Tag: Ballina

Një ditë pas ndërprerjes së seancës konstituive të Kuvendit të Kosovës, kryesuesi i saj, Avni Dehari, i është drejtuar me letër zyrtare Presidentes Vjosa Osmani, duke kërkuar sugjerime për opsionet e mundshme përpara, pas dështimit për të votuar raportin e Komisionit për verifikimin e mandateve.

Letra siguruar nga ATV-ja, që mban firmën e Deharit, i drejtohet Presidentes për interpretim institucional mbi një situatë që ai e cilëson si të paprecedentë. Ai shpjegon se rendi i ditës i seancës përfshinte formimin e Komisionit për verifikim të kuorumit dhe mandateve, betimin e deputetëve, dhe zgjedhjen e kryetarit e nënkryetarëve të Kuvendit. Por procesi u bllokua që në pikën e parë.

“Ky Raport nuk e mori mbështetjen e shumicës në Kuvendin e Republikës së Kosovës. Rrjedhimisht, mandatet nuk u verifikuan dhe betimi i deputetëve nuk procedoi”, thuhet në letrën drejtuar Presidentes.

“Në këto rrethana, të një situate të paprecedent, unë ju drejtohem juve si Presidente e Republikës për sugjerime për opsionet e mundshme përpara.”

Nga Presidenca konfirmuan pranimin e letrës, duke shtuar se ekipi ligjor është duke e analizuar për të propozuar veprimet e mëtejme.

“Letra sapo ka ardhë në Presidencë dhe ekipi ligjor i Presidencës është duke e analizuar, për t’i propozuar Presidentes hapat e mëtejmë”, deklaroi për ATV këshilltari për media, Bekim Kupina.

Çfarë ndodhi në seancën e djeshme?

Seanca konstituive u ndërpre pasi opozita – PDK, LDK dhe AAK – votuan kundër verifikimit të mandateve, ndërsa Lista Serbe abstenoi. Arsyetimi i opozitës ishte se kryeministri në detyrë, Albin Kurti, dhe ministrat e tij nuk kishin dhënë dorëheqje nga funksionet qeveritare para betimit si deputetë, gjë që ata e cilësuan si shkelje të Kushtetutës dhe Ligjit për Qeverinë të vitit 2022.

Sipas nenit 26 të Ligjit për Qeverinë, nëse një anëtar i Qeverisë zgjidhet deputet, ai duhet të japë dorëheqje para ditës së certifikimit të rezultateve, për të shmangur konfliktin e interesit. Ky ligj, i miratuar në vitin 2022, përcakton edhe se një Qeveri në dorëheqje mund të vazhdojë ushtrimin e funksioneve, por me kufizime të qarta – si ndalimi i emërimeve të reja, miratimit të projektligjeve dhe nismave ndërkombëtare, përveç rasteve emergjente.

Megjithatë, Qeveria ka publikuar një dokument zyrtar të dorëheqjes së Kurtit dhe kabinetit të tij, e cila figuron e pranuar nga KQZ më 27 mars 2025, para certifikimit të rezultateve, siç kërkohet me ligj. Në këtë pikë ka lindur edhe mospajtimi kryesor mes Qeverisë dhe opozitës, pasi kjo e fundit nuk e ka njohur vlefshmërinë e dorëheqjes, duke pretenduar se ajo është dorëzuar te një autoritet jokompetent.

Hasani: Presidentja s’ka kompetencë, dorëheqja e Kurtit s’është valide

Ish-kryetari i Gjykatës Kushtetuese, Enver Hasani, në emisionin CONTEXT në ATV, tha se Presidentja nuk ka kompetenca kushtetuese për të vepruar pas dështimit të seancës dhe se më e mira do të ishte të mos përgjigjej fare ndaj letrës së Deharit.

“S’ka këtu presidentja kurgjo. S’ka çfarë. Presidentja veç mundet të mos me u përgjigjë, që do të ishte ma e mira”, tha Hasani.

Ai e cilësoi dorëheqjen e paraqitur nga Kurti si të pavlefshme, pasi ishte drejtuar te Glauk Konjufca, të cilin e quajti “jokompetent”. Sipas Hasanit, KQZ-ja nuk është dashur të certifikojë kandidatët e Qeverisë pa një dorëheqje formale, siç e kërkon Ligji për Qeverinë.

“Nuk është dorëheqje. Absolutisht. Ajo është hajgare, tallje me institucionet, sepse ai i drejtohet personit të jokompetent. Glauku asnjë funksion s’ka në Kosovë”, tha Hasani.

