Author: G.O.

Tajvani ka raportuar për avionë luftarakë dhe luftanije të Kinës përreth ishullit të shtunën, përfshirë edhe avionë që kanë kaluar vijën e ndjeshme në Ngushticën e Tajvanit, përderisa Pekini po vazhdon aktivitetet ushtarake tri javë para se Tajvani të mbajë zgjedhje.

Ishulli vetëqeverisës i Tajvanit, që Kina thotë se është pjesë e territorit të saj, është ankuar për katër vjet se Kina kryen patrullime dhe stërvitje ushtarake afër ishullit.

Fushata është duke u zhvilluar për zgjedhjet presidenciale dhe parlamentare që do të mbahen në Tajvan më 13 janar. Raportet me Kinën janë në epiqendër të fushatës.

Ministria tajvaneze e Mbrojtjes tha se që nga ora 13:30, sipas kohës lokale, të së shtunës, kanë detektuar avionë të llojeve J-10, J-11 dhe J-16, në pjesën veriore dhe jugperëndimore të hapësirës ajrore të Tajvanit.

Dhjetë avionë kanë kaluar vijën e Ngushticës së Tajvanit, apo i janë afruar shumë, përderisa luftanijet kineze kanë kryer “patrullime për gatishmëri të luftimeve”, tha Ministria.

Vija në Ngushticën e Tajvanit është një kufi jozyrtar mes dy palëve, por avionët kinezë rregullisht e shkelin atë.

Ministria e Mbrojtjes tha se forcat e saj po monitorojnë situatën.

Kina nuk ka komentuar për aktivitetet e fundit ushtarake afër Tajvanit. Më herët, ajo i kishte thënë se aktivitetet ushtarake synonin të parandalonin “përplasjen” midis separatistëve të Tajvanit dhe Shteteve të Bashkuara dhe kishin për qëllim të mbronin integritetin territorial të Kinës.

Tajvani u nda nga Kina gjatë luftës civile më 1949, por Pekini vazhdon të pretendon se ishulli prej 23 milionë banorësh është territor kinez, duke mos përjashtuar as përdorimin e forcës që ta rimarrë atë./REL/

Ish-kryetari Odës Ekonomike të Kosovës (OEK), Safet Gërxhaliu, në një prononcim për Ekonomia Online, ka thënë se realiteti me të cilin janë duke u përballur qytetarët dhe ajo se çka është duke ndodhur në Kosovë është pasqyra më e mirë e që mund të tregoj rritjen ekonomike në vend.

Ai duke komentuar raportin e Fondi Monetar Ndërkombëtar, sipas të cilit thuhet se Kosova pritet që të ketë rritje ekonomike prej 3.8 përqind për vitin 2023, tha se sanksionet nga Bashkimi Evropian janë rezymeja më e mirë karakterizuese e aktualitet ekonomik në Kosovë.

Tutje Gërxhaliu ka përmendur disa çështje sipas së cilit mund të vendoset pastaj se sa vlen një renditje e tillë.

“Çka flitet e thuhet nëpër institucione të ndryshme është për t’u respektuar, mirëpo besoj realiteti më i mirë i rritjes ekonomike është ajo çka ndodh në Kosovë, atë që e shijojnë Kosovarët dhe atë që e ndjen qytetari i Kosovës”.

“Kisha pas dëshirë që të jetë e vërtetë ajo që qarkullon nëpër media, mirëpo në qoftë se kemi shkallën e inflacionit, në qoftë se kemi ngritjen e çmimeve çoftë të produkteve bazike, në qoftë se kemi rënie të investimeve të huaja direket, në çoftë se kemi tkurrje të projekteve kapitaleve, keq menaxhim të buxhetit vjetor, rënie të eksporteve dhe jemi shoqëri e varur nga importi, nëse kemi pakënaqësi sa i përket pagave në Kosovë çoftë në nivelin publik e atë privat, raportet nga ShBA-të, BE-ja e në veçanti këto rajonale aty ku hyn edhe Shqipëria, në çoftë se kemi këtë zbrazjen masive të Kosovës ,atëherë shtrohet pyetja se sa ka kuptim një term i tillë dhe se në çka është i bazuar”,- vazhdoi tutje ai.

