Tag: Ballina

Përgatiti: Pranvera Krasniqi

Ligji për Personat e Zhdukur gjatë luftës në Kosovë, sipas kryesuesit të Komisionit qeveritar për personat e zhdukur, së shpejti do të kalojë në konsultime publike.

Mes tjerash, Andin Hoti njoftoi gjatë një takimi të Komisionit për të drejtat e njeriut, se gjatë vitit 2023 janë gërmuar 15 lokacione në Kosovë, kurse në Serbi, vetëm në Shtavall.

“Janë dorëzuar nëntë mbetje mortore te familjarët gjatë vitit 2023. Fatkeqësisht gjatë vitit 2023 janë bërë gërmime vetëm në një lokacion në Serbi, në Shtavall. Shumica prej informacioneve që kemi, nuk janë vetëm brenda territorit të Kosovës, por edhe të dëshmitarëve atje në Shtavall”, tha Hoti.

Për gërmime të mëtutjeshme atje, sipas Hotit, sfidë mbetet mungesa e informacioneve dhe moszbatimi i deklaratës së 2 majit të nënshkruar në Bruksel, për personat e zhdukur.

I zhgënjyer për fatin e të pagjeturve është shprehur edhe kryetari i Këshillit të Familjarëve, Ahmet Grajqevci. Sipas tij, të zhdukurit do duhej të ishin kryefjala e të gjitha institucioneve.

“Çështja e personave të zhdukur është e mundimshme dhe e dhimbshme, asnjë institucion nuk ka bërë mjaftueshëm. Çështja e dinarit për 24 orë diskutohet, por jo edhe e personave të zhdukur që për fatin e tyre e di më së miri Serbia”, tha Grajqevci.

Ndërsa, deputetja e Lëvizjes Vetëvendosje, Fatmire Mulhaxha-Kollçaku, ftoi qytetarët të dorëzojnë dëshmitë që kanë nga lufta.

“Ta ngrisim zërin, sepse nuk është e drejtë që për një serb të mblidhet Këshilli i Sigurimit, ndërsa për sulm ndaj vendit tonë të mos kërkohet mbledhja e Këshillit. Ne si popull jemi krenarë, faji nuk është te ne, kërkojmë ndihmë”, tha Mulhaxha-Kollçaku.

Mungesa e diskutimeve me prokurorët, për çështjen e të pagjeturve nga Komisioni për Personat e Zhdukur, u konsiderua neglizhencë. Ndërsa, kërkesë e pjesëmarrësve në këtë komision ishte një takim me Këshillin Prokurorial.

Përgatiti: Arian Hajdaraj

Në këtë zyrë, Sadik Duraku vite më parë kishte marrë kartelën që ia njeh statusin e veteranit të luftës së UÇK-së.

Pikërisht ky dokument që iu gjet në xhep gjatë kontrollit në hyrje të Serbisë, u bë shkak që Duraku të arrestohet e të dërgohet në paraburgim për 30 ditë, nën dyshimet për krime lufte.

Tani, një javë pas arrestimit, Organizata e Veteranëve Dega në Has po pretendon se Duraku nuk është veteran i vërtetë.

“Është vërtetu që Sadik Duraku është veteran i UÇK-së, por është veteran i rrejshëm. Do të thotë formën derisa ka ardhë te statusi është përmes të hollave”, tha kryetari i OVL-UÇK-së në Has, Xhevdet Thaçi.

Në këtë drejtim, kryetari i degës së Veteranëve të UÇK-së në Has, paralajmëron se do ta padisin Durakun kurdo që ai të hyjë në Kosovë.

“U bëjmë apel organeve serbe që ta deportojnë sa më shpejt Durakun në Kosovë, dhe vërtet ta padisim Durakun për manipulim dhe mashtrim se si ka ardhë deri te statusi”, tha Thaçi.

