Author: E.R.

PËRGATITI: KRENARE MULLIQI

Prindërit të cilët kanë fëmijë nën moshën 6 vjeçare, nuk po mund të aplikojnë për subvencionim për tekstet shkollore në platformën e-Kosova. Kjo pasi që për t’i marrë parat mosha e fëmijës sipas njoftimit duhet të jetë mes 6 dhe 11 vjet. Nga Këshilli i Prindërve thonë se prindërit janë në telashe pasi një numër i konsiderueshëm prej tyre që fëmijët i dërgojnë në shkollë ende pa i mbushur 6 vjet.

Aplikimi për subvencionimin e teksteve shkollore po del të mos jetë i lehtë për prindërit. Sipas njoftimit në e platformën e-Kosova për t’i marrë parat mosha e fëmijeve duhet të jetë në mes 6 dhe 11 vjeçare.

Por, prindërit e fëmijëve të cilët ende nuk i kanë mbushur 6 vjet e që klasën e parë do ta fillojnë këtë shtator nuk mund të aplikojnë.

Madje ata as nuk kanë ndonjë informatë se kur do të rregullohet çështja ani pse kanë komunikuar me Ministrinë e Arsimit.

Edhe pse rreth kësaj çështje Ministria e Arsimit nuk ka dalë me ndonjë njoftim zyrtar, deri më tani i vetmi opsion për prindërit është emaili [email protected]

Të gjitha pyetjet e pranuara nëpërmes këtij emaili më pas shqyrtohen.

Sidoqoftë në gjithë rrëmujën në mes të MASHTI-t dhe prindërve punën më të lehtë e kanë librashitësit, që thonë se librat janë në dispozicion nga e hëna.

Për herë të parë pas 15 vjetësh Ministria e Arsimit njoftoi se tekstet shkollore këtë herë duhet të blihen nga vet prindërit të cilët do të subvencionohen.

PËRGATITI: BENITA ZENELI 

Sipas një studimi nga ueb-faqja, SchengenVisaInfo.com, më shumë se 60 për qind e të rinjve kosovarë megjithatë nuk do të donin të imigronin në shtetet e Bashkimit Evropian. Por, janë pothuajse 40 për qind prej tyre që kanë plane për t’u larguar një ditë nga Kosova. Për synimin e të rinjve që të largohen nga Kosova, partia më e madhe opozitare akuzoi Qeverinë.

Jetesë më të mirë, paga më të larta e më shumë mundësi pune janë disa prej arsyeve kryesore të kosovarëve që do të donin të largoheshin nga vendi.

Një gjë të tillë u deklaruan se do ta bënin 37.7% e të rinjve kosovarë të moshës nga 25 deri 34 vjeçare.

Sipas studimit të fundit të ueb-faqes SchengenVisaInfo, 18.4 për qind e të anketuarve që planifikojnë të largohen nga Kosova pas liberalizimit të vizave marrin më pak se 300 euro në muaj apo 300 deri në 500 euro në muaj.

Ndërkohë sipas anketës do të ishin të gatshëm të largoheshin nga puna e tyre aktuale nëse do t’u ofrohej një mundësi më e mirë punësimi në BE, 78.7 për qind derisa 21.3 për qind kanë deklaruar se do të refuzonin.

E për synimin e të rinjve që të largohen nga Kosova, Partia Demokratike e Kosovës të rinjtë e së cilës së fundi organizuan edhe një protestë për këtë arsyeje, vazhdon ta fajësojë qeverinë Kurti.

Derisa qytetarët kosovarë do të mund të udhëtojnë pa viza në zonën Shengen për 90 ditë duke filluar nga 1 janari 2024, Kosova vitin e kaluar është renditur në vendin e 18-të sa i përket numrit më të lartë të aplikimeve për viza.

Në vitin 2022 janë regjistruar 121 mijë e 972 aplikantë për viza derisa në vitin 2021 ishin 44 mijë e 666 aplikime.

PËRGATITI: NORA LUTA

Drafti i parë i opinionit të Komisionit të Venecias rreth projektligjit për Këshillin Prokurorial do t’i shkojë në zyrë Ministrisë së Drejtësisë gjatë muajit shtator, ndërsa në tetor ai final pritet të diskutohet në seancën plenare të Komisionit. Derisa Ministrja e Drejtësisë Albulena Haxhiu pret opinion pozitiv, njohës të fushës mendojnë se dërgimi i ligjit në komisionin e Vencias ka qenë domosdoshmëri.

Ministria e Drejtësisë do ta pranojë draftin e opinionit të Komisionit të Venecias rreth ligjit për Këshillin Prokurorial gjatë muajit shtator.

Udhëheqësja e këtij dikasteri Albulena Haxhiu thotë se presin përgjigjeje pozitive, teksa flet për dilemat që i ka pasur për dërgimin e dokumentit në këtë komision, pasi sipas saj Gjykata Kushtetuese nuk po i zbaton rekomandimet e tij.

