Blog

Këshilli për Mbrojtjen e të Drejtave e të Lirive të Njeriut (KMDLNJ) u ka bërë thirrje qytetarëve që të shfrytëzojnë çdo mundësi ligjore për shkak të faturave të larta të energjisë elektrike, duke mos përjashtuar as mundësinë e organizimit të protestave si e drejtë demokratike.

Në një reagim për media, KMDLNJ thotë se qytetarët e Kosovës janë plaçkitur me faturat e fundit (dhjetor 2023) që, në jo pak raste janë 400 për qind më të larta se ato të muajit paraprak (nëntor 2023).

KMDLNJ përkujton se ka kërkuar hetime nga Prokuroria e Shtetit dhe që qytetarët të mos i paguajnë faturat e plota, por të ankohen dhe të ngrenë padi në gjykata dhe të kundërshtojnë në mënyrë të organizuar përmes protestave.

KMDLNJ ka folur edhe rreth seancës së sotme plenare ku po debatohet mbi çmimet e larta të energjisë elektrike, duke thënë pozita me çdo kusht po përpiqet ta arsyetojë “këtë hajni të pashembullt që iu bëhet qytetarëve të Kosovës”.

“Në seancën e jashtëzakonshme dolën pohimet se rryma që e blihet me 2 euro e 90 centë ndërsa u faturohet qytetarëve 14 euro e 45 centë, gjë e cila është fakt i mjaftueshëm që të bëhen hetimet e shpejta. Në këtë mes do të gjendej edhe përgjegjësia institucionale. 100 eurot e ndara nga Qeveria kanë qëllim për mbytje të zhurmës ndërsa subvencionimi ka filluar vetëm pasi pati reagime të shumta dhe për t’i shmangur kundërshtimet e organizuara të qytetarëve që janë vjedhur haptas dhe ka dyshime edhe nga segmente të caktuara institucionale”, thuhet në reagim.

KMDLNJ kundërshton keqpërdorimet e pamohueshëm duke kërkuar hetime dhe përgjegjësi sikur që e ka kundërshtuar diskriminimin e qytetarëve/ konsumatorëve në baza etnike si shkelje e rëndë e të drejtave të njeriut.

Në këtë kontekst KMDLNJ ka kundërshtuar takimin me ZRRE-në pasi ky i fundit ka përgjegjësinë kryesore institucionale për situatën e krijuar.

Deputetja e PDK-së, Ganimete Musliu tha se Qeveria që “s’po mund ta ngopë me bukë” popullit”, s’mund t’i bind ata për t’i mobilizuar për luftë.

Musliu tha në Kuvend se në ditët e para të këtij viti, mbi 20 ushtarë e kanë lënë FSK-në.

“Një popull që s’po mund ta ngopë me bukë, nuk do të mund t’i mobilizojë, ashtu siç po thërret, për luftë. Sot kur po flasë në këtë foltore, për 17 ditë që kanë kaluar të këtij viti, mbi 20 ushtarë të FSK-së janë demobilizuar. Dhe numri është në rritje çdo ditë”, tha ajo, pasi lexoi mesazhin e një qytetari i cili ajo tha se ankohej se s’po mund t’i ushqejë familjarët, e lëre më t’i paguajë faturat e energjisë elektrike.

Musliu iu kërkoi qytetarëve që ta marrin guximin të protestojnë, ndërsa tha se kjo qeveri e meriton të rrëzohet “me dhunë”.

“Qytetarë të Republikës së Kosovës, nëse qytetarët e Gjermanisë marrin guximin, kurajon të dalin dhe të protestojnë për të drejtat e tyre, pse ju nuk guxoni të dilni t’i kërkoni të drejtat tuaja. Kjo qeveri e meriton me dhunë, qysh ka ardhë në pushtet, me dhunë të shkojë te shtëpia”, tha ajo.

Deputeti i Lidhjes Demokratike të Kosovës, Avdullah Hoti tha se “strategjia për energji 2022-2031” e hartuar nga Qeveria duket “si dokument i ndonjë OJQ-je”.

Hoti tha në seancën e sotme të Kuvendit se Qeveria nuk bëri asgjë për kapacitete të reja energjetike.

“Tani ju mund të thoni që për 3 vjet nuk ndërtohet një termocentral i ri, por mund të fillohet. Do të duhej të kishte filluar brenda kësaj periudhe”, tha ai.

Hoti tha se kur mandati i Qeverisë po shkon drejt fundit, nuk ka “as plan për ndërtimin e kapaciteteve të reja”.

