Author: ATVLive

Qytetarëve të Kosovës u duhet të shpenzojnë qindra, mijëra e ndonjëherë edhe miliona euro për të kryer transplantimin e organeve jashtë vendit. Kjo për shkak se vendi ynë është ndër të vetmit në rajon, që nuk e kryen këtë shërbim mjekësor.

Në vendin tonë nuk është arritur asnjëherë që të miratohet ligji për transplantimin e organeve. Derisa nevoja për miratimin e këtij ligji po konsiderohet të jetë e domosdoshme.

Deputeti i Partisë Demokratike të Kosovës, anëtar në komisionin për Shëndetësi, Bekim Haxhiu thotë se ky ligj është jashtëzakonisht i domosdoshëm. Për KosovaPress Haxhiu thekson se si pasojë e mungesës së këtij ligji, shumë pacientë shpenzojnë për t’u trajtuar jashtë vendit.

“Është jashtëzakonisht i domosdoshëm, ka nevojë Kosova për ligjin për transplantimin e organeve. Në mandatin e kaluar kemi iniciuar si komision parlamentar për shëndetësi draftimin e këtij projektligji. Për fat keq në ditën kur ne ishim në mbledhje të komisionit për ta shtyrë përpara këtë projektligj, ka shkuar vendi në zgjedhje dhe ajo çështje ka mbetur për legjislaturën e ardhshme. Draftligji është i gatshëm, është në pjesën e dokumentacionit të administratës së komisionit parlamentar për shëndetësi. Kjo qeveri nuk e ka përgatitur një projektligj të ri për transplantimin e organeve. Në agjendë legjislative të viti 2021 ishte e planifikuar që të vije në kuvend. Pastaj në të gjitha agjendat legjislative të qeverisë Kurti është larguar dhe nuk është sjellë në kuvend. Disa herë kam kërkuar në komisionin parlamentar për shëndetësi që ta inciojmë si komision parlamentar për shëndetësi, mirëpo nuk po ka një mbështetje nga ana e shumicës parlamentare të Vetëvendosjes…Nevoja është shumë e madhe, ka shumë pacientë që edhe shpenzojnë edhe vuajnë në mungesë të këtij ligji”,

Deputeti i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës, Shemsedin Dreshaj thotë se mungesa e këtij ligji është vetëm një segment i vogël i problematikës së madhe të shëndetësisë në Kosovë.

Dreshaj thotë për KosovaPress, potencon se qeveria aktuale shtynë përpara vetëm proceset që atyre u interesojnë.

“Çdo ligj i cili e rregullon një situatë të caktuar, një problematikë të caktuar brenda vendit, është i domosdoshëm për vendin. Mendoj, se ky ligj për kundër mangësie që i ka është mirë që të debatohet, të përmbyllet, dhe të aprovohet…Ne kemi pasur ligje edhe më të rëndësishme të cilat deri më sot nuk kanë ardhur. Pra, kanë qenë në agjendën legjislative dhe nuk kanë ardhur deri tek neve. Kjo legjislaturë shtyn përpara vetëm procese që këtyre ju interesojnë…Ky ligj është vetëm një segment i vogël i problematikës së madhe në shëndetësi që Kosova ballafaqohet me të përditë”,

Ndërkaq, deputetja e Lëvizjes Vetëvendosje dhe kryetarja e komisionit për Shëndetësi, Fatmire Kollçaku derisa pohon se është më se e domosdoshme që qytetarët ta kenë këtë shërbim, thotë se janë në pritje të ligjit të ri për shëndetësi.

Në një prononcim për KosovaPress, Kollçaku potencon se ka mjekë që janë të gatshëm për të kryer transplantimin e organeve.

