ATV

Author: ATVLive

  • ​Vdiq pa e ditur se kishte zbuluar Amerikën

    ​Vdiq pa e ditur se kishte zbuluar Amerikën

    Më njëzet maj të vitit 1506 në Spanjë vdiq në moshën 55 vjeçare, detari italian Kristofor Kolombi, nismëtari i kolonizimit të Hemisferës Perëndimore, pa e ditur se kishte zbuluar një botë të re.

    Ai ishte hulumtues dhe tregtar i cili kaloi i pari Oqeanin Atlantik dhe zbuloi Amerikën në vitin 1492 nën flamurin e Kastilës, Spanjë. Ai mendonte se Toka është relativisht e vogël dhe se mundet me anije të arrihet deri në Lindje të Largët duke lundruar në drejtim të perëndimit.

    Vlerësimi i tij i gabuar rreth madhësisë së Tokës, shkaktoi edhe në llogaritjen e rezervave ushqimore dhe të pijeve për një rrugë kaq të gjatë, vlerësim i cili ka mundur të shkaktojë edhe dështimin e ekspeditës së tij, por për fat të mirë, në rrugë e “pengoi” e papritura për atë kohë, kontinenti i panjohur, Amerika.

    Por, Kolombi vdiq duke menduar se ka zbuluar rrugën për në Indi dhe jo kontinentin e ri, Amerikën, kur më vonë e vërtetoi Ameriko Vespuçi, sipas të cilit edhe e mori emrin ky kontinent.

  • ​Perez nuk ndalet, Reali pranë goditjes së madhe

    ​Perez nuk ndalet, Reali pranë goditjes së madhe

    Real Madridi ka treguar shumë interes për të rikthyer Alvaro Carreras në kryeqytetin e Spanjës këtë verë, dhe lojtari gjithashtu e dëshiron këtë transferim.

    Sipas gazetarit të njohur Fabrizio Romano, Carreras do ta informojë klubin e tij aktual, Benficën, për dëshirën e tij për t’u transferuar te gjiganti spanjoll pas finales së kupës këtë të diel kundër Sportingut.

    Carreras e dëshiron vërtet transferimin dhe të dy klubet pritet të fillojnë negociatat për largimin e spanjollit nga Portugalia pas finales së kupës, përcjellë KosovaPress.

    Real Madridi ka nënshkruar tashmë me Dean Huijsen nga Bournemouth. Ata gjithashtu kanë rënë dakord për një transferim të Trent Alexander-Arnold, megjithëse ai ende nuk është njoftuar nga klubi.

    Real Madridi ka siguruar edhe shërbimet e Xabi Alonsos, dhe ai pritet të zëvendësojë Carlo Ancelottin në klub si trajner.

    Pozicioni i mbrojtësit të majtë ishte ai që Real Madridi duhej ta shqyrtonte më pas – me Fran Garcian dhe Ferland Mendyn që ose po vuanin nga forma ose nga gjendja fizike.

    Dhe tani, më në fund, po e bëjnë. Carreras është një lojtar i talentuar që mund ta ndihmojë Real Madridin në më shumë se një mënyrë. Ai mbrohet mirë, shkon përpara dhe bën krosime të mira. Ka gjëra në të cilat mund të përmirësohet, por mosha e tij e re padyshim që e ndihmon lojtarin në këtë drejtim.

  • ​Milani drejt një krize financiare

    ​Milani drejt një krize financiare

    Dështimi i Milanit për t’u kualifikuar në ndonjë garë evropiane në sezonin 2025/26 shënon një përfundim të hidhur për një sezon tashmë zhgënjyes, por pasojat do të ndihen edhe përtej fushës.

    Humbja 3-1 e kuqezinjve ndaj Romës i mbylli zyrtarisht derën çdo shprese për një vend në gjashtë vendet e para, duke përjashtuar madje edhe një vend në Ligën e Konferencës së Evropës, pavarësisht rezultatit në ndeshjen e tyre të fundit në ligë, transmeton KosovaPress.