Hasani shtoi se precedentët nga e kaluara nuk mund të përdoren si justifikim për shkeljet aktuale.

VV i referohet vitit 2014, por ligji i ri ndryshon gjithçka

Pas mosvotimit të raportit për verifikimin e mandateve nga opozita, deputetja e Vetëvendosjes, Albulena Haxhiu, publikoi një video të vitit 2014 ku shihet Hashim Thaçi duke votuar si deputet, ndërkohë që ende ushtronte funksionin e kryeministrit.

“Për opozitarët dhe hipokrizinë me veprimin e sotëm… Ja një shembull tipik për të kuptuar që situata e sotme nuk përbën asgjë ndryshe nga praktikat e mëhershme,” shkroi ajo në reagimin e saj publik.

Sipas Haxhiut, opozita po vepron me standarde të dyfishta duke kërkuar dorëheqje nga Kurti dhe ministrat, ndërkohë që në të kaluarën, veprimet e njëjta nuk ishin problematizuar. Por ajo nuk përmendi Ligjin për Qeverinë, të miratuar nga qeveria aktuale në vitin 2022, ku neni 26 përcakton qartë se një anëtar i Qeverisë duhet të japë dorëheqje para ditës së certifikimit të rezultateve, nëse dëshiron të marrë mandatin si deputet. Kjo e bën situatën e tanishme ligjërisht të ndryshme nga praktikat e mëhershme, të cilave Vetëvendosje po i referohet.

Pas letrës së Deharit, topi formalisht kalon te Presidentja, por njohësit e Kushtetutës vlerësojnë se ajo nuk ka asnjë kompetencë për të vepruar. /atvlive.tv

Pas ndërprerjes së seancës konstituive të Kuvendit të Kosovës që ndodhi dje, Presidenca ka konfirmuar se ka pranuar zyrtarisht letrën nga Kuvendi dhe është duke shqyrtuar përmbajtjen e saj për të vendosur për hapat e ardhshëm institucionalë, raporton ATV.

“Letra sapo ka ardhë në Presidencë dhe ekipi ligjor i Presidencës është duke e analizuar, për t’i propozuar Presidentes hapat e mëtejmë”, ka thënë për ATV-në këshilltari për media në Presidencë, Bekim Kupina.

Ky njoftim vjen pas paralajmërimit të kryesuesit të seancës konstituive, Avni Dehari, se Kuvendi do të njoftojë Presidenten për situatën e krijuar, pas mosvotimit të raportit për verifikimin e mandateve nga ana e opozitës.

Tashmë pritet reagimi zyrtar nga Zyra e Presidentes, e cila mund të kërkojë interpretim kushtetues apo të thërrasë konsultime shtesë me liderët institucionalë. /atvlive.tv

Ndikimi në dëshmitarë ishte një prej arsyeve kryesore sipas prokurorisë në Hagë pse ish-eprorët e UÇK-së duhet të mbahen në paraburgim. Intervistimi i dëshmitarëve ka përfunduar dhe Zyra e Prokurorit të Specializuar e ka mbyllur çështjen e saj. Megjithkëtë Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit e Rexhep Selimit iu është vazhduar paraburgimi.

Avokatë e monitorues të këtij procesi gjyqësor vlerësojnë se duhet të ketë zbutje të masës së sigurisë.

Sipas tyre, tashmë janë krijuar kushtet ligjore që masa e paraburgimit të zëvendësohet me ndonjë masë tjetër të sigurisë, siç është e ajo e arrestit shtëpiak apo ndalimi për t’iu afruar personave të caktuar.

“Mendoj se tash plotësohen të gjitha kushtet ligjore për zëvendësimin e masës së sigurisë nga paraburgimi në një masë më të lehtë mund të jetë arrest shtëpiak, masat e paraqitjes në stacion policor, masa e ndalimit për t’iu afruar personave të caktuar. Masa këto të cilat janë më të buta sesa masa e paraburgimit. Për aplikimin e tyre tashmë janë plotësuar kushtet ligjore, ngase e vetmja arsye e cila i ka shërbyer trupit gjykues ta vazhdojë paraburgimin ka qenë rreziku i ndikimit në dëshmitarë. Duke pas parasysh që Prokuroria ka përfunduar rastin e saj se më nuk ka dëshmitarë të prokurorisë mendoj se janë ndryshuar rrethanat, dhe çdo ndryshim i rrethanave duhet të përcillet me zbutjen e masës së sigurisë në këtë rast po i bie që masa e paraburgimit duhet të zëvendësohet me ndonjë masë më të butë e cila është në funksion të arritjes së qëllimeve procedurale”, thotë avokati i akredituar nga Specialja, Artan Qerkini.