“Ne jemi në pritje të ligjit të ri për shëndetësinë për të krijuar vërtetë të gjitha parakushtet, për të filluar edhe me transplantim të organeve. Mirëpo, deri tani ka munguar, se duhet përgatitur institucionet dhe ekspertët për këtë çështje. Ne kemi ekspertë, kemi mjekë që janë të gatshme por është dashur që të përgatitet edhe baza ligjore edhe kushtet për fillim. Unë besoj që shumë shpejtë si Kosovë ne do ta rregullojmë këtë çështje. Është më se e domosdoshme që qytetarët tanë ta kenë këtë shërbim këtu”, thotë Kollçaku.

Kujtojmë se nismën për këtë ligj e kishte marrë ish-ministri i Shëndetësisë, Ferid Agani. Në vitin 2013, ish-ministri shtyu përpara projektligjin për transplantimin e organeve, që lejonte operacionet edhe në klinikat private, por që u tërhoq me sugjerimin e ndërkombëtarëve.

Ani pse janë ndërruar disa ministra, miratimi i këtij ligji vazhdon të jetë në proces.

Ministria e Shëndetësisë në një përgjigje me shkrim për KosovaPres,s thotë se grupi punues ka hartuar draftin fillestar për këtë ligj dhe se pritet të finalizohet në fund të qershorit .

MSh-ja thotë se me miratimin e këtij koncept dokumenti do të hapet rruga për hartimin e Projektligjit për Transplantimin e Organeve, i cili është paraparë për vitin 2025.

“Ministria e Shëndetësisë në kuadër të Planit Kombëtar për Zhvillim 2024 – 2026 ka paraparë hartimin e koncept dokumentit për transplantim të organeve.Për hartimin e këtij koncept dokumenti është themeluar grupi punues, i cili ka hartuar draftin fillestar dhe pritet të finalizohet deri në fund të Qershorit.Me miratimin e këtij koncept dokumenti do të hapet rruga për hartimin e Projektligjit për Transplantimin e Organeve, i cili është paraparë për vitin 2025”, thuhet në përgjigjen e MSh-së.

Themeluesi i WikiLeaks u emocionua teksa u dha dënimi përfundimtar, duke i dhënë fund rrugëtimit të tij të jashtëzakonshëm

“Emri im është Julian Paul Assange”.

Me këtë, themeluesi i WikiLeaks shqiptoi fjalët e para që gazetarët dhe mbështetësit e mbledhur i kishin dëgjuar prej tij, pasi kishte filluar kapitulli i fundit – dhe ndoshta përfundimtari – i jashtëzakonshëm në betejën e tij ligjore, raporton The Guardian.

Në një gjykatë me panele druri, rrëzë një kodre të harlisur në bregun e Saipanit, Assange priti tri orë të një seance dëgjimore që do ta shihte atë të deklarohej fajtor për shkeljen e ligjit të spiunazhit të SHBA-së, në një marrëveshje që do ta lejonte atë të ribashkohej me familjen e tij në Australi,.

Teksa hyri në gjykatë nën një qiell blu flakërues, Assange nuk mori asnjë pyetje nga mediat e shumta – shumë prej të cilëve kishin fluturuar mijëra kilometra drejt këtij vendi të largët amerikan me 40,000 njerëz në Ishujt Mariana Veriore. Njëri pyeti nëse atij i pëlqente më shumë moti në Saipan apo në Londër.

Kryegjyqtarja Ramona V Manglona hapi procedurën. Ajo theksoi se salla e gjyqit ishte e mbushur në mënyrë të pazakontë dhe i kërkoi Assange të konfirmonte atë që kishte bërë dhe pse po e pranonte fajin.

Assange u përgjigj se duke punuar si gazetar ai kishte inkurajuar një burim për të ofruar informacion të klasifikuar dhe besonte se amendamenti i parë e mbronte atë aktivitet. Ai tash po pranonte se në fakt ishte një shkelje e aktit të spiunazhit të SHBA-së.

