Author: ATVLive

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka udhëtuar për në Kishinau të Republikës së Moldavisë ku do ta përfaqësojë Republikën e Kosovës në samitin e dytë të Komunitetit Politik Evropian (EPC), njofton Presidenca.

Osmani do t’i bashkohet 46 krerëve të tjerë të shteteve të kontinentit evropian si dhe krerëve të institucioneve të BE-së, me qëllim të nxitjes së dialogut politik dhe forcimit të bashkëpunimit për t’i adresuar çështjet më urgjente të sigurisë dhe stabilitetit në Evropë.

Krahas pjesëmarrjes në sesionet kryesore të Komunitetit Politik Evropian, Osmani do të zhvillojë edhe takime me liderë të tjerë evropianë.

Në njoftimin e Presidencës thuhet se para liderëve të tjerë evropianë, Osmani do ta përçojë mesazhin e përkushtimit të palëkundur të popullit dhe institucioneve të Republikës së Kosovës për integrimin euroatlantik të Kosovës si garanci për paqe të qëndrueshme në rajon dhe më gjerë.

Gjatë takimeve bilaterale, Osmani do të diskutojë thellimin e bashkëpunimit për shtyrjen përpara të aplikimit të Kosovës për BE, çështje që lidhen me situatën e sigurisë në rajon, si dhe tejkalimin e sfidave të përbashkëta.

Komuniteti Politik Evropian është platformë për koordinim politik e krijuar mbi bazën e propozimit të Presidentit francez, Emmanuel Macron, e cila synon nxitjen e dialogut dhe bashkëpunimit për çështje me interes të përbashkët, forcimin e sigurisë, stabilitetit dhe prosperitetit në kontinentin evropian.

Që kur Përfaqësuesi i Lartë për Politikën e Jashtme Josep Borrell e emëroi atë të dërguar të posaçëm të Bashkimit Evropian për Dialogun ndërmjet Serbisë dhe Kosovës në vitin 2020, Miroslav Lajçak nuk e ka parë kurrë një tension kaq të thellë.

Në një intervistë për gazetën italiane “La Stampa”, Lajçak ka thënë se çështja nuk qëndron se kush e nisi, sipas tij nëse kjo krizë në mes të dy shteteve fqinje nuk përfundon, të gjithë do të humbasin.

“Tani të gjithë mendojnë se për atë që ndodhi është faji i tjetrit. Detyra jonë nuk është të vendosim se kush ka të drejtë apo kush e filloi, por t’i bëjmë Beogradit dhe Prishtinës të kuptojnë se janë përballë një ‘situatë humbje’. Nëse nuk ka kthim në normalitet, të dy duhet të humbasin”, tha ai.

Sipas tij, tani është koha për t’i ulur tensionet, teksa shton se nuk mund të ketë përshkallëzim dhe normalizim në të njëjtën kohë.

“Nuk mund të lejojmë që njerëz të vriten ose të plagosen, tani është koha për të ulur tensionet. Marrëveshjet që nënshkruam në shkurt dhe mars duhet të veprojnë si udhërrëfyes”, shtoi ai.

Teksa është pyetur se a është e vërtetë që përleshjet janë shkaktuar nga provokatorët serbë, të cilët kanë acaruar protestat, Lajçak ka theksuar se ka versione të ndryshme se kush e nisi dhe padyshim që në turmë kishte provokatorë.

“Si gjithmonë në këto raste, por tani e rëndësishme është rivendosja e qetësisë”.

Lajçak u pyet se çfarë roli luan fakti që presidenti serb Vuçiq është i kontestuar nga brenda për dhunën e regjimit të tij në tensionet aktuale mes Serbisë dhe Kosovës.

“Nuk dua të spekuloj, procesi politik serb ka dinamikën e vet të brendshme dhe ky është një front i ri. Të dyja situatat, ajo e brendshme serbe dhe ajo e përplasjeve në Kosovë, kërkojnë vëmendjen më të madhe nga bashkësia ndërkombëtare. Ato duhen parë së bashku, por duhet të trajtohen veçmas”.

Po ashtu, ai nuk beson se marrëveshjet ndërmjet Kosovës dhe Serbisë mund të kenë të njëjtin fat si marrëveshjet e Minskut ndërmjet Rusisë dhe Ukrainës.

“Jo, sepse këto janë marrëveshje shumë solide, ku proceset monitorohen vazhdimisht. Dhe pastaj sepse, ndryshe nga ato në Minsk, ato përcaktojnë jo vetëm marrëdhëniet mes Kosovës dhe Serbisë, por edhe ndërmjet secilit prej dy aktorëve dhe Bashkimit Evropian: kjo krijon një nyje që vështirë të thyhet”.

Megjithatë, ai është shprehur i bindur se marrëveshjet do të zbatohen dhe se e ardhmja e Ballkanit Perëndimor qëndron në Bashkimin Evropian.