Qerkini thotë se nëse trupi gjykues në procesin gjyqësor i zbaton drejtë qëndrimet e Gjykatës Evropiane atëherë masa e paraburgimit duhet të zëvendësohet me ndonjë masë tjetër.

“Mendoj se nëse trupi gjykues i zbaton drejtë qëndrimet e Gjykatës Evropiane sipas të cilave gjithmonë masa më e rreptë sigurese duhet të zëvendësohet me një masë më të butë kur ndryshojnë rrethanat. Pra, nëse këto standarde i zbatojnë atëherë nuk do mend se masa e sigurisë duhet të zëvendësohet”, thotë ai.

Edhe monitoruesi i procesit gjyqësor në Hagë, Amer Alija konsideron se tashmë janë shuar të gjitha arsyet që t’iu vazhdohet masa e paraburgimit “sidomos Veselit, Krasniqit dhe Selimit”.

“Pas përfundimit të 15 prillit sigurisht që jemi në një situatë tjetër të shqyrtimit kryesor sigurisht që më prokuroria nuk do ta ketë si opsion që në kërkesat për vazhdimin e paraburgimit ta përdorë që të dyshuarit që në rast se lihen në liri apo u zbutet masa e sigurisë mund të ndikojnë tek provat apo dëshmitarët, për arsye se tani më pas përfundimit të këtij afati më nuk do të ketë këtë arsyetim për vazhdimin e masës. Këtë moment do ta shfrytëzojnë edhe avokatët mbrojtës dhe do të kërkojnë që masa e sigurisë të zbutet për të paraburgosurit për arsye se tani e katër vite gjenden nën masës e sigurisë. Në të kaluarën gjithmonë të akuzuarit për krimet e luftës apo ish-pjesëtarët e UÇK-së sa herë janë kërkuar nga organet e ndjekjes gjithmonë janë përgjigjur pozitivisht ftesave“, theksoi ai.

Në fund të vitit të kaluar u ngrit edhe një tjetër aktakuzë ndaj ish-presidentit Thaçi, nën dyshimin se pati përpjekje për ndikim në dëshmitarë.

Alija konsideron se akuza e re e cila rëndon mbi ish-presidentin, Hashim Thaçi e rëndon situatën e tij për tu zëvendësuar masa e sigurisë, nga ajo e paraburgimit në ndonjë tjetër më të lehtë.

“Ndoshta në krahasim me të akuzuarit e tjerë, Thaçi mund ta ketë pak situatën më të rënduar për shkak të një rasti të ri i cili pritet të fillojë kundër tij. Besoj që tre të akuzuarit tjerë kanë rrethanat pak më të lehta sa i përket këtij propozimi për zbutjen e masave, por realisht trupi gjykues do t’i vlerësojë të gjitha argumentet e palëve në procedurë qoftë të prokurorisë, mbrojtjes, dhe në fund sigurisht është i vetmi trupi gjykues i cili do të marrë vendimin lidhur me masat e sigurisë qoftë masat më të buta”, thotë ai.

Ish-eprorët e UÇK-së mbahen në qendrën e paraburgimit në Sheveningen të Hagës prej nëntorit të vitit 2020. Prokuroria i akuzon ata për krime të pretenduara të luftës, për çka secili prej tyre është deklaruar i pafajshëm në fillim të procesit gjyqësor në prill 2023.

Avokati kryesor i Thaçit, Luka Misetiq tha më 2 prill se ish-eprorët e UÇK-së janë mbajtur në paraburgim për një kohë “jashtëzakonisht të gjatë”.

“Katër vjet e gjysmë të cilat nuk mund t’i kthejnë kurrë mbrapa”, tha ai.

Ndërkaq, mbrojtja e Rexhep Selimi, Geoffrey Roberts kujtoi se gjykata të tjera kanë liruar individë përkohësisht – në faza të caktuara të procedurave gjyqësore.

“Kjo është një nga ato faza kur mund të paraqitet një kërkesë”, tha ai.

Zyra e Prokurorit të Specializuar në Hagë njoftoi të mërkurën se ka përmbyllur paraqitjen e provave në rastin ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit e Rexhep Selimit.

