Blog

Misioni i Bashkimit Evropian për Sundimin e Ligjit në Kosovë (EULEX) publikoi sot Raportin e Monitorimit të Drejtësisë 2025, ku u prezantuan gjetjet kryesore mbi funksionimin e sistemit të drejtësisë në vend.

Shefi i misionit, Giovanni Pietro Barbano, tha se raporti pasqyron përkushtimin e EULEX-it për të mbështetur Kosovën në përmirësimin e sundimit të ligjit dhe avancimin drejt standardeve evropiane.

Ai theksoi se sfida të veçanta mbeten rastet me profil të lartë, zbatimi jo i qëndrueshëm i dënimeve plotësuese dhe nevoja për zbatim më të saktë të kornizës ligjore në fushat e krimeve të luftës dhe dhunës me bazë gjinore.

“Misioni i Bashkimit Evropian për Sundimin e Ligjit në Kosovë. Ky raport shënon jo vetëm një hap tjetër në vazhdimin e punës së misionit tonë, por edhe një pohim të përkushtimit tonë për të mbështetur sistemin e drejtësisë në Kosovë teksa ai avancon drejt standardeve evropiane që mbështesin stabilitetin, demokracinë dhe llogaridhënien. Është veçanërisht i dukshëm në trajtimin e rasteve me profil të lartë, në raportin e seancave produktive dhe në zbatimin e pakoordinuar të dënimeve plotësuese. Sa i përket monitorimit tematik, EULEX konstaton se nevojiten më shumë përpjekje për të siguruar zbatimin e saktë, të qëndrueshëm dhe të drejtë të kornizës ligjore në fusha të ndryshme të drejtësisë penale, nga krimet e luftës deri te dhuna me bazë gjinore. Siç vazhdoj të theksoj, duke ndarë këto gjetje dhe rekomandimet përkatëse me institucionet dhe publikun, EULEX synon të nxisë angazhim kolektiv nga udhëheqësit politikë dhe institucionalë deri te shoqëria civile dhe individët, në mbrojtjen e sundimit të ligjit, të drejtave të njeriut dhe parimeve demokratike. Ky përpjekje e përbashkët mbetet themelore për rrugëtimin evropian të Kosovës. Në këtë rrugë, EULEX qëndron si një partner i përkushtuar dhe i besueshëm, dhe ky raport shërben si një dëshmi tjetër e përkushtimit të misionit tonë për të mbështetur Kosovën, institucionet e saj dhe qytetarët e saj. Në përfundim, dëshiroj të shpreh mirënjohjen tonë të thellë ndaj të gjitha institucioneve të Kosovës, bashkëpunimi dhe hapja e të cilave e bënë të mundur këtë raport monitorimi të drejtësisë”, deklaroi Barbano.

Ismail Dibrani, u shpreh se raporti shërben si orientim për institucionet, duke vënë në dukje arritjet dhe boshllëqet, dhe se gjetjet e EULEX-it do të ndihmojnë në forcimin e integritetit institucional.

“Drejtësia është shtylla ku mbështet besimi i qytetarëve në institucionet e tyre për këtë arsye çdo hap që marrim në këtë fushë është e veçantë dhe e rëndësishme. Përmirësimin e kornizës ligjore dhe procedurale. Janë hapa që reisin integritetin institucional në këtë kontekst vjen edhe raporti i monitorimit të drejtësisë jep pasqyrë të qartë ku kemi shënuar progres dhe ku kemi ngecur. Ne marrim këto gjetje jo si kritika por si orientim dhe motivim për të vazhduar më tej”, ka thënë Dibrani.

Gjetjet kryesore u prezantuan nga Hubert van Eck Koster, i cili bëri të ditur se EULEX ka monitoruar rreth 400 raste gjatë periudhës së raportimit. Ai tha se shumë procese me profil të lartë po zgjasin për vite dhe se rigjykimet e përsëritura po krijojnë bllokada të gjata në sistem. Sipas tij, 28% e seancave të vëzhguara gjatë viteve 2024–2025 kanë qenë joproduktive ose të anuluara, ndërsa në rastet me profil të lartë kjo përqindje shkon në 35%.

