Blog

Përgatiti: Armand Hoti

Janë bërë dy vjet e gjysmë, qëkur Sali Mulaj mban pozitën e ushtruesit të detyrës të drejtorit, në Komisionin e Pavarur për Miniera dhe Minerale.

Edhe Naim Sejdiu, bëri karrierë të gjatë si ushtrues detyre i kryeinspektorit të KPMM-së. Këtë pozitë ai e mban tash e tri vjet e gjysmë.

Bordi i ri i KPMM-së, i zgjedhur rreth një muaj më parë, akoma nuk i ka filluar procedurat për plotësimin e këtyre pozitave.

Kryetari i Komisionit për Ekonomi, Ferat Shala, thotë se konkurset për drejtor e kryeinspektor, është dashur të hapen qysh në javën e parë të punës së bordit të ri.

“Është dashur të fillojë implementimi i Ligjit dhe urgjentisht të shpallet konkursi për dy pozita kyçe në KPMM, pozitën e drejtorit menaxhues dhe pozitën e kryeinspektorit, pozicione këto të cilat janë si të themi palca kurrizore institucionale e KPMM-së”, tha Shala.

Edhe Drejtori ekzekutiv i organizatës “Çohu”, Arton Demhasaj, thekson se plotësimi i dy pozitave të përmendura, duhet të jetë prioritet për bordin.

“Me ushtrues detyre, vetëm sa e cungon institucionin dhe nuk e lë të ecë përpara. Për faktin që tash kemi një konstituim të bordit të KPMM-së, mendoj që punën e parë që bordi është dashur ta bëjë është menjëherë t’i fillojë procedurat dhe ta hapë konkursin për drejtorin e ri, ta përfundojë procesin e rekrutimit të drejtorit të ri të KPMM-së, njëkohësisht edhe kryeinspektorit, e pastaj me fillu me çështje tjera”, tha Demhasaj.

Bordi treanëtarësh, ka edhe detyra të tjera.

Rreth 400 aplikacione për licencë të ndërmarrjeve publike e private, kanë mbetur pa u shqyrtuar që nga 2022-ta, kur kryesuesja e bordit paraprak u pensionua.

Burimet i thanë ATV-së, se akoma asnjë aplikacion nuk është shqyrtuar, meqë nga disa ndërmarrje pritet plotësimi i dokumentacioneve të skaduara.

Krejt kjo, sipas Demhasajt, po i favorizon bizneset e licencuara.

“Fakti që ka kaq shumë aplikime për licencë në KPMM, që nuk po shqyrtohen, i bie që ata që kanë licencë, normalisht që favorizohen sepse ata normalisht që vazhdojnë punën e tyre dhe i furnizojnë të gjitha kompanitë e mundshme në Kosovë, që kanë nevojë për gurë të fortë dhe janë pak ato që kanë licenca”, tha Demhasaj.

ATV-ja tentoi që për këtë çështje të diskutojë me kryesuesin e Bordit të KPMM-së, Habib Basholli, mirëpo ai e refuzoi kërkesën e televizionit.

Ndërkaq, flotacioni i “Trepçës” në Tunelin e Parë dhe KEK-ut në Sibovcin Jug-Perëndimor, aktualisht po operojnë pa licenca.

Përgatiti: Armand Hoti

Te porta e selisë së Lidhjes Demokratike të Kosovës, të dielën u shtrua tapeti i kuq.

Pritja e veçantë, po i bëhet ish-gjeneralit amerikan të NATO-s, Ëesley Clark.

Kryetari i partisë, Lumir Abdixhiku, e shoqëron në seli mikun e vjetër të Kosovës, ku edhe diskutojnë pa prezencë të mediave.

Më pas vijnë në sallën e mbushur plotë me anëtarë të LDK-së, që po presin për adresimin e Clarkut.

Por, i pari që adresohet, është lideri i partisë, i cili e falënderon gjeneralin për angazhimin e tij për çlirimin e Kosovës.

