Author: ATVLive

Përgatiti: Driton Sadiku

Agjencia e Statistikave e Kosovës është e bindur se regjistrimi i popullsisë nuk do të dështojë kësaj radhe. Pas disa përpjekjeve, procesi i regjistrimit do të fillojë më 5 prill, pasi siç njoftuan nga agjencia, tashmë janë bërë të gjitha përgatitjet.

“Janë përgatitur të gjitha instalimet e nevojshme aplikacioni për regjistrim. Të gjitha pajisjet janë bërë gati dhe jemi të gatshëm me fillu me procesin e regjistrimin, pra nuk do të ketë shtyrje”, tha Ylli Shala, menaxher i projektit.

Për ta përmbyllur këtë proces, do të angazhohen gjithsej 3400 punonjës, prej tyre 2500, si regjistrues dhe 900 të tjerë si mbikëqyrës.

“Janë disa persona, por ata ne i kemi kontaktuar dhe u kemi thënë se nëse nuk përzgjidheni të punoni si mbikëqyrës, a pranoni të punoni si regjistrues, disa prej tyre kanë pranuar e disa të tjerë jo”, tha Shala.

Pa treguar për shumën që do të paguhen, menaxheri i projektit thotë se punëtorët e përzgjedhur do të angazhohen me kontratë 2-mujore. Një proces i tillë konsiderohet i domosdoshëm, meqë krijon pabarazi në ndarjet buxhetore për komunat, e rrjedhimisht lë edhe pasoja të tjera.

“Kjo krijon probleme infrastrukturore, po ashtu edhe planifikimet në investime kapitale, në shërbime komunale. Megjithatë, jo vetëm pjesa infrastrukturore, por edhe buxhetimi i pagave për mësimdhënës bëhet në bazë të numrit të nxënësve që janë në atë komunë”, tha Fidan Qerimi, profesor i ekonomisë.

Agjencia nuk tregoi se sa do të kushtojë i gjithë procesi, megjithatë si ndihmë për të, qeveria të martën ndau 120 mijë euro. Procesi i regjistrimit do të përmbyllet më 17 maj.

Përgatiti: Fatlum Jashari

Moszbatimi i marrëveshjeve, krizat e shpeshta në terren dhe ulja e nivelit të përfaqësimit kanë bërë që Bashkimi Evropian të mendojë për një rol shtesë në dialogun Kosovë-Serbi, përtej lehtësimit të procesit.

Burimet i konfirmuan ATV-së se BE-ja po e konsideron të kalojë në një rol detyrues, referuar ndërlidhjes së zbatimit me përparimin në procesin e integrimit evropian.

Pasi konstatoi se dialogu ka degraduar, ish-ambasadori në Bruksel, Bernard Nikaj, tha se BE-ja e ka tejkaluar rolin e lehtësuesit me propozimin, në formën “merre ose lëre”, të marrëveshjes bazë, si dhe hartimin e draft-statutit të asociacionit.

“Këto veprime tregojnë që BE-ja e ka marrë një hap para, prej rolit tradicional të facilitatorit, të cilin e ka mbajtur në vitet e hershme të dialogut. Moszbatimi i kësaj marrëveshjeje dhe degradimi i raporteve mes palëve edhe në terren, por edhe situata në terren në Kosovë dhe çështjet që ngrihen gjithë kohën, me doemos e shtyjnë BE-në që ta rimendojë strategjinë e udhëheqjes së dialogut”, tha Nikaj.

Krahas konstatimit se ka kohë që BE-së i është sosur durimi nga temat që prodhuan kriza, Fitim Mulolli nga Polcon, në kontekst të rolit shtesë përmendi kushtëzimet dhe ashpërsimin e ndëshkimeve.

“Ka nis një iniciativë të futet në kapitullin 35, që do të bëhet obliguese për zbatim si pjesë e procesit të anëtarësimit. pra, nëse kjo nuk zbatohet, ngec edhe procesi i anëtarësimit në BE. Çka do të thotë kjo? Politikisht do të thotë nuk ka progres, ekonomikisht nuk japin fonde, nuk ka mbështetje e kështu me radhë. Çka mund të bëjë BE-ja tjetër, janë masat më ekstreme, mos me marrë më masa por me vendosë sanksione”, tha Mulolli.

Teksa tha se BE-ja, me ndihmën e SHBA-së, ka mundësinë e fundit që para zgjedhjeve të adoptojë një strategji të re, Nikaj përmendi mungesën e konsensusit në union.