Është kënaqësi t’ju drejtohem sot dhe t’ju paraqes gjetjet kryesore të Raportit më të ri të Monitorimit të Drejtësisë së SHBA-së. Siç u përmend tashmë nga përfaqësuesi ynë, ky raport i pestë publik është rezultat i monitorimit të gjerë të rreth 400 rasteve, i plotësuar me intervista, analizë të të dhënave dhe bashkëpunim të ngushtë me policinë, prokurorinë, gjyqësorin, avokatët dhe shoqërinë civile. Qëllimi është konstruktiv, dhe siç theksoi z. Guzman, nuk duhet të shihet si kritikë. Raporti thekson përparimin e arritur, së bashku me fushat ku nevojiten përpjekje shtesë për të promovuar përafrim të mëtejshëm me standardet ndërkombëtare të të drejtave të njeriut, sigurinë për komunitetin dhe besimin publik në institucionet e drejtësisë. Siç kam thënë më parë, sistemi i drejtësisë në Kosovë është një nga sistemet më të monitoruara në mënyrë intensive, gjë që jam i vetëdijshëm se mund të perceptohet si bezdi në disa raste. Megjithatë, pamja e përgjithshme mbetet sfiduese. Shumë raste me profil të lartë përfundojnë me shpallje të pafajësisë ose kanë ngecur për vite të tëra, me disa që ende nuk kanë një aktgjykim përfundimtar më shumë se një dekadë pas veprave zgjedhore. Disa raste të mëparshme hetimore vazhdojnë të përjetojnë vonesa të gjata dhe, në disa gjykime me profil të lartë, vërejmë rigjykime të përsëritura—nganjëherë dy apo edhe tre herë—çka çon në një luftë të pafundme brenda sistemit të drejtësisë. Këto vonesa ndikojnë njësoj te viktimat, të pandehurit dhe besimi i publikut. Trajtimi i shpejtë dhe efektiv i këtyre rasteve mbetet thelbësor për të demonstruar se drejtësia është e paanshme, në kohë dhe efektive. Pa dyshim, jemi të vetëdijshëm që Këshilli Gjyqësor tashmë po e trajton çështjen e rigjykimeve të përsëritura.Sa i përket produktivitetit të seancave gjyqësore, për fat të keq, është vërejtur pak përmirësim që nga viti i kaluar. Nga të gjitha seancat e vëzhguara midis viteve 1924 dhe 1925, rreth 28% ishin joproduktive ose u anuluan. Në rastet me profil të lartë, përqindja e seancave joproduktive ose të anuluara ishte 35%. Arsyeja më e zakonshme për seancat joproduktive ose të anuluara është mungesa e të pandehurve ose e mbrojtësit, shpesh pa arsyetim të duhur ose të verifikuar me kohë”, tha ai.

Organizata e Veteranëve të Luftës së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës ka kërkuar shkarkimin e menjëhershëm të ushtruesit të detyrës së Kryeprokurorit të Shtetit, Besim Kelmendi.

Përmes një reagimi në Facebook, OVL UÇK ka vlerësuar se pas ftesës së Prokurorisë Speciale për dëshminë e Kelmendit, Këshilli Prokurorial i Kosovës ka prova të mjaftueshme për shkarkimin e Kelmendit nga pozita e Kryeprokurorit të Shtetit.

“OVL UÇK vlerëson se organet përgjegjëse duhet ta shkarkojnë menjëherë nga detyra dhe ta përjashtojnë nga sistemi i drejtësisë, sidomos pas kësaj ftese të Prokurorisë Speciale. Pavarësisht se z. Kelmendi është ftuar si dëshmitar, perspektiva e tij dëshmuese buron nga ana e regjimit të Millosheviqit, dhe çfarëdo që të deklarojë sot, Kosova nuk mund të ketë Kryeprokuror që ka punuar për Danicën në kohën kur ajo përpiqej të shkatërronte të vërtetën e Reçakut, edhe pas jehonës që i dha Ambasadori Walker”

“Kjo ftesë e Prokurorisë Speciale është dëshmia kryesore mbi të cilën Këshilli Prokurorial i Kosovës duhet ta përjashtojë menjëherë nga sistemi bashkëpunëtorin e Danicës.

