Blog

Kërkesa për rrymë në botë është duke shënuar rritjen më të shpejtë në gati 20 vjet, për shkak të përdorimit të kondicionerëve, si pasojë e rritjes së temperaturave, ka thënë Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë, në një raport të publikuar të premten.

Sipas gjetjeve, ky trend, që pritet të vazhdojë edhe më 2025, nënkupton vazhdimësinë e përdorimit të energjisë me thëngjill, ndonëse do të rriten kapacitetet e energjisë së ripërtrishme.

Shumë vende në botë janë duke regjistruar temperature rekorde dhe valë të të nxehtit.

Rritja e konsumit global të energjisë pritet të shkojë në gati 4 për qind më 2024 – më e madhja prej vitit 2007.

Rritje e njëjtë është parashikuar edhe për vitin 2025, në krahasim me 2.5 për qind të rritjes së kërkesës më 2023.

India pritet të jetë lidere në këtë aspekt, e pasuar nga Kina.

Në gjetjet e raportit është përmendur që në këtë periudhë do të rriten edhe kapacitetet për energji të ripërtrishme dhe që kjo energji të tejkalojë atë me thëngjill më 2025.

Megjithatë, mënyrat për prodhim të energjisë që shkaktojnë më shumë ndotje, siç është ajo me thëngjill, do të vazhdojnë të jenë të qëndrueshme, sidomos në Kinë. /REL

Policia në Leposaviq gjatë patrullimit ka ndaluar një të dyshuar kosovar i cili me veturën e tij me targa të Serbisë, të ngarkuar me disa mjete për bujqësi, ka tentuar ta kalojë kufirin Republikë e Kosovës –Serbi.

Bëhet e ditur se i dyshuari është intervistuar dhe me vendim të prokurorit është liruar.

Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD), ka publikuar raportin “Politizimi i KPM-së”, analizë e Ligjit për Komisionin e Pavarur të Mediave, të cilin Kuvendi i Kosovës e miratoi më 11 korrik 2024.

Nga analizimi i këtij Ligji, IKD ka gjetur se pavarësia e garantuar me Kushtetutë për një institucion të pavarur si KPM, tjetërsohet në varësi të këtij institucioni ndaj partisë në pushtet.

Florian Smajli, hulumtues në IKD, ka thënë se kjo qasje është e rrezikshme dhe cenon drejtpërdrejtë vlerat dhe parimet e demokracisë të mishëruara në Kushtetutën e Kosovës.

Sipas tij, mënyra e veprimit lidhur me miratimin e Ligjit për KPM-në tregon se miratimi i tij ishte qartazi vullnet i vetëm i pozitës, pasi me këtë Ligj nuk u pajtuan opozita, partnerët ndërkombëtarë, mediat dhe shoqëria civile, dhe duke mos respektuar obligimet lidhur me zbatimin e standardeve minimale të konsultimit publik lidhur me këtë projektligj kaq të rëndësishëm për demokracinë dhe lirinë e mediave në Kosovë.

Smajli tha se Ligjit për KPM-në i paraprinë një sulm i papranueshëm i Kuvendit ndaj KPM-së, përfshirë kampanjën e paparë ndonjëherë që nga shpallja e pavarësisë ku eksponentëve të partisë në pushtet fillojnë fushatë të orkestruar ndaj kryetarit dhe anëtarëve të KPM-së, duke i akuzuar edhe për tradhti kombëtare dhe gjuhë tjetër të papërshtatshme ndaj një mekanizmi të pavarur kushtetues.

“Pavarësia e këtyre institucioneve në përgjithësi dhe i KPM-së në veçanti ka interes jetik për parimet dhe vlerat që promovojnë demokracinë, lirinë e fjalës dhe medias në një shoqëri demokratike çfarë aspiron Republika e Kosovës edhe përmes obligimeve ndërkombëtare që ka marrë përsipër përmes marrëveshjes për Stabilizim Asocim me Bashkim Evropian. Gëzimi i pavarësisë së vërtetë ligjore dhe praktike është një parakusht që këto autoritete të jenë në gjendje të kryejnë detyrën e tyre në mënyrë efektive, transparente dhe të përgjegjshme”, ka thënë ai.

Ai shtoi se ky raporti ka theksuar nevojën e harmonizimit të Ligjit për KPM me Direktivën për Shërbimet Mediale Audio-Vizuele. Për të cilën sipas tij, Projektligji fillestar për KPM, i miratuar në Qeveri theksonte se ligj është në përputhshmëri të plotë me Direktivën.