Gjatë ditës, familja e Durakut nuk pranoi të deklarohej rreth qëndrimit të OVL-UÇK-së në Has, e cila mes viteve 2021-2022 i kishte larguar nga Lista më shumë se 1300 persona, të cilët merrnin pensionin e veteranit.

Ndërkohë, 54-vjeçari me vendbanim në Angli, që u arrestua më 16 prill, gjatë kësaj të marte priste vizitën e parë nga familja.

Përgatiti: Fatlum Jashari

Bashkimi Evropian bëri hapin e parafundit drejt liberalizimit të vizave për Zonën Schengen për mbajtësit e pasaportave të lëshuara nga e ashtuquajtura Drejtori Koordinuese Serbe.

Parlamenti Evropian miratoi raportin e euro-deputetit slloven, Matjaz Nemec, i cili rekomandimin e tij e paraqiti të zhveshur nga konteksti politik.

“Ky është një votim i rëndësishëm. Kjo nuk është çështje politike, por teknike. Është vazhdim i vendimit për liberalizimin e vizave për Serbinë, i miratuar më 2009, dhe për Kosovën që nga fillimi i këtij viti. Ky vendim është për t’ua bërë njerëzve jetën më të mirë dhe afekton rreth 18 mijë serbë rezidentë të Kosovës, të cilët kanë pasaporta speciale. Dhe, që nga fillimi i këtij viti ata mbesin kategoria e vetme e qytetarëve në Ballkanin Perëndimor, të cilët nuk gëzojnë liberalizimin e vizave me BE-në”, tha Nemec.

Përkundër se Kosova konsideron se vendimi shkel sovranitetin dhe integritetin territorial të saj, hartuesi i raportit iu referua vetëm aspektit të lëvizjes së lirë.

“Besoj se nuk ka justifikim për këtë, politik apo ndonjë tjetër. Kjo është një çështje të cilën e krijoi BE-ja më 2009 dhe na takon neve ta ndreqim atë. Në thelb, kjo është çështje e trajtimit të barabartë ose diskriminimit, dhe ne duhet të jemi kundër çfarëdo forme të diskriminimit. Nuk duhet të lejojmë që këta qytetarë të paguajnë çmimin për dështimin e politikanëve të tyre”, tha Nemec.

Duke e vlerësuar të papranueshëm, Qeveria e Kosovës theksoi se vendimi nuk reflekton realitetin e së drejtës për udhëtim pa viza.

“Ky qëndrim rrezikon të krijojë një precedent të rrezikshëm, kur vetëm para më shumë se një viti, një tentativë e njëjtë për njohjen e dokumenteve ruse të udhëtimit, të lëshuara në Ukrainë dhe Gjeorgji, u dënua dhe nuk u pranua nga vetë institucionet e BE-së. Shtyrja para e këtij propozimi, ka ndikim negativ në integrimin e komunitetit serb në Kosovë. Që prej momentit kur është iniciuar ky propozim nga Komisioni Evropian, i kemi informuar vazhdimisht të gjitha institucionet e BE-së për pasojat dhe efektet negative të një vendimi të tillë”, thuhet në reagimin nga Qeveria e Kosovës.

Me kërkesë të BE-së, pas liberalizimit të vizave, më 2009, Serbia hapi Drejtorinë Koordinuese, e cila lëshon pasaporta për shtetasit serbë që jetojnë në Kosovë.

Për qytetarët e pajisur me dokumente të tilla serbe, nuk vlen liberalizimi i vizave.

Mbajtësit e atyre që njihen si “pasaporta koordinuese”, të cilat i paraqesin qytetet e Kosovës si pjesë të Serbisë, nuk mund të udhëtojnë nëpërmjet aeroportit të Prishtinës.

Parlamenti Evropian të martën ka miratuar vendimin për liberalizimin e vizave për bartësit e pasaportave të Serbisë që jetojnë në Kosovë, të cilët pajisen me dokumente nga Drejtoria koordinuese në Beograd.

