Author: E.R.

PËRGATITI: ARMAND HOTI 

Që nga paslufta, shumë qeveri të Kosovës deklaruan se do ta paditin Serbinë për gjenocid. Deri më tani kjo çështje ka mbetur në mes të deklaratave, derisa ekziston shqetësimi se me kalimin e kohës rrezikohet humbja e dëshmitarëve. Kurse, sipas juristëve, derisa krimet nuk janë ende mirë të dokumentuara, padia mund edhe të refuzohet.

Mbi 13 mijë njerëz u vranë, mbi 800 mijë shqiptarë të Kosovës u dëbuan nga shtëpitë e tyre. 20 mijë gra përjetuan dhunë seksuale, kurse ende nuk dihet asgjë për fatin e mbi 1600 personave, pjesa dërrmuese e të cilëve janë shqiptarë.

Por, përveç premtimeve, Kosova akoma nuk ka ushtruar padi kundër Serbisë për gjenocid ndaj popullsisë shqiptare, gjatë luftës së fundit, ndonëse u deklarua shpesh.

Deputetja e Partisë Demokratike të Kosovës, Ganimete Musliu, druan se çdo ditë që kalon, pa marrë hapa konkretë në realizimin e këtij qëllimi, është humbje për Kosovën.

Jemi shumë vonë, sepse po rrezikojmë t’i humbim dëshmitarët, dëshmitarë të masakrave, të dhunimeve, të vrasjeve të shumta që kanë ndodhur, dhe kjo në drejtësi e luan një rol shumë të rëndësishëm dhe këtu besoj që deri më tani jemi dëmtuar shumë. Ne duhet të fillojmë duke mbledhur fakte për dokumentim, ne kemi arkiva, por ende janë sipërfaqësore nuk kemi detaje.

Teksa bën thirrje për unifikim, deputetja Musliu shprehet se PDK-ja do ta përkrahë pushtetin në ushtrimin e padisë për gjenocid ndaj Serbisë.

Absolutisht, në çdo aspekt, jo vetëm timin, por edhe të PDK-së, dhe të gjithë spektrit politik, sepse duhet ta ketë. Jo vetëm kjo qeveri por secila qeveri që fillon procesin për padi duhet ta ketë përkrahjen.

Por, a ekziston ndonjë mundësi ligjore, që Kosova të ushtrojë padi të kësaj natyre kundër Serbisë?

Është e vështirë të jepet një vlerësim kategorik. Sepse goxha punë përgatitore duhet dhe sigurisht vlerësimi pra është pranueshmëria e kësaj kërkese, prandaj ka dyshime se mund të shpallet e pranueshme nëse ky është momentum i duhur.

Para Kosovës, Kroacia dhe Bosnjë e Hercegovina ushtruan padi për gjenocid kundër Serbisë. Mirëpo, Serbia nuk u shpall fajtore në asnjërin rast.

Ndërkaq, në muajin maj, kryeparlamentari Glauk Konjfufca dhe ministrja e Drejtësisë, Albulena Haxhiu, pa hyrë në detaje, përmendën se është duke u punuar në përgatitjen e padisë për gjenocid.

Brenda gjashtë muajve do të procedohen aktet nënligjore për themelimin e Institutit për Krimet e Kryera Gjatë Luftës në Kosovë. Kështu zotohet ministrja e Drejtësisë, Albulena Haxhiu, e cila edhe vetë ka mëdyshjet se kjo nismë ligjore do të dërgohet në Gjykatë Kushtetuese për interpretim.

Haxhiu ka deklaruar se shumë shpejt do të bëhet edhe përzgjedhja e drejtorit dhe stafit mbështetës i Institutit për Krimet e Kryera Gjatë Luftës në Kosovë.