Si qytetar i thjeshtë, e jo si Kryeprokuror, z. Kelmendi e ka shansin që para gjykatës të dëshmojë drejt për këtë masakër dhe sadopak të lehtësojë turpin që e mbulon si shërbyes i një regjimi që masakroi popullin e Kosovës”, thuhet në reagimin e OVL UÇK-së në Facebook.

Pas përfundimit të dëshmisë nga Wesley Clark, gjeneral amerikan, për dy ditë me radhë dëshmoi në mbrojtje të ish-presidentit të Kosovës, si dëshmitari i fundit i thirrur nga mbrojtja e Hashim Thaçit, sot mbahet konferencë mbi ecurinë e çështjes.

Në kalendarin e Dhomave të Specializuara, thuhet se ky sesion do të fillojë në orën 14:00.

Sot pritet të vendosen afatet për fjalët përfundimtare për gjyqin ndaj Thaçit, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit dhe Rexhep Selimit.

Ministri i Mbrojtjes i Italisë, Guido Crosetto, u ka bërë thirrje vendeve perëndimore të marrin masa urgjente kundër sulmeve hibride ruse, të cilat ai i cilësoi si potencialisht “katastrofike”. Këto komente i ka bërë në një dokument 125-faqësh të publikuar të martën, ku ka kritikuar “inercinë” e shteteve evropiane dhe NATO-s përballë agresionit gjithnjë e më të hapur të Rusisë.

“Lufta hibride është e vazhdueshme dhe sulmon infrastrukturën kritike, qendrat e vendimmarrjes, shërbimet thelbësore dhe strukturën e secilit vend, me rreziqe të përditshme dhe në rritje të dëmeve katastrofike”, ka shkruar ai në dokumentin e titulluar Kundërshtimi i Luftës Hibride: Një Strategji Aktive.

Crosetto paralajmëroi se Perëndimi duhet të reagojë menjëherë. “Jemi nën sulm dhe bombat hibride vazhdojnë të bien: Koha për të vepruar është tani”, ka shtuar ai, transmeton Telegrafi. Sipas tij, është “absurde” dhe “e paqëndrueshme” që po bëhet kaq pak përballë sulmeve të Rusisë.

Ai e krahasoi situatën me një pushtim të mundshëm tokësor: “Nëse do të pushtoheshim nga një ushtri tokësore, nuk do të barrikadoheshim thjesht në shtëpi duke shpresuar se ato do të largoheshin”.

Sipas ministrit italian, Perëndimi po përballet me një “konflikt asimetrik” dhe megjithëse ka kapacitete për t’iu kundërpërgjigjur, vendimmarrja e ngadaltë e BE-së dhe NATO-s bën që reagimi të mbetet “vazhdimisht pas Rusisë”.

Ai theksoi se frekuenca e sulmeve hibride po rritet, ndërsa Kremlini po përdor mjete ushtarake dhe jo-ushtarake për të destabilizuar vendet që kundërshton. Këtu përfshihen sulme kibernetike nga grupet e inteligjencës ushtarake ruse, zjarrvënie në Poloni ndaj depove me pajisje për Ukrainën, instrumentalizimi i migrantëve nga Bjellorusia për destabilizim, dronë të panjohur mbi aeroporte evropiane dhe akuzat se Moska ka ndërhyrë në zgjedhjet presidenciale në Rumani.

Polonia e ka cilësuar shpërthimin e një linje hekurudhore të dielën si “sabotim”, ndërsa dy ukrainas që dyshohet se kanë punuar për Rusinë u fajësuan të martën për incidentin.