“Sepse ka shtete në kuadër të BE-së të cilët janë duke e penguar edhe përfshirjen e obligimeve të dialogun në kapitullin 35, posaçërisht për Serbinë. Prandaj, pyetja a duhet të rimendohet dialogu e ka një përgjigje të thjeshtë: po. Sepse, ky dialog kështu është klinikisht i vdekur, dhe nëse nuk rimendohet rrezikon të acarojë situatën mes Kosovës dhe Serbisë, dhe potencialisht të çojë edhe deri në një konflikt”, tha Nikaj.

Përkundër ftesës në adresë dhe nivel politik në takimin e fundit në Bruksel, Kosova u përfaqësua në nivel krejt teknik, me guvernatorin e BQK-së.
Krahas ritheksimit së shqetësimeve lidhur me situatën me dinarin, SHBA-ja përsëriti thirrjen për zgjidhje përmes dialogut.

Përgatiti: Sara Shehu

Me pankarta, “Poshtë gjykatat patriarkale”, “Femicidin ta ndëshkojmë, jo ta rigjykojmë”, “Siguri dhe drejtësi për gratë”, është protestuar të mërkurën.

Organizata Kolektivi për Mendim dhe Veprim Feminist, para Pallatit të Drejtësisë, mblodhi dhjetëra gra të cilat kundërshtuan vendimin e Gjykatës së Apelit për ta kthyer në rigjykim rastin e vrasjes së Marigona Osmanit.

Njëra prej organizatoreve të protestës, Bjeshkë Guri, tha se ky vendim po e revolton gjininë femërore.

“Jemi mbledhur sot këtu, pranë Gjykatës së Apelit për t’i kundërshtuar edhe njëherë praktikat e sistemit të drejtësisë në Kosovë, i cili shtet duke na vërtetur çdo herë e më shume se nuk funksionon për gratë, duke ua pamundësuar atyre çfarëdo lloj drejtësie. Vendimi i Gjykatës se Apelit që ta dërgojë në rigjykim lëndën e vrasjes së Marigona Osmanit na revolton tejmase, meqë përtej këtij rasti reflekton një praktikë të shpeshtë në rastet e dhunës ndaj grave dhe femicidit, e cila e kthen rastin në pikën zero, duke krijuar pasiguri për gratë në Kosovë dhe rrezikuar që Marigonës t’i bëhet padrejtësi edhe për së vdekuri”, tha Bjeshkë Guri nga Kolektivi për Mendim dhe Veprim Feminist.

Sipas saj, shqetësues mbetet fakti se Gjykata e Apelit nuk e adresoi qasjen problematike të Gjykatës Themelore lidhur me trajtimin dhe vlerësimin e dhunimit si vepër penale.

“Përfshirja e motivit të vrasjes, e cila po ashtu është problematike në vetvete nuk e përjashton se vrasja është kryer në mënyrë mizore. Një sugjerim i tillë e rivendos theksin te motivet e vrasjes dhe jo akti për çka për ne është e papranueshme. Është shqetësuese se si Gjykata e Apelit asnjëherë nuk e adreson qasjen problematike të Gjykatës Themelore në trajtimin dhe vlerësimin e dhunimit si vepër penale. Dhunimi seksual është detyrimi në kryerjen e aktit seksual pa dhënien e pëlqimit. Mirëpo, Gjykata Themelore nuk e ka të qartë se çka do të thotë kjo dhe gabimisht nxjerr konkluzione, duke u mbështetur vetëm në provat e lëndimit fizik gjenital. Prezenca e lëndimeve fizike nuk është vendimtare për përcaktimin e dhunimit”, tha Guri.

Më 23 shkurt, Gjykata e Apelit vendosi ta kthejë në rigjykim rastin e vrasjes së 18 vjeçares. Dardan Krivaça dhe Arbër Sejdiu ishin dënuar nga Gjykata Themelore e Ferizajt për vrasjen e Marigona Osmanit me burgim të përjetshëm, respektivisht 15 vjet burgim.

Përgatiti: Arton Hamiti

Varfëria dhe papunësia vazhdojnë të jenë ndër problemet më të mëdha që shqetësojnë kosovarët, sipas Programit të Kombeve të Bashkuara për Zhvillim në Kosovë.

Madje, sipas raportit më të ri të Pulsit Publik, varfëria tani është problemi kryesor, meqë deri në prillin e vitit të kaluar ishte papunësia.