Eksperti i çështjeve ekonomike tha se Kosova ka nevojë për rritje ekonomike, çoftë edhe për një përqind apo 1.5%.

“Duhet të ketë sa më shumë investime të huaja direket, rritje te eksporteve, dialog publik-privat, vende të reja të punës, edukime në funksion të zhvillimit ekonomik dhe atij masovik, perspektiva që të rinjtë të mbesin në Kosovë, pra në këto duhet të jemi të orientuar të arrihen”,- tha Gërxhaliu deri sa shtoi faktin se çfarë është blerë vitin e kaluar me 100 euro sot nuk mund të merret as me 150-të.

Në raportin e FMN-së për Kosovën, për dallim nga raporti i prillit ku parashikohej rritje ekonomike prej 3.5%, në raportin e tetorit, kreditori global e ka rritur projeksionin në 3.8% për vitin 2023.

Sipas raportit inflacioni pritet që të ngadalësohet për 4.7 përqind në 2023 nga 11.7 përqind nga viti paraprak, para se të bie në 3.1 përqind më 2024.

Një foshnjë ka vdekur dje në Suharekë, njoftoi Policia e Kosovës.

Sipas raportit 24 orësh, prindërit e kanë dërguar në emergjence foshnjën pasi që iu ishte përkeqësuar gjendja shëndetësore, por sipas mjekut kujdestar foshnja ishte dërguar pa shenja jete.

“Suharekë 21.12.2023 – 15:40. Raportohet se nga prindërit është dërguar në emergjence foshnja e porsalindur, pasi që iu ishte përkeqësuar gjendja shëndetësore. Sipas mjekut kujdestar, foshnja është sjell pa shenja jete. Në vendin e ngjarjes kanë dalë njësit përkatëse policore. Me vendim të prokurorit trupi i pa jetë i viktimës dërgohet në IML për obduksion”, thuhet në raport.

Një i mitur është arrestuar dje në Prishtinë, për shkak se gjatë një përleshje kishte therur me thikë viktimën mashkull i mitur.

Rasti është raportuar në Prishtinë, ndërkohë që viktima është dërguar për trajtim mjekësor.

Policia njoftoi se i dyshuari me vendim të prokurorit është dërguar në mbajtje.

Këshilli Gjyqësor i Kosovës (KGjK), ka vendosur që Naser Pajazitajn, i cili akuzohej për vrasjen e Donjeta Pajazitajt, ta dëmshpërblejë me 61 mijë e 777 euro e 16 centë, përkundër se i njëjti kishte kërkuar shumën prej 1 milion e 150 mijë e 985 euro, për privim nga liria pa bazë.

Këtë për “Betimi për Drejtësi” e ka konfirmuar Koordinatori i Njësisë për Çështje Ligjore, në KGjK, Astrit Hoti.

Mirëpo, i njëjti tha se ky vendim i KGjK-ës është refuzuar nga Naser Pajazitaj.

Po ashtu, i pakënaqur me këtë vendim u shpreh edhe mbrojtësi i Pajazitajt, avokati Ahmet Tahiri i cili për “Betimi për Drejtësi” tha këtë vendim e kanë refuzuar dhe tutje do të ushtrojnë padi në gjykatë.

Gjykata Supreme më 6 prill 2023, e ka liruar nga Naser Pajazitajn nga akuza për vrasjen e D.P., me arsyetimin se nuk ka prova të drejtpërdrejta që argumentojnë fajësinë e Pajazitajt.

Më 23 qershor 2022, Gjykata Themelore në Ferizaj, në rigjykim e kishte dënuar me dënim të përjetshëm Naser Pajazitajn, i akuzuar për vrasjen e D.P., në nëntor të 2015-ës.