Në anën tjetër, Partia Demokratike e Kosovës po sheh mundësitë që ky ligj të dërgohet në Kushtetuese, meqë konsiderojnë se është në dëm të interesit shtetëror të Kosovës periudha kohore me të cilën do të merret instituti. Edhe Fondi për të Drejtën Humanitare shpreh kritikat, meqë konsiderojnë se instituti do të mbetet një instrument në duart e qeverisë.

Ditë më parë, Kuvendi i Kosovës miratoi në lexim të dytë Ligjin për Institutin e Krimeve të Kryera Gjatë Luftës së Kosovës.

Ministrja e Drejtësisë, Albulena Haxhiu deklaron se për herë të parë Kosova po e themelon një institut që do të jetë në kuadër të Zyrës së Kryeministrit. Ajo thekson se me themelimin e këtij institucioni do të adresohen dhe dokumentohen krimet e luftës, gjenocidit dhe krimeve kundër njerëzimit.

“Sipas ligjit që është miratuar së fundmi nga Kuvendi, natyrisht nëse nuk dërgohet nga opozita në Gjykatën Kushtetuese, sepse kemi pasur kundërshtime nga PDK sa i përket të njëjtit, nëse nuk dërgohet, brenda periudhës brenda gjashtë muajsh ne do t’i procedojmë aktet nënligjore për themelimin e këtij institucioni. Dhe në këtë drejtim, brenda një kohe shumë të shkurtër do të bëhet përzgjedhja e drejtorit por edhe stafit mbështetës. Keni parasysh që është shumë e rëndësishme që personat që do të angazhohen në këtë institut, do të jenë persona të profilizuar, të marrin trajnimet e nevojshme sepse 24 vite pas luftës nuk është gjithmonë e lehtë që të adresohet secili krim që ka ndodhur në periudhën e luftës. Megjithatë, unë vlerësoj që pavarësisht që jemi vonë nuk është e pamundshme që të adresojmë dokumentimin e krimeve të luftës”, deklaron ministrja Haxhiu.

Partia Demokratike e Kosovës ka mendime të tjera në lidhje me këtë institut. Deputetja Blerta Deliu-Kodra konsideron se kjo nismë ligjore është në dëm të interesit shtetëror dhe kombëtar të Kosovës.

“Janë një mori ligjesh të cilat kanë ardhur së fundmi, fatkeqësisht kjo qeveri është një prej qeverive që më së shumti në historinë e parlamentarizmit, ose historinë e qeverive të Kosovës që kanë rënë ndesh me kushtetutën. Në varg prej tyre fatmirësisht Gjykata Kushtetuese i ka kthyer në pikën zero, një pjesë e tyre janë në pritje për të marrë përgjigje nga Gjykata Kushtetuese. Ndërkohë që për Projektligjin për Institutin për Hetimin e Krimeve të Luftës, ne jemi duke e analizuar në tërësi se si t’i qasemi dhe cila pjesë do të jetë objekt trajtimi në mënyrë që ta dimë saktësisht se në çfarë forme do ta adresojmë dhe do ta parandalojmë një ligj, i cili në fakt është në dëm të interesit shtetëror dhe kombëtar të Republikës së Kosovës”, shton ajo.

Kjo parti opozitare po ashtu konsideron se miratimi i këtij ligji në lexim të dytë, është fatkeqësi për parlamentin.

“Shqetësimi më i madh dhe kryesor ka qenë fushëveprimi, faza e trajtimit të krimeve të luftës në Kosovë. Iniciuesi në këtë rast ka propozuar që faza e fundit të jetë 31 dhjetor të vitit 2000, ndërkohë që ne e dimë që lufta në Kosovë ka përfunduar në qershor të vitit 1999. Prandaj, kjo ka qenë absolutisht e papranueshme, marrë në konsideratë pretendimet e Serbisë tash e sa vjet që ta drejtojë gishtin nga Kosova për krime të supozuara nga Serbia për fabrikimin e krimeve, propagandën, konspiracionet që Serbia tash e sa vjet i bën në drejtim të luftës së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës dhe të drejtimit të gishtit, që pretendon se ato krime janë kryer nga shqiptarët”, deklaron Deliu-Kodra.