Bartësit e këtyre pasaportave nuk ishin përfshirë në liberalizimin e vizave në kohën kur Bashkimi Evropian i hoqi vizat për shtetasit e Serbisë.

Nga Aeroporti i Prishtinës nuk është e mundur të udhëtohet me pasaportë të lëshuar nga Drejtoria Koordinuese e MPB-së së Serbisë në Beograd për qytetarët e Kosovës, sepse autoritetet e Kosovës e konsiderojnë të paligjshme. Megjithatë, poseduesit e këtyre pasaportave mund të udhëtojnë nga çdo vend i rajonit.

Komisioni Evropian në muajin nëntor të vitit të kaluar kur rekomandoi heqjen e vizave edhe për bartësit e këtyre pasaportave, si arsyetim dha qëllimin që të gjithë qytetarët e rajonit të Ballkanit Perëndimor të gëzojnë liberalizimin e vizave, pa marrë parasysh se çfarë pasaporte posedojnë. Ky propozim i Komisionit Evropian erdhi pasi ishte e qartë se nga 1 janari shtetasit e Kosovës do të mund të udhëtojnë pa viza në vendet e Schengenit.

Vendimi i së martës u miratua në seancën plenare të Parlamentit Evropian me 406 vota për, 97 kundër dhe 94 abstenime.

Ky votim në Parlamentin Evropian është hapi i fundit në këtë institucion të BE-së drejt vendimit për heqjen e vizave për bartësit e këtyre pasaportave. Raportin, i cili u votua të martën në seancë plenare, e ka përpiluar deputeti nga Sllovenia Matjazh Nemec.

Ai ka thënë se me raportin e tij nuk ka për qëllim të zgjidhë ndonjë çështje politike apo mospajtim ndërmjet Kosovës dhe Serbisë por, siç u shpreh ai, një problem praktik dhe teknik për të siguruar lëvizjen e lirë dhe për të siguruar trajtimin e barabartë.

Ai, madje, tha se ky problem ishte krijuar nga vetë BE-ja në vitin 2009, kur u hoqën vizat për Serbinë por jo edhe për bartësit e këtyre pasaportave, dhe tash BE-ja duhet ta përmirësojë këtë gabim. Nemec theksoi në fjalimin e tij se ky vendim, i propozuar nga Komisioni Evropian, është mbështetur edhe nga Shërbimi i Veprimit të Jashtëm të BE-së dhe ka pajtimin e Këshillit.

Qeveria e Kosovës e kishte kritikuar dhe kundërshtuar propozimin për përfshirjen e këtyre pasaportave në liberalizimin e vizave duke e quajtur si “shkelje e integritetit territorial të Kosovës”. Për më tepër, Qeveria e Kosovës kishte argumentuar se me një vendim të tillë BE-ja do të ndikojë negativisht në procesin e integrimit të serbëve të Kosovës.

Sipas Qeverisë së Kosovës, argumenti se serbët e Kosovës nuk janë përfshirë në liberalizim nuk qëndron pasi ata, sikur të gjithë shtetasit tjerë të Kosovës mund të pajisen me pasaporta biometrike të Kosovës me procedurë të shpejtuar dhe me ato pasaporta mund të udhëtojnë pa viza në vendet evropiane.

Për Qeverinë e Kosovës problematik është edhe fakti se në pasaportat që i lëshon Drejtoria koordinuese e Serbisë në Beograd shkruhen vendbanimet në territorin e Kosovës sikur të jenë në Serbi, që është në kundërshtim me marrëveshjet e arritura në dialog për shuarjen e strukturave paralele të Serbisë.

Por, argumentet e Kosovës nuk ishin marrë parasysh nga institucionet e Bashkimit Evropian, as nga Komisioni Evropian, nga Parlamenti Evropian e as nga Këshilli.

