Blog

Koalicioni i OJQ-ve për Mbrojtjen e Fëmijëve KOMF, ka ngritur shqetësim rreth përhapjes së një loje të rrezikshme në TikTok, të quajtur “Sfidë apo e vërtetë”, e cila po i nxit sjelljet vetëdëmtuese të fëmijëve, raporton EO

“Deri tani, sipas publikimeve në dy shkolla 9-vjeçare të komunës së Fushë Kosovës dhe Lipjanit, janë identifikuar rreth 20 nxënës të cilët kanë marrë pjesë në këtë lojë duke dëmtuar krahët e tyre me mjete të mprehta. Megjithatë, ekziston mundësia që ky numër të jetë më i madh apo që ai të rritet në ditët në vijim, duke qenë se loja qarkullon online dhe është e qasshme në telefona, pajisje të cilën shumë fëmijë e posedojnë apo me të cilën ata kalojnë një kohë të gjatë”, thuhet në reagimin e KOMF-it.

Kjo organizatë, u është drejtuar të gjithë fëmijëve, duke thënë se kjo nuk është një “lojë” dhe se luajtja e kësaj loje, i dëmton fizikisht dhe mund të ketë pasoja që zgjasin në shëndetin e tyre.

“KOMF i bën thirrje të gjithë fëmijëve që të raportojnë tek prindi apo mësuesi, nëse kanë informacion se shokët apo shoqet e tyre janë të përfshirë në këtë lojë. Vetëm kështu mund të ndihmoni vërtet shokët tuaj! KOMF i bën thirrje të gjithë prindërve të monitorojnë fëmijët gjatë qëndrimit të tyre në internet dhe të flasin më fëmijët për këtë “lojë”, rreziqet dhe dëmet që ajo sjell. KOMF i bën thirrje prindërve, mësimdhënësve dhe institucioneve të mandatuara, të kenë vëmendje dhe kujdes të shtuar për të parandaluar raste të reja të fëmijëve që mund të manipulohen nga kjo lojë. Po ashtu, kërkojmë të sigurohet komunikim dhe koordinim intensiv dhe i vazhdueshem mes palëve të sipërpërmendura, në mënyrë që çdo rast i ri të referohet në kohë për të marrë shërbimet dhe ndihmën e nevojshme”, thekson kjo organizatë.

KOMF po ashtu u bënë thirrje institucioneve që të zbatojnë me përpikmëri udhëzimin administrativ për masat për mbrojtjen e fëmijës kundër faqeve të internetit me përmbajtje pornografike dhe të atyre që dëmtojnë shëndetin dhe jetën e fëmijës, i cili derivon nga Ligji për Mbrojtjen e Fëmijës.

Ambasada e Italisë në Kosovë ka uruar gjyqtaren Gresa Caka-Nimani për rizgjedhjen e saj në krye të Gjykatës Kushtetuese të Kosovë.

Në urimin e ambasadës thuhet se “Caka është dëshmuar të jetë udhëheqëse e jashtëzakonshme, duke i uruar asaj të gjitha të mirat në përmbushjen në mandatin e saj të ri”.

Gresa Caka-Nimani është rizgjedhur kryetare e Gjykatës Kushtetuese.

Kushtetuesja ka njoftuar se në seancën administrative të mbajtur më 05.06.2024, gjyqtarët e kësaj Gjykate e kanë rizgjedhur kryetaren aktuale edhe për një mandat të dytë.

Mandati i dytë në krye të kësaj Gjykate do të jetë 3-vjeçar.

Herën e parë, Caka-Nimani është zgjedhur kryetare e Gjykatës Kushtetuese më 17.05.2021.

Deri në emërimin e saj në Gjykatën Kushtetuese, Gresa Caka-Nimani ka shërbyer si këshilltare e lartë ligjore dhe udhëheqëse e ekipit të Zyrës për Demokraci dhe Qeverisje në Agjencinë Amerikane për Zhvillimin Ndërkombëtar (USAID).

