Blog

Kryetari i Komunës së Fushë Kosovës, Valon Prebreza, ka nënshkruar sot vendimin për subvencionimin e prodhuesve të qumështit në komunë, duke vendosur një mbështetje prej 7 cent për çdo litër qumështi të prodhuar.

“Ky është një mbështetje konkrete për fermerët tanë dhe për prodhimin vendor”, ka shkruar Prebreza në postimin e tij në Facebook.

Ai ka theksuar se fermerët e Fushë Kosovës do të kenë gjithmonë mbështetjen e tij dhe të Komunës.

“Fermerët e Fushë Kosovës do ta kenë gjithmonë mbështetjen time dhe të Komunës”, ka shtuar kryetari i komunës, duke siguruar vazhdimësinë e përkrahjes për prodhimin lokal të qumështit.

Administrata e Kuvendit të Shqipërisë, ditën e sotme është përballur me një sulm kibernetik në sistemin IT.

Burime bëjnë me dije se administrata dhe deputetët që prej mëngjesit të sotëm nuk ka pasur akses në kompjuterat dhe adresat e emailit, shkruan A2.

“Homeland Justice” i ka publikuar emailet në Telegram.

Çmimet e derivateve në Kosovë kanë shënuar rritje të ndjeshme ditëve të fundit. Përfaqësuesit e naftëtarëve të Kosovës thonë se situata e tensionuar në rajonin e Lindjes së Mesme dhe ngushtica e Hormuzit ndikojnë në tregjet globale, duke reflektuar edhe në çmimet lokale.

Çmimet e derivateve në Kosovë kanë shënuar rritje të ndjeshme ditëve të fundit. Çmimet që sot sillen përafërsisht në Kosovë janë: dizeli prej 1.40 euro deri në 1.60 euro, kurse benzina prej 1.27 euro deri në 1.39 euro, bëri të ditur për RTKlive Fadil Berjani, kryetar i Shoqatës së Kosovës.

Berjani ka thënë se dje çmimi i furnizimit me shumicë ka qenë 1.53 euro.

Ai shtoi se çmimet e derivateve kanë qenë të qëndrueshme për tre muaj dhe nuk ka pasur lëvizje në bursë.

“Lufta në Iran, rritja e tensioneve dhe rreziku i ndërprerjes së prodhimit, si dhe ngushtica e Hormuzit, një nga rrugët më të rëndësishme të kalimit të naftës në botë, mund të ndikojnë në tregjet globale. Çdo problem në këtë korridor reflektohet edhe te ne në Kosovë. Ku më parë kalonin qindra anije në ditë, tani nuk kalojnë më shumë se 4–5 në ditë dhe ato me rrezikshmëri të madhe”, theksoi Berjani.

Ai gjithashtu theksoi se qytetarët nuk kanë nevojë për panik, pasi derivate ka mjaftueshëm në Kosovë, dhe shpresohet se do të arrihet një marrëveshje paqeje që do të stabilizojë tregun e naftës në të gjithë botën. Sipas tij, qytetarët e Kosovës po furnizohen me çmime më të lira në rajon.

“Stabilizimi i tregut të naftës bëhet vetëm kur ndalet lufta. Ai gjithashtu varet nga vendimet ndërkombëtare, përfshirë rolin e presidentit Donald Trump”, theksoi Berjani.

Nga Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit bëhet e ditur se institucionet po monitorojnë tregun e derivateve për të parandaluar çdo praktikë të padrejtë tregtare dhe për të mbrojtur konsumatorët. Sipas tyre, Inspektorati Qendror i Mbikëqyrjes së Tregut do të ndërmarrë masa ndëshkuese në rast se konstatohet shkelje e ligjit.

Ndërkohë raportohet se çmimi i naftës ka shënuar rënie pasi presidenti amerikan, Donald Trump, paralajmëroi Iranin që të mos ndërhyjë në një nga rrugët më të rëndësishme të furnizimit global me energji.

Trump deklaroi se çdo përpjekje e Iranit për të penguar qarkullimin e naftës në Ngushtica e Hormuzit do të përballet me reagim të ashpër nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

“Nëse Irani bën diçka që ndalon rrjedhën e naftës në Ngushticën e Hormuzit, ata do të goditen nga SHBA-ja 20 herë më fort se sa janë goditur deri tani”, ka theksuar ai.

Në tregjet aziatike, çmimi i naftës së papërpunuar ra me rreth 6.5 për qind, duke zbritur nga 92.46 dollarë në 88.15 dollarë për fuçi.

Një ditë më parë, çmimi kishte arritur pothuajse 120 dollarë për fuçi për shkak të frikës se lufta mund të zgjasë, por u ul pasi Trump la të kuptohej se konflikti mund të përfundojë shpejt.

Kryetari i Sindikatës së Punëtorëve Teknikë dhe Sektorit Privat, Jusuf Azemi, ka bërë të ditur se punëtorët e sigurimit fizik dhe ata teknik të cilët punojnë në objektin e Ministrisë së Punës kanë marrë pagë më të vogël sesa paga minimale që ka ndryshuar nga 1 janari sipas vendimit të Qeverisë.

