Author: ATVLive

Përgatiti: Donisa Fazliu

Banka Botërore e vlerëson në 3,2% rritjen ekonomike të Kosovës në vitin 2023 dhe parasheh rritje rreth 4% për këtë vit dhe vitin e ardhshëm.

Sidoqoftë, tensionet mes Kosovës dhe Serbisë po konsiderohen të jenë njëra nga rreziqet për rënie ekonomike në të dyja shtetet.

Në raportin e Bankës Botërore, përveç tensioneve edhe zgjedhjet politike ndikojnë në rënie të ekonomisë.

“Problemi mes Kosovës dhe Serbisë është një problem për ekonominë kosovare në masë të madhe jo vetëm në aspektin ekonomik ku po largohen bizneset vendore dhe investimet e huaja. Ne po hymë me masa ndëshkuese nga Bashkimi Evropian dhe duhet të kuptohet se emëruesi i përbashkët të një ekonomie të një shteti normal është stabiliteti politik”, tha Safet Gërxhaliu, ekonomist.

Trend tjetër brengosës është shpërputhja ndërmjet inflacionit dhe rritjes së pagave, mirëpo, inkurajuese për Ballkanin Perëndimor janë ndihmet e BE-së në vlerë 6 miliardë Euro.

Edhe pse parashikimi për Kosovën është më optimist sesa për rajonin, për ekspertët është brengosëse pse nuk po shpenzohen mjetet e buxhetit në investime kapitale.

“Unë jam kundër ndarjes së subvencioneve për arsye se njëfarë mënyre është edhe një keqmenaxhim i parave të taksapaguesve të Kosovës, sepse në momentin kur ato mjete nuk investohen dhe multiplikohen në biznese, atëherë ato mjete munden me u dhënë, po për shkak të mosshpenzimit të atyre mjeteve për shkak të vitit paraprak andaj tepricat të cilat janë krijuar nga kjo qeveri mund të quhen para të keqmenaxhuara. Nëse një qeverie i teprojnë miliona euro në buxhet e ata miliona i shpërndan si subvencione, kjo tregon paaftësinë e asaj qeverie në menaxhimin e investimeve kapitale të cilat do të multiplikoheshin në aspektin ekonomik, dhe të krijojnë vende të reja pune”, u shpreh Medain Hashani, Dekan i Fakultetit Ekonomik, Kolegji AAB

Sipas raportit të Bankës Botërore aktiviteti ekonomik në Ballkanin Perëndimor pritet të mbështetet nga rritja e konsumit për shkak të lehtësimin të inflacionit, rimëkëmbjes graduale në eurozonë, rritja e shpenzimeve publike për projektet infrastrukturore të BE-së dhe fitimet e vazhdueshme por të ngadalshme nga turizmi.

Sipas po të njëjtit raport, rritje parashihet edhe në vendet tjera të rajonit, përveç Shqipërisë e Malit të Zi, ku rritja e 2024ës dhe 25-ës, do të jetë më e ulët sesa e vitit të kaluar.

Më shumë detaje i gjeni në Edicionin Qendror të lajmeve në videon më poshtë:

Përgatiti: Armand Hoti

Rruga Nacionale, Prishtinë – Mitrovicë, nuk u finalizua as në vitin 2023. Finalizim nuk pati as projekti për ndërtimin e rrugës nacionale Prishtinë – Podujevë. E njëjta vlen edhe për rrugën Prishtinë – Gjilan si dhe për rrugën Prishtinë – Pejë.

Rrjedhimisht, Ministria e Mjedisit, Planifikimit Hapësinor dhe Infrastrukturës, në vitin 2023 nuk arriti ta finalizojë asnjërin nga projektet e mëdha me rëndësi praktike dhe strategjike.

Megjithatë, i pari i këtij dikasteri, Liburn Aliu, thotë se gjatë vitit aktual do ta ketë edhe një prioritet tjetër: vendosjen e kamerave në rrugët që menaxhohen nga Ministria e Infrastrukturës, me synim reduktimin e numrit të aksidenteve.

Eksperti i komunikacionit, Nol Dedaj mungesën e infrastrukturës rrugore të përshtatshme e përshkruan si njërin ndër faktorët kryesor për shkaktimin e aksidenteve.

Sipas ekspertit Bekim Ahmeti, kushtet e komunikacionit në territorin e Kosovës vazhdojnë të mos ndryshojnë.

Referuar të dhënave të Policisë së Kosovës, në vitin 2022 u shkaktuan rreth 11 mijë 750 aksidente me dëme. Ndërsa nga janari deri në nëntor të vitit 2023 numri i aksidenteve arriti në rreth 13 mijë e 300.

Më shumë detaje i gjeni në Edicionin Qendror të lajmeve në videon më poshtë:

Përgatiti: Kastriot Tahiri

Nga shpërthimi i bombolës së gazit, 15 persona të familjes Brahimi, pësuan lëndime në fshatin Kçiq të Mitrovicës.

Ne mesin të lënduarve, është edhe një vajzë 10 vjeçare e cila ka djegie në shumë se gjysmën e sipërfaqes së trupit. Ajo sot u transferua në Suedi për të vazhduar tretmanin mjekësor në një qendër të specializuar për djegie.