“Siç po e shihni në grafikë, varfëria është si problemi kryesor me 28,6%, pasuar me papunësinë me 19,2%. Çka mund të theksoj këtu është përqindja e të anketuarve që e kanë parë varfërinë si problemin kryesor, është ngritur me 7,5% në krahasim me prillin e vitit 2023, ku varfëria ka qenë problemi i dytë kryesor në Kosovë”, tha Alisa Hasani, menaxhere e projektit në UNDP.

Këto gjetje janë shqetësuese për Nuno Queiros, përfaqësuesin e përhershëm të UNDP-së për Kosovë.

“Nëse jeni të brengosur për varfërinë e mbi të edhe për papunësinë, atëherë keni një problem që do të ketë ndikim negativ të dyfishtë për të ardhmen”, tha Queiros.

Teksa përqindjet i konsideroi të larta, ish-kryetari i Odës Ekonomike, fajësoi Qeverinë për, siç tha, politikat sociale të gabuara.

“Nuk kemi pa strategji për të parandaluar efektin negativ të inflacionit. Pika tjetër ka bëjë me varfërinë që dita-ditës po shtohet dhe krejt kjo dëshmon se politikat qeveritare që me ndihma sociale të ndalohet varfëria, janë të gabuara”, tha ish-kryetar i Odës Ekonomike të Kosovës, Safet Gërxhaliu.

Megjithatë, të dhënat e anketës të nëntorit të vitit 2023 tregojnë se mesatarisht 42% e qytetarëve janë të kënaqur me punën e institucioneve qendrore.

“Unë besoj që zhgënjimi i qytetarëve në të kaluarën ka qenë shumë i madh që kjo që bëhet sot nga ana e Qeverisë aktuale, u duket mirë. Mirëpo e tërë kjo e dëshmon një verbëri dhe një fanatizëm politik që vërtet duhet të na shqetësojë”, tha Gërxhaliu.

Mes tjerash, thuhet se është vërejtur ndryshim sa i përket perceptimit të korrupsionit në shkallë të gjerë, te Policia e Kosovës, nga 7,3% në 17,9%.

Institucioni më i korruptuar është perceptuar të jetë Dogana, me 39% të të anketuarve që besojnë se ka prani të korrupsionit në shkallë të gjerë.
Këto gjetje janë përpiluar pas anketimit të 1.306 respondentëve, mbi moshën 18-vjeçare, në periudhën 8-27 nëntor të vitit 2023.

Nga Adrian Civici

Glokalizimi është një kombinim i fjalëve “globalizim” dhe “lokalizimi”. Termi përdoret për të përshkruar një produkt ose shërbim që zhvillohet dhe shpërndahet globalisht, por që është përshtatur për të akomoduar përdoruesin ose konsumatorin në një treg lokal. Glokalizimi është përshtatja e produkteve globale dhe ndërkombëtare në kontekstet lokale në të cilat ato përdoren dhe shiten. Ndërsa globalizimi është përhapja e produkteve, ideve dhe kapitalit përtej kufijve kombëtarë, një nga kritikat më të forta ndaj globalizimit është se ai mund të rezultojë në homogjenizimin e kulturave dhe konsumatorëve në mbarë botën. Pikërisht këtu shfaqet glokalizimi, i cili i kushton vëmendje praktikave, zakoneve dhe kulturës lokale për të pasur produkte që t’i përshtaten më mirë kulturës, dëshirave dhe nevojave rajonale. Në lidhje me një produkt ose shërbim të caktuar, glokalizimi nënkupton përshtatjen e produkteve dhe shërbimeve të tregtuara globalisht në tregjet lokale.

Një produkt ose shërbim me natyrë e shtrirje globale, diçka që gjithkush ka nevojë ose e preferon me përparësi dhe mund e dëshiron ta përdorë, mund të përshtatet në përputhje me kulturën, ligjet, zakonet ose preferencat e konsumatorëve vendas. Produktet e “glokalizuara” janë me interes më të madh për përdoruesin përfundimtar, personin që përfundon duke përdorur produktin. Kjo ndodh sepse, ndërsa është diçka që të gjithë mund ta përdorin dhe e përdorin si produkt global, lokalizimi i tij e bën atë më specifik për një individ, kontekstin dhe nevojat e tij.