“E vërtetë është se mandati po kryhet. Nuk ka kapacitetetë reja energjetike dhe as nuk ka plan për ndërtimin e kapaciteteve të reja. E vërteta është se çmimi i energjisë është shtrenjtuar 115%. E vërteta është se janë subvencionuar hotele, markete, ambasada, aeroporti dhe plot biznese tjera joesenciale”, tha Hoti.

Ai tha se zgjidhja nuk është e lehtë, por tha se “fakt është që në mandatin e kësaj qeverive, rrjedhja e vendimeve për të stabilizuar situatën në sektorin e energjisë, është në drejtim të gabuar, komplet në drejtim të gabuar”.

Bashkësia Islame e Kosovës njofton se të mërkurën në Lubiçevë (Malesi e Vërrinit) të Prizrenit është varrosur me rite fetare islame zviceranja Elizabetë Poniku.

Ajo njihet si gruaja që dha gjithë pasurinë e saj për UÇK-në.

Elizabeta, e bija e një legjionari e ushtaraku, në vitet e ’90-ta u martua me Ahmet Ponikun nga Prizreni.

Pas kontaktit me gjeneral Jashar Salihun në Zvicër, Elizabeta u emërua pjesë e logjistikës së Shtabit të UÇK-së atje, ku në forma të ndryshme, si nga ana e organizimit luftarak, po ashtu edhe nga ana e armatimit, e ndihmoi i Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës.

Elizabeta la amanet që pas vdekjes të varroset në Kosovë.

Shtetet e Bashkuara kanë kryer një raund të katërt sulmesh ndaj Houthi-ve të mbështetur nga Irani në Jemen, konfirmuan zyrtarët e Pentagonit të mërkurën mbrëma.

Rreth 14 raketa Houthi, për të cilat SHBA thotë se mund të kenë qenë të destinuara për sulme ndaj anijeve në Detin e Kuq, u vunë në shënjestër të forcave amerikane.

Sulmet vijnë pasi SHBA i cilësoi Houthi-t si “terroristë globalë”.

Këshilltari i Sigurisë Kombëtare i SHBA-së, Jake Sullivan tha se masa, e cila anuloi një vendim për të hequr përcaktimin në ditët e para të administratës së Biden, ishte në përgjigje të sulmeve të vazhdueshme të militantëve ndaj anijeve tregtare në rajon.

Houthi-t filluan të sulmojnë anijet tregtare në nëntor, duke thënë se po i përgjigjeshin operacionit ushtarak të Izraelit në Gaza. Që atëherë, grupi ka nisur dhjetëra sulme ndaj cisternave komerciale që kalojnë nëpër Detin e Kuq, një nga korsitë më të ngarkuara të anijeve në botë.

Si përgjigje, SHBA dhe Britania e Madhe nisën një valë sulmesh ajrore kundër dhjetëra objektivave Houthi më 11 janar. Sulmet – të mbështetura nga Australia, Bahreini, Holanda dhe Kanadaja – filluan pasi forcat Houthi injoruan një ultimatum për të ndërprerë sulmet e tyre në rajon, shkruan BBC, transmeton KosovaPress.

Jemeni është shkatërruar nga një luftë civile që u përshkallëzua në vitin 2015, kur Houthi-t morën kontrollin e pjesëve të mëdha të perëndimit të vendit nga qeveria e njohur ndërkombëtarisht dhe një koalicion i udhëhequr nga Arabia Saudite ndërhyri në një përpjekje për të rivendosur sundimin e tij.

Luftimet thuhet se kanë lënë më shumë se 160.000 njerëz të vdekur dhe kanë shkaktuar një nga krizat më të këqija humanitare në botë, me dy të tretat e popullsisë – 21 milionë njerëz – në nevojë për një formë ndihme.

Çmimet e naftës u rritën për shkak të disa faktorëve, duke përfshirë mundësinë e ndërprerjeve të prodhimit në SHBA nga të ftohtit ekstrem, nënvlerësim i dollarit amerikan, parashikimet e ngritura të kërkesës së OPEC-ut dhe përshkallëzimin e tensioneve në Lindjen e Mesme.

Nafta e papërpunuar standarde ndërkombëtare Brent u tregtua me 78.35 dollarë për fuçi, një rritje prej 0.60% nga çmimi i mbylljes prej 77.88 dollarësh për fuçi në seancën e mëparshme tregtare të mërkurën.