Përmes një njoftimi për media, Azemi tha po ashtu që sot, më 10 mars, këta punëtorë ende nuk i kanë marrë pagat e tyre për muajin shkurt, “që sipas të gjitha gjasave do të ju ofrohet e njëjta pagë”, transmeton Klankosova.tv.

“Është krijuar një kaos i vërtetë në shumë spitale të Kosovës dhe në shumë Ministri pasi që punëtorët ende nuk i kanë marrë pagat e tyre për muajin paraprak, fajtor sipas deklarimit të pronarëve të kompanive janë Ministritë përkatëse dhe Kuvendet Komunale pasi që këto nuk ua kanë alokuan mjetet e nevojshme kompanive që kryejnë shërbime për institucione publike dhe komunale”, thuhet tutje në njoftim.

Zëdhënësja e Kompanisë Rajonale të Ujësjellësit KRU “Prishtina”, Arjeta Mjeku, ka bërë thirrje që të gjithë konsumatorët që furnizohen nga sistemi publik i ujësjellësit të nënshkruajnë kontratat për shërbime me kompaninë.

Në një lidhje të drejtpërdrejtë për emisionin “Mirëmëngjesi Kosovë” në RTK, Mjeku tha se këto kontrata rregullojnë marrëdhëniet juridike ndërmjet kompanisë dhe konsumatorëve, duke përcaktuar të drejtat dhe obligimet e të dyja palëve.

Sipas saj, çdo konsumator që është i kyçur në sistemin publik të ujësjellësit është i obliguar ta nënshkruajë kontratën.

“Me këtë kontratë përcaktohen të gjitha të drejtat dhe obligimet mes kompanisë dhe konsumatorit. Konsumatori që nuk e nënshkruan kontratën do të marrë një afat ligjor prej rreth 10 ditësh, dhe nëse nuk e nënshkruan, mund të shkyçet nga furnizimi me ujë të pijshëm”, tha Mjeku.

Ajo bëri me dije se deri më tani janë nënshkruar mbi 70 mijë kontrata, ndërsa kompania furnizon me ujë mbi 180 mijë konsumatorë.

Mjeku shtoi se kontratat u janë dërguar konsumatorëve përmes postës, inkasantëve ose mund të nënshkruhen në pikat e arkëtimit dhe në zyrat për konsumatorë të kompanisë.

Duke folur për konsumatorët që kanë borxhe të papaguara, Mjeku tha se kompania fillimisht dërgon disa vërejtje para se të ndërmarrë masa për shkyçje nga rrjeti i ujësjellësit.

“Para se të shkyçet një konsumator, ne dërgojmë të paktën tri vërejtje. Ata që duan marrëveshje mund ta rregullojnë borxhin duke paguar fillimisht 10 për qind të shumës totale dhe pjesën tjetër ta riprogramojnë në këste nga 12 deri në 36 muaj pa kosto shtesë”, tha ajo.

Ajo theksoi se niveli i liqeneve akumuluese Liqeni i Batllavës dhe Liqeni i Badovcit është në gjendje të kënaqshme, gjë që pritet të garantojë furnizim të qëndrueshëm me ujë deri në fund të vitit 2026.

Ndërsa lufta në Lindjen e Mesme po përshkallëzohet, vëmendja po përqendrohet gjithnjë e më shumë te një ishull i vogël shkëmbor në Gjirin Persik, që ndodhet në “zemër” të ekonomisë së naftës së Iranit: Ishulli Kharg.

Ky ishull, rreth 24 kilometra larg bregdetit iranian, ‘strehon’ terminalin kryesor të eksportit të naftës së papërpunuar të vendit (një pjesë e madhe e së cilës shkon drejt Kinës) dhe përmes tij kalon pjesa dërrmuese e dërgesave të naftës iraniane drejt tregjeve botërore. Rreth 85% deri në 95% e eksporteve të naftës së Iranit ngarkohen pikërisht në këtë pikë, përpara se cisternat të nisen përmes Gjirit Persik dhe Ngushticës së Hormuzit drejt destinacioneve ndërkombëtare.

Në praktikë, kjo e bën ishullin infrastrukturën energjetike më të rëndësishme që zotëron Irani!

Përgjatë dekadave, impiantet e tij kanë qenë një segment strategjik, dhe ayatollahët kanë punuar për t’i përforcuar dhe mbrojtur. Kjo është një zgjedhje e detyruar, sepse uji i Gjirit është i cekët dhe kjo tokë është një nga pak vendet ku supertankerat mund të operojnë.

Sipas raportimeve të Axios, administrata e Donald Trump po shqyrton mundësinë nëse forcat speciale amerikane mund të marrin nën kontroll ose të neutralizojnë ishullin, si pjesë e strategjisë për të ushtruar presion ndaj Teheranit gjatë luftës në vazhdim.