Kundër këtij aktgjykimi, në Gjykatën e Apelit kishin parashtruar ankesë mbrojtësit e Pajazitajt, avokatët Gëzim Kollçaku dhe Ahmet Tahiri me pretendimin se ka shkelje esenciale, vërtetim të gabuar të gjendjes faktike dhe për shkak të vendimit mbi dënimin. Ndërsa, Prokuroria me parashtresë kishte propozuar që ankesa e mbrojtësve Kollçaku dhe Tahiri të refuzohet si e pabazuar, ndërsa aktgjykimi i ankimuar të vërtetohet.

Kurse, Gjykata e Apelit pas shqyrtimit të ankesave të mbrojtjes, kishte marrë vendim, me të cilin ia kishte ulur dënimin nga burgimi i përjetshëm, në 35 vjet burgim, Naser Pajazitajt.

Ky rast kishte marrë epilog dy herë në Gjykatën Themelore në Pejë, ku pas gjykimit të parë Pajazitaj ishte shpallur i pafajshëm, kurse pas gjykimit të dytë, ai ishte dënuar me burgim të përjetshëm. Por, në të dy rastet, aktgjykimet ishin anuluar nga Gjykata e Apelit, përkatësisht Gjykata Supreme dhe lënda ishte kthyer në rigjykim.

Ndërsa, më 27 maj 2021, Gjykata Themelore në Ferizaj, e kishte dënuar Pajazitajn me burgim të përjetshëm për vrasje të rëndë, kurse Gjykata e Apelit më 29 tetor 2021 këtë çështje e ktheu në rivendosje në Gjykata Themelore në Ferizaj.

Fillimisht, Gjykata Themelore në Pejë, në mars të vitit 2018, të akuzuarin Naser Pajazitaj, në mungesë të provave e kishte liruar nga akuzat për vrasjen e D.P., por pas ankesës së prokurorisë, Gjykata e Apelit e kishte kthyer këtë lëndë në rigjykim.

Pas kthimit në rigjykim, Gjykata Themelore në Pejë, në mars të vitit 2019, e kishte shpallur fajtor të akuzuarin dhe e kishte dënuar me burgim të përjetshëm. Ky dënim ishte vërtetuar pastaj edhe nga Gjykata e Apelit në korrik të vitit 2019.

Por, në nëntor të vitit 2019, Gjykata Supreme i kishte prishur të dy aktgjykimet e Gjykatës Themelore në Pejë dhe të Gjykatës së Apelit dhe lëndën e kishte kthyer në rigjykim.

Pas kthimit të rastit në rigjykim, Gjykata Themelore në Pejë ishte përjashtuar nga ky rast dhe lënda ishte deleguar në Gjykatën Themelore në Ferizaj, me arsyetimin për të mënjanuar dyshimet ndaj sistemit të drejtësisë. Vendimi për delegimin e lëndës në Ferizaj ishte marrë nga Gjykata e Apelit.

Gjykata Themelore në Ferizaj, më 27 maj 2021, e kishte dënuar Pajazitajn me burgim të përjetshëm për vrasje të rëndë. Më pas, Apeli e ka kthyer çështjen në rigjykim.

Sipas aktakuzës së ngritur më 8 qershor 2017 nga prokurorja Valbona Disha- Haxhosaj, Naser Pajazitaj akuzohej se më 9 nëntor 2015, në bjeshkët e Strellcit, Komuna Deçan, e pikërisht në vendin e quajtur te “Kroni i Lajthisë”, i pandehuri edhe pse më parë ka qenë i dënuar për vrasje, me dashje dhe me armë dhe atë revole të tipit të panjohur në mënyrë mizore e ka privuar nga jeta viktimën D.P., nga po i njëjti fshat.

Zëvendësministri i Ministrisë së Drejtësisë (MD), Vigan Qorrolli, në një intervistë për Ekonomia Online, tha se institucionet e Kosovës çdo ditë janë duke mbledhur materiale për dokumentimin e krimeve të luftës për të paditur Serbinë për gjenocid. Por që sipas tij, padia për gjenocid nuk mund të bëhet pasi Kosova nuk është anëtare e Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë (GjND) dhe pjesë e OKB-së.

