Author: ATVLive

Përfundimi i rundit të fundit të dialogut Kosovë-Serbi, pa ndonjë pajtim mes palëve, ka ngritur pikëpyetje të reja për të ardhmen e procesit të ndërmjetësuar nga Bashkimi Evropian për normalizimin e marrëdhënieve mes dy vendeve. Takimi i 14 shtatorit mes kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti dhe presidentit të Serbisë, Aleksandar Vuçiq, nën ndërmjetësimin e përfaqësuesve evropianë, Josep Borrell e Miroslav Lajçak, u mbyll pa ndonjë rezultat.

Zëdhënësi i BE-së, Peter Stano, tha në një konferencë për media, më 15 shtator, se “dialogu nuk ka dështuar”, por se takimi i fundit ndërmjet Kurtit dhe Vuçiqiq, i zhvilluar në Bruksel, “nuk ka dhënë rezultate”.

“Palët nuk janë në gjendje të tejkalojnë dallimet e tyre”, përfundoi Stano, duke theksuar se BE-ja është vetëm ndërmjetëse në dialog, dhe se përparimi në këtë proces varet nga Kosova dhe Serbia.

Në Aneksin për zbatimin e Marrëveshjes për normalizimin e marrëdhënieve mes dy palëve, ndër të tjera shkruhet se Kosova dhe Serbia do të përballen me pasoja, nëse nuk i përmbushin obligimet që dalin nga ujdia.

Këtë e ka konfirmuar edhe përfaqësuesi i lartë i BE-së për politikë të jashtme dhe siguri, Josep Borrell, i cili tha më 14 shtator se “pa normalizim nuk do të ketë të ardhme evropiane as për Kosovën, as për Serbinë”.

Cilët janë hapat e mëtejshëm?

Bashkimi Evropian ka paralajmëruar konsultime me vendet anëtare dhe me Shtetet e Bashkuara të Amerikës për hapat e ardhshëm pas bisedimeve të fundit të pasuksesshme ndërmjet Kosovës dhe Serbisë.

Burimet në BE nuk kanë saktësuar nëse po shqyrtohen masa ndaj Kosovës dhe Serbisë, por vetëm kanë thënë se masat e vendosura nga BE-ja ndaj Kosovës nuk do të hiqen, pasi nuk janë plotësuar kushtet për një gjë të tillë, raportoi REL.

Ndërkohë, SHBA-ja njoftoi, po ashtu, se do të “konsultohet brenda dhe me partnerët evropianë për hapat e mëtejshëm”.

“Presim që të dyja vendet t’i marrin seriozisht obligimet e tyre ndaj Marrëveshjes për normalizimin e marrëdhënieve, që kanë arritur më herët këtë vit. Koha po kalon”, thuhet në përgjigjen e Departamentit amerikan të Shtetit.

“Kurti krijoi realitet të ri në veri”

Dushan Janjiq, nga Forumi për marrëdhënie etnike në Beograd, e quan “lojë” deklaratën e zyrtarit të lartë të BE-së, Borrell, se bisedimet e 14 shtatorit ishin të pasuksesshme. Ai beson se kryeministri i Kosovës, Kurti, në të vërtetë pati suksesin më të madh.

Borrell akuzoi drejtpërdrejt Kurtin për dështimin e bisedimeve, sepse nuk pranoi një “propozim kompromisi” që të dyja palët të zbatonin paralelisht detyrimet e tyre.

“Çfarëdo që të thonë për Kurtin, ai është më i suksesshmi nga të gjithë bashkë. Ai krijoi një realitet të ri në veri të Kosovës”, thekson Janjiq, duke shtuar se kjo situatë sjell rreziqe për sigurinë.

Sipas tij, Prishtina dhe Beogradi nuk duhet as të diskutojnë për zbatimin e Aneksit të Marrëveshjes për normalizimin e marrëdhënieve, derisa serbët e veriut të mos kthehen në institucionet e Kosovës.

Nëntorin e kaluar, serbët nga veriu i Kosovës u larguan nga institucionet e Kosovës për të penguar qeverinë e Kurtit që të heqë targat e lëshuara nga autoritetet serbe për qytetet e Kosovës.

Ndërkohë, një krizë e re ndodhi në fund të majit, sepse pas zgjedhjeve të prillit, të cilat u bojkotuan nga popullata serbe, në pushtet erdhën kryetarët shqiptarë.

Çfarë thanë Kurti dhe Vuçiq pas takimit të pasuksesshëm?

Për kryeministrin e Kosovës, hapat e ardhshëm janë vazhdimi i bisedimeve për zbatimin e marrëveshjes në mënyrë “të sekuencuar”, përkatësisht, që të zbatohen pikat e marrëveshjes ashtu siç janë radhitur në Marrëveshjen për normalizimin e marrëdhënieve.