Megjithatë, ministrja e Drejtësisë e konsideron manipulimin publik, deklaratat e tilla në lidhje me këtë çështje.

“Unë e konsideroj manipulim publik deklaratën e shefit të Grupit Parlamentar të PDK-së (Abelard Tahiri). Ai nuk e kishte marrë mundin që të vij në Kuvend që të diskutojë për këtë, ta mbështes apo jo projektligjin. Por kishte reaguar publikisht për të njëjtin, sepse pikërisht ditën kur u votua në lexim të dytë kishte një reagim të tij. Manipuloi publikisht sepse theksoi që qeveria e ka përkufizuar periudhën e luftës nga janari 1998 deri në dhjetor 2000. Kjo është e pavërtetë, ju lutem që t’i referoheni gjithnjë ligjit që është votuar në Kuvend, në lexim të dytë. Sepse ne kemi bërë një adresim të rëndësishëm, ku periudha e luftës konsiderohet janar 1998 deri më 20 qershor 1999. Dhe në anën tjetër kemi konsideruar që instituti po ashtu mund të merret edhe me krimet të cilat kanë ndodhur para luftës dhe që ndërlidhen me luftën”, thekson Haxhiu.

Përkundër mendimit se themelimi i këtij instituti është hap i mirë, drejtori i Fondit për të Drejtën Humanitare të Kosovës, Bekim Blakaj deklaron se nuk janë marrë parasysh shumë nga rekomandimet e tyre.

“Një nga kërkesat tona kryesore ka qenë që megjithatë ky institut mos të jetë nën ombrellën e institucioneve politike, por për fat të keq, ashtu mbeti. Përfundimisht do të jetë një agjenci në kuadër të Zyrës së Kryeministrit dhe kryeministri ka kompetenca të plota mbi këtë ligj dhe ato shihen më së miri në pjesën e cila merret me drejtorin ekzekutiv të agjencisë apo të Institutit për Hetimin e Krimeve të Kryera Gjatë Luftës, e emëron kryeministri drejtpërdrejt, e shkarkon apo ia zgjat mandatin bile edhe lartësinë e pagës ia përcakton kryeministri. Kjo do të thotë që instituti do të mbetet një instrument në duart e qeverisë, respektivisht të kryeministrit”, shprehet ai.

Edhe profesori i së Drejtës Penale Ndërkombëtare, Ismet Salihu konsideron se ky institut duhet të jetë i pavarur.

“Ky institut duhet të jetë i pavarur, autonom. Ky institut duhet të ketë statusin, tretmanin sikurse Instituti i Historisë, apo Albanologjik duhet të jetë larg politikës. Ky është instituti hulumtues, shkencor. Për këtë arsyeje mendoj që nuk duhet të jetë në Zyrën e Kryeministrit për shkak se mund të ketë implikime, ndikime politike për shkak se pas 1 viti, 2 vitesh ndërrohet kryeministri dhe bën ndonjë politikë tjetër aty, kështu që ky duhet të jetë autonom”, thotë Salihu.

Sipas tij, duhet të punohet në ritëm më të shpejt, meqë ka kaluar kohë e gjatë nga përfundimi i luftës në Kosovë.

“Ky institut duhet sa më shpejt t’i rekrutojë, t’i pranojë, të angazhojë njerëz të devotshëm, njerëz të cilët e kanë edhe përkushtim edhe emocional por edhe njerëzor e human që t’i hulumtojnë krimet e luftës që kanë ndodhur nga forcat serbe, për shkak se duke përfshirë edhe Bosnjë Hercegovinën, krimet që janë kryer në Kosovë nga forcat serbe gjatë vitit ‘98-‘99 janë krimet më të rënda që kanë ndodhur në Evropë pas Luftës së Dytë Botërore. Janë masovike, rreth 93 masakra janë kryer, rreth 12 mijë popullatë civile janë masakruar, shkatërrimet e pasurisë janë me vlerë miliardë. Të gjitha këto duhet të hulumtohen, evidentohen, të shkruhen, të botohen në gjuhën shqipe, gjuhën angleze dhe pjesë-pjesë edhe në gjuhën e këtyre që kanë kryer këto krime, në gjuhën serbe, në libra por edhe në formë digjitale”, deklaron ai.

