Qeveritë evropiane po i heqin WhatsApp dhe Signal nga sistemi i tyre.
Qeveritë në Francë , Gjermani , Poloni , Holandë , Luksemburg dhe Belgjikë kanë filluar të lançojnë shërbime të brendshme mesazhesh për zyrtarët që të shkëmbejnë informacione të ndjeshme, në një përpjekje për të ndaluar stafin të përdorë aplikacione të njohura të koduara dhe për të kaluar në alternativa lokale që ata mund të kontrollojnë. Aleanca e mbrojtjes NATO gjithashtu ka mesazherin e vet dhe Komisioni Evropian planifikon ta bëjë këtë kalim deri në fund të vitit .
Lëvizja drejt aplikacioneve të mesazheve të kontrolluara nga qeveria është pjesë e kërkimit të Evropës për alternativa ndaj teknologjisë amerikane, e nxitur nga frika e varësisë strategjike nga Uashingtoni. WhatsApp është në pronësi të gjigantit amerikan të teknologjisë Meta, ndërsa Signal drejtohet nga një organizatë jofitimprurëse me bazë në SHBA dhe menaxhohet nga një komunitet i madh entuziastësh të softuerëve me burim të hapur.
Përpjekja për t’u shkëputur nga kompanitë amerikane pasqyron gjithashtu njohjen në rritje midis qeverive të dobësive të aplikacioneve kryesore të mesazheve për ndarjen e informacionit të ndjeshëm midis politikanëve.
“Komunikimi ynë aktualisht shpesh zhvillohet nëpërmjet platformave mbi të cilat nuk kemi kontroll”, tha Willemijn Aerdts, ministri dixhital i Holandës, për POLITICO në një deklaratë. “Në një botë ku teknologjia po përdoret gjithnjë e më shumë si një mjet pushteti, kjo përbën një rrezik.”
Brandon De Waele, drejtori i Belgian Secure Communications, agjencisë federale belge të qeverisë përgjegjëse për aplikacionin e saj të ri të sigurt, tha: “Të gjithë në Evropë po bëhen gjithnjë e më të vetëdijshëm për sovranitetin… Për ne është sovraniteti i të dhënave.”
WhatsApp dhe Signal janë përballur me sfida të sigurisë kibernetike në javët e fundit. Muajin e kaluar, dhjetëra agjenci të sigurisë kibernetike paralajmëruan se grupet ruse të hakerimit po synonin zyrtarë politikë dhe qeveritarë në mesazherë me sulme të nivelit të lartë “phishing”.
Rreziqet u bënë të dukshme edhe në Bruksel: Komisioni Evropian u tha disa prej zyrtarëve të tij më të lartë të mbyllnin një grup në aplikacionin e mesazheve Signal , raportoi POLITICO këtë muaj, dhe BE-ja ishte viktimë e një sërë shkeljesh të sigurisë kibernetike që prekën, ndër të tjera, sistemin e saj të menaxhimit të pajisjeve mobile.
‘Thjesht nuk është ndërtuar për këtë’
Belgjika ishte qeveria e fundit evropiane që zbuloi një shërbim të brendshëm mesazhesh të sigurt muajin e kaluar, për përdorim nga zyrtarët publikë për informacione të ndjeshme, por të paklasifikuara. Anëtarët e qeverisë federale – përfshirë Kryeministrin Bart De Wever – tani inkurajohen të përdorin një aplikacion të quajtur BEAM, i cili vjen me të gjitha veçoritë e aplikacioneve të njohura si WhatsApp dhe Signal, por që funksionon nën kontrollin e qeverisë.
Nuk ka asnjë sugjerim që aplikacione si Signal dhe WhatsApp, të cilat përdorin enkriptimin nga fillimi në fund, standardi i artë për sigurinë e mesazheve, janë më të pasigurta se alternativat e tyre. Pjesa më e madhe e asaj që po e nxit këtë ndryshim është nevoja për veçori të tilla si kontrollet e aksesit, aftësia për të lejuar vetëm bisedat midis personave të caktuar dhe kontrolli mbi meta të dhënat që tregojnë se ku dhe kur bëhen dhe dërgohen thirrjet dhe mesazhet.
Përdorimi i aplikacioneve të konsumatorëve për organizatat e mëdha është “vërtet një veprim i rrezikshëm”, tha Benjamin Schilz, drejtori ekzekutiv i Wire, një aplikacion komunikimi i sigurt i përdorur nga qeveria gjermane. Ato “thjesht nuk janë ndërtuar për këtë”.
Disa nga këto karakteristika do të kishin ndihmuar në mbrojtjen kundër një fushate të kohëve të fundit ruse të spiunazhit të kryer nëpërmjet WhatsApp dhe Signal, tha De Waele i Belgjikës. “Me ne, për shkak se është një mjedis i mbyllur vetëm me punonjës qeveritarë, mund ta shmangni edhe këtë”, tha ai.
Për aktivistët e transparencës, kalimi në aplikacione të kontrolluara nga qeveria është vonuar prej kohësh. Grupet e demokracisë janë ankuar se si politikat e komunikimit të enkriptuar nga fillimi në fund dhe të sigurisë kibernetike, të tilla si zhdukja e mesazheve në aplikacionet e konsumatorëve, kanë lënë në hije vendime të rëndësishme.
Presidentja e Komisionit Ursula von der Leyen vitin e kaluar u përball me një votë mosbesimi (e cila në fund të fundit ishte e pasuksesshme) pjesërisht për shkak të aksesit në mesazhet që ajo shkëmbeu me Drejtorin Ekzekutiv të Pfizer, Albert Bourla, përpara një marrëveshjeje për vaksinën prej shumë miliardë eurosh, dhe të cilat ajo nuk i zbuloi.
Mbështetje për Trumpin
Ata që punojnë me qeveritë evropiane për zgjidhje të brendshme kanë vënë re një ndryshim të qartë që kur Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, u rikthye në detyrë në fillim të vitit të kaluar.
“Dallimi që kemi vënë re vërtet gjatë 12 muajve të fundit është urgjenca nga qeveritë”, tha Matthew Hodgson, drejtor ekzekutiv i Element, një kompani që ndërtoi teknologji të përdorur nga shumë qeveri evropiane për aplikacione të sigurta mesazhesh.
Hodgson dhe të tjerë ia atribuojnë përshpejtimin e papritur disa ngjarjeve specifike, siç është Signalgate , kur zyrtarët e lartë të administratës Trump shkëmbyen plane ushtarake të klasifikuara në Signal, dhe sanksionet e SHBA-së kundër Gjykatës Ndërkombëtare Penale që rezultuan në mbylljen e email-it të një prokurori vitin e kaluar. Një ndërprerje e madhe e Amazon Web Services në tetor zbuloi gjithashtu me qartësi të habitshme varësinë e Evropës nga teknologjia amerikane.
Për të tjerët, vendimi është më praktik sesa filozofik. “Ky trend ka të bëjë me pajtimin e një ndryshimi midis mënyrës se si duhet të ndodhin komunikimet zyrtare dhe mënyrës se si ato në fakt po ndodhin në praktikë”, tha Lindsay Gorman, drejtoreshë menaxhuese në Fondin Gjerman Marshall.
“Lëvizja më e madhe është thjesht [adresimi] i mospërputhjes midis mënyrës se si duhet të komunikojë qeveria dhe mënyrës se si njerëzit thjesht po komunikojnë”, tha Gorman./Politico