Kurti ka pohuar disa herë se Asociacioni i komunave me shumicë serbe nuk mund të jetë “parakusht” për zbatimin e marrëveshjes, dhe se çështja duhet të zgjidhet në kuadër të dhjetë pikave të Marrëveshjes bazë, të cilat të dyja palët i kanë pranuar në fund të shkurtit, me propozimin e BE-së.

“Për një gjë të tillë duhen negociata intensive, të cilat duhet të organizohen nga ndërmjetësit [BE-ja]. Shpresoj se së shpejti do të na ftojnë [në një rund të ri të dialogut]”, tha Kurti më 14 shtator.

Nga ana tjetër, presidenti i Serbisë, pas takimit të fundit në Bruksel, tha se nuk e di se cilat janë hapat e ardhshëm, por se “do të duhet gjithmonë të bisedojmë”.

„Nuk besoj që ky është fundi i botës. Jam i sigurt se do të dëgjojmë se kush është përgjegjës, është diçka që, thjeshtë, duhet të ndodhë. Por ajo që është e rëndësishme për ne, është se jam i sigurt se duhet të vazhdojmë bisedimet”, tha Vuçiq.

I pyetur nëse BE-ja ka përmendur ndonjë masë ndëshkuese, udhëheqësi serb dekari se këtë “nuk e dëshiron për popullatën shqiptare në Kosovë”.

Normalizimi i marrëdhënieve është kusht për Kosovën dhe Serbinë që të përparojnë në procesin e integrimit në Bashkimi Evropian.

Kosova ka aplikuar për anëtarësim në BE vitin e kaluar, ndërsa Serbia është vend kandidat nga viti 2012.

Qeveria e Kosovës dhe mazhoranca në Kuvend po akuzohen për miratim të ligjeve që janë në kundërshtim me Kushtetutën e vendit. Sipas Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), ekzekutivi është shndërruar në shkelësin më të madh të Kushtetutës, ndërkaq në Institutin e Kosovës për Drejtësi (IKD), thonë se në përmbajtjen e ligjeve të sponsorizuara nga qeveria ka probleme serioze kushtetuese. Në anën tjetër, në partinë në pushtet kritikojnë opozitën se po përdorë mekanizmin e Gjykatës Kushtetuese për të bllokuar reformat që po i ndërmerr qeveria.

Shefi i grupit parlamentar të PDK-së, Abelard Tahiri, thotë për KosovaPress, se opozita po fiton çdo betejë me pushtetin në Gjykatën Kushtetuese.

Ai përmend rrëzimin e Ligjit për Këshillin Prokurorial dhe Ligjin për zyrtarët publikë, të cilët sipas tij, dëshmojnë padijeninë dhe dëmin e vazhdueshëm që qeveria po i bënë Kosovës.

Sipas tij, edhe Ligji për tatimin në pronë është antikushtetues dhe si i tillë do të rrëzohet nga ky institucion.

Ndërkaq, hulumtuesi në Institutin e Kosovës për Drejtësi (IKD), Naim Jakaj, thotë për KosovaPress, se kjo legjislaturë në Kuvend ka më së shumti ligje të dërguara në Gjykatën Kushtetuese.

Ai shton se Qeveria e Kosovës nuk është duke draftuar ligje në pajtim me Kushtetutën dhe standardet ndërkombëtare.

Por të kundërtën e thotë deputeti i LVV-së, Adnan Rrustemi, i cili njëherësh është edhe kryetar i Komisionit për legjislacion në Kuvend.

Ai kritikon partitë opozitare se po tentojnë përmes mekanizmit të Gjykatës Kushtetuese t’i bllokojnë reformat e iniciuara nga Qeveria Kurti.

Aktualisht në Gjykatën Kushtetuese janë duke u shqyrtuar Ligji për paga në sektorin publik, Ligji për Byronë shtetërore për verifikimin dhe konfiskimin e pasurisë së pajustifikueshme, Ligji për masat e përkohshme të produkteve themelore në raste të veçanta të destabilizimit në treg, Ligji për pagën minimale dhe Ligji për tatimin në pronë.

Gjykata Kushtetuese muaj më parë ka rrëzuar Ligjin për Këshillin Prokurorial, derisa së fundmi shfuqizoi disa nene të rëndësishme të Ligjit për zyrtarë publikë.

KosovaPress pyeti në Gjykatën Kushtetuese se kur pritet të ketë vendimmarrje për ligjet e tjera, mirëpo të njëjtit nuk kthyen përgjigje.

Pesëmbëdhjetë pjesëtarë të Policisë së Kosovës po qëndrojnë në Auckland të Zelandës së Re ku janë pjesëmarrës në Konferencën Ndërkombëtare të Grave në Polici.

Në video të dërguar nga shikuesja e emisionit “N’frekuence – ATV” gjatë parakalimit në “Paradën e Kombeve” shihet të ketë qenë pjesëmarrëse edhe Ambasadorja e Kosovës ne Australi znj. Jetmira Berdynaj si dhe pjesëtaret e Policisë së Republikës së Shqipërisë ku përshëndeten nga mërgimtarët shqiptarë të cilët jetojnë në Auckland.