I pyetur përsëri nëse ai po e pranonte fajin sepse ai është “në fakt fajtor për atë akuzë”, Assange bëri një pauzë të gjatë, përcjell Gazeta Express.

“Jam” tha ai.

Ndërsa seanca e paprecedentë vazhdoi, gjyqtarja theksoi se koha e mbajtjes së saj ishte kyçe për rezultatin e saj.

“Nëse ky rast do të paraqitej para meje diku afër vitit 2012, pa përfitimin e asaj që di tani, se ju keni vuajtur një periudhë burgimi… në dukje një nga objektet më të rënda në Mbretërinë e Bashkuar… nuk do të isha aq e prirur ta pranoja këtë marrëveshje për pranimin e fajësisë para meje”, tha ajo.

“Por është viti 2024”.

Manglona deklaroi se do t’i pranonte kushtet e marrëveshjes për pranimin e fajësisë së arritur midis Assange dhe qeverisë së SHBA-së. Assange u ftua të qëndronte para saj dhe ta merrte dënimin e tij, me kohën e vuajtur tashmë në një burgun britanik që do të thotë se ai do të lirohej menjëherë, pa periudhë mbikëqyrjeje.

“Me këtë deklaratë duket se do të mund të dilni nga kjo sallë gjyqi si një njeri i lirë. Shpresoj se do të rivendoset pak paqe”, tha Manglona.

Themeluesi i WikiLeaks u shfaq emocional teksa ia tundi kokën gjyqtares, duke pranuar vendimin.

“Duket se ky rast përfundon me mua këtu në Saipan”, vazhdoi Manglona, ​​duke e pyetur nëse i kuptonte të gjitha detajet e marrëveshjes.

Assange u përgjigj, me zë pak të ngjirur: “Po.”

Ai shtrëngoi kravatën dhe mbajti syzet në dorë ndërsa gjyqtarja po ia kumtonte formalitetet e fundit.

“Me këtë… zoti Assange me sa duket është një ditëlindje e hershme e lumtur për ju”, tha ajo.

“Shpresoj se do ta filloni jetën tuaj të re në një mënyrë pozitive”.

Ndërsa Assange përqafoi avokatët e tij, shtrëngoi duart e atyre që e kishin përcjellur dhe firmoste autografe për mbështetësit, ai filloi të përlotet.

Përpara Paqësorit shkëlqyes, pranë një plazhi ku kotele endacake vraponin mes pemëve, një sagë ligjore 14-vjeçare mori një fund befasues dhe të papritur.

Përgatiti: Fatlum Jashari

Në vlerësimin e Përfaqësuesit të Lartë të Bashkimit Evropian, Josep Borrell, takimi i së mërkurës, ndërmjet kryeministrit të Kosovës Albin Kurti dhe presidentit të Serbisë, Aleksander Vuçiq, është i rëndësishëm për ta mbajtur gjallë dialogun.

Kthimi në tavolinën e diskutimeve, sipas kryediplomatit evropian, është veçmas i rëndësishëm në kohën kur shtetet anëtare po shqyrtojnë propozimin e tij për heqjen graduale të masave ndaj Kosovës.

Teksa pret që rekomandimi i Borrell të kthehet në vendim, kryeministri Kurti tha se takimi bilateral dhe ai trelateral, më 26 Qershor, do të jenë në funksion të një ri-kapitulimi të viteve në dialog.

“Marrëveshja bazike e 27 Shkurtit, me pjesën integrale të saj, aneksin e zbatimit të Ohrit, të 18 Marsit, e bën normalizimin e raporteve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, me njohje de-fakto në qendër. Kjo është zgjidhja evropiane e fqinjësisë së mirë, por e cila nuk është realizuar deri më sot”, tha Kurti.

Përfaqësuesi i Posaçëm për Dialogun, Miroslav Lajcak, në një intervistë për “Sbunker”, para takimit, foli për rëndësinë e zbatimit të marrëveshjeve në raport me përfitimet eventuale nga Plani 6-miliardësh i Rritjes për Ballkanin Perëndimor.