Sipas organizatës Globsec, mbi 110 akte sabotimi dhe tentativa sulmesh janë regjistruar në Evropë nga janari deri në korrik, kryesisht në Poloni dhe Francë, të lidhura me aktorë pro-rusë.

Crosetto paralajmëroi se Perëndimi rrezikon t’i hapë rrugë Rusisë që të fitojë “përmes tretjes”. Ai theksoi se Rusia po synon vendet që mbështesin Ukrainën edhe përmes fushatave të dezinformimit dhe manipulimit të opinionit publik. “Këto mjete ndikojnë në mënyrë indirekte në besimet, qëndrueshmërinë, sovranitetin vendimmarrës dhe stabilitetin politik të shteteve”, ka shkruar ai.

Për t’i bërë ballë këtyre sulmeve, Crosetto propozoi krijimin e një Qendre Evropiane për Kundërshtimin e Luftës Hibride, një forcë kibernetike prej 1,500 trupash, si dhe përfshirjen e personelit të specializuar në inteligjencën artificiale, mbrojtjen e zinxhirëve të furnizimit dhe luftimin e dezinformimit.

Përgatiti Triumf Daci

Riza Bajrami, i njohur si Riza frizeri, prej vitesh ka fituar famë në të gjithë hapësirën shqiptare falë stilit të veçantë të punës, raportit me personazhe publike dhe humorit të tij – nëpërmjet të cilit u bë viral në rrjete sociale.

Ai sot ka biznesin e tij të sukesshëm, por në “LIBERO” ka rrëfyer vështirësitë e fillimeve për të ardhur deri te suksesi.

“…Unë kam marrë pare borxh që të vi në Prishtinë dhe të filloj karrierën në Prishtinë… Stresi, ankthi, depresioni krejt këto e bëjnë suksesin, e kompletojnë, unë i kam kaluar këto momente…”, theksoi Riza ndër tjerash, duke u shprehur kritik ndaj atyre që e duan suksesin brenda natës, pa sakrifica!

Vlen ta potencojmë se Riza konsiderohet si frizer i shumë personave të njohur që kanë dhënë kontribut në fusha të caktuara. Ndër figurat publike që kanë marrë shërbime nga Riza janë: Hoxhë Shefqet Krasniqi, Sami Lushtaku, Fatmir Limaj, Ramiz Lladrovci, Sabri Fejzullahu dhe shumë figura të tjera.

Për ta dëgjuar intervistën e plotë të Riza Bajramit në LIBERO, klikoni në linkun e mëposhtëm:

Të paktën 16 persona janë vrarë dhe dhjetëra të tjerë janë plagosur nga një sulm rus me dron dhe raketa në qytetin perëndimor të Ternopilit, i cili goditi dy blloqe apartamentesh, kanë bërë të ditur zyrtarët ukrainas.

Midis 64 të plagosurve janë 14 fëmijë, sipas policisë, në një nga sulmet më vdekjeprurëse ruse në Ukrainën perëndimore që nga fillimi i luftës në shkallë të plotë në shkurt 2022.

Dy rajone të tjera perëndimore, Lviv dhe Ivano-Frankivsk, janë goditur gjithashtu, ndërsa një sulm me dron ka shënjestruar tre rrethe të qytetit verior të Kharkivit, duke plagosur më shumë se 30 persona. Fotot e postuara në internet treguan ndërtesa dhe vetura në flakë.

Ndërprerjet e energjisë elektrike kanë prekur disa rajone në të gjithë vendin, sipas ministrisë së Energjisë së Ukrainës.

Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, ka thënë se Rusia ka sulmuar me më shumë se 470 dronë dhe 47 raketa, duke shkaktuar “shkatërrim të konsiderueshëm”. Ai ka paralajmëruar se disa njerëz mund të jenë bllokuar nën rrënojat në Ternopil.

Një video e publikuar nga Zelensky tregoi se një nga dy blloqet e apartamenteve të goditura ishte shembur plotësisht.

Si pasojë e sulmeve në perëndim të Ukrainës, Polonia dhe Rumania kanë ngritur në ajër avionët e tyre luftarakë të mërkurën.