    Pasojat financiare pritet të jenë të konsiderueshme. Sipas “Calcio e Finanza”, gara e Milanit në Ligën e Kampionëve 2024/25 — e cila përfundoi në raundin play-off kundër Feyenoord — gjeneroi pak më pak se 60 milionë euro të ardhura nga UEFA.

    Shtuar kësaj ishin rreth 19-20 milionë euro nga pesë ndeshje në shtëpi, duke e çuar totalin afër 80 milionë euro — të ardhura që do të mungojnë sezonin e ardhshëm.

    Edhe një fushatë minimale në Ligën e Kampionëve vitin e ardhshëm, me një eliminim të hershëm nga Faza e Ligës dhe pa fitore, do të kishte garantuar rreth 40 milionë euro vetëm nga UEFA, plus afërsisht 15 milionë euro të ardhura nga dita e ndeshjeve.

    Liga e Evropës, ndonëse më pak fitimprurëse, do të kishte siguruar një bazë prej 13 milionë eurosh, me potencialin për të arritur 35 milionë euro ose më shumë në rast të një avancimi më tutje. Edhe kualifikimi në Ligën e Konferencave mund ta kishte zbutur goditjen – thuhet se Chelsea fitoi mbi 20 milionë euro gjatë rrugës për në finalen e vitit 2025.

    Pa futbollin evropian, Milani pritet të rivlerësojë strategjinë financiare, me shitjet e lojtarëve në tryezë. Mesfushori Tijjani Reijnders mund të jetë midis atyre që sakrifikohen, pasi klubi shpreson të ndezë një luftë ofertash midis Manchester City dhe Real Madrid. /kp

  • ​Koliqi, bashkëthemelues i tregimit modern shqiptar

    ​Koliqi, bashkëthemelues i tregimit modern shqiptar

    Ernest Koliqi ka lindur në Shkodër më 20 maj të vitit 1903, në një familje të respektuar. Ai ishte mësues, poet, romancier, eseist, përkthyes, gazetar, dramaturg, ministër arsimi në qeverinë Vërlaci, botues dhe pedagog.

    Cilësohet bashkë me Mitrush Kutelin, si bashkëthemelues i tregimit modern shqiptar sa i përket krijimtarisë, ndërsa në punët politike e arsimore ka meritë për dërgimin e dyqind arsimtarëve në trojet e Shqipërisë së Lirueme.

    Pas mësimeve të para në Kolegjin Saverian të Jezuitëve, i ati e dërgoi për të studiuar në Itali më 1918. Bashkë me nxënës të tjerë hap gazetën “Noi giovani” (Ne të rinjtë), ku boton poezitë e para në italisht. Kthehet në Shqipëri pasi që gjendja futet në hulli pas Kongresit të Lushnjës.

    Më 1921 mbahet një konkurs për himnin kombëtar, ku Ernesti merr pjesë me një poezi e cila fitoi çmimin e parë, të dhënë nga juria e përbërë prej Fishtës, Nolit, Frashërit e Gurakuqit.

    Më 1937 doktoron në Padova me tezën “Epica popolare albanese” (Epika popullore shqipe). Transferohet nga Padova në Romë tetorin e 1937 si lektor i shqipes.

    Më 1939 hapet Selia e Albanologjisë në Universitetin Shtetëror të Romës, ku Koliqi emërohet ordinar dhe qëndron i tillë derisa doli në pension. Ndërprerja e vetme disi e gjatë qe kur u emërua ministër Arsimi në vitet 1939-1941.

    Ai vdiq në Romë më 15 janar të vitit 1975./KP

  • ​Këpucët e para për dy këmbët janë prodhuar 715 vjet më parë

    ​Këpucët e para për dy këmbët janë prodhuar 715 vjet më parë

    Më 20 maj të vitit 1310 prodhohen këpucët e para për të dy këmbët – të djathtë dhe të majtë.

    Deri atëherë, këpucët ishin njësoj dhe njerëzit i vishnin ato një ditë në këmbën e majtë e ditën tjetër në këmbën e djathtë, që të konsumoheshin të dyja njëherësh.