Përgatiti: Arton Hamiti

Bashkimi Evropian ka mohuar pretendimet e kryeministrit Albin Kurti se vetëm ai ka paraqitur një propozim të sekuencuar për zbatimin e marrëveshjes për normalizimin e raporteve mes Kosovës dhe Serbisë.

Madje, propozimi që sipas BE-së është refuzuar nga pala kosovare, teksa është pranuar nga ajo serbe, tashmë është publik.

Zbatimi i planit të Bashkimit Evropian, sipas këtij propozimi, do të niste me Hapjen e negociatave për Statutin e instrumenteve për vetëmenaxhim të serbëve në Kosovë, që nënkupton Asociacionin e Komunave. Paralelisht, Serbia nuk do të insistonte në përdorimin e fusnotës, apo pjesëmarrjen e UNMIK-ut në forumet rajonale.

Pas përmbylljes se negociatave për Statutin e instrumenteve të vetëmenaxhimit, hapi i radhës, parasheh që palët të mos ndërhyjnë në punët e brendshme të njëra-tjetrës dhe të përmbahen nga çdo formë e dhunës.

Sipas BE-së, më vendosjen e mekanizmave të vetëmenaxhimit për serbët, ndërpriten strukturat e administruara nga duke u transformuar në instrumentet e vetëmenaxhimit. Kjo do të pasohej nga njohja e dokumenteve dhe simboleve shtetërore.

Hapi tjetër i radhës do të ishte marrëveshja për një udhërrëfyes të obligueshëm për zbatimin e obligimeve që dalin nga marrëveshjet e kaluara.

Formalizmi i statutit të Kishës Ortodokse të Serbisë në Kosovë” do ta përbënte veprimin e radhës, pasuar nga aranzhimet praktike për shkëmbimin e misioneve të përhershme. Serbia, pas kësaj, nuk do të kundërshtonte anëtarësimin e Kosovës në asnjë organizatë ndërkombëtare, ndërsa Kosova do të kompletonte procedurën e brendshme për mbrojtjen e objekteve kulturore dhe fetare serbe.

Po ashtu, sipas propozimit të BE-së, do të vendosej një grup i veçantë i punës, i udhëhequr nga Bashkimi Evropian, për zbatimin e neneve të marrëveshjes. Kurse, pas kësaj, do të pasonte organizimi i konferencës së donatorëve dhe përgatitja e projekteve nga palët.
Si veprim i fundit, parashihen negociatat për marrëveshjen ligjërisht obliguese për normalizimin gjithëpërfshirës të raporteve.

Kurse, udhërrëfyesi i sekuencuar për zbatimin e Marrëveshjes bazë për normalizimin e marrëdhënieve, i prezantuar nga kryeministri Albin Kurti, për dallim nga ai i Bashkimit Evropian, nis me Deklaratën për të Zhdukurit.

Në dy pikat e tjera behet fjalë për prezantimin e draftstatutit të Ekipit Menaxhues dhe atë të ndërmjetësit. Kryeministri ka propozuar që Josep Borrell, t’i ndajë Marrëveshjet me Sekretarin e Përgjithshëm të OKB-së ku të dyja palët janë pajtuar me parimet e përcaktuara në Kartën e Kombeve të Bashkuara.

Njohja e dokumenteve respektive dhe simboleve kombëtare, përfshirë pasaportat, diplomat, targat, vulat doganore janë në pikën e radhës së propozuar nga Kurti.

Themelimi i instrumentit të vetëmenaxhimit për serbët e Kosovës, në ketë propozim, është listuar si veprimi i katërmbëdhjetë.

Përgatiti: Krenare Mullqi

Përmes një ceremonie e në prani të ambasadorit amerikan në Kosovë, Jeffrey Hovenier, është nënshkruar marrëveshja me Agjencinë Amerikane për Zhvillim Ndërkombëtar, në vlerë 34.7 milionë dollarë.

Pas nënshkrimit të marrëveshjes, presidentja Osmani tha se kjo dëshmon mbështetjen e vazhdueshme të qeverisë dhe popullit amerikan për Kosovën.

Ndërkaq, ambasadori Hovenier tha se kjo marrëveshje konfirmon partneritetin afatgjatë të SHBA-së me popullin e Kosovës.

“Ky fond shtesë do të mbështesë qëllimet strategjike të ShBA-së për Kosovën, përfshirë përpjekjet për avancimin e integrimit të Kosovës në institucionet evropiane dhe euroatlantike, përpjekjet për promovimin e rritjes dhe përparimit ekonomik dhe përpjekjet për forcimin e qeverisjes së mirë dhe të zhvillimit të institucioneve demokratike”, tha Hovenier.

Sipas ambasadorit, ndihma e SHBA-së ndaj Kosovës ishte e vazhdueshme, derisa nga viti 1999, ShBA-ja ka investuar më shumë se dy miliardë dollarë, përfshirë investime mbi 1 miliard dollarë nga USAID-i në Kosovë.