Në njoftimin zyrtar të mërkurën më 16 prill, ZPS-ja tha se thirri për të dhënë dëshmi drejtpërdrejtë në sallën e gjyqit 125 dëshmitarë.

Shumë prej tyre dëshmuan nën masa mbrojtëse dhe pa iu bërë publik identiteti.

ZPS-ja i ngarkon ish-krerët e UÇK-së me akuza për krime të pretenduara të luftës dhe kundër njerëzimit.

Thaçi, Veseli, Kransiqi e Selimi janë deklaruar të pafajshëm për të gjitha pikat e aktakuzës.

Prokurorisë në Hagë iu deshën dy vjet nga fillimi i procesit gjyqësor që të mbyll çështjen e saj gjyqësore. Pas kësaj do të mbahet konferenca mbi ecurinë e çështjes, e caktuar për datën 23 prill.

Deri më tash dihet se mbrojtësi i viktimave do të thërras disa dëshmitarë.

Gjykimi ndaj ish-krerëve të UÇK-së nisi më 3 prill 2023, më shumë se dy vjet nga konfirmimi i aktakuzës. Prokuroria tha se të akuzuarit kanë qenë pjesë e një “ndërmarrjeje të përbashkët kriminale”.

Ndërkaq, avokatët mbrojtës hodhën poshtë të gjitha akuzat dhe argumentuan se UÇK-ja nuk kishte strukturë të organizuar komanduese.

Avokatët e ish-eprorëve të UÇK-së janë shprehur optimistë se në fund do të ketë rezultat pozitiv.

Katër ekipet mbrojtëse do të kërkojnë rrëzimin e pjesëve të caktuara të aktakuzës, ku përfshihen pretendime për krime lufte në Kosovë./KP

Kryeministri në detyrë Albin Kurti, në mbledhjen e qeverisë të mërkurën tha se moskonstituimi i i Kuvendit dje është pasojë e mosvotimit të raportit të verifikimit të mandateve të deputetëve nga ana e PDK-së, LDK-së e AAK-se. Sipas tij, ata po kërkojnë nga ai që formalisht të mos jetë kryeministër, raporton EO.

Ai tha se kabineti i tij është i dorëhequr që nga 23 marsi i këtij viti.

“Konstituimi i Kuvendit dje u pamundësua se partite opozitare nuk votuan për verifikimin e mandatave. Në thelb ata që nuk pranuan ta merrnin mandatin e deputetit po kërkojnë nga unë që të mos jem kryeministër. Krahas përmbushjes së mandatit të plotë qeverisës deri në fund të qeverisë së re unë u jam drejtuar kuvendit me një letër për të cilën e kam njoftuar për statusin e qeverisë dhe dorëheqjen time.

Më shumë se kaq nuk është e mundur që të jap dorëheqje. Më shumë se kaq do të ishte braktisje e institucionit. Është insistim për të lënë qeverinë pa zot shtëpie. Mbledhja sot dhe ushtrimi i kompetencave të tjera qeveria janë madje të detyrueshme. Ne kemi funksione të kufizuara por assesi s’mund të ketë ndalim funksionimi.

Kemi nga e kaluara shembullin e ish kryeministrit Thaçi që ndonëse kishte dhënë betimin si deputet kishte vazhduar të jetë kryeministër. Ish- kryeministri Hoti mbeti në detyrë deri në zgjedhjen e qeverisë Kurti, përkundër faktit që qeveria e tij u shpall e jashtëligjshme….. një qeveri e dorëhequr nga VV-ja ndonëse ka përmbushur mandatin e saj katërvjecar na u dasht të largohet nga zyra e saj orë e më parë”, tha Kurti.

Kryeministri më detyrë, Albin Kurti tha se mbledhja e sotme e qeverisë është e lejueshme, dhe siç shtoi ai edhe e detyrueshme sipas ligjit.

Në fillim të mbledhjes së kabinetit, ai u shpreh se në të kundërtën do të krijohet vakum institucional, raporton KP.

“Më shumë se kaq nuk është e mundur të jepet dorëheqje, më shumë se kaq do të ishte braktisje e institucionit. Është kërkesë dhe insistim, i pamatur duke e lënë shtëpinë pa zot shtëpie”, tha Kurti.

Kurti shtoi se janë të interesuar për formimin e qeverisë.