Qorrolli sa i përket parapërgatitjes se padisë për gjenocid ndaj Serbisë, tha se me themelimin e Instituti për krime të Luftës do të bëhet grumbullimi i fakteve të cilat më pastaj do të dërgojnë drejt hartimit ligjor të një padie.

Ai ka thënë se duke marr parasysh që Kosova nuk është anëtare e GjND-së dhe OKB-së është një vështirësi procedurale për ta bërë një padi të tillë, por sipas tij, përgatitjet kanë filluar dhe se ky do të jetë një synim afatmesëm.

“Së fundi është themeluar edhe Instituti për krime të Luftës dhe tashmë në ridizajnimin e tij institucional kompetenca e tyre do të jetë edhe çështja e grumbullimit të fakteve më të mëdha të cilat do të dërgojnë pastaj drejt hartimit ligjor të një padie. Ju e dini që duke qenë se Kosova nuk është anëtare e Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë palë e statuti dhe nuk është anëtare e OKB-së, është një vështirësi procedurale për ta bërë të njëjtën gjë. Por ne kemi filluar përgatitjet dhe se ky do të jetë një synim afatmesëm i parapërgatitjes së padisë në GjND. Por për momentin që nuk jemi palë e statutit të GJND-së kjo është një çështje ende e parakohshme, por sigurisht që padia, komisionet, MD, Instituti për krime luftës , zyra e kryeministrit mbledhin materiale dhe çdo ditë punohet që të bëhet dokumentim sa më i mirë i krimeve të luftës dhe kjo do të qoj një ditë sigurisht në paraqitjen e padisë në GjND”, tha ai.

Ani në këtë intervistë ka folur edhe në lidhje me hapa që ka marr MD-ja për të parandaluar rastet e dhunës në familje e dhunës në baza gjinore, për të cilën tha se me legjislacionet në fuqi dhe më ashpërsimin e dënimeve, institucionet ligj-zbatuese do të kenë më të lehtë që ta luftojnë këtë fenomen.

“Tash Instituti pas themelimit dhe konsolidimit të tij do të grumbulloj të gjitha faktet të cilat do të jenë fakte shteruese, pastaj edhe me autoritete gjyqësore dhe me autoritete politike, gjithmonë qeveri e Kosovës do të përgatis dokumentacionin. Nuk ka një rrugë të dytë në rast se përgatitet një padi për tu paraqitur në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë. Legjitimimi para GJND-së është të qenurit e statutit dhe palë e OKB-së. Duke qenë se ne nuk jemi si shtet atëherë ne duhet të presim momenti kur ajo do të ndodhë”, tha ai.

Zëvendësministri Qorrolli, tha se në muajin tetor me hyrjen në fuqi të ligjit kundër dhunës me bazë gjinore dhe dhunës në familje dhe më ashpërsimin e dënimeve të cilat i parasheh Kodi Penal dhe ligji përkatës, tani më Policia, Prokuroria dhe gjykata do të kenë shumë më të mundur që ta luftojnë këtë fenomen tragjikë.

“Ministria e Drejtësisë në kudër të kompetencave të saj ka ndërmarr gjitha veprimet dhe së fundmi në muajin tetor ka hyrë në fuqi ligji kundër dhunës me bazë gjinore dhe dhunës në familje. Kosova për herë të parë ka një ligj special i cili e rregullon institucionalisht dhe ligjërisht çështjen e dhunës me bazë gjinore dhe dhunës në familje. Tash më bashkë me kodin penal i cili e ka kriminalizuar po themi dhunën në familje. Ne me gjithë këto legjislacione i cili është në fuqi, bashkohore dhe më ashpërsimin e dënimeve të cilat i parasheh kodi penal dhe ligji përkatës të cilin e përmenda. Institucionet të cilat janë ligj zbatuese këtë rast policia, prokuroria dhe gjykatat do të kenë shumë më të mundur që ta luftojnë këtë fenomen tragjikë i cili vazhdon të ndodhë në Kosovë dhe përgjithësisht po thuajse në çdo shoqëri tjetër dhe dhuna në familje. Ne po synojmë që në kuadër të këtyre fushatave sensibilizuese ta vetëdijesojmë opinioni që dhuna me bazë gjinore, dhunë në familje nuk kanë vend në shoqërinë tonë”.