Lajçak foli edhe për ndikimin e Rusisë.

“Rusia gjithmonë përpiqet të futet në këto kriza me një çelës antiperëndimor, por ajo nuk ka aftësinë të propozojë një axhendë më të mirë për këtë fushë. Topi është tani në duart tona dhe në atë të aleatëve tanë, Shteteve të Bashkuara dhe Britanisë së Madhe: Të gjithë jemi të bindur se e ardhmja e Ballkanit Perëndimor qëndron në Bashkimin Evropian”.

“Vuçiq ka thënë vazhdimisht se objektivi i tij strategjik është ta sjellë Serbinë në Bashkimin Evropian. Është e vërtetë se Serbia nuk votoi pro sanksioneve kundër Rusisë, por votoi së bashku me komunitetin ndërkombëtar në favor të mbrojtjes së integritetit territorial të Ukrainës. Nëse dëgjoni me kujdes atë që thotë Vuçiq, dilema nuk ekziston: e ardhmja e Serbisë është një e ardhme evropiane”.

Kur pyetet se është e kapërcyeshme trashëgimia e së kaluarës, Lajçak ka potencuar se ndonëse historia nuk mund të fshihet, megjithatë supas tij gabimet e vjetra mund të shmangen.

“Ka ende shumë nga e kaluara në politikën e Ballkanit, veçanërisht ndjenja e padrejtësive të vuajtura. Historia nuk mund të fshihet, por gabimet e vjetra mund të shmangen. Ky proces mbështetet nga një angazhim i fortë nga komuniteti ndërkombëtar. Ne kemi vite që punojmë për standardizimin, jo nga dje”, përfundoi ai.

Qytetarët e Prishtinës janë shprehur të shqetësuar për situatën në veriun e Kosovës. Ata thonë se nga ndërkombëtarët ka shumë presion e që ky presion sipas tyre është i padrejtë.

Ata për Ekonomia Online kanë thënë se Qeveria e Kosovës nuk duhet që të largojë nga veriu i vendit Njësinë Speciale, ngase nga aty duhet të largohen strukturat ilegale që kanë shkaktuar trazirat.

Selim Sherifi, tha se ndërkombëtarët janë duke e tepruar me presioni që është duke i’u bërë Kosovës sa që sipas tij, janë habitur me këtë reagim.

Ai bëri thirrje që Qeveria të mos i tërheqë forcat speciale nga veriu dhe se në këtë kohë krize duhet që të gjithë të jenë të bashkuar kundër Serbisë.

“Ndërkombëtarët kësaj radhe janë duke e tepruar, janë duke i bërë presion qeverisë, Kosovës i kanë bërë presion gjithherë, por tash më tepër. Skenat që po i shohim aty, është gjendja e rëndë. Nga bashkësia ndërkombëtare jemi duke u habitur, zgjedhjet kanë qenë janë mbajt ata askush si ka penguar që të dalin”.

“Tani është situata shumë e rëndë, nuk bënë që të tërhiqen, tërheqja mendoj që do të kishte me qenë gabim. Bëjë apel tekë shqiptarët që t’i lëmë inatet mesë veti, le të bëhen bashkë sepse ndaj Serbisë, ndaj armiqve tanë duhet që të bëhemi bashkë, s’ka parti aty, duhet që të behën bashkë”, tha ai.

Muhamet Farizi, tha se shteti nuk duhet ta largojë policin nga komunat veriore, por që duhet që ta bind Amerikën që policia duhet që të qëndrojë në atë pjesë.

“Presioni është, ka qenë edhe më herët, devijimi dhe hilet kanë qenë prej dy përfaqësuesve të cilët tentojnë që të mbajnë bisedimet, edhe prej Borelit edhe prej Lajçakut, gjithnjë kanë qenë të një anshëm. Tash kanë dal në sipërfaqe krejt siç janë të një anshëm. Duhet të mbështetemi në SHBA-të, Anglinë, Gjermanisë se bashku me Austrinë, të tjerat ndonjë shpresë nuk kemi”.

“Mundet të ketë vetëm tentime që të na dëmtojnë e jo që të na ndihmojnë. Kurrsesi, kurrsesi por duhet që të tentohet që me bashkëpunim me Amerikën me i bind që edhe ata pranoj që Njësia Speciale të mbetet atje. Është një meritë e madhe që janë të disiplinuar mjaftë, lëvdata duhet të jepen për policin dhe Njësinë Speciale tonën”, tha ai.

E një qytetar tjetër tha për EO se presioni që është duke ndodhur ndaj Kosovës është një çmenduri, sipas tij, nga veriu nuk duhet që të tërhiqet Policia, por bandat kriminale.