“Gjeneral Clark, emri juaj është i gdhendur në themelet e historisë së Kosovës si simbol i guximit, lidershipit, mbështetjes dhe përkushtimit të palëkundur për drejtësi dhe paqe. Gjatë orëve më të errëta të luftës sonë për liri, vendosmëria dhe veprimet tuaja vendimtare i dhanë shpresë dhe forcë një kombi të etur për liri. Udhëheqja juaj gjatë ndërhyrjes së NATO-s ishte një pikë kthese”, tha Abdixhiku.

Abdixhiku i dhuron Clarkut edhe dekoratën që mban emrin e ish-presidentit Ibrahim Rugova.

Ish-gjenerali thotë se lidershipi amerikan, e njihte mirë presidentin e parë të Kosovës së pasluftës.

“Lidhja Demokratike e Kosovës, ju ishit aty që nga fillimi. Sigurisht që ne e njihnim Zotrin Rugova. E njihmi kur ai drejtonte, e njihmin kur ai ishte në burg. Ne e njihmin kur ai fliste fuqishëm dhe e njihmin kur ai e mbante zërin me urtësi dhe ai ishte një lider shumë, shumë efektiv”, tha Clark.

Për Clarkun Kosova është një storje suksesi.

“Sot ka shumë parti në Kosovë, po lulëzon demokracia. Dhe sa herë që kthehem këtu, habitem me përparimin që keni bërë. Dhe kështu nuk përfshihem kurrë, nuk mund të përfshihem në aktivitetet e partive politike. Ky është një nder i madh që më keni bërë, por ky është vendi juaj. Unë jam vetëm një vizitor këtu. Por kur kthehem, më kujtohen vështirësitë dhe më kujtohet se si dukej Kosova, përmes fotografimit nga ajri”, shtoi Clark.

Të dielën, ish-gjenerali amerikan, takoi edhe kandidatin për kryeministër nga radhët e Partisë Demokratike të Kosovës, Bedri Hamza. Ai tha se Kosova është mirënjohëse për gjeneralin, ushtarët dhe gjithë popullin amerikan, për kontributin para 25 vjetëve.

“Në qershorin e vitit 1999, bashkë e fituam lirinë. Në këtë qershor, 25 vjet pas, jemi bashkë e do të jemi gjithmonë, sepse e përjetshme është mirënjohja për gjeneralin, për ushtarët dhe gjithë popullin amerikan. Ne, duke e nderuar të kaluarën e kemi ndërtuar të tashmen dhe po e krijojmë një të ardhme më të mirë për gjithë qytetarët tanë, pa dallime, gjithandej Kosovës. SHBA-ja dhe miqtë ndërkombëtarë, ata që nuk na braktisën kurrë, janë hisedarët kryesorë të sukseseve në 25 vjet liri dhe 16 vjet pavarësi”, ka thënë Hamza.

Clark ka shkuar edhe në Gjakovë, ku është takuar me kryetarin e komunës, Ardian Gjini, që vjen nga radhët e Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës.

ATV ka pyetur në qeveri, nëse kryeministri Albin Kurti do të takohet me ish-gjeneralin amerikan, por nuk ka marrë përgjigje deri të dielën pasdite.

Pas temperaturave tejet të larta ditëve të fundit në Kosovë, sot pasdite në shumë qytete e fshatra kanë nisur reshje shiu dhe breshëri.

Në fshatin Bresalc të Gjilanit ka rënë edhe breshër i madh.

Edhe në qytetin e Skenderajt ka pasur reshje të mëdha shiu dhe breshëri.

Disa foto që ka siguruar Reporteri.net shihet se ka rënë breshër i madh në Skenderaj.

Shtëngata ka nisur edhe në Prishtinë, vetëtima e bubullima të mëdha.

Kujtojmë se Institutit Hidrometeorologjik të Kosovës, ka njoftuar se javën e ardhshme temeperaturat do të jenë deri 30 gradë do të ketë dhe shkarkime rrufesh ku do të sjellin riga shiu.