Kur merr pensionin, thotë se fillimisht siguron barnat për tensionin e lartë dhe diabetin dhe pastaj paguan faturat e rrymës, ujit dhe plehrave.

Për ushqim i mbeten pak para. Djali e ndihmon, por, siç thotë, nuk arrin vazhdimisht.

“Në mëngjes ha një byrek për 1.20 euro. Me atë e kaloj deri në darkë. Në mbrëmje hy diku dhe ha ndonjë supë, groshë ose diçka të tillë më të lirë… Drekën nuk mund ta ha, sepse po e hëngra, nuk mund ta siguroj darkën pastaj”, thotë Ademi.

Ai shkon gati çdo ditë nga fshati në Prishtinë – më pak se dhjetë kilometra larg – për të takuar miqtë e vjetër te Klubi i Pensionistëve.

“Kemi mbetur ashtu – siç thotë një fjalë – sadaka ihtiyac [nga turqishtja: nevojtarë për lëmoshë]. Jo vetëm unë, por të gjithë pensionistët ashtu jemi”, thotë Ademi.

IKD: Institucionet s’i zbatojnë ligjet

Sistemi pensional në Kosovë është i rregulluar në bazë të Ligjit për skemat pensionale të financuara nga shteti dhe Ligjit për metodologjinë e caktimit të lartësisë së pensionit bazë dhe caktimin e datës për sigurimin e pensioneve bazë.

Këto ligje parashohin harmonizimin e pensioneve me koston e jetesës dhe inflacionin një herë në vit, me propozim të Ministrisë së Financave.

Por, sipas një raporti të Institutit të Kosovës për Drejtësi (IKD), të publikuar më 24 maj, “shteti ka dështuar t’i zbatojë këto ligje” dhe në rast se vazhdon ta bëjë këtë, “do të përballet me padi në gjykatë”.

Naim Jakaj, nga IKD-ja, thotë se ky institut e ka ngritur tashmë këtë shqetësim te Zyra e Kryeministrit, Ministria e Financave, Punës dhe Transfereve, Kuvendi i Kosovës dhe kryetari i Komisionit parlamentar për Buxhet, Punë dhe Transfere dhe ka kërkuar prej tyre që të shqyrtojnë zbatimin e ligjeve për çështjen e pensioneve.

“U jemi drejtuar të gjithë krerëve që mund të kenë përgjegjësi të drejtpërdrejtë ose jo të drejtpërdrejtë për zbatimin e ligjeve. Në rast se nuk i marrin në konsideratë [këto shqetësime] brenda një afati optimal – kah muaji qershor – do të ngremë padi për moszbatim të ligjit”, thotë Jakaj për Radion Evropa e Lirë.

Çfarë thonë institucionet?

Radio Evropa e Lirë pyeti të gjitha institucionet që i përmend IKD-ja nëse e kanë shqyrtuar kërkesën e këtij instituti, por asnjëri prej tyre – përveç Komisionit parlamentar për Buxhet, Punë dhe Transfere – nuk u përgjigj.

Anëtari i këtij komisioni, Ferat Shala, nga Partia Demokratike e Kosovës në opozitë, tha për REL-in se në rast se çështja nuk do të nxirret në agjendën e komisionit në takimin e radhës, atëherë do të mund ta shtrojë ai vetë, si anëtar i komisionit.

Ai shtoi se nëse IKD-ja ka bazë ligjore për të ushtruar padi ndaj shtetit për shkelje të të drejtave të pensionistëve, atëherë ai do ta mbështeste një nismë të tillë.

“Pajtohem plotësisht. Pse të mos respektohet ligji dhe pse të shkelen të drejtat elementare të pensionistëve?”, tha Shala.