“Presion i madh, presion i jashtëzakonshëm prej të gjithëve e veçmas është e turpshme nga ambasadori Amerikan që po i bënë presion Kosovës. Ajo dej që erdh nga Gjermania, nëse është aq mirë me lënë kështu pse e rrëzuan murin e Berlinit , pse e bashkuan Gjermanin cila është arsyeja”.

“Vjen nga atje ju thotë policëve ‘çka dreqin lypni ju këtu’. Kjo është çmenduri, në as një mënyre nuk duhet të tërhiqen, duhet të tërhiqen bandat kriminale. Nuk janë popull serb të Kosovës ata janë banda kriminale nga Serbia, nëse duhet që të tërhiqet dikush duhet që të tërhiqen ata. Njësia Speciale në as një mënyrë nuk është jashtë territorit të vetë”, tha ai.

Pak metra larg objektit të komunës aty, afër telave gjemborë serbët në numër goxha të madh, janë mbledhur për të protestuar për të tretën ditë me radhë.

Me më pak protestues e shumë më pak incidente u shënuan protestat e serbëve në tri komunat veriore, të martën.

Pas atyre të së hënës, ku veç në Zveçan u lënduan 30 ushtarë të KFOR-it, tre prej tyre me armë zjarri, të martën, misioni i KFOR-it shtoi masat e sigurisë rreth objekteve komunale në Zveçan, Zubin-Potok e Leposaviq, duke vënë edhe tela me gjemba.

Kërkesë e protestuesve serbë ishte që nga ndërtesat komunale të largohen kryetarët e zgjedhur, të gjithë shqiptarë, si dhe forcat policore.

Por qetësia e së martës mund të mos përsëritet edhe sot, pasi serbët kanë paralajmëruar protesta masive dhe kanë vënë kushte, që, sipas tyre, duhet të plotësohen.

Zëvendëskryeministri i Maqedonisë së Veriut, Artan Grubi ka reaguar rreth situatës së fundit të krijuar në veri të vendit.

Ai ka thënë se zgjidhja e vetme është njohja reciproke mes Kosovës dhe Serbisë.

“ Situata në Veri të Kosovës ka ngjallur këto ditë shqetësim të madh ndër ne dhe te mbarë faktori ndërkombëtar”.

“Dënoj ashpër protestat e dhunshme dhe sulmin ndaj forcave të KFOR-it duke apeluar për rikthim të dialogut për normalizimin e marrëdhënieve në frymën e marrëveshjeve të Brukselit dhe të Ohrit”.

“Ftoj autoritetet e Kosovës të vazhdojnë koordinimin me përfaqësuesit e Bashkimit Europian dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës, aleatët tanë të përhershëm, duke pasur gjithmonë në mendje se pavarësia dhe integriteti territorial i Kosovës është realitet i pakthyeshëm dhe zgjidhja e vetme është njohja reciproke midis Kosovës dhe Serbisë”, ka shkruar ai në Facebook.

Analisti politik Azem Vllasi, ka komentuar situatën në veri të Kosovës.

Vllasi ka folur edhe për pasojat që ka marrë Kosova rreth anulimimit të pjesëmarrjes në stërvitjet “Defender Europe 2023”.

“Amerikanët kanë investuar shumë në çlirimin e Kosovës dhe në shtetbërjen e Kosovës. Gjithsesi janë të interesuar që të ruhet paqja, mos të ketë trazira dhe skena çfarë kemi parë këto ditë në Zveçan, Leposaviq dhe në Zubin Potok”, ka thënë Vllasi.

Sipas tij, duhet konsideruar vërejtjet dhe sugjerimet që vijnë nga ambasadori amerikan, Jeffrey Hovenier. Tutje, Vllasi tha se provokimet në veri është duke i shkaktuar presidenti serb, Aleksandër Vuçiq.

Sipas Vllasit, Vuçiqi tani ka problem në Serbi dhe kjo që ndodhi faktikisht në Kosovë, sipas tij ishte një shërbim për të tërhequr vëmendjen nga problemet e brendshme drejt Kosovës.

“Ndoshta edhe këtu e kanë shqetësimin amerikanët, prandaj mos të preokupohemi me to se çka ka thënë edhe si ka reaguar ambasadori amerikan, por t’i trajtojmë çështjet ashtu siç janë”, tha ai.

Vllasi ka shtuar se Vuçiq po i mban serbët e veriut peng.

“Ata asnjë veprim nuk e bëjnë pa direktivën e Vuçiqit. Duhet të dihet se as Policia e Kosovës dhe as KFOR-i nuk i kanë sulmuar qytetarët serbë, por kanë qenë të sulmuar prej bandave të cilat janë të dirigjuara, e që janë në lidhje me Vuçiqin. Ditët në vijim do të sqarohet çdo gjë. Nuk duhet për asgjë të reagohet me nervozizëm. Çdo gjë do të vijë në vend të vet”, ka pohuar Vllasi.