Blog

Eugen Cakolli, nga Instituti Demokratik i Kosovës, e sheh të vështirë dhe të papërshtatshme mundësinë e ndryshimeve kushtetuese për zgjedhjen e presidentit.

Ai ka shpjeguar procedurën e cila duhet të ndiqet që amendamentet të hyjnë në fuqi, duke theksuar se për miratimin e tyre duhet aprovimi i shumicës së dyfishtë:

Amendamentet kushtetueses sa i përket mënyrës së zgjedhjes së presidentit janë dorëzuar në Gjykatë Kushtetuese në maj të viti 2012.

Për këto amendamente, që janë 11 sosh, gjykata pati dhënë vlerësimin e saj në korrik të viti, prej tyre gjykata pati rrëzuar 8 prej neneve duke i lënë të tjerat në fuqi.

Kjo nënkupton që procedura që kërkon përfshirjen e Gjykatës Kushtetuese e që është më e gjata tashmë është përmbyllur.

Në këtë rast, sipas rregullores të Kuvendit, nevojitet që komisioni për legjislacion t’ia paraqesë brenda një jave rekomandimet për amendamentet seancës plenare.

Seanca plenare tashmë mund të thirret kurdo meqenëse është konsumuar afati javor që kur gjykata ka dhënë vlerësimin e sa.

Amendamentet votohen veç e veç në mënyrë të hapur dhe hyjnë në fuqi menjëherë pas momentit në votimit në Kuvend.

Sidoqoftë, në rastin e tanishëm, duhet të sillet në Kuvend edhe një ligj i ri që rregullon çështjen e zgjedhjes së presidentit. E ky i fundit, për tu miratuar do të merrte kohë deri në dy apo tre muaj, përveç nëse ka shmangie nga afatet për të cilat nevojiten 2/3 të votave të deputetëve të pranishëm.

Në terma praktik, kjo situatë dhe skadimi i afatit e bënë jashtëzakonisht të vështirë e po aq edhe të papërshtatshme mundësinë e ndryshimeve kushtetuese dhe zgjedhjes së drejtpërdrejt të presidentit në rast të dështimit të zgjedhjes së presidentit aktual nga Kuvendi.

Juristi Faton Fetahu, ka reaguar pasi që presidentja Vjosa Osmani ka proceduar në Kuvend amendamentet kushtetuese për zgjedhje të drejtpërdrejta të Presidentit/es, për të cilat tha se ishin hartuar nga Komisioni për amendamentimin e Kushtetutës në vitin 2011.

Fetahu në deklarimin e tij për Gazetën Express, ka vlerësuar si të ‘’papërgjegjshme dhe juridikisht absurde’’, nismën e Osmanit për procedim dhe votimin e ‘’amendamenteve që janë shpallur në kundërshtim me Kushtetutën’’.

‘’Nisma për procedimin dhe votimin e amendamenteve që janë shpallur në kundërshtim me Kushtetutën është e papërgjegjshme dhe juridikisht absurde. Në aktgjykimin KO29/12 dhe KO48/12, Gjykata Kushtetuese e Republikës së Kosovës ka konstatuar qartë se Amendamenti 3, që ndryshon nenin 86 për zgjedhjen e Presidentit, konkretisht paragrafi 3 që kufizon kandidimin vetëm për subjektet që kanë kaluar pragun zgjedhor, është në kundërshtim me Kapitullin II të Kushtetutës’’, ka thënë ai.

Tutje, Fetahu, ka shtruar pyetjen se si ‘’mund të propozohet për votim një amendament që nuk e ka kaluar testin kushtetues?’’, duke shtuar se, ‘’kjo është mungesë elementare njohje të Kushtetutës’’.

‘’Si mund të propozohet për votim një amendament që nuk ka kaluar testin kushtetues? Për një juriste dhe asistente në fakultet, kjo është një mungesë elementare njohjeje të Kushtetutës dhe procedurës kushtetuese – më shumë se gabim, kjo është tallje me rendin kushtetues’’, ka thënë ai.

Anëtari i Komisionit për Legjislacion nga radhët e Lëvizja Vetëvendosje, Adnan Rrustemi, ka njoftuar se kryetarja e Kuvendit të Kosovës, Albulena Haxhiu, i ka kërkuar komisionit të shqyrtojë amendamentet kushtetuese të propozuara nga presidentja Vjosa Osmani.

Sipas këtyre amendamenteve, presidenti/presidentja zgjidhen nga populli.

Ai theksoi se këto amendamente mbështeten me arsyetimin se një model i tillë do të ndihmonte në eliminimin e ngërçeve politike që në të kaluarën kanë penguar funksionimin normal të institucioneve dhe kanë rrezikuar stabilitetin institucional.

“Sapo u ngarkuam si Komision për Legjislacion nga Kryetarja e Kuvendit, znj. Albulena Haxhiu për shqyrtimin e amendamenteve kushtetuese të propozuara nga Presidentja Vjosa Osmani Sadriu, të cilat parashohin që Presidenti/Presidentja të zgjidhet drejtpërdrejt nga populli”, ka thënë Adnan Rrustemi përmes një postimi në faqen e tij në Facebook.

Seanca paraprake ndaj ish-presidentit të Shqipëria, Ilir Meta, është shtyrë për më 12 mars për shkak të mungesës së avokatëve të Pirro Xhixho.

Në këtë proces janë të përfshirë edhe Monika Kryemadhi dhe disa të pandehur të tjerë. Në seancën e 26 shkurtit, Meta dhe Kryemadhi kishin kërkuar pushimin e çështjes.

Sipas SPAK, ndaj tyre rëndojnë akuzat për korrupsion, pastrim parash dhe mosdeklarim të pasurisë, ndërsa hetimet kanë zbuluar disa skema të dyshuara korrupsioni dhe përdorim të pushtetit politik.