Referuar masave në fuqi dhe kushtëzimeve në dialog për përfitime nga Plani i Rritjes, opinionisti Bekim Kabashi nuk pret që takimi të çojë në lëvizje thelbësore drejt zbatimit të marrëveshjes bazë dhe shtojcës.

“Edhe në të kaluar ka treguar që nuk është që bën kompromise z. Kurti, të paktën në procesin e dialogut, sa u përket ndihmave financiare nga Bashkimi Evropian. Unë pres heqje të sanksioneve, pasi që BE-ja duket se po u kalon sanksionet nga një formë në formën tjetër, po i heq sanksionet që kanë qenë për Kosovën dhe po vendos disa kushtëzime te Plani i Rritjes, dhe ne sigurisht që do të ngecim për të marrë këtë mbështetje nga BE-ja edhe për një kohë, pasi që nuk pres Kosova të bëjë hapa drejt implementimit të marrëveshjes”, tha Kabashi.

Duke përmendur mungesën e ndëshkimit të Serbisë për 24 Shtatorin dhe masat në fuqi ndaj Kosovës, profesori Dritëro Arifi vlerësoi se kushtëzimet e reja, njësoj, për të dyja palët janë komike dhe vetëm sa e ndërlikojnë procesin.

“Nuk pres asgjë nga asnjëra palë. Nga BE-ja pres një vendosmëri që të qartësojë rrugën politike të Kosovës. Ata le ta favorizojnë Serbinë, le ta bëjnë anëtare të BE-së, është punë e tyre, nuk mund të interferojmë. Por pres seriozitet, të qartësohet rruga politike e Kosovës. Nëse Kosova e zbaton marrëveshjen në formë unilaterale çka fiton? Jo vetëm disa lekë. Pra, duhet të qartësohet përfundimisht rruga politike”, tha Arifi.

Takimi Kurti-Vuçiq, më 26 Qershor, do të jetë i pari i nivelit të lartë në dialog pas sulmit terrorist paramilitar në Banjskë, dhe mund të jetë një nga, nëse jo i fundit, nën lehtësimin e Borrell.

Më 27 dhe 28 Qershor do të mbahet takimi i liderëve të shteteve anëtare të BE-së, të cilëve u takon vendimi lidhur me propozimin për heqjen e sanksioneve ndaj Kosovës.

Përgatiti: Krenare Mulliqi

Punëtorët apo lëmoshëkërkuesit e mitur, mund të hasen nëpër shumë rrugë të Kosovës.

Nga viti 2022, deri në qershor të këtij viti, policia evidentoi rreth 500 fëmijë që dalin për të kërkuar para apo ndihma të tjera.

Drejtori i Qendrës për Punë Sociale në Fushë-Kosovë, Abaz Xhigoli, thotë se janë të mëdha gjasat që këta fëmijë të jenë cak apo viktima të trafikimit me qenie njerëzore.

Ky thotë se institucioni që e drejton nuk ka shumë kompetenca për të kuptuar detaje rreth tyre.

“Në kur i shohim këtë fëmijë bisedojmë me prindërit e tyre dhe mundohemi t’i largojmë nga rruga, sepse gjasat për trafikim janë të mëdha…”, tha Xhigoli.

Kjo është edhe një nga kritikat e Departamentit Amerikan të Shtetit, në raportin vjetor për Kosovën. Në të kritikohet fakti se në Kodin Penal, lypja e detyruar e fëmijëve, klasifikohet si neglizhencë e prindërve apo abuzim prindëror, dhe jo trafikim. Kjo, sipas DASH-it, e vështirëson identifikimin e kësaj vepre, si dhe referimin e viktimave potenciale te shërbimet e duhura.

Prandaj edhe njohësit kërkojnë ndryshim të Kodit Penal.