“Ky nen u ndryshua gjatë trajtimit të tij në Kuvendin e Republikës së Kosovës, ashtu që u theksua se Projektligji për KPK është vetëm pjesërisht në përputhje me këtë direktivë. Megjithatë, nevoja për miratimin e Ligjit të ri për KPM nuk nënkupton mundësinë e Kuvendit për të minuar pavarësinë Kushtetuese të KPM-së”, shtoi Smalji duke theksuar se ligji nuk duhet të degradojë punën e këtij institucioni të pavarur.

E Hulumtuesi i lartë IKD, Gzim Shala, ka thënë se dispozitat që kanë të bëjnë me procedurën e përzgjedhjes së anëtarëve të KPM-së mundësojnë partinë në pushtet që lehtësisht ta politizoj atë.

Ai tha se ky ligji thotë se konkursi shpallet nga KPM, derisa kandidaturat e pranuara për kryetar dhe ata për anëtarë shqyrtohen nga Komisioni përkatës për media i Kuvendit të Kosovës, i cili Komision pas zhvillimit të intervistave, i rekomandon Kuvendit votimin e dy kandidatëve për çdo pozitë të lirë. Ndërsa, Kuvendi zgjedh njërin nga kandidatët e rekomanduar me shumicë të thjeshtë të votave.

Në këtë situate ai tha, se Projektligji e ka lehtësuar politizimin e KPM-së përmes përzgjedhjes së anëtarëve të saj.

“Secila Qeveri e ka të paktën shumicën absolute në Kuvend, pa të cilën nuk mund të qëndrojë. Ndërsa, për përzgjedhjen e anëtarëve të KPM-së, nevojitet vetëm shumica e thjeshtë e votave. Potencialisht, një anëtar i KPM-së mund të zgjidhet më 31 vota. Për këtë arsye, Projektligji për KPM në mënyrë të hapur lë mundësinë e politizimit të këtij institucioni për secilën Qeveri”, u shpreh Shala.

Shala tha se Ligji për KPM nuk ka përcaktuar asnjë standard adekuat sa i përket përzgjedhjes së anëtarëve të KPM-së. Ai mori shembull përzgjedhjen e kandidatëve për gjyqtar të Gjykatës Kushtetuese, ku ligji përcakton themelimin e një komisioni të posaçëm me përfaqësues ndërinstitucional, i cili komisioni i paraqet Kuvendit listën e ngushtë të kandidatëve të kualifikuar.

Ndërsa, në rastin e anëtarëve të KPM-së, Ligji për KPM përcakton se e gjithë kjo procedurë zhvillohet nga një Komision Parlamentar, i përbërë vetëm nga përfaqësues politik.

“Kështu, Qeveria, e cila ka shumicën në Kuvend, e ka në dorë si procedurën ashtu edhe votimin e anëtarëve të KPM. Kjo situatë qartazi e vendos KPM në mungesë të pavarësisë objektive për funksionimin e saj”, shtoi Shala.

Në anën tjetër, ai tha se shkarkimi i anëtareve të KPM-së e zhveshin KPM-në nga çdo pavarësi e funksionimit, duke e vendosur atë nën presion të vazhdueshëm ndaj Kuvendit.

Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD), të premten, me përkrahje e Rockefeller Brothers Fund, publikoi raportin “Politizimi i KPM-së” (Analizë e Projektligjit për Komisionin e Pavarur të Mediave).

Ish-presidenti amerikan, Donald Trump, e ka pranuar të enjten vonë – sipas orës lokale – nominimin e republikanëve për president në garën e nëntorit, teksa ka mbajtur një fjalim në Konventën Kombëtare të Republikanëve.

Në fjalim, ai e ka përshkruar si e ka përjetuar atentatin ndaj tij ditë më parë.

“Nuk ishte supozuar të isha sonte këtu”, ka thënë Trump para mijëra pjesëmarrësve, të cilët e kanë dëgjuar në qetësi.

“Pati gjak duke rrjedhur gjithandej, por në një mënyrë kam pasur besim, sepse e kam pasur Zotin në anën time”.

Trump, 78 – vjeçar, i njohur për retorikën e tij agresive, e ka mbajtur një fjalim me tone më të buta dhe me mesazhe shumë personale, të lidhura nga përvoja e tij e atentatit dhe mundësitë për vdekje.