Ekonomia iraniane mbështetet fort te të ardhurat nga nafta dhe pikërisht Kharg është nyja përmes së cilës kalon shumica e këtyre të ardhurave. Për këtë arsye, analistët shpesh e përshkruajnë ishullin si “pikën e vetme kritike të dobësisë” të sistemit energjetik iranian. Terminali i Kharg përpunon disa herë më shumë naftë sesa të gjitha terminalet e tjera të eksportit të vendit së bashku.

Kjo dobësi njihet prej dekadash. Gjatë luftës Iran-Irak në vitet ’80, avionët irakianë bombarduan vazhdimisht ishullin Kharg në përpjekje për të paralizuar ekonominë iraniane.

2 vjet më parë, edhe Izraeli ka konsideruar sulme intensive, por deri tani goditjet kanë përfshirë impiante të tjera, duke lënë tubacionet e Kharg të paprekura.

Edhe pse sulmet shkaktuan dëme të konsiderueshme, terminali nuk u mbyll kurrë plotësisht.

Linja jetike e naftës së Iranit

Rëndësia e Kharg lidhet edhe me pozicionin e tij gjeografik. Shumica e fushave të naftës së Iranit ndodhen në jugperëndim të vendit dhe në pjesën veriore të Gjirit Persik. Nafta transportohet përmes tubacioneve drejt rezervuarëve dhe pikave të ngarkimit në ishull, ku cisternat gjigante mund të ankorohen në det të hapur për të marrë ngarkesën.

Kapaciteti i terminalit është shumë i madh: infrastruktura e ngarkimit mund të përballojë njëkohësisht disa supercisterna dhe të eksportojë disa miliona fuçi naftë në ditë. Për këtë arsye, Kharg konsiderohet nyja kryesore e eksporteve energjetike të Iranit.

Në rajon ndodhen edhe ishujt strategjikë Greater Tunb dhe Lesser Tunb, që mbikëqyrin rrugët detare të cisternave që hyjnë dhe dalin nga Gjiri Persik. Nga këto pozicione, forcat iraniane mund të kërcënojnë anijet me raketa, dronë dhe mjete të shpejta sulmi.

Neutralizimi i këtyre pikave do të mund të mbronte trafikun e cisternave dhe të ulte presionin mbi çmimet e energjisë. Por një goditje ndaj Kharg do të prekte drejtpërdrejt burimin kryesor të financimit të qeverisë iraniane.

Një lëvizje me rrezik të madh

Ideja për të kontrolluar burimin kryesor ekonomik të një shteti prodhues nafte ka precedent.

Më herët këtë vit, pasi forcat amerikane kapën presidentin venezuelian Nicolás Maduro, Washingtoni mori kontrollin mbi tregtinë e naftës së vendit duke interceptuar dhe ridrejtuar cisternat, duke lejuar eksportet vetëm drejt blerësve të miratuar.

Megjithatë, Kharg përfaqëson një objektiv shumë më të rëndësishëm, pasi Irani eksporton shumë më tepër naftë dhe kontrollon rrugë detare strategjike. Marrja nën kontroll e terminalit të eksportit mund të jetë më e lehtë sesa ndalimi i çdo cisternë që largohet prej tij, por një veprim i tillë do të ishte edhe shumë më përshkallëzues.

Një sulm apo pushtim i ishullit do të godiste drejtpërdrejt Iranit dhe mund të provokonte kundërpërgjigje ndaj infrastrukturës energjetike në Gjirin Persik, ndaj rrugëve detare apo objekteve energjetike në rajon.

Çdo ndërprerje e operacioneve në këtë ishull mund të rriste ndjeshëm çmimet globale të naftës.

Për momentin, ishulli vazhdon të funksionojë normalisht. Sipas të dhënave të trafikut detar, cisternat kanë vazhduar të ngarkojnë naftë në ditët e fundit, edhe pse tensionet në rajon janë rritur. Por nëse Washingtoni vendos ta godasë, Kharg mund të shndërrohet nga linja jetike e naftës së Iranit në fushëbetejën kryesore të luftës ekonomike që po zhvillohet në Gjirin Persik.

5 mijë ushtarë gati, por Trump pret

Sipas raportimeve të fundit, Donald Trump ka mbajtur një qëndrim të ndërlikuar dhe të pasigurt për ishullin Kharg: ai ka përjashtuar për momentin një sulm të drejtpërdrejtë të forcave amerikane në Iran, por ka lënë të hapura të gjitha opsionet, duke krijuar një strategji të dyshimtë pritjeje dhe presioni.

Shtabi i 82-tës Divizionit Aerotransportues në Fort Bragg, me rreth 5 mijë ushtarë gati për mobilizim në pak orë, ka anuluar papritur pjesëmarrjen në stërvitje në Louisiana, një lëvizje që tregon gatishmërinë e forcave speciale, edhe pse nuk është saktësuar nëse do të përdoren për Kharg apo për detyra të tjera.

Sulmi, megjithatë, ka rreziqe të mëdha: Garda Revolucionbare mund të hakmerret duke sulmuar impiante saudite dhe të vendeve të tjera të Gjirit, duke përkeqësuar tronditjen e tregut të naftës.

Mesazhi iranian është i qartë: nëse ne nuk mund të shesim naftën, as ju nuk do të mundeni!