Qorrolli tha se janë duke synuar që përmes ashpërsimit të dënimeve të parandalohet dhuna, kjo pasi sipas tij, kjo mund të parandalohet vetëm atëherë kur njerëzit të jenë të vetëdijshëm që nëse e bëjnë një vepër do të kenë pasoja të rënda gjatë gjithë jetës.

“Ne e dimë që është problematike që ta çrrënjosim tërësisht për shkak se ato janë dinamika të cilat zhvillohen, qoftë brenda familjeve qoftë brenda suazave të tjera të sociologjisë tonë kulturore. Por megjithatë ne po synojmë që njerëzit të cilët qojnë dorë, qoftë ndaj grave të tyre ose e kundërta gratë ndaj burrave, përveç dënimeve që do ti marrin nga institucionet kompetente ata ose ato mos të kenë të drejtë as të marrin punë në të ardhëm dhe mos të zhvillojë jetë normale dhe të bartin pasoj legale dhe konsekuenca të jenë të ashpra dhe të parapare me ligj”.

“Për shkak se ne vetëm me këtë mundësi, me preventivën ligjore do të mundohemi ose kjo është intenca, që në bazë të preventivës ligjore dhe duke qenë njerëzit të vetëdijshëm që nëse e bëjnë një vepër do të kenë pasoja të rënda. I cili nuk është vetëm burgu, pro edhe pas daljes nga burgu, ata nuk do të mund të ri-integrohen në shoqëri po themi normalisht për shkak se duhet të bartin pasoj për atë çështje dhe vetëm kësisoj nëpërmjet ashpërsimit të dënimeve ne kemi paraparë mundësin që këta njerëz të mos ndjehen komod në jetën e tyre”, tha ai.

Ai tha se njëra nga pasojat që mund ta bartin ata që shkaktojnë dhunë është që pas vuajtjes së dënimit, me Ligjin e ri ri-integrimi i tyre do të ketë pasoj edhe me mosmundësinë e punësimit, raporton EO.

“Pasojat janë të parapara me ligj por një prej pasojave ose një prej atyre mundësive të cilën e kemi paraparë që ata të mos kandidohen për një zyre publike, të mos keni të drejtën e kandidimit nëpër zyra publike. Kandidimi nëpër zyra publike nuk nënkupton vetëm parlament edhe qeveri, por sidomos në administratën publike shtetërore pas vuajtjes të vendimit gjyqësor i cili mund të jetë alternativ ose me burg. Ne kemi paraparë që ri-integrimi i tyre të ketë edhe një pasoj të punësimit të tyre në të ardhmen sepse ideja është që ata të jenë të vetëdijshëm Në shoqëri të tilla si e jona është vërejtur se nuk është vetëm burgu zgjidhja”, tha ai.

Një person është gjetur pa shenja jete në Malishevë, njoftoi Policia e Kosovës.

Sipas njoftimit të Policisë, një person është gjetur i shtrirë para një lokali në rrugë, në fshatin Bellanicë të Malishevës, ku ekipi mjekësor ka konstatuar vdekja e viktimës.

Njësitë relevante policore kanë dal në vendin e ngjarjes dhe me vendim të prokurorit trupi i pajetë i viktimës është dërguar në Institutin e Mjekësisë Ligjore, për obduksion.

Policia e Kosovës ka ndaluar dy shtetas serb, të cilët dyshohet se kanë hyrë ilegalisht në territorin e Kosovës.

Në raportin e Policisë thuhet se të dyshuarit janë intervistuar dhe më pas janë liruar në procedurë të rregullt.

“Fsh. Koshuticë 21.12.2023 – 13:00. Njësia policore, ka ndaluar një kamionetë në të cilin ishin dy të dyshuar serb, shtetas të Serbisë, që dyshohet se kanë hyrë ilegalisht nga Serbia në territorin e Republikës së Kosovës. Të dyshuarit janë intervistuar dhe në konsultim me prokurorin, pas inicimit të rastit janë liruar në procedurë të rregullt”, thuhet në raportin e Policisë.