Janë rritur presionet ndaj presidentit Biden për të rishqyrtuar kandidaturën e tij për garën presidenciale.

Zyrtarë të lartë të Partisë Demokratike, duke përfshirë së fundmi ish-presidentin Barack Obama, i kanë thënë Biden se kandidatura e tij po dëmton partinë dhe zvogëlon shanset për të fituar jo vetëm zgjedhjet e nëntorit, por edhe kontrollin e dy organeve të Kongresit.

Biden, së bashku me ndihmësit e tij të afërt, nuk ka treguar publikisht ndonjë shenjë për të hequr dorë nga gara, megjithëse një numër në rritje i raporteve në SHBA e përshkruajnë atë si më “të hapur” ndaj një mundësie të tillë.

Nëse ai dorëzohet para presionit dhe tërhiqet, ditët e ardhshme do të jenë vendimtare, pasi pritet të zgjidhet kandidati i ri demokrat.

Kush do të jetë zëvendësuesi?

Zëvendëspresidentja Kamala Harris është kandidatja kryesore për të zëvendësuar Biden, me shumë anëtarë të partisë që tashmë i kanë dhënë asaj një “votë besimi”.

Edhe vetë Biden gjatë konferencës për shtyp të 11 korrikut në kuadër të samitit të NATO-s tha se “nuk do ta kisha zgjedhur Harrisin si zëvendëspresidente nëse nuk do të besoja se ajo kishte kredencialet për të qenë presidente”.

Por kandidatura e Harris nuk konsiderohet, sepse ajo është nënkryetare. Partia Demokratike mund të zgjedhë dikë tjetër për të pasuar Biden, ndoshta një guvernator me ndikim dhe popullaritet të shtuar brenda partisë.

Ndër emrat që qarkullojnë në debatin publik si kandidatë të mundshëm për nominimin presidencial demokrat për të zëvendësuar Biden janë Gavin Neësom nga Kalifornia, Gretchen Ëhitmer nga Michigan dhe J. B. Pritzker nga Illinois.

Si do të zgjidhet kandidati i ri?

Ndryshe nga dorëheqja e një presidenti, ku zëvendëspresidenti promovohet automatikisht me statut për të zënë vendin e tij, një tërheqje vullnetare e Biden nga gara nuk rezulton në zgjedhjen automatike të Harris.

Megjithëse shumica e demokratëve dhe analistëve e shohin atë si zëvendësuesin më të mundshëm, delegatët që do të thirren për të vulosur nominimin në konventën e gushtit në Çikago janë të lirë të votojnë për cilindo kandidat që preferojnë.

Nëse demokratët nuk mund të mblidhen rreth një personi, atëherë mundësia e një konvente të hapur ka të ngjarë, diçka që ka ndodhur që nga viti 1968. Dhe e gjithë kjo, natyrisht, në kornizën e ngushtë kohore prej 100 ditësh para zgjedhjeve.

Në këtë rast, përleshjet në prapaskenë pritet të jenë të ashpra, ku kandidatët e mundshëm do të konkurrojnë për votën e delegatëve individualë.

Vihet re se në konventën e fundit demokratike të hapur, 56 vjet më parë, partia u nda në dy kampe, midis atyre që mbështesnin dhe atyre që kundërshtonin luftën në Vietnam, me proceset e trazuara që detyroi komitetin demokrat të kthehej në një plan për ndryshoni procedurat.

Sa shpejt mund të zgjidhet një kandidat?

Edhe nëse zëvendësimi miratohet me shumicë dërrmuese nga vetë Biden dhe partia, ai nuk do të emërohet zyrtarisht nëse delegatët nuk votojnë për të.

Komiteti Kombëtar Demokratik ka njoftuar një votim virtual që mund të fillojë që në javën e parë të gushtit për të zgjedhur kandidatin e tij presidencial. Në thelb, ky është një takim jozyrtar, me profil të ulët, për të sqaruar tendencat dhe për të “bllokuar” joformalisht nominimet.

Nëse ky plan nuk ka sukses, atëherë kandidati do të zgjidhet drejtpërdrejt në konferencën e cila fillon më 19 gusht.

Megjithatë, realisht, e vetmja mënyrë se si Biden mund të zëvendësohet në këtë fazë të ciklit zgjedhor është nëse ai dorëhiqet, vdes ose ka probleme shëndetësore.