Gjatë draftimit të këtij projektligji, Bekim Blakaj shton se ndryshimet kryesore janë bërë për fushëveprimin e institutit. Në draftet e para, kjo çështje ka qenë e paraparë qartë që do t’i hetojë krimet të cilat kanë ndodhur mes datës 1 janar 1998 dhe 20 qershor 1999. Ndërsa, tani neni 2 që rregullon fushëveprimin është ndryshuar duke e vendosur edhe një paragraf të ri në këtë nen, ku thuhet se instituti mund të hetojë edhe krimet e luftës pas kësaj periudhe, por jo më shumë se sa deri më 31 dhjetor 2000.

Instituti për Hetimin e Krimeve të Kryera Gjatë Luftës është agjenci e përhershme dhe do të funksionojë për një periudhë të gjatë.

Sot bëhen 13 vjet që kur Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë në Hagë ka shpallur vendimin këshillëdhënës, sipas të cilit deklarata e shpalljes së pavarësisë së Kosovës nuk ka shkelur të drejtën ndërkombëtare.

Presidentja e vendit, Vjosa Osmani ka shkruar se 13 vjet më pare u konfirmuar se Kosova nuk ka shkelur ligjin ndërkombëtar.

“13 vjet më vonë, ky opinion historik mbetet një thirrje për vendet që nuk e kanë bërë ende një gjë të tillë, të bashkohen me demokracitë në mbarë botën dhe të njohin realitetin e pakthyeshëm të Republikës sonë sovrane”, ka shkruar ajo në Twitter.

 

13 y ago @CIJ_ICJ confirmed that ‘s decl. of independence did not violate int’l law.

13 y later, this landmark opinion remains a call for countries who have not yet done so, to join democracies across the world & recognize the irreversible reality of our sovereign Republic. pic.twitter.com/n0RxRL48LL

— Vjosa Osmani (@VjosaOsmaniPRKS) July 22, 2023

Nënkryetari i Lidhjes Demokratike të Kosovës, Lutfi Haziri, thotë se janë të gatshëm për zgjedhje të reja. Haziri, në një intervistë për KosovaPress kërkon nga kryeministri Albin Kurti të jap dorëheqje, pasi i sheh si vështirë të realizueshme mocionin e mosbesimit ndaj qeverisë apo dhe shpërbërjen e Kuvendit. Sipas tij, pas zhvillimeve të fundit në vend dhe sanksioneve ndërkombëtare, Kurti ka humbur legjitimitetin, prandaj zgjedhjet janë një opsion serioz, siç thotë ai, për rikthimin e normalitetit në Kosovë.

Krahas kësaj, i dyti i LDK-së akuzon Kurtin se ka agjendë të fshehur në raport me dialogun me Serbinë. Derisa flet për KosovaPress edhe për mundësitë që LDK-ja të dalë me një draft për Asociacionin e komunave me shumicë serbe dhe zgjedhjet e brendshme në LDK.

Haziri nënvizon se LDK është e gatshme qysh nesër të shkojë në zgjedhje të përgjithshme të parakohshme, por kërkon një konsensus më të gjerë parlamentar, përfshirë edhe mazhorancën.