Njoftimi i plotë i IHMK-së:

E hënë – Mot me diell dhe me vranësira të shpërndara. Vranësirat gjatë ditës parashihen të intensifikohen duke krijuar mundësi për riga shiu, ndërsa në vende të izoluara parashihet reshje breshëri. Temperaturat minimale do të lëvizin ndërmjet 14-18gradë Celsius, ndërsa maksimalet e ditës parashihen të lëvizin ndërmjet 27- 33 gradë Celsius. Do të fryjë erë kryesisht nga jugperëndimi me shpejtësi 1-7m/s.

E martë – Moti me diell dhe pjesërisht i vranët. Vranësirat parashihen te sjellin riga shiu. Temperaturat minimale do të lëvizin ndërmjet 15-18 gradë Celsius, ndërsa maksimalet e ditës parashihen të lëvizin ndërmjet 28-30 gradë Celsius, Do të fryjë erë nga drejtimi jugperëndimit me shpejtësi 1-8m/s.

E mërkurë – Mot me diell dhe vranësira të shpërndara. Vranësirat gjatë ditës do të intensifikohen duke krijuar kushte për riga shiu dhe shkarkime rrufesh. Temperaturat minimale do të lëvizin ndërmjet 14-17 gradë Celsius, ndërsa maksimalet e ditës parashihen të lëvizin ndërmjet 27-30 gradë Celsius. Do të fryjë erë nga drejtimi i jugperëndimit me shpejtësi 1-2m/s.

E enjte – Mot me diell dhe vranësira të dendura, të cilat gjatë ditës parashihen të sjellin riga shiu dhe shkarkime rrufesh. Temperaturat minimale do të lëvizin ndërmjet 13-15 gradë Celsius, ndërsa maksimalet e ditës parashihen të lëvizin ndërmjet 26- 29gradë Celsius. Do të fryjë erë nga drejtime i juglindjes me shpejtësi 1-7m/s.

E premte – Mot me diell dhe pjesërisht i vranët, kryesisht vranësirat mund të shfaqen rreth relievit malor. Temperaturat minimale do të lëvizin ndërmjet 12- 15gradë Celsius, ndërsa maksimalet e ditës parashihen të lëvizin ndërmjet 26- 30gradë Celsius. Do të fryjë erë nga drejtimi i jugperëndimit me shpejtësi 1-6m/s.

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti u ka bërë thirrje të rinjve e të rejave të komunitetit joshumicë, që të aplikojnë në thirrjet e hapura për punësim në institucionet publike të vendit tonë.

Ai ka shpërndarë dhe një video, ku flet më detajisht lidhur me këtë çështje.

“Para këtij adresimi, keni mund të shihni e dëgjoni përmes fushatës “Shpërndaje barazinë”, shumë tregime frymëzuese të bashkëqytetarëve tanë nga komunitetet rom, ashkali dhe egjipitian në Kosovë, të cilët kanë shumë vite që janë duke kontribuar për të fuqizuar edhe më tutje të gjitha institucionet tona publike. Por njëherësh, edhe shumë histori sfidash e vështirësish”, thotë Kurti në video.

“Qeveria e Kosovës bashkë me organizatën “Zëri i Romëve, Ashkalinjëve dhe Egjipitanëve” enisi këtë fushatë për t’iu bërë thirrje të gjithë të rejave dhe të rinjve nga këto komunitete që të përfshihen aktivisht dhe në jetën publike, përveçëse ato shoqërore”.

“Takimet, bisedat e ndërveprimet e rregullta me ushtarë të FSK-së, policë të Kosovës, shërbyes civilë, e personel mjekësor nga radhët e komuniteteve joshumicë, çdo ditë e më shumë ma thellojnë bindjen për kontributin qenësor që ata kanë për shtetin, republikën, dhe shoqërinë tonë”.

“Ne e kemi themeluar ekipin ndëristitucional për promovimin dhe punësimin e komuniteteve të nënpërfaqësuara me synim që të përmbushim dhe të respektojmë kuotën prej 10 për qind, siç parashihet me ligjet tona”, u shpreh i pari i qeverisë.