Një shembull i zakonshëm i ofruar shpesh për të ilustruar glokalizimin është zinxhiri global i ushqimit të shpejtë që ofron artikuj gjeografikisht specifikë të menusë që plotësojnë shijet lokale. McDonald’s është një rrjet kryesor në mbarë botën për ushqimin e shpejtë, i cili ofrohet në më shumë se 120 vende. McDonald’s dallohet për aplikimin e një strategjie të mirë glokalizimi. Si një ndërmarrje globale, ajo ka zhvilluar strategji të ndryshme standarde dhe në këtë aspekt, përvoja lokale në kuadrin e glokalizimit është evidente. P.sh., : rasti indian – meqenëse indianët hindu nuk hanë mish viçi dhe myslimanët nuk hanë mish derri, McDonald’s e ndryshoi hamburgerin e Big Mac-it në versionin me pulë. Meqenëse shumë indianë janë vegjetarianë, u ofruan dhe disa zgjedhje të adhuruesve të perimeve, për shembull, McAloo Tikki ose Chili Paneer Pockets të cilat bëhen vetëm me djathë dhe perime; rasti gjerman – sigurimi i burgerëve gjermanë për hotdog dhe birrës gjermane që plotëson zakonet lokale të të ngrënit; rasti i Tajvanit – orizi është ushqimi kryesor tajvanez, kështu që McDonald’s zëvendëson bukën me oriz për të bërë burgerin Mcrice; rasti grek – pita është një lloj ushqimi i zakonshëm në jetën e përditshme greke, kështu që McDonald’s bëri Mac në stilin grek duke përdorur pita.

Historia dhe aplikimet e konceptit “Glokalizim”

Fillimisht, termi vjen nga koncepti japonez Dochakuka – teknika për kultivimin e tokës që përshtatet me kushtet lokale – më pas, në vitet 1980, u rishfaq në ndërtimin e modeleve të marketingut përpara se të prezantohej në vitet 1980-1990 në fjalorin enciklopedik britanik nga sociologu Roland Robertson, i Universitetit të Aberdeen, Skoci, që e përdori termin “glocalizim” për të karakterizuar efektin e teknologjive të informacionit në planifikimin e territorit. Ai e përkufizon atë që mund të jetë një fazë e re e evolucionit urban si: “procesi i dyfishtë me të cilin qyteti çlirohet nga funksioni i tij i prodhimit, shkëmbimit dhe përpunimit të informacionit duke e zhvendosur atë në hapësirën kibernetike, duke zhvilluar, rrjedhimisht, forma të reja të shoqërisë të cilësuara si organizatat hapësinore në nivel lokal”. Në një konferencë të vitit 1997 : “Globalizimi dhe kultura indigjene”, sociologu Roland Robertson deklaroi se glokalizimi “do të thotë njëkohshmëri e bashkëprezencë e tendencave universalizuese dhe lokale”… “si një proces që ndërthur shqetësimet lokale me forcat globale, ose si një përshtatje dhe interpretim lokal të forcave të globalizmit”. Koncepti glokalizim, që atëherë është përdorur në fushat e gjeografisë, sociologjisë, antropologjisë, muzikës, biznesit, marketingut, ekonomisë, etj.

Sot, profesionistët e përdorin këtë term për të përshkruar dhe shpjeguar organizimin e komunitetit, edukimin dhe strategjinë e biznesit. “Glokalizimi” është një term që fjalë për fjalë nënkupton kombinimin e konsideratave globale dhe lokale. Paradoksi midis partikularizmit dhe universalizmit. Një mentalitet glokalizimi mund të shtyjë një kompani të “mendojë globalisht dhe të veprojë në nivel lokal” në mënyra që shkojnë përtej drejtësisë sociale ose ndikimit mjedisor. Glokalizimi frymëzon ndryshim në çdo fazë të ciklit jetësor të biznesit. Nga konceptimi i produktit te zhvillimi, zbatimi dhe vlerësimi, mentaliteti global na thërret të refuzojmë paradigmën standarde “një madhësi për të gjithë” të globalizimit.