“Si fitues të padiskutueshëm jemi shumë të interesuar qe të ecim përpara drejt formimit të institucioneve. Si qeveri në detyrë jemi shumë të vëmendshëm që të mos lejojmë vakum institucional”, shtoi ai.

“Konstituimi i Kuvendit dje u pamundësua sepse partitë opozitare nuk votuan për verifikimin e mandateve. Në theks ata që nuk pranuan që formalisht ta marrin mandatin e deputetit, po kërkojnë nga unë qe formalisht të mos jem kryeministër”, tha ai.

Gjatë ditës së martë u pamundësua konstituimi i Kuvendit të Kosovës shkaku i mos votimit të Raportit të komisionit të përkohshëm për verifikimin e kuorumit dhe të mandateve të deputetëve të zgjedhur.

Zyra e Prokurorit të Specializuar në Hagë njoftoi të mërkurën se ka përmbyllur paraqitjen e provave në rastin ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit e Rexhep Selimit. ZPS-ja i ngarkon ish-krerët e UÇK-së me akuza për krime të pretenduara të luftës. Ata janë deklaruar të pafajshëm për të gjitha pikat e aktakuzës.

Ai që njihet si gjyqi i madh nisi më 3 prill 2023 – gati tri vjet pas konfirmimit të aktakuzës prej kur ish-krerët e UÇK-së mbahen në qendrën e paraburgimit në Hagë.

Në njoftimin zyrtar të mërkurën më 16 prill, ZPS-ja tha se thirri për të dhënë dëshmi drejtpërdrejtë në sallën e gjyqit 125 dëshmitarë.

Shumë prej tyre dëshmuan nën masa mbrojtëse dhe pa iu bërë publik identiteti.

“ZPS-ja paraqiti rreth 3.000 prova materiale në shumë gjuhë. Dhe ZPS-ja ka bërë deri më sot 1.430 parashtresa lidhur me këtë çështje gjyqësore”, thuhet në njoftim.

Prokuroria tha se “në këtë gjyq janë pjesëmarrës më shumë se 150 viktima”.

Në njoftimin e mbylljes së çështjes, prokurorja e specializuar Kimberli Uest tha se “gatishmëria e dëshmitarëve për të dëshmuar ishte jashtëzakonisht e rëndësishme dhe unë duartrokas kurajën e tyre, që dhanë dëshmi në sallën e gjyqit”.

“Për Kosovën është thelbësore që sundimi i ligjit dhe procesi gjyqësor në sallën e gjyqit të respektohen me qëllim që të ruhet integriteti dhe paanësia e procedurave dhe të gjendet e vërteta”, tha Uest.

Prokurorisë në Hagë iu deshën dy vjet nga fillimi i procesit gjyqësor që të mbyll çështjen e saj gjyqësore.

Pas kësaj do të mbahet konferenca mbi ecurinë e çështjes, e caktuar për datën 23 prill.

Deri më tash dihet se mbrojtësi i viktimave do të thërras disa dëshmitarë.

Gjykimi ndaj ish-krerëve të UÇK-së nisi më 3 prill 2023, më shumë se dy vjet nga konfirmimi i aktakuzës. Prokuroria tha se të akuzuarit kanë qenë pjesë e një “ndërmarrjeje të përbashkët kriminale”.

Ndërkaq, avokatët mbrojtës hodhën poshtë të gjitha akuzat dhe argumentuan se UÇK-ja nuk kishte strukturë të organizuar komanduese.

Avokatët e ish-eprorëve të UÇK-së janë shprehur optimistë se në fund do të ketë rezultat pozitiv.

Katër ekipet mbrojtëse do të kërkojnë rrëzimin e pjesëve të caktuara të aktakuzës, ku përfshihen pretendime për krime lufte në Kosovë./KP

Në mbledhjen e sotme të ZRRE-së është aprovuar shtrenjtimi i rrymës prej 16.1 përqind, raporton EO.

Zyra e Rregullatorit për Energji (ZRRE) me pesë vota për dhe as një kundër ka miratuar tarifat e reja.

Kryesuesi i Bordit të ZRRE-së, Ymer Fejzullahu ka bërë të ditur se nga 1 maji i këtij viti qytetarët do të paguajnë rrymën me shtrenjtim prej 16.1%. Po ashtu ai tha se rritja është për të gjitha kategoritë e konsumatorëve.