“Ministria e Drejtësisë bashkë me Qeverinë duhet sa më parë të bëjnë ndryshimin e kërkuar nga DASH-i, sipas gjasat që këta fëmijë të trafikohen janë të mëdha…”, tha Lavdim Makshana nga IKD.

Edhe sociologët thonë se lënia e fëmijëve nëpër rrugë si lypsarë është neglizhencë e Qeverisë, për çka kërkojnë përkujdes më të madh.

“Gjithmonë duhet të bëhet më shumë, ne e dimë, te ne rastet e devijane ku ka shumë adoleshent të cilët i kanë hyrë pra kushtimesh në fillesat e krimit, nuk ka trajnime sa duhet nuk ka qendra për rrini…”, tha Jeton Brajshori, sociolog.

Raporti i Departamenti Amerikan i Shtetit i rekomandon Kosovës, po ashtu, shqiptim të dënimeve të duhura për trafikim me qenie njerëzore.

Ndërkaq, në gjithë botën janë rreth 27 milionë individë që janë shfrytëzuar për punë, shërbime dhe seks komercial.

Përgatiti: Arton Hamiti

Gjykata Kushtetuese ka vendosur që vendimi i Kuvendit për shkarkimin e anëtares së Bordit të Organit Shqyrtues të Prokurimit, Kimete Gashi, është anti-kushtetues.

Sipas kushtetueses, vendimi i 13 korrikut për shkarkimin e anëtares së Bordit të OSHP-së, nuk është në përputhshmëri me paragrafin 9 të nenit 65 rreth kompetencave të Kuvendit dhe paragrafin 1 të nenit 142 ku flitet për Agjencitë e Pavarura.

“Bazuar në sqarimet e dhëna në Aktgjykim, as Qeveria dhe as Kuvendi nuk kanë dhënë asnjë arsyetim lidhur me cenimin e pretenduar të “etikës profesionale” të anëtares së OSHP-së, bazë kjo mbi të cilën ishte bërë propozimi dhe shkarkimi i saj. Mundësia e shkarkimit të një anëtari të OSHP-së për “etikë profesionale” nuk mund të përdoret në mënyrë formaliste për të arsyetuar shkarkimin e një anëtari të OSHP-së për vendimmarrje në raste konkrete, nëse nuk argumentohet në mënyrë bindëse shkelja e rregullave të “etikës profesionale”, thuhet në Aktgjykim.
Vendimi për shkarkim ishte marrë me propozim të Qeverisë, lidhur me tenderin e Ministrisë së Shëndetësisë për insulina.

Organi më i lartë kushtetues theksoi se një precedent i tillë, bazuar në të cilin anëtarët e OSHP-së do të mund të shkarkoheshin për vendimmarrjen e tyre, do të cenonte thellë pavarësinë funksionale të OSHP-së dhe vetë qëllimin e ekzistencës së saj, sipas përcaktimeve të ligjeve të aplikueshme.

Kërkesa për vlerësim të këtij vendimi ishte parashtruar nga deputetë të Lidhjes Demokratike të Kosovës, të prirë nga Vlora Dumoshi.

“Edhe një fitore e Kushtetutshmërisë dhe demokracisë në Kosovë. Gjykata Kushtetuese edhe një herë konstatoi se LV-ja dhe partnerët e saj, përmes Kuvendit kanë shkelur Kushtetutën e Kosovës”, tha Dumoshi.
Në anën tjetër, shoqëria civile e ka mbështetur vendimin e Gjykatës Kushtetuese.

Kimete Gashi, që vitin e kaluar ishte rekomanduar nga Qeveria Kurti, ishte shkarkuara me arsyetimin se sa ka qenë kryetare e panelit për shqyrtimin e ankesave të tenderit të insulinave, nëpërmjet vendimit për kontraktimin e një lloji të këtij bari pa garancinë e cilësisë, ka rrezikuar qytetarët.