“Zgjedhjet janë një opsion dhe opozita është gjithmonë e gatshme. LDK-ja si një prej partive kryesore opozitare nesër është e gatshme me hy në proces zgjedhor. Ne nuk presim gjë tjetër gjatë kohës kur je në opozitë veç me shty agjendën zgjedhore. Por ajo kërkon një konsensus më të gjerë që përfshinë edhe shumicën parlamentare. Iniciativa për mocion mosbesimi është e shkurtë dhe pamjaftueshme. Shpërbërja e Kuvendit po ashtu, pa pjesëmarrjen e shumicës parlamentare nuk mund të ndodh, ku mund të themi edhe kryeministri del me fytyrë nëse është ky qëllim dhe deputetët e rrëzojnë vetveten. Por ec e gjeji ata deputetë që janë të gatshëm të shpërbëjnë mandatin e vet. Kjo ka ndodhur një herë në Kosovë, ku zotëri Thaçi në koalicion me AKR-në e kanë shpërbërë Kuvendin dhe kanë çuar vendin në zgjedhje. Më e mira dhe më e drejta edhe me popullin është dorëheqja, e cila shkakton zgjedhje të jashtëzakonshme në Kosovë”, thotë Haziri.

Përkitazi me këtë, Haziri thotë se po ofrojnë opsion ndryshe për qytetarët, këtë sipas tij e kanë dëshmuar edhe në iniciativën e tyre të takimeve “Rruga e re”.

Në anën tjetër, Haziri shprehet i tronditur me incidentin e javës së kaluar në Kuvend, ku thotë se zyrtarët e lartë qeveritarë kanë prekur në sovranitet, duke u grushtuar me deputetët e PDK-së.

“Zotëri Kurti e ka humbur legjitimitetin përkundër numrave në Kuvend. Incidenti i fundit në Kuvend, ku zyrtarë të lartë të qeverisë prekin në sovranitet, pasi deputeti e ka një emër të përveçëm, por ai është përfaqësues qytetar. Salla e Kuvendit të Republikës përfaqëson sovranitet. Qeveria me ra në nivele të tilla të grushtohet me opozitën, këtë rast me PDK-në është tregues i qartë se është një lloj panike dhe frike politike brenda tyre. Ata dëshirojnë të mbulojnë me skandale të tilla, që erdh si pasojë e daljes në publik të një incizimeve që kanë ndodhur”, deklaron Haziri.

Duke folur për dialogun Kosovë-Serbi, Haziri akuzon kryeministrin Albin Kurti se ka agjendë të fshehur në këtë proces, duke përjashtuar opozitën, shoqërinë civile dhe kategoritë e tjera shoqërore.

Sipas tij, agjendat e fshehura janë të rrezikshme, prodhojnë rezultatet të papritura dhe të padëshiruara.

“Kjo qeveri ka agjendë të fshehur. Asnjë qeveri në raport me dialogun nuk ka ndodhur me pas agjendë të fshehur. Çka është kjo agjenda e fshehur? Ne e dimë cilat janë parimet e negociatave, formati dhe agjenda e negociatave. Kjo nuk është e re, tash e tridhjetë vjet shqiptarët e Kosovës kanë vendosur se me Serbinë negociojnë me ndërmjetësim ndërkombëtar, garancinë të ShBA-së dhe vend neutral. Parimi i negociatave është rikthyer ai i vitit 2013, i cili nënkupton se çdo marrëveshje ka një lloj ambiguiteti konstruktiv. Tash lëvizet prej Brukselit që ka qenë qendra kryesore e negociatave, ka takime në Bratislavë, Ohër dhe Kretë… Ka pasur një agjendë të fshehur që e dinë veç kryeministri dhe dikush rreth tij dhe askush tjetër. Opozita është e përjashtuar, shoqëria civile është e përjashtuar, hiç katër këshilltarë që i paguan qeveria norvegjeze. Nuk e di çfarë roli kanë por ata janë të angazhuar. Komiteti i biznesit, akademikëve janë të përjashtuar nga kjo pjesëmarrje. Pse duhet me pas një qeveri një agjendë e cila është për ta. Agjendat e fshehura janë të rrezikshme, pasi prodhojnë rezultat të papritur dhe të padëshiruar”, thekson ai.