Shifrat e institucioneve në Shqipëri tregojnë rritje të numrit të turistëve në këtë vend.

Të fundit, të publikuara nga Instituti i Statistikave – Instat, janë për tremujorin e parë të vitit 2024 dhe flasin për 1 milion e 700 mijë turistë, ose 59% më shumë se në të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Pushues dhe ekspertë të turizmit e ekonomisë thonë se turizmi në vend është shtrenjtuar dhe arsyet, sipas tyre, janë nga më të ndryshmet.

Më shtrenjtë njësitë akomoduese, por edhe ushqimet

Mehdi Olluri, nga Lipjani i Kosovës, zgjodhi që edhe sivjet pushimet t’i bëjë në Shëngjin – pjesa veriperëndimore e Shqipërisë.

Ai thotë se krahasuar me një vit më parë, çmimet janë më të larta.

“Ka rritje të [çmimeve të] ushqimeve në dyqane, në restorante, e gjithashtu edhe banesa është më e shtrenjtë se vjet”, thotë ai për Radion Evropa e Lirë.

Të dhënat e operatorëve turistikë tregojnë se të gjitha produktet turistike janë shtrenjtuar. Kështu, një çadër me dy shezlonë nuk gjenden më me afërsisht 5 euro, por mbi 7 euro, e në disa zona në jug të Shqipërisë arrijnë deri në 50 euro.

Edhe apartamentet që vjet mund të gjendeshin edhe me 25 euro, sivjet variojnë nga 30 deri në 100 euro për një natë, ndërsa dhomat në hotele nga 100 deri në 500 euro.

Çmimet, sigurisht, ndryshojnë nga zona dhe periudha – në korrik dhe në gusht janë më të shtrenjta.

Mirilda Tili, gazetare e ekonomisë në Shqipëri, thotë se turizmi sivjet është më i shtrenjtë se një vit më parë, apo në krejt 5-vjeçarin e fundit.

Arsyet, thotë ajo, lidhen me investimet në turizëm dhe tregun e punës.

“Është fakt që në vitin 2024 ka struktura të shtuara akomoduese, sepse edhe lejet e ndërtimit kanë qenë për 30-40 për qind më shumë se një vit më parë. Janë shtuar hotelet që tentojnë të sjellin brende, sepse janë të përjashtuara nga taksat dhe TVSH-në e kanë 5 për qind”.

“Kjo do të thotë se ka kërkesa për staf të shtuar, por se burimet janë të pakta, ka mungesë punëtorësh. Kështu që, ata pak punëtorë që gjenden, do të paguhen me paga të larta dhe, detyrimisht, kjo është kosto që faturohet te turisti”, thotë Tili për Radion Evropa e Lirë.

Si një problem të madh, ajo përmend edhe zhvlerësimin e euros.

“Rënia e euros ka sjellë rritje të çdo produkti turistik. Një vit më parë, euroja këmbehej me 109 lekë, ndërsa aktualisht këmbehet me 100 lekë ose më pak”, thotë gazetarja e ekonomisë.

Mbiçmimin e lekut e sheh si arsye kryesore të rritjes së çmimeve në turizëm edhe ekspertja e turizmit, Flora Xhemani Baba.

“Paketat turistike janë rritur për 10-15%. Arsyeja kryesore është luhatja e madhe e euros”, sipas saj.

“Ekspertët e ekonomisë kanë vlerësuar se kjo nuk ndodh për shkak të sezonit turistik dhe kërkesës së lartë, por për arsye të brendshme të qarkullimit joformal të parasë në ekonomi”, thotë Xhemani Baba.

Sipas saj, një prej arsyeve që ka rritur numrin e turistëve në Shqipëri është edhe shtimi i fluturimeve ‘low cost’, apo me çmime më të volitshme, ashtu si edhe i fluturimeve direkte nga disa qytete të Evropës.

“Tjetër arsye e rëndësishme është edhe marketingu ndërkombëtar që i është bërë Shqipërisë si nga burime zyrtare, nga vetë kryeministri dhe agjenci të turizmit, por edhe nga ata që njihen si influencues të opinionit”, thotë Xhemani Baba.