Pas votimit të sotëm në seancën plenare të Parlamentit Evropian, ka mbetur vetëm që Këshilli i BE-së ta formalizojë vendimin dhe ai të hyjë në fuqi.

Pikërisht për shkak se seancat plenare të kësaj jave janë të fundit në këtë përbërje të Parlamentit Evropian, edhe kishte presion kohor që votimi të përmbyllet në këtë seancë, sepse pas kësaj jave do të shpërbëhet Parlamenti Evropian ndërsa seanca themeluese e përbërjes së re do të jetë në korrik, pas zgjedhjeve evropiane.

Sikur të mos ishte votuar këtë javë, gjithçka do të shtyhej për fundin e këtij viti. Tash mbetet të përmbyllen formalitetet në Këshill në mënyrë që vendimi të hyjë në fuqi. /REL

Në Këshillin e Sigurimit të OKB-së në Nju Jork të mbajtur të hënën, përfaqësuesi i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Robert Wood, i kërkoi homologut të tij rus Vitaly Nebenzija të mos përpiqet të ndryshojë rrjedhën e ngjarjeve historike.

Diskutimi u zhvillua në seancën ku u shqyrtua raporti gjashtëmujor i Sekretarit të Përgjithshëm të OKB-së Antonio Guterres për punën e misionit të OKB-së në Kosovë (UNMIK).

Wood e lidhi përpjekjen e Rusisë për të ndryshuar historinë rreth veprimeve të NATO-s në vitin 1999 me faktin se kërkesa e Rusisë për një seancë speciale mbi veprimet e NATO-s kundër Serbisë u refuzua dy herë.

Gjatë seancës, përfaqësuesi rus Nebenzia hodhi akuza kundër NATO-s, një lëvizje që e shtyu Wood-in të merrte fjalën.

“Operacioni i ‘Forcave Aleate’ në 1999 ishte jetik dhe legjitim për të nxitur tërheqjen e forcave serbe të Millosheviçit nga Kosova dhe për të ndaluar spastrimin etnik”, tha Wood.

Ai shtoi se operacioni parandaloi gjenocidin.

“Ky operacion ishte ndërhyrja e fundit e mundshme për të parandaluar gjenocidin dhe ishte një përgjigje e nevojshme urgjente për të mbrojtur popullsinë civile”, shtoi Wood.

Pas kësaj, ai iu drejtua drejtpërdrejt rusëve.

“Duket se Federata Ruse është e pakënaqur me faktin që Këshilli nuk i jep hapësirën që dëshiron për të promovuar një realitet alternativ. Do të ishte më mirë të lihej mënjanë revizionizmi dhe të punohej për zgjidhjen e sfidave përpara”, tha Wood.

Kjo përleshje verbale në skenën ndërkombëtare vjen në një kohë kur tensionet politike janë në kulmin e tyre dhe mbi të gjitha tregon sesi ngjarjet nga e kaluara vazhdojnë të ndikojnë në politikën dhe diplomacinë e sotme.

Prokuroria Speciale e Kosovës ka pranuar të martën donacion nga Ambasada Britanike, i cili u vlerësua tejet i rëndësishëm për këtë institucion, raporton EO.

Donacioni përbën pajisje për intervistimin e të pandehurve dhe dëshmitarëve.

Kryeprokurori i Prokurorisë Speciale, Blerim Isufaj, tha se ka informuar ambasadorin Hargreaves për punën e këtij institucioni, teksa ka falënderuar edhe për mbështetjen që Ambasada britanike ka bërë për PS-në.

“Me vjen mirë që pata mundësi që të bisedoj me ambasadorin Hargreaves për punën e Prokurorisë Speciale për kompetencat e PS-së dhe për rezultatet që kemi arrit, mangësitë dhe sfidat që kemi para vetës. Prania juaj këtu ambasador është konfirmim i dëshmuar i Prokurorisë Speciale të Republikës së Kosovës për më tepër ne e kuptojmë edhe si mbështetje të punës sonë për të luftuar krimet. Ne jemi shumë mirënjohës për mbështetjen e dhënë ndër vite në ngritjen dhe zhvillimin e kapaciteteve profesionale etike”, u shpreh Isufaj.