Nënkryetari i LDK-së, shton se kriza aktuale në veri është edhe tek hezitimi i kryeministrit Kurti të hartojë statutin e Asociacionit.

Ai është kritik ndaj Kurtit për qasjen e tij në raport me aleatët ndërkombëtarë, pasi përkundër dakoordimit në Bratislavë për depërshkallëzim të situatës në veri ende s’ka largim të masave ndëshkuese ndaj Kosovës që janë vendosur nga BE-ja.

Ndërkaq, Haziri, nënvizon se LDK-ja nuk do të propozojë asnjë draft-statut për Asociacionin e komunave me shumicë serbe derisa është në opozitë.

“Tash s’ka implementim andaj ngërçi është aty. Elefanti në dhomë është statuti i Asociacionit. Gjithçka po bëhet me i ikë draftimit të këtij dokumenti, në anën tjetër partnerët tanë presin, asgjë tjetër dhe më pak se një dokument që paraqet vizioni e qeverisë në lidhje me organizimin dhe kompetencat e komunave me shumicë serbe në Kosovë…Vetëm kur jemi ne në qeveri dhe përgjegjësi shtetërore, përndryshe LDK-ja s’ka asnjë lloj obligim kur është në opozitë me draftu akte që i takojnë qeverisë. Me kushtetutë qeveria është organi i vetëm ekzekutiv t’i zbatojë detyrat, përfshirë edhe marrëveshjet ndërkombëtare”, thotë nënkryetari i LDK-së.

Haziri për KosovaPress flet edhe për procesin zgjedhor në LDK, ku në shtator pritet të zgjidhet kryetari dhe strukturat e reja.

Ai e bën të qartë se kësaj radhe s’do të kandidojë për të qenë kryetar i LDK-së, ndërkohë thotë se kandidati i vetëm pritet të jetë kryetari aktual, Lumir Abdixhiku.

“Para dy vjetëve unë jam dal kandidat kur LDK-ja i ka pasur ditë më të vështira të saj politike dhe kam përcaktuar rolin tim. Tash këto dy vjet ne kemi arritur të përballojmë situatën të rikthejmë politikisht shumëçka. Unë nuk kam shpreh asnjë lloj interesimi që të kem një tjetër rol në LDK, përpos këtij që e kam tash. Jam konfirmuar edhe për një mandat në strukturat e LDK-së në Gjilan, që e kam shumë për zemër. Procesi zgjedhor në fund të shtatorit determinon çfarë statusi do të na jep kuvendi i ardhshëm. Por për momentin është vetëm zotëri Lumir Abdixhiku kandidat i LDK-së për kryetar. A mundet të del dikush, mundet, pasi LDK-ja pas mbyllet cikli zgjedhor në degë fillon me u shfaq interesimi”, përfundon Haziri.

Kolona kilometrike vërehen mëngjesin e sotëm në vendkalimin kufitarë Qafë Thanë. Qytetarët e Maqedonisë së Veriut në temperatura presin rreth dy orë në kolonë për të kaluar kufirin.

Nga ana e Maqedonisë së Veriut po punohet me ritme shumë të ngadalta. Qytetarët janë të revoltuar, ka shumë nga ata që udhëtojnë drejt Shqipërisë vetem për ta kaluar ditën, ndërsa ka edhe dasmor, ndërkohë ju duhet të presin me orë të tëra për ta kaluar kufirin.

Sipas burimeve nga terreni, kolonat janë shkaktuar për shkak se nuk punon sistemi dhe policia i regjistron të dhënat me dorë.

Ndërkohë, situata paraqitet ndryshe nga ana e Shqipërisë Përderisa nga ana e RMV udhëtarët presin rreth 2 orë për të kaluar kufirin në Shqipëri nuk ka radhë pritjeje dhe kufiri kalohet për më pak se 5 minuta.