Çfarë tregojnë sondazhet?

Megjithëse Harris shihet gjerësisht si zgjidhja e preferuar për të zëvendësuar Biden, sondazhet e fundit tregojnë pak ndryshim në vlerësimet e të dyve në krahasim me ato të Trump.

Konkretisht, sipas mesatares së 11 sondazheve të Ëashington Post pas debatit të qershorit, Trump kryeson Biden me 1.9 pikë, ndërsa Harris kryeson me 1.5 pikë.

Një sondazh i Ëashington Post-ABC Neës-Ipsos këtë muaj zbuloi se 44 përqind e amerikanëve në përgjithësi thanë se do të ishin “të kënaqur” nëse Biden tërhiqej dhe Harris të bëhej kandidatja demokrate.

Në të njëjtin sondazh, 29% e demokratëve dhe të pavarurve me prirje demokratike favorizuan Harrisin si kandidat nëse Biden tërhiqet, ndërsa 7% favorizuan emërimin e guvernatorit të Kalifornisë Gavin Newsom (D), 4% për ish-Zonjën e Parë, Michelle Obama; % për Sekretarin e Transportit Pete Buttigieg dhe Guvernatorin e Miçiganit Gretchen Whitmer (D).

Gjysma e demokratëve nuk përmendi asnjë emër.

Çfarë do të ndodhë me paratë që Biden ka mbledhur?

Tashmë, disa nga financuesit e fuqishëm të partisë u shfaqën jashtëzakonisht të shqetësuar për gjendjen fizike dhe mendore të Biden, si dhe për hapjen e votimit në favor të Donald Trump.

Nëse Biden tërhiqet nga gara, paratë e tij të fushatës konsiderohen si “kapital i tepërt i fushatës” që mund t’i atribuohet Komitetit Kombëtar Demokratik ose një komiteti të pavarur shpenzimesh.

Disa avokatë dhe zyrtarë demokratë, të cilët folën në kushte anonimiteti, argumentojnë se për shkak se emri i Harris është përfshirë në dokumentet e paraqitura në Komisionin Federal të Zgjedhjeve, Biden mund t’i japë asaj kontrollin e llogarisë nëse largohet.

Megjithatë, siç argumentojnë avokatët republikanë për financimin e fushatës, ky version ligjor nuk është testuar. Sipas Charlie Spies, si Biden ashtu edhe Harris do të duhet të mbështeten zyrtarisht nga partia e tyre për të “zhbllokuar” donacionet.

Nëse Partia Demokratike zgjedh një kandidat që nuk është Harris, fushata e Bidenit mund t’i transferojë paratë e saj tek Partia Demokratike.

Ish-ministri i jashtëm i Kosovës, Enver Hoxhaj, për vizitën e kancelarit gjerman Olaf Scholz në Serbi, ka thënë se Kosova ka hyrë në një fazë të ndërlikimit të marrëdhënieve me partnerët ndërkombëtar, derisa Serbia është bërë interes strategjik i BE-së.

“Serbia gjatë ka përdorur marrëdhëniet strategjike me Rusinë dhe Kinën si mekanizëm gjeopolitik në marrëdhëniet e saj me BE-në. Nga sot, ajo do të përdorë një instrument të brendshëm: industria evropiane e makinave do të ketë akses eksklusiv në depozitat e litiumit të Serbisë dhe litiumi është instrument i fuqisë së saj ndaj BE-së. Llogaritet se Serbia mbi 20% të nevojave të BE-së do t’i përmbushë me këtë mineral të rëndësishëm për prodhimin e baterive.”, ka shkruar Hoxhaj në Facebook.

Deputeti i PDK-së, ka thënë se në garë për prodhimin e baterive, Gjermania është në mesin e fuqive në tregun botëror, prandaj, sipas tij, vizita e sotme e Kancelarit Olaf Scholz tregon që Serbia është bërë interes strategjik i vendit të tij dhe BE-së!

“Askush nuk e di përmbajtjen e një deklarate përkatëse rreth qëllimeve të bashkëpunimit që sot do të nënshkruhet, por një gjë dihet, që kjo është fazë e re e ndërlikimit të marrëdhënies së Kosovës me partnerët evropianët.”, ka shkruar ai.