Kryetari i Komisionit parlamentar për Buxhet, Punë dhe Transfere, Armend Muja, nga Lëvizja Vetëvendosje në pushtet, nuk iu përgjigj pyetjeve të REL-it se a do ta ftojë ministrin e Financave, Punës dhe Tranfereve, Hekuran Murati, për të raportuar lidhur me shqetësimet e ngritura nga IKD-ja dhe kur.

 “Asnjë rritje pensionesh sipas kërkesave ligjore”

Nga IKD-ja thonë se shuma e përcaktuar e pensioneve ndër vite ka qenë e pamjaftueshme për t’i mbuluar shpenzimet minimale të përfituesve.

Në këtë kontekst, sipas këtij instituti, më të rrezikuar janë përfituesit e pensionit bazë, apo të pleqërisë.

Në vitin 2002, ky pension ishte 28 euro. Deri në vitin 2019 arriti shumën prej 90 eurosh, me vendime të ndryshme të Qeverisë.

Rritja e fundit, në 100 euro, u bë në fillim të vitit 2022, në kuadër të Pakos së Ringjalljes Ekonomike, të cilën Qeveria e Kosovës e miratoi në kohën e pandemisë COVID-19.

“Asnjëherë nuk është bërë rritja [e pensioneve] në raport me kërkesat ligjore, sipas Ligjit për skemat pensionale dhe Ligjit për metodologjinë e caktimit të lartësisë së pensionit”, thotë Jakaj, duke iu referuar harmonizimit të nivelit të pensioneve me koston e jetesës dhe inflacionin.

Sipas të dhënave të Agjencisë së Statistikave të Kosovës, shkalla e inflacionit në Kosovë ka lëvizur ndër vite.

Në vitin 2019 ishte 2.7 për qind, në vitin 2020 ishte 0.2 për qind dhe në vitin 2021 ishte 3.4 për qind.

Kulmin e arriti më 2022 – si për shkak të pandemisë, ashtu edhe për shkak të pushtimit rus të Ukrainës – kur u përmbyll me normë mesatare rreth 12 për qind.

Vitin e kaluar dhe këtë vit, inflacioni është në rënie, por jo edhe çmimet e produkteve bazë.

Të dhënat e ASK-së për muajin prill të këtij viti tregojnë se çmimet e konsumit janë më të larta për 2.4 për qind krahasuar me periudhën e njëjtë të vitit të kaluar./REL

Lidhja Demokratike e Kosovës dhe Fondacioni “Ibrahim Rugova” do të mbanë të hënën konferencën ndërkombëtare “Rugova dhe Përëndimi”, në shënim të 25 vjetorit të lirisë së Kosovës.

Panelistë në këtë konferencë do të jenë Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, Ish-kryeminisri i Italisë, Massimo D’Alema, – Ambasadori i Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Kosovë, Jeffrey Hovenier, President i Akademisë Papnore për Jetën, Vincenzo Paglia, gazetarët Blendi Fevziu, Adriatik Kelmendi, Eugen Saraçini dhe Alush Gashi, themelues dhe Kryetar i Institutit për Marrëdhënie me Jashtë.

“Konferenca mbahet në nderim të trashëgimisë politike të Presidentit Rugova, sikurse dhe në nderim të aleatëve tanë që patën rol thelbësor në orët tona më të rënda. Konfirmimi i orientimit euroatlantik të Kosovës, si besim vleror i popullit të Kosovës, trashëgimi politike e Ibrahim Rugovës, mbetet qëllimi kryesor i Konferencës”, thuhet në njoftim.

Mbyllja e Qendrës së Mjekësisë Familjare (QMF-IX) në “Kalabri” për shkak të renovimit, që parashihet të zgjasë deri në tre muaj, ka krijuar shqetësim tek qytetarët e kësaj rrethine në kryeqytet.

Ani pse Komuna e Prishtinës ka dalë me njoftim disa ditë para mbylljes, ata thonë se nuk janë informuar për një gjë të tillë.

Qytetarët e “Kalabrisë” e konsiderojnë sfidë mbylljen e kësaj qendre dhe vizitën nëpër QMF-të e tjera të kryeqytetit.