Përgatiti: Haris Ademi

Profesori dhe poeti, Lulzim Tafa, si dhe inxhinierja Mira Murati, janë zgjedhur anëtarë të jashtëm të Akademisë së Shkencave të Shqipërisë.

Ata morën votat e Asamblesë së Përgjithshme të kësaj akademie, në mbledhjen e së hënës, në Tiranë. Rekomandimet për votimin e Tafës i dhanë akademikët Xhevahir Spahiu e Shaban Sinani. Ndërsa, u veçuan tre përbërës të profilit të tij akademik e letrar.

“Kandidati ka një veprimtari botuese të pandërprerë prej më shumë se tri dekadash si poet, që cilësohet me të drejtë përfaqësues i brezit letrar shqiptar të pas 1990-ës në Kosovë. Është autor i 10 vëllimeve poetike, të cilët kanë merituar çmime ndërkombëtare të mirënjohura si Neruda e Eminescu, duke përfshirë urdhrin presidencial francez “Ordre des Arts et de literature”. Këtij certifikimi i shtohet numri i madh i gjuhëve në të cilat është përkthyer vepra e tij. Numri i gjuhëve në të cilat lexohet poezia e tij është rreth 30″, tha kryetari i Akademisë së Shkencave të Shqipërisë, Skender Gjinushi.

Ndërsa, u çmua edhe roli i shqiptares Mira Murati, e cila është një nga njerëzit kryesorë në kompaninë “Open AI”, që ka bërë revolucion në teknologji së fundmi, përmes inteligjencës artificiale.

“Me emrin e saj lidhen arritje nga më të rëndësishmet në zhvillimin e disa prej produkteve më të shquara të “Open AI”, duke përfshirë serinë e modeleve gjuhësore të “Transformerit të Paratrajnuar Gjenerues” (GPT)”, tha Gjinushi.

Poeti Lulzim Tafa është i njohur për artin e tij, si njëri ndër poetët shqiptarë më të përkthyer në botë, njëherësh laureat i shumë çmimeve ndërkombëtare. Ai ka fituar dhjetëra çmime prestigjioze ndërkombëtare për letërsi, ndërsa mban shumë tituj nderi në akademi e universitete botërore. Së fundmi, Lulzim Tafa u dekorua edhe nga presidenti francez, Emanuel Macron, me dekoratën “Oficer i Urdhrit Kombëtar të Letrave dhe Arteve”, që është dekorata më e lartë të cilën shteti francez e ndan në fushën e artit dhe letërsisë.

Është profesor universiteti, ligjërues e profesor i ftuar, anëtar i Akademisë Evropiane të Shkencës dhe Arteve dhe i Akademisë së Shkencave të Bosnjës.

“Është themelues e mundësues i pesë çmimeve e mirënjohjeve në letërsi, duke përfshirë çmimin “Ali Podrimja”; është aktivist për vokacion në lëvizje emancipuese, që nga lëvizjet letrare, nismat në favor të studentëve. Është themelues i “The British School of Kosova”, i Universitetit AAB (prej 8 vjetësh dhe rektor i tij), i televizionit jopublik ATV dhe gjithashtu i një teatri jopublik shqiptar në Prishtinë”, tha Gjinushi.

Në mbledhjen e së hënës u tha se votimi i suksesshëm për anëtarët e rinj të jashtëm, i bën nder vetë akademisë.

Përveç Tafës dhe Muratit, si anëtarë të jashtëm në Akademinë e Shkencave të Shqipërisë, të hënën u votuan edhe Lea Ypi, Gëzim Alpion dhe Angjelin Preljocaj.