“Kushdo që mendon ndryshe e ka gabim dhe do të vazhdojë ta ketë gabim! Sepse nuk është situatë e njëjtë sikurse ishte deri sot! Nuk pres ndonjë mendim strategjik nga Qeveria se si të veprohet në këtë situatë dhe si të balancohet pozita e vështirë e Kosovës, përveç të dalin me një reagim mendjelehtë se sikurse Rusia e ka shantazhuar BE-në me gaz dhe tani do ta bëjë Serbia me litium, që është vetëm një titull lajmi, por jo veprim strategik.”, ka shkruar Hoxhaj.

Ministri i Mjedisit, Planifikimit Hapësinor dhe Infrastrukturës Liburn Aliu ka thënë se 75 për e ndërtimeve ekzistuese në Kosovë janë pa leje ndërtimore.

Për këtë ai ka thënë se projekti i rindërtimit të kadastrës është një projekt i cili rregullon bazat e rregullimit pronësor në vend.

Ministri ka shtuar se duke marrë parasysh gjendjen e kadastrit ky proces është jashtëzakonisht kompleks dhe kërkon shumë punë konkrete në terren.

“Rindërtimi i kadastrës është një projekt i cili rregullon bazat e rregullimit pronësor në vendin tonë, duke marrë parasysh se përgjatë periudhave të ndryshme kohore dhe sidomos një pjesë e madhe e dokumentacionit kadastral është marrë në Serbi dhe digjitalizimi i tij më pastaj me ato që kanë ngelur dhe përpunimi me kohën ka bërë që të ketë shumë situata të vështira në gjendjen e kadastrit. Mospërputhje në mes gjendjen grafike atyre tekstuale, defekte të cilat duhet të riparohen një për një parcele për parcele të gjitha këto. Është një proces jashtëzakonisht kompleks dhe kërkon shumë punë konkrete në terren”, tha Aliu, në një prononcim për Ekonomia Online.

Aliu ka thënë se në këtë projekt 70 mijë objekte do të maten, e duke marrë parasysh rëndësinë e rregullimit të kadastrës, ministri ka thënë se është shumë e nevojshme ndihma e qytetarëve dhe komunave.

“Për punë të cilët duhet medoemos ta bëjmë dhe nuk mund të ketë kadastër të rregullt pa e rindërtuar atë. Prandaj këto memorandume janë të rëndësishme, sepse suksesi i këtij projekti varet nga përfshirja e qytetarëve, komunave, profesionistëve të gjeodezisë, në mënyrë që të kemi sukses në këtë projekt. Krahas me punën që lidhet me fushën e pronave është edhe një punë tjetër e rëndësishme, matja gjeodezike e të gjithave objekte. Rreth 70 mijë objekte në këtë projekt do të maten. Matjen e këtyre do të shërbejnë atyre qytetarëve që aplikojnë për legalizim. Tashti ata nuk kanë nevojë që të bëjnë matjet gjeodezike, që i bie do të mundin të kursejnë një pjesë të parave kur të aplikojnë për legalizim. Kjo do të ndihmojë shumë sidomos te ndërtesat kolektive”, ka thënë ai

Tutje, ministri i Infrastrukturës ka thënë dekadave të fundit në Kosovë është vu një rend sa i përket ndërtimeve dhe lejeve të ndërtimore.

Ai ka theksuar se procesi i legalizimit është i domosdoshëm, pasi janë rreth 75 për qind të ndërtimeve ekzistuese janë pa leje

“Dekada e fundit në Kosovë është vu një rend sa i përket ndërtimeve dhe lejeve të ndërtimore, është vu një rend që ndërtimet të bëhen në përputhje me planet. Më herët nuk ka pasur plane për një kohë të gjatë, kanë filluar që nga viti 2004 të fillojnë planet e ndërtimit. Ky zgjerimi urban që ka ndodhur nuk ka mundur që institucionet nuk ka mundur të përcjell, ka pasur një potencial të madh zhvillimor në vitet e pasluftës. Ky potencial është shprehur në objektet e ndërtuara që nuk ka mundur institucionet e asaj kohe që ta mund të përcjellin qoftë me plane dhe inspektoriat. Procesi i legalizimit është i domosdoshëm, sepse janë rreth 75 për qind të ndërtimeve ekzistuese janë pa leje natyrisht jo të gjitha ndërtimet pa leje janë ndërtime të parregullta, prandaj ekziston edhe procesi i legalizimit. Tek pjesa e legalizimit është i nivelit të lartë kurse tek pjesa e ndërtimit ka ende shumë punë për të bërë”, ka thënë ai.