    Mendohet se këpucët e para janë ato me lëkurë kafshe, që nga koha e akullnajave kur njerëzit thjesht mbështillnin këmbët për t’i mbrojtur nga të ftohtit.

    Sandalet e para mendohet të jenë përdorur në Lindjen e Mesme për mbrojtjen e tabanit të këmbëve nga rëra e nxehtë. Arkeologët kanë zbuluar këpucë që datojnë nga vitet 8000 në atë që tani quhet shteti Mizuri në Shtetet e Bashkuara. Në Evropë, këpucë të ngjashme me këpucët e sotme ishin në modë nga shekulli njëmbëdhjetë deri në pesëmbëdhjetë.

    Në shekullin e shtatëmbëdhjetë këpucët prodhoheshin vetëm me ngjyrë të kuqe dhe lartësia e takave ishte e ndryshme, shpesh në varësi të shkallës shoqërore. Atletet e para janë prodhuar për herë të parë në Amerikë në vitin 1916. Ndërsa çizmet e para për femra ishin ato të projektuara për mbretëreshën britanike, Viktoria, në vitin 1840.

    Sot në SHBA këpucë miniature ose reale lidhen në parakolpin e makinës së çiftit të sapomartuar.

    Në Kinë, një nga këpucë e nuses hidhet mbi çati për të siguruar lumturi për çiftin e sapomartuar.

    Në Hungari dhëndëri ngre një dolli për nusen e tij duke përdorur këpucën e saj në vend të gotës.

    Një muze këpucësh ekziston në Toronto, Kanada, i vetmi muze i këpucëve në Amerikën e Veriut, ndoshta edhe në botë.

    Muzeu përmban këpucë dhe sandale që përshkojnë një periudhë prej 4.500 vjetësh.

  • ​Dita Botërore e Metrologjisë

    ​Dita Botërore e Metrologjisë

    Sot shënohet Dita Botërore e Metrologjisë, në të cilën shënohet përvjetori i nënshkrimit të Konventës së Metrit.

    Në vitin 1875, në Paris u mbajt një konferencë diplomatike për metrin, ku shtatëmbëdhjetë qeveri shtetesh, nënshkruan traktatin e Konventës së Metrit.

    Nënshkruesit e kësaj Konvente vendosen të krijojnë dhe financojnë një institut të përhershëm shkencor me emrin “Byroja Ndërkombëtare e Peshave dhe Matjeve”, që shkurtimisht njihet BIPM./KP

  • Çfarë përmban marrëveshja mes Britanisë dhe BE-së?

    Çfarë përmban marrëveshja mes Britanisë dhe BE-së?

    Kryeministri i Britanisë së Madhe, Keir Starmer, e nënshkroi të hënën një marrëveshje me krerët e Bashkimit Evropian në Londër, duke e nisur një kapitull të ri në marrëdhëniet mes Britanisë dhe BE-së pas Brexit-it të vitit 2020.

    Më poshtë mund të lexoni më shumë rreth çështjeve për të cilat janë pajtuar palët:

    Siguria dhe mbrojtja

    Palët janë pajtuar për bashkëpunim në fushën e sigurisë dhe mbrojtjes në një kohë kur Evropa po riarmatoset përballë kërcënimit nga Rusia dhe mes pasigurive për politikat e presidentit amerikan, Donald Trump.

    Marrëveshja do ua mundëson përfaqësuesve britanikë të marrin pjesë në disa takime ministrore të BE-së dhe të angazhohen në stërvitje dhe misione ushtarake evropiane.

    Gjithashtu, marrëveshja synon t’i afrojë industrinë britanike të mbrojtjes me përpjekjet evropiane për të ndërtuar një bazë industriale vendore.

    Ajo ua hap rrugën firmave britanike të përfitojnë nga një fond i BE-së prej 150 miliardë eurosh, për të cilin po negociojnë tani 27 shtetet anëtare të bllokut. Megjithatë, do të nevojitet një marrëveshje shtesë dhe një kontribut financiar nga Londra.