Standardi amerikan, West Texas Intermediate (WTI), tregtohej në të njëjtën kohë me 73.13 dollarë për fuçi, 0.89% më pak nga mbyllja e së mërkurës prej 72.48 dollarësh për fuçi. Të dy standardet shënuan rritje margjinale pasi OPEC parashikoi kërkesë më të lartë për naftë në vitin 2025. /AA

Lista Serbe e ka cilësuar si “dëbim të serbëve” nga zonat ku ata jetojnë në Kosovë, vendimin e Bankës Qendrore që vetëm valuta euro të përdoret për kryerjen e transaksioneve me para të gatshme.

Sipas partisë kryesore të serbëve në Kosovë – që gëzon mbështetjen e Beogradit zyrtar – ky vendim, që do të hyjë në fuqi më 1 shkurt, do të pamundësojë që serbët të përdorin dinarin serb në Kosovë, duke thënë se kjo është e barasvlershme me dëbimin e tyre “nga këto zona pa përdorimin e armëve”.

“Pas të gjitha formave të dhunës institucionale që u përdorën kundër popullit serb nga regjimi autoritar i [kryeministrit të Kosovës, Albin] Kurtit dhe që nuk arriti t’i dëbojë të gjithë serbët nga Kosova, ai tani ka vendosur të ndalojë dinarin në Kosovë dhe kështu të kërcënojë drejtpërdrejt mbijetesën fizike të popullit serb”, u tha në reagimin e Listës Serbe.

BQK-ja miratoi një rregullore për operacionet për paratë e gatshme në të cilën u tha se valutat joeuro mund të përdoren vetëm për t’u ruajtur “në formë fizike apo në llogaritë bankare” dhe me to mund të kryen pagesa ndërkombëtare dhe këto valuta po ashtu mund të përdoren për këmbim.

Në Kosovë, në të gjitha vendbanimet me shumicë serbe, popullsia atje përdor dinarin serb për të kryer pagesa dhe ata që punojnë në institucionet serbe në Kosovë, i marrin edhe pagat me dinarë. Me dinarë paguhen edhe pensionet, sipas sistemit serb si dhe shtesat për fëmijë dhe ndihmat sociale.

Gjithashtu, në zonat ku banojnë serbët, dinarët përdoren në objektet tregtare, ndërkaq në katër komunat me shumicë serbe në veri, çmimet janë me dinarë.

“Duke pasur parasysh se sa i rrezikshëm është ky vendim, zbatimi i tij do të shkaktonte spastrim klasik etnik të serbëve dhe joshqiptarëve të këtyre viseve”, tha Lista Serbe, duke shtuar se ky vendim duhet të jetë “alarm për përfaqësuesit ndërkombëtarë që të reagojnë urgjentisht”, në mënyrë që ai të mos nisë së zbatuari.

Deri më tani, dinarët në Kosovë qarkullojnë përmes kompanisë publike serbe “Posta e Serbisë” e cila vepron në vendbanimet e banuara me serb në Kosovë. Llogari në dinarë ka edhe në bankat “Postanska stedionica” (Kursimore e Postës) dhe “NLB Komercijalna banka”.

Dinarët kanë ardhur në Kosovë nga Serbia përmes Bankës Kombëtare të Serbisë, e cila ka një kasafortë në Leposaviq, komunë në veri të Kosovës e banuar me shumicë serbe. Paratë atje janë transportuar nga kompania e transportit të parave “Henderson”.

Në rregulloren e BQK-së u tha se importi dhe eksporti i kartëmonedhave dhe monedhave metalike euro dhe valutave të tjera në Kosovë është e drejtë ekzekutive e saj.

I dërguari i Bashkimit Evropian për dialogun Kosovë-Serbi, Mirosllav Lajçak, ka thënë për televizionin serb, Pink, se për përdorimin e dinarit në Kosovë ka biseduar me zëvendëskryeministrin e Kosovës, Besnik Bislimi, dhe për këtë çështje e ka njoftuar Brukselin. /rel

Shefi i grupit parlamentar nga Lidhja Demokratike e Kosovës, Arben Gashi, ka thënë se Qeveria Kurti ia shet 3 centë kilovatin KEDS-it, ndërsa sipas tij, KEDS-i atë kilovat ia shet 14 centë qytetarit.

Kështu ka thënë ai nga foltorja e Kuvendit, ku po bëhet shqyrtimi i Propozim-rezolutës në lidhje me çmimin dhe faturimin aktual të energjisë elektrike për konsumatorët.

“Qeveria e Kosovës aksionar si aksionar, ia shet me 3 centë kilovatin KEDS-it, e KEDS-i atë kilovat ia shet 14 centë qytetarit të Kosovës”, është shprehur deputeti Gashi.