ne vend.

Hana Berisha në një intervistë për ATV-në dha detaje për organizimin e këtij eventi.

“Kjo iniciativë si produkt i një punëtorisë që e kemi patëm në muajin shkurt, ku të ftuarit erdhën me idenë që ta shmangim narrativen e paragjykimeve dhe përjashtimeve të komuniteteve të ndryshme dhe të arrijmë t’i bashkojmë me një vend. Domethënë jo t’i ndajmë por t’i bashkojmë si shkas I kësaj edhe kjo iniciativë të quhet “ Poezi+Koncert”. Eventi është i hapur për të gjithë të interesuarit”, tha ajo.

Për më shumë ndiqni videon e mëposhtme:

Forcat ruse kanë kryer më shumë valë sulmesh në Bahmut në ditën e kaluar, por asnjëra palë nuk ka arritur të bëjë përparim kritik, tha ushtria ukrainase më 25 prill.

Beteja për kontrollin e Bahmutit, qytet që gjendet në rajonin lindor ukrainas të Donjeckut, po vazhdon që disa muaj.

“Luftimet e ashpra po vazhdojnë për qytetin e Bahmutit”, tha Shtabi i Përgjithshëm i ushtrisë ukrainase në raportimin ditor, duke shtuar se ofensiva kryesore e Moskës vazhdon të jetë e përqendruar në vijën e frontit në Bahmut, Avdijivka dhe Marjinka.

Forcat ruse kanë kryer 62 sulme ajrore dhe gjashtë sulme me raketa kundër pozicioneve të ushtrisë ukrainase dhe objektivëve civilë, tha Shtabi i Përgjithshëm.

Mbrojtësit ukrainas po ashtu kanë zmbrapsur 43 sulme ruse në Bahmut dhe Marijinka, tha ushtria ukrainase.

Zëvendësministrja e Mbrojtjes e Ukrainës, Hanna Malyar, ndërkaq i përshkroi luftimet në Bahmut si një “proces i vazhdueshëm dinamik”.

Ajo shkroi në Telegram më 25 prill se “ne mund të humbin pozicione në betejë sot dhe t’i rikthejmë ato nesër. Prandaj, ushtria preferon të flasë për rezultatet pasi të ketë mbaruar operacioni”.

Deklaratat e Malyar vijnë një ditë pasi komandantët ukrainas hodhën poshtë pretendimet ruse se mercenarët e Grupit Wagner kontrollojnë pothuajse të gjithë qytetin e Bahmutit.

Në Uashington, zëdhënësi i Këshillit të Sigurisë Kombëtare, John Kirby, paralajmëroi se forcat ruse mund të intensifikojnë veprimet e tyre ofensive pasi moti të nisë të ngrohet.

“Ne e dimë se në pranverë, kur kushtet atmosferike përmirësohen – që veçse kanë nisur të përmirësohen – ne mund të presim që rusët të kryejnë ofensiva në disa zona. Ne nuk e dimë saktë ku dhe si do ta bëjnë, por ne duam të sigurohemi që ukrainasit të jenë në gjendje të mbrojnë veten më mirë kundër tyre”, tha Kirby për Zërin e Amerikës më 24 prill.

Në të njëjtën kohë, shtoi Kirby, nëse forcat ukrainase vendosin të kryejnë kundërofensivën e tyre, ato duhet të kenë aftësitë e përshtatshme për ta bërë një gjë të tillë.

Ekspertët ushtarakë kanë raportuar – dhe liderët ukrainas kanë lënë të kuptohet – se një kundërofensivë e madhe nga Ukraina veçse ka nisur të vihet në veprim.

Më 23 prill, disa raportime sugjeronin se ushtria ukrainase kishte kaluar lumin Dnjepër dhe kishte vendosur pozicione në bregun lindor të lumit në Ukrainën jugore.

Por, ushtria ukrainase hodhi poshtë këto pretendime, duke i quajtur “spekulime”./REL/