    Britania pritet të përfitojë ndjeshëm nga kjo marrëveshje. Kompanitë si BAE Systems dhe Rolls-Royce pritet të kenë përfitime.

    Ushqimi dhe kafshët shtëpiake

    BE-ja dhe Britania janë pajtuar t’i kufizojnë kontrollet mbi ushqimet dhe produktet bimore në tregtinë e ardhshme. Kjo ka qenë kërkesë kyçe nga Londra.

    Sipas tekstit të marrëveshjes, “kjo do të bëjë që shumica dërrmuese e lëvizjeve të kafshëve, produkteve shtazore, bimëve dhe produkteve bimore midis Britanisë së Madhe dhe Bashkimit Evropian të kryhen pa certifikatat, apo kontrollet të cilat kërkohen sipas rregullave”.

    BE-ja mbetet partneri më i madh tregtar i Britanisë. Por, eksportet britanike drejt kontinentit kanë rënë për 21 për qind që nga Brexit-i, ndërsa importet kanë rënë për shtatë për qind.

    Pas një mungese të gjatë, Britania do të mund të shesë sërish hamburgerë, fruta deti, salsiçe dhe produkte të tjera në BE, tha Starmer. Po ashtu, britanikët do të mund të udhëtojnë më lehtë me kafshët e tyre shtëpiake.

    Në këmbim, Britania është zotuar për përafrim dinamik – me mundësi përshtatjeje në kohë – me rregullat sanitare dhe fitosanitare të BE-së, me disa përjashtime të mundshme.

    Në rast mosmarrëveshjeje, do të krijohet një mekanizëm i pavarur për zgjidhjen e çështjeve, por Gjykata Evropiane e Drejtësisë do të mbetet autoriteti përfundimtar.

    Masat e tjera ekonomike për të cilat u arrit pajtueshmëri përfshijnë “bashkëpunim më të ngushtë” për kuotat e emetimeve, duke lejuar kompanitë britanike të shmangin taksën kufitare të BE-së për karbonin.

    Sipas Qeverisë britanike, këto masa pritet t’i shtojnë ekonomisë britanike “afërsisht 10.7 miliardë euro deri në vitin 2040”.

    Peshkimi

    Peshkimi ishte çështja veçanërisht e rëndësishme për Francën, e cila e vendosi atë si parakusht për çdo marrëveshje më të gjerë mes Londrës dhe Brukselit.

    Britania ka rënë dakord ta zgjasë deri në qershor të vitit 2038 një marrëveshje ekzistuese që lejon anijet evropiane të peshkojnë në ujërat britanike dhe anasjelltas. Marrëveshja e tanishme pritej të përfundonte në vitin 2026.

    Zgjatja e marrëveshjes do të sjellë qëndrueshmëri dhe siguri për ekuipazhet e peshkimit, pa rritur sasinë e peshkut që anijet e BE-së mund të zënë në ujërat britanike, sipas Qeverisë britanike.

    Në Skoci, kritikat ishin të menjëhershme. Sektori i peshkimit “duket se është braktisur” nga Londra, tha kryeministri i Skocisë, John Swinney, ndërsa Federata e Peshkatarëve Skocezë e përshkroi marrëveshjen si “film horror”.

    Ministrja franceze Agnes Pannier-Runacher, e cila mbikëqyr sektorin e peshkimit, e mirëpriti marrëveshjen duke thënë se ajo “do të sigurojë vizibilitet ekonomik dhe politik për peshkimin francez”.

    Lëvizja e të rinjve

    Brukseli kishte shtyrë për një marrëveshje për lëvizjen e të rinjve, e cila do t’ua mundësojë të rinjve evropianë të studiojnë dhe punojnë përkohësisht në Britani, dhe anasjelltas. Por, Londra mbetet e kujdesshme ndaj çdo marrëveshjeje që ngjan me lëvizjen e lirë dhe që mund t’i rrisë shifrat e emigracionit.