Ajo shton se rritja e numrit të turistëve është një trend në të gjithë botën dhe, në këtë aspekt, turizmi në Ballkan është ndër më të kërkuarit.

“Rreth 750 milionë njerëz në botë udhëtojnë çdo vit në vendet e Mesdheut dhe Shqipëria është pjesë e kësaj pakete”, thotë Xhemani Baba.

Ajo, po ashtu, vë re se ka shtim të turistëve individualë, që, siç thotë, udhëtojnë për aventura të ndryshme, e jo për turizëm plazhi, dielli a rëre.

“… sepse, aktualisht, në plazhe është njësoj si çdo vit tjetër. Jemi në fund të qershorit dhe plazhet gjatë javës janë thuajse boshe, por qytetet turistike janë plot – Tirana, Durrësi, Berati, Kruja, Shkodra, Gjirokastra, Saranda, apo edhe qytetet e vogla si: Gramshi, Belshi, Puka, Dibra, Përmeti, që ofrojnë turizëm të aventurës dhe trashëgimisë kulturore”, thotë Xhemani Baba.

Më shumë turistë, por shpenzojnë më pak

Ajo dhe ekspertë të tjerë ngrenë shqetësimin, po ashtu, për mosdeklarimin e të ardhurave nga turizmi. Sipas saj, autoritetet e vendit nuk duhet të përqendrohen te numrat, por te të ardhurat.

“Nëse kemi të ardhura prej 4.2 milionë eurosh në vitin 2023 me 10 milionë turistë… i bie që një turist vjen për 4-5 ditë dhe shpenzon rreth 350 euro… Ose diçka nuk shkon me shifrat e turistëve, ose evazioni është shumë i lartë”, thotë ajo.

Sipas Fjerolt Ozunit, ekspert dhe operator turistik në Shqipëri, sektori i turizmit nuk është ende i qëndrueshëm.

“Ne duhet të mësojmë se si ta bëjmë turistin e huaj të shpenzojë këtu te ne. Duhet të mësojmë t’i shesim paketat në mënyrë të tillë që ata t’i harxhojnë paratë. Ka nga ato grupe që vijnë dhe thonë që nuk kemi se si t’i shpenzojmë… kishim parashikuar të shpenzonim më shumë”, thotë Ozuni për Radion Evropa e Lirë.

Të dhënat e Bankës së Shqipërisë tregojnë se të ardhurat nga turizmi në periudhën janar-mars 2024 arritën në 778 milionë euro nga 624 milionë sa ishin në të njëjtën periudhë të një viti më parë, por, sipas tyre, një turist shpenzoi më pak se një vit më parë. Sivjet, një turist i huaj shpenzoi mesatarisht 513 euro, ndërsa në janar-mars të 2023-ës kjo shifër ishte 582 euro.

Më 18 qershor, Administrata Tatimore e Shqipërisë u bëri thirrje bizneseve që operojnë në fushën e turizmit, ta deklarojnë numrin real të punonjësve si dhe pagat reale të tyre. Në letrën sensibilizuese u tha se do të nisin kontrolle fizike dhe se do të ketë edhe masa ndëshkuese.

Vitin e kaluar, media ndërkombëtare e renditën Shqipërinë si një ndër destinacionet më interesante të atij sezoni veror, qoftë për plazhet, zonat malore, ushqimet apo edhe çmimet e volitshme.

“Turizmi masiv i ka sjellë vendit shumë të ardhura, por duhet të synojmë majat e industrisë turistike botërore”, tha atëkohë kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama.

Për të përballuar fluksin e turistëve gjatë këtij sezoni, drejtori i përgjithshëm i Policisë së Shtetit, Muhamet Rrumbullaku, firmosi një urdhër për anulimin e lejeve të pushimit për punonjësit që kanë detyrë sigurinë dhe mbarëvajtjen e sezonit turistik.

Sipas këtij urdhri, lejet anulohen nga data 20 qershor deri më 15 shtator.