Sipas rendit të ditës, Bordi i ZRRE-së ka shqyrtuar dhe miratuar, Tarifat për Shfrytëzimin e Rrjetit të Transmetimit dhe Tregut (OST/OT) – të cilat përcaktojnë koston për transmetimin e energjisë elektrike përmes rrjetit të Operatori të Sistemit të Transmetimit dhe Tregut. Tarifat për Shfrytëzimin e Rrjetit të Shpërndarjes (OSSH) – që lidhen me shpenzimet për shpërndarjen e energjisë nga rrjeti i operatorit të shpërndarjes deri te konsumatori fundor. Tarifat për Furnizuesin me Shërbim Universal (FSHU) – që përfshijnë çmimet e ofruara për konsumatorët që furnizohen me energji në kuadër të shërbimit universal.

Këtë vit, Bashkimi Evropian pritet të ashpërsojë mekanizmin e pezullimit të vizave, duke ia bërë më të lehtë Brukselit të heqë regjimin pa viza për qytetarët e 61 vendeve që aktualisht e gëzojnë atë – përfshirë të gjitha vendet aspirante për anëtarësim në BE në Ballkanin Perëndimor, si dhe Gjeorgjinë, Moldavinë dhe Ukrainën.

Propozimi për të shtuar më shumë arsye në mesin e atyre ekzistuese për pezullimin e udhëtimit pa viza ishte iniciuar nga Komisioni Evropian qysh në vitin 2023, dhe Këshilli i BE-së – i cili përfaqëson 27 vendet anëtare – e miratoi qëndrimin e tij për këtë çështje një vit më parë. Megjithatë, për shkak të zgjedhjeve parlamentare evropiane në qershor të vitit 2024 dhe ngarkesës së madhe legjislative, Parlamenti Evropian vetëm së fundi ka marrë mandatin për të negociuar.

Javën e kaluar, u mbajt dialogu i parë ndërmjet tri institucioneve mbi legjislacionin e propozuar, me qëllim arritjen e një marrëveshjeje gjatë Presidencës polake të Këshillit të BE-së, e cila zgjat deri në fund të qershorit. Nëse gjithçka shkon mirë, ligji i ri pritet të hyjë në fuqi në fillim të vjeshtës.

Pse po ndodh kjo tani?

Në thelb, blloku po bëhet shumë më i ashpër ndaj liberalizimit të vizave, duke reflektuar një ndryshim më të gjerë: së pari, për të luftuar çdo formë migracioni të paligjshëm në BE; dhe së dyti, për të përdorur potencialisht regjimin e vizave si mjet politik për të ushtruar presion mbi vendet e treta.

Liberalizimi i vizave – i cili në këtë rast përfshin të gjitha vendet anëtare të BE-së përveç Irlandës, si dhe vendet joanëtare Islanda, Lihtenshtajni, Norvegjia dhe Zvicra – ka qenë prej kohësh një nga mjetet më të rëndësishme politike të Brukselit.

Ai u lejon shtetasve nga vende të treta të vizitojnë BE-në deri në 90 ditë brenda një periudhe prej 180 ditësh pa pasur nevojë për vizë. Kosova u përfshi në këtë listë në fillim të vitit 2024 dhe Gjeorgjia e Ukraina në vitin 2017 – lëvizje që u mirëpritën në këto vende.

Kërcënimi për të tërhequr këtë privilegj, për rrjedhojë, mund të shihet si një masë e vërtetë ndëshkuese.

Mekanizmi aktual i pezullimit, në fuqi që nga viti 2018, mund të aktivizohet në rastet e abuzimit të qartë – për shembull, një rritje e numrit të qytetarëve të vendeve të treta që qëndrojnë më gjatë se limiti 90-ditor apo që përdorin udhëtimin pa viza për të kërkuar azil në BE. Deri tani, blloku ka pezulluar liberalizimin e vizave vetëm një herë: fillimisht përkohësisht, më pas përfundimisht, për shtetin e Paqësorit Jugor, Vanuatu.

Cilat janë ndryshimet e pritura?

Në terma të përgjithshëm, ka katër fusha kryesore ndryshimesh, pasi Brukseli synon ta bëjë mekanizmin e pezullimit të vizave një mjet ndëshkimi më të besueshëm. Së pari, liberalizimi i vizave mund të pezullohet nëse ekziston një perceptim për mospërputhje midis politikës së përgjithshme të vizave të BE-së dhe vendit të tretë pa viza.