“15 persona kanë kërkuar ndihmë në QKUK, prej tyre 4 janë në gjendje më të rëndë që kanë ardhë për trajtim në intensivë. Rreziku për jetë, është proporcional me sipërfaqen e djegur të trupit. Me sipërfaqen më të madhe te djegies e kemi një fëmijë 10 vjeç, i cili pritet të transferohet në Suedi sepse ka sigurim nga shteti suedez. Tre të tjerët e kemi një me sipërfaqe 40 për qind dhe dy me më të vogël. Edhe rrugët e frymëmarrjes janë të atakuar”, tha Agreta Gashi nga Mjekësia Intensive.

Përveç lëndimeve në njerëz, nga shpërthimi i bombolës së gazit që ishte në bodrum të shtëpisë, u shkaktuan edhe dëme të mëdha materiale.

Por për ta parandaluar një gjë të tillë zjarrfikësit thonë se duhet pasur kujdes gjatë përdorimit të tyre.

“Ata që i përdorin bocat e plinit duhet me pas shumë kujdes, sepse është i lehtë për përdorim dhe i lirë, nëse dikush e vërën që po vjen era, është mirë me i hap dritaret e me ajros vendin, përndryshe nëse ka rrjedhje koncentrohet në një vend dhe një shkëndi e vogël mundet me ndezë”, tha Blerim Gashi, zjarrfikës.

Por përveç kësaj, sipas Tahir Ahmetit, ekspert i çështjeve emergjente, shqetësuese është edhe vjetërsia e bombolave të gazit që janë në treg.

“Bombolat e gazit duhet të kenë a testet e kryera nga Ministra e Ekonomisë, por ka shumë bombola që janë në treg të stërvjetruara rreth 40 vjeçare që nuk do të duhej të ishin fare në treg, e kjo është arsyeja që kemi incidente”, tha Ahmeti.

Një litër gaz, shitet për 0.73 cent pothuajse në të gjitha pikat e karburanteve, por nga shoqata e naftëtarëve, thonë që deri në lejimin e shitjes duhet kaluar në disa procedura si: pëlqimi për ushtrimin veprimtarisë, certifikatë për plotësimin e kërkesave të sigurisë, pëlqimi për dokumentacionin tekniko- investiv për mbrojtje nga zjarri, pëlqime këto që lëshohen nga Agjencia për menaxhimin e emergjencave dhe Ministria e Zhvillimit Ekonomik.

Më shumë detaje i gjeni në Edicionin Qendror të lajmeve në videon më poshtë:

Përgatiti: Armand Hoti

Nesër, bëhen 25 vjet nga masakra e Reçakut, ku 45 civilë shqiptar u vranë nga forcat policore dhe ushtarake të Serbisë.

Askush nga ekzekutuesit apo urdhërdhënësit e kësaj masakre, nuk është dënuar ende.

Ndërkohë, në Departamentin Special të Gjykatës Themelore në Prishtinë, në nëntor të vitit 2023, filloi gjykimi i parë në mungesë për krime lufte ndaj Çedomir Aksiq.

Aksiq mes tjerash dyshohet edhe për pjesëmarrje në vrasjen e disa civilëve në Reçak.

“Tanimë me hyrjen në fuqi të Gjykimit në Mungesë, besojmë se së shpejti Prokuroria Speciale do fillojë me ngritjen e aktakuzave në mungesë për masakrën e Reçakut”, tha Amer Alija nga Fondi për të Drejtën Humanitare.

Për krimet e kryera në Reçak, Tribunali i Hagës për krimet e luftës në territorin e ish-Jugosllavisë, pat ngritur aktakuzë ndaj disa eprorëve të ushtarak të lartë serb. Mirëpo, askush nga të akuzuarit, nuk u dënua drejtpërsëdrejti.

Alija thotë se insituticionet e Kosovës, mundë të përdorin edhe të dhënat e Tribunalit të Hagës.

“Sigurisht që edhe nga databaza e Hagës mundë të gjinden disa eprorë disa emra që kanë dhënë urdhër apo kanë qenë të përfshirë në masakrën e Reçakut. Sigurusht që të gjithë këta emra dhe prova i ka siguruara edhe Prokuroria e Kosovës dhe siç e potencova edhe më herët pritet që së shpejti të kemi ndoshta edhe aktakuza në mungesë”, tha Alija.

Masakra e Reçakut, nga shefi i misionit verifikues të OSBE-së, William Wallker u cilësua si krim kundër njerëzimit.

Serbia përmes mjeteve të komunikimit masiv, ka tentuar ta paraqes masakrën e Reçakut si një operacion policor kundër-terrorist, duke pretenduar se të vrarët ishin të armatosur.

Ndërkaq, Ivan Todosijeviç, zyrtar i Listës Serbe, ishte dënuar me burg për mohim të masakrës së Reçakut. Në vitin 2023, Gjykata Supreme i pat hedhur poshtë të gjitha akuzat ndaj tij.