Emisari i BE-së, Miroslav Lajçak, ka folur për procesin e dialogut Kosovë-Serbi, me të cilin është i ngarkuar.

Ai nxori detaje për takimet që mbahen në Bruksel mes kryeministrit Albin Kurti dhe presidentit serb Aleksandar Vuçiq.

Lajçak tha se takimin e parë dy udhëheqësit e kishin të vështirë, por se më pas u mësuan të komunikojnë duke e dëgjuar njëri-tjetrin.

“Si Kurti, ashtu edhe Vuçiq e dinë se për çfarëdo që të bien dakord, qytetarët do ta shohin me kujdes. Për shkak të këtij presioni, u desh kohë për të zhvilluar një marrëdhënie pune. Mbaj mend që takimi i parë në 2021 nuk ishte i lehtë. Më pas ata mësuan të dëgjojnë njëri-tjetrin dhe të mos pajtohen me respekt, në vend që të ofendojnë”, tha Lajçak për gazetën austriake “Kurier”.

I pyetur për kritikat se është i njëanshëm në dialog, ai përgjigjet se prioriteti i tij është paanshmëria.

“Marrëdhëniet midis BE-së dhe Serbisë janë komplekse, siç janë marrëdhëniet midis BE-së dhe Kosovës. Puna e paanshme është prioriteti im,” tha Lajçak.

Lajçak u pyet gjithashtu edhe për qëndrimin e pesë shtetet anëtare të BE-së që vazhdojnë të mos e njohin pavarësinë e Kosovës. Ai u përgjigj se këto shtete janë duke e përcjellë me vëmendje epilogun e dialogut ndërmjet Kosovës dhe Serbisë.

“Sido që të jetë rezultati, ai do t’i prekë ata. Por të gjithë duan normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë dhe mbështesin marrëveshjen e marsit”.

Komuna e Prishtinës së shpejti pritet të fillojë së zbatuari në praktikë idenë e adoptimit për qentë endacakë me subvencionim. Aktualisht, ky institucion ka pranuar mbi 30 kërkesa për adoptim, ndërsa synojnë që të rrisin sigurinë publike. Fondacioni për të Drejtat e Kafshëve kërkon që përzgjedhja e atyre që do të adoptojnë qentë të merret seriozisht pasi disa mund ta bëjnë vetëm për përfitime financiare.

Çdo person që adopton një qen endacak do të përfitojë 50 euro në muaj, mbështetje kjo nga Komuna e Prishtinës. Një person nuk mund të adoptojë më shumë se pesë.

Drejtori për Siguri Publike dhe Emergjenca në Komunën e Prishtinës, Lulzim Fushtica deklaroi për KosovaPress se problemi me qentë endacakë është i trashëguar dhe aktualisht shqetësimi numër 1 për kryeqytetasit.

Fushtica tha se plani për adoptim ka ngjallur interes, ndërsa tha se kontrata sqaron në detaje jo vetëm përfitimet por edhe obligimet që rrjedhin. Sipas tij, në rast se kafsha keqtrajtohet dënimet do të variojnë nga 1 deri në 3 mijë euro.

“Prej ditës kur kemi filluar, kur është lansuar kjo ide kemi marrë shumë kërkesa të qytetarëve, kemi bërë një listë të pritjes ku qytetarët vijnë dhe lajmërohen dhe shprehin interesim që të fillojnë procesin e adoptimit, mbi 30 kërkesa të qytetarëve që të fillojnë procesin e adaptimit… Kjo është një diçka e re që ndodhë për herë të parë jo vetëm në Kosovë por edhe në regjion, aty kemi parë edhe obligimet që ka adoptuesi dhe kryeqyteti, parashihen përveç beneficioneve që në këtë rast është subvencionimi nga 50 euro në muaj dhe trajtimi i qenve në qendrën tonë pa pagesë, por parashihen edhe dënime në rast që adoptuesi nuk sillet mirë me kafshën apo e shkel kontratën dhe dënimet do të jene prej 1 mijë deri 3 mijë euro”, tha Fushtica.