Megjithatë Haxhiu pritet të jetë e pranishme në seancën plenare të Komisionit të Venecias, që do të mbahet në tetor të këtij viti.

Por monitorues të këtij procesi thonë se nuk mund të tërhiqet një paralele mes Komisionit të Venecias, dhe Gjykatës Kushtetuese.

Sipas Institutit të Kosovës për Drejtësi për reformat që synon Ministria në sistemin prokurorial, dërgimi i ligjit në Komisionin e Venecias ka qenë domosdoshmëri.

Ligjin e miratuar për KPK-në e kishte shpallur të pavlefshëm Gjykata Kushtetuese, duke gjetur vërejtje edhe në balancimin e anëtarëve prokurorë dhe joprokurorë.

Mirëpo Qeveria miratoi projektligjin e ri gjatë muajit korrik, sipas të cilit përveç anëtarëve aktualë të Këshillit, deri në vitin 2026, KPK-së, do t’i shtohen edhe 8 anëtarë joprokurorë, të cilët do të zgjidhen nga Kuvendi me shumicë të thjeshtë votash.

PËRGATITI: ARTON HAMITI

Me ftesë të presidentit të Shqipërisë, Bajram Begajt, presidentja Vjosa Osmani me 4-5 shtator, pritet të qëndrojë në Tiranë. Teksa vizita po konsiderohet e rëndësisë se veçantë, opinionistë nga kryeqendra shqiptare nuk besojnë se do të ndikojë në raportet e tensionuara të dy kryeministrave, Edi Rama e Albin Kurti.

Kryeministrat e Kosovës dhe Shqipërisë, kohëve të fundit, refuzuan ta takojnë njeri-tjetrin. Teksa, Edi Rama anuloi mbledhjen e përbashkët, Albin Kurti nuk e priti kryeministrin shqiptar në zyrë.

Megjithatë, rrugën e tyre nuk po e ndjek edhe niveli tjetër i lartë politik në Prishtinë e Tiranë. Me ftesë të homologut shqiptar, presidentja Vjosa Osmani me 4 dhe 5 shtator do ta vizitojë Shqipërinë.

Ndonëse nuk u zbardhen detaje, televizioni mëson se Vjosa Osmani do të pritet nga Bajram Begaj me ceremoni shtetërore. Për opinionistë nga Tirana, kjo vizitë ka rëndësi të posaçme.

Sidoqoftë, roli i dy presidentëve vlerësohet të jetë ceremonial, pa ndonjë ndikim të madh në raportet Kurti-Rama.

Në anën tjetër, disa nga marrëveshjet e nënshkruara në distancë mes Kosovës dhe Shqipërisë ende nuk kanë filluar të zbatohen.

“Për shkak të nënshkrimit në distancë, meqë mbledhja fizike nuk u mbajtë, gjatë muajit të kaluar janë ndjekur procedurat e komunikimit përmes kanaleve diplomatike, çka fatkeqësisht ka vonuar edhe fillimin zbatimit të tyre. Ju informojmë se 10 nga marrëveshjet e nënshkruara hyjnë në fuqi pas nënshkrimit, ndërsa 3 marrëveshje do të hyjnë ne fuqi pas përfundimit të procedurave te miratimit ose ratifikimit.”

Edhe pse nuk po takohen në Prishtinë e Tiranë, kryeministrat Kurti e Rama, do të jenë në një forum në Slloveni, që është planifikuar të mbahet në fund të gushtit.

Në Serbi janë afro 16 varreza masive, pesë prej të cilave të konfirmuara, ka thënë, Kushtrim Gara, nga Komisioni Qeveritar për të Pagjeturit.

Gara tha se kanë bërë kërkesë zyrtare për fillimin e gërmimeve te pala serbe, përkatësisht në lokacionet e reja por që nuk kanë marrë përgjigje.

“Nga të dhënat zyrtare të tyre që kanë qenë publike është potencuar fakti se janë diku deri 16 varreza masive, pesë të konfirmuar deri më tani. Janë adresuar në formën e kërkesave zyrtaret për palën serbe për të filluar gërmimet në këto lokacione, apo për të caktuar datat për të vazhduar në lokacionet e pa përfunduara. Përkundër faktit që pesë varreza masive, përfshirë Batanicën, Petrovosellen, Beruzha, së fundmi Rashka do me thanë në lokacionet Rudnicës dhe Kizhevak, lokacionet si Batanica dhe Petrovosello mbesin lokacione të pa përfunduara për ne”.

“Ka edhe një sërë lokacionesh ku për momentin nuk mund t’i bëjë publike, por mund t’i konfirmojë që janë të adresuar në formën e kërkesave zyrtarëve për palën serbe”, tha Gara.

Për të vazhduar gërmimet, Gara thotë se duhet koordinim i plotë me partnerët ndërkombëtarë në mënyrë që t’i bëhet presion Serbisë që të fillohet me punë.