Krerët shtetëror të Kosovës, në 24 vjetorin e masakrës së Reçakut patën njoftuar se Prokuroria Speciale e Kosovës ka lëshuar fletarreste ndërkombëtare për 18 persona serbë që dyshohet për pjesëmarrje në kryerjen e masakrës së Reçakut.

Më shumë detaje i gjeni në Edicionin Qendror të lajmeve në videon më poshtë:

Ambasadori i Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Kosovë, Jeffrey Hovenier ka shpërndarë një thënie të aktivistit më të njohur ndonjëherë të të drejtave të njeriut, Martin Luther King Jr.

Vizioni i MLK, Hovenier shkroi se duhet t’i frymëzojë të gjithë.

“”Paqja e vërtetë nuk është thjesht mungesa e tensionit; është prania e drejtësisë.” — Martin Luther King Jr., Stride Toward Freedom, 1958. Le të frymëzohemi të gjithë nga vizioni i Dr. King për përfshirjen, jodhunën dhe respektimin dhe mbrojtjen e të drejtave të çdo qenieje njerëzore. #MLKDay”, shkroi Hovenier.

Martin Luther King Jr. ishte udhëheqësi më i dukshëm në lëvizjen për të drejtat civile nga viti 1955 deri në vrasjen e tij më 1968.

"True peace is not merely the absence of tension; it is the presence of justice." — Martin Luther King Jr., Stride Toward Freedom, 1958. Let us all take inspiration from Dr. King’s vision of inclusion, nonviolence, and respecting and defending the rights of every human being.… pic.twitter.com/nosk1goNuE

— Ambassador Jeff Hovenier (@USAmbKosovo) January 14, 2024

Departamenti Amerikan i Mbrojtjes ditë më parë ka konfirmuar se ka aprovuar një kërkesë të Kosovës për blerje të një sistemi raketor anti-tank të quajtur “Javelin”. Kjo kërkesë e Kosovës për armatosje që për herë të parë u bë publike nga presidenti serb Vuçiq pas takimit me Christopher Hill, duhet që ta marrë edhe dritën jeshile të Kongresit Amerikan.

Vetë DASH aprovimin e kërkesës së Kosovës e ka konsideruar si një lëvizje që mbështet synimet e politikës së jashtme amerikane dhe sigurisë kombëtare të SHBA, meqë rritë sigurinë e një partneri në Evropë që ka rëndësi për vetë stabilitetin e kontinentit.

Presidentja e Republikës, Vjosa Osmani, ka thënë se beson shumë që Kongresi amerikan do ta aprovojë një shtije të tillë të armatimit për Kosovën, si shteti më pro-amerikan në botë.

Por cili është qëndrimi i NATO-s, Aleancës Veri-Atlantike e cila nga viti 1999 ka në Kosovë forcën e saj të emëruar si KFOR e që kujdeset për sigurinë në vend dhe për ruajtjen e kufijve të Kosovës. Të pyetur rreth kësaj kërkese të Kosovës për blerje armatimi, nëse e përkrahin, nëse është në përputhje me politikat e NATO-s dhe nëse acarimi i situatës së sigurisë e bën të pashmangshme një lëvizje të tillë të Kosovës për forcim kapacitetesh ushtarake, një Zyrtar i NATO-së në një përgjigje për Gazetën Express ka thënë se misioni i KFOR është plotësisht i përkushtuar për implementimin e mandatit bazuar në Rezolutën 1244.

Gjithashtu ka theksuar se KFOR-i në terren ka një strukturë fleksibile që modifikohet në vazhdimësi në bazë të vlerësimeve të sigurisë dhe se kjo ua bën të mundur përballimin me çfarëdo sfide që mund të shfaqet dhe që të veprohet në mënyrë efektive në përputhje me mandatin e OKB-së.

Ndërsa për çështjen specifike të kërkesës për armatim ky zyrtar i NATO-së ka thënë se duhet folur me autoritet e Kosovës dhe ato amerikane.

“Misioni i KFOR-it i udhëhequr nga NATO është plotësisht i fokusuar në zbatimin e mandatit të tij – bazuar në Rezolutën 1244 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së të vitit 1999 – për të ofruar një mjedis të qetë dhe të sigurt për të gjitha komunitetet që jetojnë në Kosovë dhe lirinë e lëvizjes, si reagues i tretë i sigurisë, pas Policisë së Kosovës dhe misionit të BE-së për Sundimin e Ligjit (EULEX), përkatësisht; në çdo kohë dhe në mënyrë të paanshme. KFOR-i ka një qëndrim fleksibël në terren, i cili rregullohet rregullisht, bazuar në vlerësimin tonë të situatës së sigurisë. Kjo na lejon të përballemi me çdo sfidë që mund të shfaqet dhe të vazhdojmë të veprojmë në mënyrë efektive, në përputhje me mandatin tonë të OKB-së, duke kontribuar kështu në sigurinë e qëndrueshme në mbarë Kosovën dhe në stabilitetin rajonal. Sa i përket çështjes specifike që keni ngritur, do t’ju referoj tek autoritetet kosovare dhe ato amerikane”, ka thënë ai