Blog

Lideri i ri Suprem i Iranit, Mojtaba Khamenei, po raportohet se është në gjendje kome, pas sulmit të fundit amerikano-izraelit që la të vrarë Ayataollah Khamenein.

Siç shkruan gazeta britanike “The Sun”, Khamenei është emëruar si Lider Suprem nga Ajatollahët, ndonëse është në një gjendje të tillë.

Raportohet madje se Mojtaba Khamenei e ka humbur edhe njërën këmbë nga sulmi ajror i para disa ditëve.

Në luftën kundër Iranit, në të cilën përdoren lloje të ndryshme armësh – nga avionët luftarakë modernë deri te dronët me kosto të ulët – ushtria amerikane përdori për herë të parë në kushte luftimi një nga armët e saj më të reja. Është një raketë Precision Strike (PrSM), e cila u përdor në sulmet ndaj objektivave ushtarake iraniane si pjesë e operacionit aktual ushtarak SHBA-Izrael.

Pas përdorimit të parë luftarak të këtij sistemi, komandanti i Komandës Qendrore të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Admirali Brad Cooper (Brad Cooper), deklaroi se raketa PrSM u jep forcave amerikane “aftësi të jashtëzakonshme goditjeje të thellë”, duke mundësuar synimin e saktë të objektivave në distanca të gjata.

PrSM është një raketë tokë-tokë e projektuar për të shkatërruar objektiva midis 60 dhe 500 kilometra largësi, duke tejkaluar ndjeshëm rrezen e veprimit të shumicës së sistemeve standarde të artilerisë dhe raketave. Ajo fuqizohet nga një motor raketash, ndërsa navigimi sigurohet nga një sistem inercial i mbështetur nga teknologjia GPS, e cila mundëson saktësi të lartë.

Kjo armë mund të lëshohet nga platforma të lëvizshme si M142 HIMARS ose M270 MLRS. Predha mbart një kokë luftarake me fragmentim-shpërthim që peshon afërsisht 91 kilogramë, e destinuar për të shkatërruar objektiva më të mëdhenj dhe të mirë-vendosur.

PrSM është zhvilluar nga divizioni i kontrollit të raketave dhe zjarrit i Lockheed Martin. Kjo raketë përshkruhet si një armë e gjeneratës së re për sulme precize me rreze të gjatë veprimi. Zhvillimi i saj filloi në vitin 2016 si pjesë e programit të modernizimit të armëve me rreze të gjatë veprimi të SHBA-së.

Dërgesat e para të raketave për ushtrinë amerikane u bënë në gusht 2023.

Zhvillimi i këtij sistemi filloi për të zëvendësuar ATACMS-in e vjetër, i cili ishte përdorur nga ushtria amerikane për vite me radhë. Raketa e re ofron saktësi më të madhe, aftësi më të përparuara dhe lloje më fleksibile të kokave luftarake. Përveç kësaj, ajo ka më pak reflektim radari, kërkon më pak mirëmbajtje dhe është plotësisht e pajtueshme me lëshuesit ekzistues si HIMARS dhe MLRS.

Raketa PrSM është pak më pak se katër metra e gjatë, rreth 43 centimetra në diametër dhe peshon deri në 817 kilogramë. Falë dizajnit të saj më kompakt, një lëshues mund të mbajë dy raketa, që është dy herë më shumë se sistemet e vjetra.

Kjo raketë zhvillohet nëpër disa faza ose versione. Versioni i parë përfaqëson modelin bazë që përdoret aktualisht nga ushtritë e Shteteve të Bashkuara dhe Australisë.

Versioni i dytë, përdorimi operacional i të cilit pritet rreth vitit 2028, duhet të jetë një raketë anti-anije me një rreze veprimi deri në 1.000 kilometra dhe një shpejtësi më të lartë.