Ai pohon se në këtë drejtim do të ndihmonin shumë edhe të dhënat nga arkivat e ish-Ministrisë së Mbrojtjes të ish-ushtrisë Jugosllave dhe arkivat e Ministrisë së Brendshme të ish-policisë serbe për periudhën e luftës, por edhe presioni ndërkombëtar ndaj Serbisë.

Rritje të ngadalësuar ekonomike Kosova do të ketë edhe në vitin 2023. Norma e kësaj rritjeje për këtë vit, sipas ekspertëve të ekonomisë pritet të jetë mes 3 dhe 4 për qind.

Kjo rritje ekonomike po cilësohet si e pamjaftueshme për zhvillim të qëndrueshëm ekonomik dhe për uljen e papunësisë. Madje vlerësohet se nëse ky trend vazhdon kështu, edhe niveli i migrimit do të rritet.

Drejtoresha ekzekutive e Dhomës së Tregtisë dhe Industrisë së Kosovës (DhTIK), Zana Beqiri thotë se vendi ka shënuar ngecje ekonomike këtë vit.

Beqiri thekson se pavarësisht që Kosova ka mundësi shumë të mira të zhvillohet ekonomikisht, shton se qeveria nuk është ka seriozitet për punë në këtë drejtim.

“Mundësitë janë shumë të mira, Kosova i ka mundësitë shumë të mira, ka kompani mjaftë serioze, ka investitor dhe bashkë atdhetar që duan të investojnë, mirëpo këtu vihet në pikëpyetje sa është e interesuar qeveria që të investojë bashkë me qytetarët e vet. Sepse, investitori më serioz që është qeveria, ka ngecur me investime, po mburret me mungesë të projekteve dhe me mungesë të borxhit publik”, thotë Beqiri.

Kryetari i Odës Ekonomike të Kosovës, Lulëzim Rafuna thekson për KosovaPress, se parashikimet për rritje ekonomike këtë vit janë 3.5 deri 3.7 për qind.

Këto parashikime, sipas tij janë edhe nga institucionet financiare ndërkombëtare.

“Parashikimet tona sillen me ato që i kanë dhënë FMN-ja dhe Banka Botërore që në këtë vit rritja ekonomike do të sillet 3 deri 3.7 për qind, ashtu siç është duke shkuar trendi ekonomike sot derisa po flasim”, thekson Rafuna.

Ndërkaq, profesori i ekonomisë, Florin Aliu ka akuzuar qeverinë për mungesë të reformave të mirëfillta në vend. Sipas tij, rritja ekonomike në vend do duhej të ishte së paku dyfishi i asaj që është theksuar në raportin e Bankës Qendrore të Kosovës për një normë deri 4 për qind.

Aliu derisa thotë se qeveria ka ngecur në zhvillimin ekonomik. Teksa shton se nëse qeveria nuk gjen mekanizma për të zhvendosur rritjen ekonomike, parametrat e tjerë janë krejtësisht të parëndësishëm.

“Neve na nevojitet një rritje ekonomike për rreth 8 për qind, e cila mund të zvogëlojë këtë nivel të papunësisë, sepse potenciali ekziston. Në mesin e të rinjve, papunësia është edhe më e lartë, kjo tregon edhe fakti emigrimit kaq i madh i njerëzve, e cila kryesisht po ndodh për arsyeje ekonomike, pra janë të ardhurat e ulta. Ne duhet të gjejmë mekzanizma si të zhvendosim rritjen ekonomike, nëse këtë nuk arrijmë, atëherë parametrat tjerë janë të parëndësishme, sepse nëse kemi rritje ekonomike më të madhe, është buxheti më i madh, ka investime më shumë në çdo sektor”, thotë Aliu.

Derisa ka kërkuar nga qeveria të krijojë reforma të mirëfillta, ai thotë se nëse ky trend vazhdon kështu, edhe niveli i migrimit do të rritet.

“Kjo qeveri shumë pak është identifikuar për reforma, ose hiç, nuk mbaj mend ndonjë reformë serioze, e cila do të bënte një shpresë që potencialin e zhvillimit do e zhvendoste në një nivel më të lartë, e të mos diskutohen sanksionet nga BE-ja, ne varemi shumë edhe nga fondet…Në qoftë se ekonomia përkon më mirë, atëherë gjithë parametrat tjerë rregullohen, edhe migrimi fillon të ndalet, edhe krimi siç është paraqitur tash fillon të ulet, sepse njerëzit e punësuar kanë më pak kohë të merren me probleme. Prandaj, gjithmonë fokusi duhet të jetë ekonomia, reforma…Nëse ne vazhdojmë me këtë nivel të migrimit, atëherë rrezikojmë edhe qëndrueshmërinë ekonomike, por edhe rrezikojmë njerëzit e tjerë në Kosovë, migrantë”, shton mes tjerash Aliu.

Në vitin e kaluar vendi pati normën e Bruto Prodhimit Vendor (BPV) rreth 3 për qind.