Isuf Ahmeti për KosovaPress thotë se për shkak të moshës dhe lëvizjes së shpeshtë të veturave do ta ketë të vështirë të shkojë për vizitë në QMF-të e tjera të kryeqytetit.

Madje, ai shprehet skeptik që procesi i renovimit do të përfundojë brenda tre muajve siç është premtuar, derisa tregon se nuk është njoftuar për këtë vendim të komunës.

“Qenka shumë keq, edhe ne tash si banorë prej këtu e kemi problem të shkojmë në ambulantat e tjera shumë. Sidomos unë që jam në moshë, në këtë lëvizje të shpeshtë veturave që po ka rrugëve, si të shkojë. Nuk ka familje, që nuk ka njerëz të sëmurë…Na paskan marrë në qafë në këtë punë, nuk e kam ditur fare, qenka tre muaj po do të shkojë një vit gati. Këta kanë thënë tre muaj, asnjëherë nuk ka dalur siç kanë thënë”, thotë Ahmeti.

Po ashtu, edhe Bajram Çitaku potencon se nuk ka qenë i informuar për mbylljen e Qendrës së Mjekësisë Familjare në lagjen e tij, e cila u bë me 3 qershor.

Mos marrjen e shërbimeve për shkak të renovimit përgjatë tre muajve, Çitaku e konisderon si dëm të madh për qytetarët.

“A jeni informuar paraprakisht se do të mbyllet? Nuk e di…Është dëm i madh për tre muaj të mbyllet. Kanë nevojë populli (të vizitohen tek mjeku)”, shprehet Citaku.

Shaban Kolaj tregon se për shkak të moshës së shtyrë, ka nevojë që të vizitohet tek mjeku më shpesh, derisa shpreson që riparimi i kësaj qendre të bëhet sa më shpejtë.

“Sigurisht se i vjetër 70 vjeç, normale ka nevojë çdo njeri (të vizitohet tek mjeku). Por, shpresoj që riparohet sa më shpejtë dhe ta kemi edhe më afër nuk do të ishte keq. Por, doktorë ka gjithandej”, thotë Kolaj.

Ndërkaq, lidhur me këtë çështje, drejtori i Shëndetësisë në Komunën e Prishtinës, Izet Sadiku thotë se mbyllja e QMF-së në “Kalabri” është bërë për shkak të nevojës për renovim.

Për KosovaPress, Sadiku potencon se punimet mund të zgjasin deri në tre muaj.

Ai thotë se qëllimi i këtij veprimi ka qenë krijimi i kushteve më të favorshme për stafin e punës dhe vetë pacientëve.

“Qendra e Mjekësisë Familjare në Emshir (Kalabri), është qendër në të cilën ne kem filluar renovimin e saj. Për këtë arsye nga 3 qershori i këtij viti, qytetarët e Emshirit nuk do të marrin shërbime për diku rreth dy deri në tre muaj sipas operatorit ekonomik që ka filluar renovimin atje. Qëllimi ynë është që ajo qendër e cila ka qenë shumë e ngarkuar gjatë procesit të Covid 19 në Kosovë, për arsye se ka qenë qendra e cila ka dhënë shërbime për pacientët me Covid 19 dhe ka pasur dëmtime të mëdha të institucionit, ne kem i filluar ta bëjmë renovimin komplet të saj, me qëllim të krijimit të kushteve më të mira për punë. Për arsye se duke krijuar kushte më të mira për punë ne krijojmë mundësi për të dhënë shërbime më cilësore për qytetarët e kryeqytetit”, thekson Sadiku.

Qytetarët e “Kalabrisë” mund të vizitohen dhe të marrin shërbime mjekësore nëpër të gjitha Qendrat e Mjekësisë Familjare në kryeqytet. /kp

Bilanci i tregtisë së jashtme të Gjermanisë shënoi një suficit prej 22.1 miliardë euro (24 miliardë dollarë) në prill, zbuloi të premten autoriteti federal statistikor Destatis.