    Asnjë marrëveshje e qartë nuk u arrit të hënën dhe teksti i marrëveshjes nuk e përmend fjalën “lëvizje”.

    Pra, palët shprehën thjesht gatishmërinë për të “punuar për një program të baraspeshuar” që do t’u mundësojë të rinjve të punojnë, studiojnë, bëjnë vullnetarizëm apo të udhëtojnë në Britani dhe BE për një periudhë të kufizuar kohore. Kushtet e programit nuk janë përcaktuar ende.

    Londra dhe Brukseli gjithashtu biseduan për mundësinë që Britania t’i ribashkohet programit për shkëmbime studentore, Erasmus+.

    Numri i studentëve të BE-së në Britani është përgjysmuar që nga Brexit-i, duke rënë nga rreth 148.000 më 2019-2020 në 75.500 më 2023-2024.

    Kalimet kufitare

    Për t’i lehtësuar kalimet kufitare, të dyja palët u zotuan të “vazhdojnë diskutimet” në mënyrë që shtetasit britanikë të mund të përdorin më shumë “eGates” – portat automatike për kontrollin e pasaportave.

    Kjo duhet t’i ndihmojë pushuesit britanikë t’i shmangin “radhët e tmerrshme” në aeroportet e BE-së, sipas Qeverisë britanike./REL/

  • 1.2 miliardë euro në rrezik, bllokimi i Kuvendit po e fundos ekonominë e Kosovës

    1.2 miliardë euro në rrezik, bllokimi i Kuvendit po e fundos ekonominë e Kosovës

    Moskonstituimi i Kuvendit të Kosovës pas zgjedhjeve të fundit po krijon pasoja të thella dhe shumëdimensionale për vendin.

    Ndërkohë që vendimmarrja politike është bllokuar dhe institucionet nuk janë formuar ende, Kosova po humb mundësi të mëdha për zhvillim ekonomik, përfitim nga fondet ndërkombëtare dhe avancim drejt integrimit evropian.

    Ekspertë të ekonomisë dhe përfaqësues të bizneseve paralajmërojnë për dëme që mund të jenë të pakthyeshme, duke përfshirë humbjen e qindra milionë eurove nga fondet ndërkombëtare, largimin e investitorëve të huaj, si dhe rrezik për tkurrjen e prodhimit vendor dhe ikjen e kapitalit.

    Në rrezik janë rreth 900 milionë euro nga Komisioni Evropian, të ndërlidhura me agjendën e reformave për zhvillim dhe integrim evropian, si dhe mbi 220 milionë euro nga Korporata e Sfidave të Mijëvjeçarit (MCC), që synojnë përmirësimin e infrastrukturës energjetike dhe zhvillimin ekonomik, si dhe investime kapitale në projekte strategjike si ai i autostradave dhe hekurudhave.

    Deputeti i Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), Ferat Shala, për FrontOnline ka paralajmëruar për pasoja të rënda ekonomike që po i kanosen vendit për shkak të vonesave në konstituimin e Kuvendit dhe mungesës së formimit të qeverisë së re.

    “Vonesa e konstituimit të Kuvendit të Kosovës do të reflektojë shumë në ekonomi, si rezultat i mungesës së fondeve ndërkombëtare,” deklaroi Shala.

    Sipas tij, vetëm nga mandati i kaluar i Qeverisë janë 300 milionë euro të bllokuara për shkak të sanksioneve, ndërkohë që është pezulluar edhe thithja e fondeve evropiane në vlerë prej 800 deri në 900 milionë euro, të cilat ishin paraparë të investoheshin në infrastrukturë dhe mjedis.

    “300 milionë euro janë nga mandati i kaluar i Qeverisë të bllokuara për shkak të sanksioneve dhe pjesa tjetër thithja e fondeve evropiane që janë rreth 800-900 milion euro mjete që do të duhej të i alokonomin drejt infrastrurës dhe mjedisit. Në total ne kemi 1 miliard e 200 milion euro, mjete të cilat po të konstituohej Kuvendi dhe të bëhej qeveria, do të mund t’i merrnim në të mirë të vendit,” theksoi Shala

    Ai shtoi se përveç ndikimit në projekte zhvillimore, këto fonde do të kishin reflektuar pozitivisht edhe në stabilizimin ekonomik të vendit dhe në lehtësimin e krizës inflacionare.