Më shumë se 142 mijë pacientë kanë marrë shërbime nga Klinika e Radiologjisë në QKUK për 11 muaj. Kështu ka thënë për Ekonomia Online drejtoresha e kësaj klinike, Shkëndije Nuza.

Ndërsa si çdo klinikë edhe Onkologjia ka nevojë për staf shtesë pasi ka mungesë të theksuar të mjekëve dhe infermierëve.

Në një intervistë për Ekonomia Online, drejtoresha e Radiologjisë, Shkëndije Nuza ka thënë se me funksionalizimin e Rezonancës në Prizren e Pejë, pret që të ulët ngarkesa në këtë klinikë.

Nga 142 mijë pacientët për këtë vit, Nuza ka deklaruar se nuk llogaritën pacientët nga Klinika e Onkologjisë, për të cilët kanë prioritet.

“Klinika e Radiologjisë është një prej klinikave që ka frekuencën më të madhe të numrit të pacientëve spitalor, qoftë paciente ambullantorë. Për 11 muaj kemi diku rreth 142 mijë e 595 pacientë, dhe këtu nuk hyn numri i përgjithshëm i pacientëve të muajit dhjetor që do behet në raportin vjetor që do i dorëzohet drejtorisë. Shërbimet që ofrohen në Klinikën e Radiologjisë janë duke filluar nga rentgenët që është numri më i madh i ekzaminimeve, është ultrazëri, janë dy kabinete të ultrazërit për ambulante dhe emergjencë, është kabineti për doktor biopsi dhe kabineti i ultrazërit më katër aparate të ultrazëri punon Klinika e Radiologjisë pastaj është ekzaminimet me CT, ekzaminimet me rezonancë magnetike, fluroskopia është një prej metodave tjera diagnostike që përdorët në kliniken tonë”, ka thënë Nuza.

E për të kryer një rezonancë magnetike, pacientët duhet të presin katër muaj. Por pritje nuk ka edhe për pacientët onkologjik.

“Çfarë do doja për vitin 2024 është të bëhet Klinika e Radiologjisë t’i përkushtohet sa më shumë shërbimeve që u takojnë dhe në këtë mënyrë të shpërndajmë, sepse derisa kemi spitalet që janë të pajisura me aparatet e CT-së dhe tash besoj që në vitin 2024 do kemi edhe dy rezonanca në teren një që është Peja dhe së shpejti do funksionalizohet edhe Prizreni dhe po shpresojmë që do të ulën ngarkesa e Klinikës së Radiologjisë duke pasur parasysh që jemi afër muajit të katërt, pra 4 muaj pritje për rezonance magnetike për pacientët ambulatorë ndërsa pacientët onkologjik dhe rastet që janë me diagnozë të komisionit ata shpërndahen gjatë ditëve nuk është lista e pritjeve varet nga Onkologjia sipas kërkesës së mjekut dhe raste të tjera pastaj sipas përparësisë që ka diagnoza që është e caktuar nga mjeku klinicist”, u shpreh Nuza.

Ndonëse këtë vit kanë arritur t’i marrin këtë vit edhe 10 teknikë, Nuza ka deklaruar se ende kanë nevojë për staf shtesë, e sidomos për mjekë, pasi disa e kanë lëshuar punën për sektorin privat e disa kanë dalë në pension.

“Me staf jemi mirë kemi pasur 10 teknikë që janë punësuar dhe na kanë zbutur mungesën e stafit por kemi mjek që janë pensionuar që po presim që në 2024 të zëvendësohen me staf të rijnë sepse nëse do rrisim shërbimin terciar dhe të fusim shërbime të reja në Radiologji do duhej edhe të kemi staf numër më të madh të stafit. Në vitin 2023 kemi pasur vetëm një mjek që ka shkuar në pension dhe para një viti një tjetër pra dy vite në pension, dhe një që e ka lëshuar klinikën i cili ka kaluar në sektorin privat pra jemi në minus 3 mjek që i kemi mungesë dhe shpresoj që në të ardhmen të shtohen”, u shpreh Nuza.