Ky ishte rasti në vitin 2022, kur Serbia lejoi udhëtim pa viza për shtetasit e vendeve si Burundi, India dhe Kuba. Brukseli sugjeroi se shumë prej këtyre individëve po përdornin Serbinë si një “derë të pasme” drejt BE-së. Pas presionit nga Komisioni Evropian, Beogradi hoqi disa nga këto marrëveshje. Megjithatë, sipas legjislacionit të propozuar, sjellje të tilla mund të ndëshkohen më lehtësisht.

Kërcënimet hibride

Një tjetër arsye për pezullim të vizave janë të ashtuquajturat kërcënime hibride. Edhe pse ende teorike, kjo dispozitë është frymëzuar nga vendet si Rusia dhe Bjellorusia, të cilat BE-ja i ka akuzuar për transportimin e emigrantëve nga Afrika dhe Azia drejt kufijve të BE-së, si të Polonisë dhe Lituanisë.

Tashmë, marrëveshjet për lehtësimin e vizave të BE-së me Moskën dhe Minskun janë pezulluar për disa vite, për shkak të pushtimit të Ukrainës nga Rusia dhe shtypjes së opozitës nga lideri autoritar bjellorus, Alayksandr Lukashenka. Megjithatë, nëse një vend tjetër pa viza ndjek një taktikë të ngjashme, mekanizmi i ri mund të aktivizohet si përgjigje.

Së treti, nëse një vend operon një skemë të shtetësisë për investitorë – duke i lejuar individët të blejnë shtetësi pa ndonjë lidhje të vërtetë me vendin – atëherë liberalizimi i vizave me BE-në mund të pezullohet në të ardhmen.

Megjithatë, baza e katërt për pezullim është ndoshta më interesantja, pasi lidhet me marrëdhëniet politike të BE-së me vendet e treta. Legjislacioni, që është ende në fazën e draftit, parasheh që mekanizmi i pezullimit mund të aktivizohet në rastet e “shkeljeve të rënda të të drejtave të njeriut dhe abuzimeve” apo “shkeljeve serioze të të drejtës dhe standardeve ndërkombëtare, përfshirë të drejtat e njeriut dhe mosrespektimin e vendimeve të gjykatave ndërkombëtare.”

Kriteri i demokracisë

Nëse i pyesni zyrtarët e BE-së, leximi i tyre ka qenë gjithmonë se ekziston një “kriter demokracie” kur bëhet fjalë për liberalizimin e vizave – por kurrë nuk është shpjeguar qartë se çfarë përfshin saktësisht.

Një aspekt tjetër interesant dhe i ri është se aktivizimi i mekanizmit në këtë rast duhet të jetë kompetencë ekskluzive e Komisionit Evropian, pas konsultimeve me vendet anëtare të BE-së, pasi lidhet me marrëdhëniet e jashtme të bllokut.

Megjithatë, në fund, do të jenë vendet anëtare – përmes një shumice të kualifikuar – që do të vendosin për pezullimin e liberalizimit të vizave me një vend të tretë. Siç e përshkruajnë zyrtarët e BE-së, ky mbetet “opsioni bërthamor kur të gjitha opsionet e tjera janë shteruar”, pasi blloku zakonisht është i kujdesshëm për të mos ndëshkuar një popull të tërë në vend të qeverisë së tij.

Kjo është arsyeja pse, më herët këtë vit, BE zgjodhi të pezullojë liberalizimin e vizave vetëm për mbajtësit e pasaportave diplomatike të Gjeorgjisë, pas ngecjeve demokratike në vendin e Kaukazit. Megjithatë, opsioni për të shënjestruar gjithë popullsinë mbetet në tavolinë – dhe me zgjerimin e mundshëm të fushës së mekanizmit të pezullimit, blloku po mpreh qartazi armët e veta. /REL

Pas dështimit të konstituimit të Kuvendit të Kosovës në seancën e djeshme, për shkak të mosmiratimit të Raportit të Komisionit për verifikimin e mandateve të deputetëve, u risoll në vëmendje se ç’thotë Ligji dhe Kushtetuta për situatën e krijuar, shkruan EO.

Partia Demokratike e Kosovës, Lidhja Demokratike e Kosovës dhe Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës dolën me qëndrimin se anëtarët e Qeverisë në detyrë, që janë zgjedhur deputetë, nuk dorëzuan me kohë dorëheqjet e tyre nga postet në Ekzekutiv, duke mos e pranuar, siç thanë, dorëheqjen që kryeministri në detyrë, Albin Kurti, ia dorëzoi kryetarit të deritanishëm të Kuvendit, para mbledhjes së Komisionit për verifikimin e mandateve të Kuvendit.