    “Kjo do të reflektonte në zbutje të ekonomisë dhe ta stabilizonte pak a shumë inflacionin,” tha më tej deputeti i PDK-së.

    Ish-kryetari i Odës Ekonomike të Kosovës, Safet Gërxhaliu, për FrontOnline ka paralajmëruar pasoja të rënda në shumë fusha si rezultat i moskonstituimit të Kuvendit dhe mungesës së institucioneve funksionale në vend.

    “Mungesa e krijimit të institucioneve në parlament dhe qeveri, është duke e dëmtuar Kosovën në disa dimensione. Është shqetësues efekti negativ i mos krijimit të institucioneve në aspektin politik, katastrofik në aspektin ekonomik dhe stopues në proceset integruese,” deklaroi Gërxhaliu.

    Ai e konsideroi të papranueshme që në një kohë me zhvillime të mëdha globale, Kosova të ngecë në formimin e institucioneve.

    “Në këtë dinamikë që po përcillen trendet globale, të eksperimentohet me themelimin e institucioneve është turp i madh,” u shpreh ai, duke shtuar se dëmi ekonomik është alarmant.

    Sipas Gërxhaliut, një ndër pasojat më të rënda është pezullimi i qasjes në fondet e Bashkimit Evropian për Kosovën, një zhvillim që ndikon drejtpërdrejt në ngadalësimin e rritjes ekonomike dhe bllokimin e projekteve strategjike.

    “Vet fakti që është pezulluar qasja në fondet për Kosovën nga Bashkimi Evropian është e rëndë,” tha ai.

    “Në mungesë të një dialogu publiko-privat, po dëmtohen bizneset – shto këtu edhe shtrenjtimin e rrymës për bizneset,” theksoi Gërxhaliu

    Ai paralajmëroi se situata aktuale po rrezikon seriozisht të çojë në tkurrje të eksporteve, ikje të kapitalit dhe të prodhimit ‘Made in Kosovo’, përveç migrimit të qytetarëve.

    “Është rrezik për tkurrje të eksporteve dhe për ikje, jo vetëm të qytetarëve, jo vetëm të kapitalit, por edhe të prodhimit ‘Made in Kosovo’, dhe këto do të lënë gjurmë për Kosovën,” përfundoi Gërxhaliu për FrontOnline.

  • Mot me diell dhe vranësira, vende-vende riga shiu

    Mot me diell dhe vranësira, vende-vende riga shiu

    Sot në Kosovë do të mbajë mot me diell dhe vranësira, ku vende-vende mund të priten riga shiu, bëri të ditur Instituti Hidrometeorologjik i Kosovës.

    Temperaturat minimale do të lëvizin ndërmjet 5-8 gradë celsius, derisa ato maksimalet ndërmjet 18-21 gradë.

    Do të fryjë erë nga jugperëndimi me shpejtësi 1-8 m/s, thuhet në njoftimin e Institutit Hidrometeorologjik të Kosovës .

  • Vjosa Osmani e pret në takim Fatmir Limajn “pas kërkesës nga ai”

    Vjosa Osmani e pret në takim Fatmir Limajn “pas kërkesës nga ai”

    Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka pritur në takim kryetarin e Nismas Socialdemokrate, Fatmir Limajn në zyrën e saj.

    Takimi, sipas Presidencës së Kosovës, u realizua pas kërkesës nga Limaj.

    “Në vazhdën e konsultimeve politike lidhur me konstituimin e Kuvendit të Kosovës, sot Presidentja Vjosa Osmani, pas këkesës së pranuar nga Nisma Soicaldemokrate, ka takuar kryetarin e saj, z. Fatmir Limaj”, thunet në njoftim.