Eksportet e vendit arritën në 136.5 miliardë euro, me një rritje prej 1.9%, dhe importet arritën në 114.5 miliardë euro, me një rënie prej 0.6%, nga viti në vit në muajin prill.

Eksportet e Gjermanisë ishin 74.1 miliardë euro drejt anëtarëve të BE-së në prill 2024, ndërsa importoi mallra me vlerë 61.3 miliardë euro nga këto vende.

Ndërkohë, eksportet e vendit drejt vendeve jashtë BE-së arritën në 62.4 miliardë euro në muajin prill dhe importet prej tyre arritën në 53.2 miliardë euro.

Eksportet e Gjermanisë në Rusi ranë me 10.5% në 700 milionë euro nga viti në vit në prill 2024 dhe importet e saj nga Rusia ranë me 43.1% në 200 milionë euro./AA/

Qeveria e Kosovës ka marrë para disa ditësh vendimin përfundimtar për shpronësimin e pronave të paluajtshme në Zubin Potok e Leposaviq, të cilat do të shërbejnë për projekte infrastrukturore me interes publik. Kjo është bërë në pajtim me aktgjykimet e plotfuqishme të Gjykatave të Republikës së Kosovës.

Në lidhje me këtë, pronarët e këtyre tokave nuk kanë pranuar të flasin publikisht, ndërsa qytetarët serbë të veriut shpronësimin nga ana e qeverisë e konsiderojnë si diçka të parregullt dhe për çka është dashur të arrihet marrëveshje paraprakisht me pronarët e tokave. Disa prej tyre kanë thënë për KosovaPress se procesin e shpronësimit e shohin edhe si uzurpim.
Dragolub Vllajiq, qytetar nga veriu i Mitrovicës, tha se çështja e shpronësimit është dashur të zgjidhet duke arritur marrëveshje me banorët paraprakisht.

Radovan Glligoviq, një qytetar tjetër nga veriu i Mitrovicës, theksoi se pasuria private është e paprekshme dhe se ajo nuk ishte dashur t’i merret me forcë askujt. Sipas tij, shteti posedon mjaftueshëm toka të pashfrytëzuara të cilat është dashur t’i përdorë për qëllime të veta dhe jo të marrë toka që janë në pronësi private.
Ndërkaq, analisti Branisllav Kërstiq, e ka quajtur shpronësimin si proces krejtësisht normal.

Ai kërkoi që shteti ta bëjë dëmshpërblimin ndaj pronarëve të tokave sa më shpejtë dhe në mënyrë korrekte, ndërsa tha se nuk ka vend për alarmim të situatës.

Vetëm gjatë ditës së enjte, shtoi ai, katër banorë nga fshati Dren i komunës së Leposaviqit, pronarë të tokave, kanë nënshkruar aplikacionin për dëmshpërblim. Në anën tjetër, shpronësimi i këtyre pronave është parë problematike prej kur ka filluar, në janar të vitit të kaluar.
SHBA-ja dhe BE-ja vazhdimisht i kanë bërë thirrje Qeverisë së Kosovës që të ketë kujdes me procesin, andaj për këtë arsye qeveria e kishte larguar disa herë këtë çështje nga agjenda e saj.

Shpronësimin e këtyre pronave e kishte përmendur edhe emisari i SHBA-së për Ballkanin perëndimor, Gabriel Escobar. Muaj më parë diplomati amerikan këtë çështje e kishte ndërlidhur edhe me anëtarësimin e Kosovës në Këshillin e Evropës.
Kundër këtij vendimi kishte dalë edhe raportuesja për Kosovën në Parlamentin Evropian, Viola von Cramon.