Sipas Fushticës, e gjithë kjo është pjesë e planit për një Prishtinë më të sigurt, pasi sulmet nga qentë endacakë janë rritur në 6-mujorin e parë të këtij viti.

“Ne në plan të parë e kem sigurinë e kryeqytetit, nga të dhënat që i kemi nga QKMF-së ne vetëm për 6 muaj kemi 262 raste të sulmeve të qenve ndaj qytetarëve, është rritje enorme nga viti i kaluar, përveç aspektit të sigurisë publike kemi të bëjmë edhe me aspektin e shëndetit publik, lëvizjes së lirë të qytetarëve dhe trajtimit human të qenve”, tha Fushtica.

Fondacioni për të Drejtat e Kafshëve është skeptik në lidhje me këtë ide të Komunës së Prishtinës. Elza Ramadani tha se në Kosovë ka mungesë të kulturës së adoptimit të kafshëve, prandaj si rrjedhojë kemi edhe kafshë që lihen rrugëve.

Ramadani theksoi nevojën që përzgjedhja e atyre që do të adoptojnë të bëhet me kujdes, ndërsa kërkoi nga vetë qytetarët që të jenë të sigurtë para se të vendosin të marrin një qen.

“Para se të adoptohet një qen duhet të kenë kohë, të jenë të sigurt që mund të mbajnë qenin për 10-15 vite aq sa jeton qeni dhe që të kenë mundësi financiare që të dërgojnë të veterinari dhe të merren me kafshën çdo ditë, se nuk është objekt që lihet i lidhur mbas shtëpisë, por është një krijesë që ka nevojë për përkujdesje dhe dashuri dhe po shpresojmë që personat që me të vërtetë janë seriozë në këtë aspekt dhe kanë me marrë kafshë dhe mos merrni kafshë nëse nuk mund t’i mbani, nëse mendoni me i braktisë, sepse vetëm po shkaktoni probleme që po i pëson edhe vet kafsha”, tha Ramadani.

Qytetarët në Prishtinë të pyetur nga KosovaPress u shprehën se e përkrahin vendimin për subvencionimin nga komuna për ata që adoptojnë qentë.

“Nëse zbatohet me përpikëri edhe qytetarët kur të marrin t’i mbajnë me kujdes e jo t’i lëshojnë prape me u mbush qyteti prapë pa kontroll mos me pas nga me ik prej tyre, prandaj besoj që ai që e keqpërdor duhet të pësojë sanksionet meritore ligjore pasi rrezikon jetën e qytetarëve. Shqiptarët kanë pasur gjithmonë kulturë mirëpo tash kohët e fundit se shoh kulturë me u mbush sheshi ku shëtitin qytetarët dhe lokalet dhe shkollat të rrezikohen fëmijët kemi shumë raste konkrete po edhe të rritur prandaj është vendim me vend të gjendet forma për t’i eliminuar këta edhe qyteti me qenë i lirë. Ata d.m.th. duhet në strehimore po kush e merr qytetari ai d.m.th. le të kujdeset në mënyrë të ndërgjegjshme mos t’i keqpërdor”, tha Vesel Veseli, qytetar nga Prishtina.

“Popullata duhet të vetëdijesohet për punën e qenve, me dashtë së pari ta dijë vlerën e qenit, nuk është i rrugëve, e vetmja kafshë që dhuron dashuri kush e kupton, kush nuk e kupton, pula e bën një ve, e ki përfitimin mishin, te qeni nuk dhuron asgjë vetëm dashuri prandaj është e qëlluar”, shtoi Rizvan Avdiu, një tjetër qytetar.