Nga ana tjetër, kryeministri në detyrë, Albin Kurti, reagoi ashpër, duke e cilësuar qëndrimin e opozitës si sulm brendainstitucional kundër Republikës së Kosovës dhe zgjedhjeve demokratike.

Ç’ thotë Ligji për Qeverinë e Kosovës lidhur me dorëheqjen e Qeverisë?

Ligji për Qeverinë e Kosovës, i miratuar nga Qeveria e fundit e Albin Kurtit në vitin 2022, parasheh se mandati i Qeverisë përfundon me përfundimin e mandatit katërvjeçar të Kuvendit (që është rasti në situatën aktuale), me votimin e suksesshëm nga Kuvendi të mocionit të mosbesimit ndaj Qeverisë, me dorëheqjen e kryeministrit, apo me shpërndarjen e Kuvendit.

Po ashtu, mandati i anëtarit të Qeverisë përfundon nëse ai/ajo nuk bën betimin, jep dorëheqje, zgjidhet deputet, i përfundon mandati i rregullt i Qeverisë, etj.

Çfarë ndodh në rast se anëtari i Qeverisë zgjidhet deputet?

Ligji për Qeverinë parasheh se, nëse një anëtar i Qeverisë në detyrë zgjidhet deputet i Kuvendit, ai duhet të japë dorëheqje nga posti i anëtarit të ekzekutivit para ditës së certifikimit të rezultatit të zgjedhjeve.

Kështu thuhet në nenin 26 të këtij ligji, i cili ka të bëjë me papajtueshmërinë me funksionin e anëtarit të Qeverisë dhe parandalimin e konfliktit të interesit.

Sipas ligjit, Qeveria në dorëheqje vazhdon të ushtrojë përgjegjësitë e saj deri në zgjedhjen e Qeverisë së re nga Kuvendi, por me kufizimet e përcaktuara me ligj (më poshtë përmendim cilat janë ato).

Një Qeveri është në dorëheqje: pas shpërndarjes së Kuvendit, deri në zgjedhjen e Qeverisë së re; pas dorëheqjes së kryeministrit ose në çdo rast tjetër kur posti i kryeministrit mbetet i lirë, deri në zgjedhjen e Qeverisë; pas votimit të suksesshëm të mocionit të mosbesimit ndaj saj nga Kuvendi, deri në zgjedhjen e Qeverisë së re…

Sa u përket kufizimeve, në ligj thuhet që Qeveria në dorëheqje kryen vetëm aktivitetet e domosdoshme të planifikuara me planin vjetor dhe ligjin për buxhetin; nuk miraton nisma për lidhjen e marrëveshjeve ndërkombëtare që kërkojnë ratifikim nga Kuvendi, nuk miraton projektligje, amendamente kushtetuese, strategji apo dokumente konceptuale, nuk inicion procedura të reja për emërime në pozita publike, nuk propozon kandidatë për pozita që kërkojnë emërim nga Kuvendi, etj.

Qeveria në dorëheqje, megjithatë, ka të drejtë t’i propozojë Kuvendit miratimin e buxhetit. Në rast të fatkeqësive natyrore apo shëndetësore, disa nga këto kufizime nuk vlejnë më.

Ç’thuhet në Kushtetutën e Kosovës për mandatin e deputetit?

Sipas Kushtetutës së Kosovës (neni 70), mandati i deputetit të Kuvendit të Kosovës fillon ditën e certifikimit të rezultatit të zgjedhjeve dhe përfundon, ndër të tjera, kur deputeti emërohet anëtar i Qeverisë së Kosovës.

Mandati i deputetit përfundon ose bëhet i pavlefshëm nëse: nuk bën betimin; jep dorëheqje dhe emërohet anëtar i Qeverisë së Kosovës.

Sot mbi vendin tonë do të mbajë mot i vranët dhe me intervale kohore me diell.

Vranësirat vende -vende mund të sjellin riga të dobëta shiu.

Siç njofton Instituti Hidrometeorologjik i Kosovës, temperaturat minimale do të lëvizin ndërmjet 5 dhe 8 gradë Celsius, ndërsa maksimalet e ditës parashihen të lëvizin ndërmjet 20 dhe 24 gradë Celsius.

Do të fryjë erë nga drejtimi i juglindjes me shpejtësi 1 deri në 4 metër për sekond.