‘Ne jemi të vetëdijshëm për këtë, është e papranueshme. Është një prej arsyeve që pasi të shkoj në Kosovë, do të shkoj në veri të saj dhe të flasë me qytetarët atje. Më pas do ta konfrontojë qeverinë në Prishtinë me këtë situatë. Është një nga detyrat e mia dhe të them një nga shqetësimet kryesore për momentin. Shohim se stabiliteti në veri, nëse mund ta quajmë stabilitet, është shumë i brishtë. Nuk mund të pranojmë të shtojmë më shumë benzinë në këtë proces’, ka thënë Cramon në një konferencë për media.

Veprimet e qeverisë së Kosovës për shpronësimet në veri ishin kundërshtuar edhe nga vetë serbët lokalë, të cilët organizuan protesta, ndërsa reagimi nuk mungoi as nga partia më e madhe e tyre në Kosovë, ‘Lista Serbe’.
Në janar të këtij viti Gjykata Themelore në Prishtinë ka nxjerrë aktvendime me epilog të ndryshëm në paditë individuale ndaj vendimit të qeverisë për shpronësim në disa zona në Leposaviq dhe Zubin Potok.

Në dy raste gjykata në shkallën e parë aprovoi padinë individuale ose grupore të pronarëve të parcelave, pjesëtarë të komunitetit serb. Në tre raste tjera, Themelorja hodhi poshtë paditë individuale ose grupore të pronarëve ndaj vendimit të njëjtë të qeverisë.

Së fundi, në lidhje me vendimin e Qeverisë së Kosovës për shpronësimin në veri, të enjten kanë reaguar edhe shtetet e Kuintit, Zyra e BE-së në Kosovë dhe Misioni i Organizatës për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë në Kosovë.
Ata përmes një deklarate të përbashkët kanë shprehur keqardhje për vendimin e marrë nga qeveria e Kosovës më 30 maj, që të finalizojë shpronësimin e tokës në komunat me shumicë serbe në veri të Kosovës.

‘Qeveria e Kosovës ka shkelur ligjet dhe rregulloret e veta për shkak të mangësive procedurale dhe teknike gjatë procesit të shpronësimit. Vërejmë se sistemi gjyqësor i Kosovës ka identifikuar shqetësime të ngjashme ligjore me vendimin preliminar të shpronësimit, të cilin qeveria ende nuk e ka adresuar. Na vjen keq që Qeveria e Kosovës nuk priti që të gjitha procedurat e hapura gjyqësore të gjykoheshin plotësisht, përpara se të merrte këtë vendim. Ne kemi shprehur poashtu shqetësimet tona ndaj qeverisë se projektligji i shpronësimit nuk është në përputhje me zotimet e Kosovës të marra sipas planit të Ahtisaarit dhe kemi inkurajuar ata që ta modifikojnë ligjin në përputhje me rrethanat si përpara se ta miratojë atë’, thuhet mes tjerash në këtë deklaratë. Ndryshe, sipërfaqja e tokës që është objekt i shpronësimit llogaritet të jetë mbi 100 hektarë, 83 prej të cilave në komunën e Leposaviqit, ndërsa të tjerat në komunën e Zubin Potokut, përkatësisht në Zubin Potok, Jasenovik, Banjë, Veli Breg dhe Bërnjak.

Ka nisur votimi në shtetet e Bashkimit Europian për zgjedhjen e përbërjes së Parlamentit Evropian, i cili më pas do të sjellë udhëheqje të re në bllok.

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, u ka bërë thirrje qytetarëve të vendeve të BE-së që të dalin në zgjedhjet për Parlamentin Evropian.

Përmes një videomesazhi të shkurtër të publikuar të enjten, në ditën e parë të zgjedhjeve që do të zgjasin deri të dielën, von der Leyen ka thënë se kushdo që e do një Evropë të fortë, duhet të dalë në votime, raporton The Guardian.

“Shfrytëzojeni këtë nëse e doni një Evropë të fortë”, është shprehur ajo.

Von der Leyen është kandidatja kryesore e qendrës së djathtë në zgjedhjet e BE-së.