Glokalizimi versus Globalizimi

Glokalizimi beson se themeli i shoqërisë në çdo epokë ka qenë dhe është bashkësia lokale, që nga ndërveprimi i individëve, të organizuar në grupe gjithnjë e më të mëdha, të pranishëm në një territor. Organizimi i këtyre grupeve sigurisht që përbën një grup “sistemesh” të cilat bëhen “nënsisteme” kur lidhen me organizata më komplekse. Për shembull, familja është një nënsistem i sistemit të lagjes, por lagjja është një nënsistem i sistemit të qytetit e kështu me radhë. Glokalizimi e fillon analizën e tij nga sistemet e thjeshta për të arritur tek ato më komplekset, ndërsa globalizimi duket se favorizon sistemet komplekse, shumë shpesh duke injoruar implikimet e nënsistemeve. Glokalizimi vendos në qendër të “filozofisë” së tij individin, personin njerëzor, trashëgiminë materiale dhe jomateriale lokale të personit dhe grupit të cilit i përkasin. “Ai nuk e injoron dialektikën që rrjedh nga takimi-përplasja e grupeve të ndryshme brenda logjikës sistem-nënsistem, por nuk e humb kurrë nga syri mikron në marrëdhënien e saj me makron”.

Ai i jep rëndësi tregut të lirë, por beson se ai nuk mund të konsiderohet kurrë një “primum” pasi tregu është vetëm një nga funksionet e shumta të shoqërisë njerëzore. Glokalizimi i jep rëndësi komunikimit ndërmjet individëve dhe grupeve të përcaktuara në hapësirë ​​dhe kohë dhe sesi teknologjitë e reja kanë favorizuar një përshpejtim në proceset e transformimit. Glokalizimi e sheh të nevojshme t’i nënshtrohet një analize serioze përmbajtjes së komunikimit, e cila, e ndërmjetësuar nga teknologjitë e reja, mund të vuajë nga shtrembërime, sipërfaqësore, ose banalitete të formave të ndryshme.

Një gabim i shpeshtë është “të besosh se glokalizimi e vë theksin mbi të gjitha në lokalen dhe globalizimin në atë globale. Glokalizimi nuk e injoron praninë e forcave globalizuese, të cilat vërtet shqyrtojnë gjenezën dhe implikimet e tyre, por janë të ngulitura fort në teorinë e përgjithshme të sistemeve dhe në ndërveprimin e ngushtë midis gjeopolitikës, gjeoekonomisë dhe gjeokulturës”.

“Mendo global, vepro lokal”, sintezë midis të menduarit global, i cili merr parasysh dinamikën planetare të ndërlidhjes midis popujve, kulturave dhe tregjeve të tyre, dhe veprimit lokal, i cili merr parasysh veçoritë dhe veçoritë historike të zonës në të cilën ju duan të operojnë. I zhveshur nga kuptimet në lidhje me imperializmin kulturor dhe shfrytëzimin global nga disa shumëkombëshe, globalizimi tenton një përpjekje të arsyetuar për të ruajtur identitetet individuale brenda një sistemi kompleks, pa dëmtuar individualitetin dhe të drejtën për të ekzistuar të identiteteve të tjera brenda atij sistemi.

Më saktësisht, në sektorin e shitjeve dhe marketingut, “glokalizim” nënkupton respektimin e produktit vendor dhe karakteristikave të tij kur kemi të bëjmë me tregun global, si dhe respektimin e nevojave lokale nga produkti global; në rastin e parë, globalizimi çon në mënyrë të pashmangshme në pikat e tregut të vendosura në tregun global, në të dytin në tregjet lokale që produktet globale nuk mund të arrinin pa përshtatje.

Glokalizimi zakonisht lidhet me një model biznesi që synon besnikërinë e klientit. Produkti kuptohet në një kuptim të gjerë, duke përfshirë ndihmën pas shitjes dhe shërbimet e mirëmbajtjes: këto kontrata garantojnë një fitim të qëndrueshëm për prodhuesin dhe ndonjëherë përbëjnë pjesën më fitimprurëse. Reduktimi i distancave midis vendeve rezulton në mënyrë paradoksale në një forcimin e specifikave lokale. Një diversitet që luan në mënyra e afrimit me konsumatorët. Rezultati, “një produkt apo një fushatë e krijuar në Nju Jork nuk mund të ketë me ndikim të barabartë në Dubai”. Një fenomen i mirëkuptuar nga Nike, kampione për dekada të “Just do it” amerikane (pra domosdoshmërisht universale) dhe që modifikoi gradualisht marketingun e saj duke braktisur këtë slogan përfitojnë nga qasjet lokale. Interesi i madh i globalizimit është gama e pamasë e mundësive që tani janë të hapura për strukturat e vogla të cilat e gjejnë veten pothuajse në kushte të barabarta me ato të mëdhatë, dhe ndonjëherë me asete superiore si reaktiviteti, shpejtësia e vendimmarrjes, lehtësia e përshtatjes, aftësia. për të zbuluar mundësitë.