Versioni i tretë është planifikuar si një sistem më i përparuar që do të përshtatet për të shkatërruar objektivat e vendosura dhe do të ketë aftësinë për të lëshuar dronë të specializuar dhe bomba rrëshqitëse.

Versioni i katërt duhet ta rrisë më tej rrezen e veprimit në më shumë se 1.000 kilometra, ndërsa disa plane përmendin një raketë të gjeneratës së pestë që mund të përfshijë automjete autonome lëshimi.

Australia është bashkuar tashmë në programin e zhvillimit dhe prokurimit të këtij sistemi, e cila bleu disa lëshues në vitin 2024. Mbretëria e Bashkuar shqyrtoi mundësinë e bashkimit me programin që në vitin 2021, ndërsa oferta e Norvegjisë për të blerë lëshuesin u refuzua në fillim të vitit 2025.

Tërheqja nga marrëveshja hapi rrugën për zhvillim

Zhvillimi i raketës PrSM u bë i mundur vetëm pasi Shtetet e Bashkuara pezulluan pjesëmarrjen e tyre në Traktatin e Forcave Bërthamore me Rreze të Mesme me Rusinë në vitin 2019.

Administrata e Presidentit të atëhershëm Donald Trump vendosi ta braktiste marrëveshjen, duke përmendur shkeljen e saj nga Rusia. Sekretari i Shtetit i SHBA-së në atë kohë, Mike Pompeo, deklaroi se SHBA-të nuk mund të respektojnë më një marrëveshje që pala tjetër pretendohet se nuk e respekton.

Traktati i INF ndalonte zhvillimin dhe vendosjen e raketave me bazë tokësore me një rreze veprimi midis 500 dhe 5,500 kilometrave. Edhe pse raketa PrSM nuk është menduar për koka bërthamore, disa analistë paralajmërojnë se zhvillimi i raketave të reja me rreze të mesme dhe të gjatë veprimi mund të hapë rrugën për një garë të re armatimesh.

Një ngjarje e pazakontë ka ndodhur në Austri, ku një gjykatë vendosi të sekuestrojë një avion të kompanisë Ryanair për shkak të një borxhi prej 890 eurosh ndaj një pasagjereje. Lajmi është raportuar nga televizioni publik austriak ORF dhe ka tërhequr vëmendjen e mediave për mënyrën e veçantë të zbatimit të vendimit.

Rasti filloi në korrik 2024, kur një grua planifikoi të udhëtonte me dy shoqërues drejt Palma de Mallorca. Fluturimi i saj u vonua më shumë se 13 orë, dhe pas pritjes së gjatë në aeroport, ajo vendosi të blejë një biletë të re për të arritur në destinacion me shpenzime personale.

Si pasojë e vonesës, pasagjerja kërkoi rimbursimin e kostove shtesë, që përfshinin biletën e re dhe shpenzime të tjera udhëtimi, në total 890 euro. Pavarësisht përpjekjeve për të marrë pagesën nga Ryanair, kompania nuk e pagoi shumën e detyruar.
Avokati i saj çoi çështjen në gjykatë, dhe vendimi i dhënë lejonte që nëse kompania nuk paguante, mund të sekuestrohej një nga avionët e saj për të garantuar pagesën.

Në aeroportin e Linzit, kur përmbaruesi shkoi për të zbatuar vendimin, ai kërkoi fillimisht pagesë të menjëhershme nga piloti. Por duke qenë se Ryanair nuk pranon para në dorë, pagesa nuk mund të bëhej. Për këtë arsye, përmbaruesi vendosi të sekuestrojë avionin, duke vendosur një etiketë që tregon se ai është i konfiskuar. Avokati i pasagjeres tha se nëse kompania nuk paguan brenda afatit të caktuar, avioni mund të shitet në ankand për të shlyer borxhin.

Ngjarja ka shkaktuar diskutime të shumta në Austri dhe Evropë, duke treguar se edhe një kompani e madhe ajrore mund të përballet me masa ligjore serioze nëse nuk respekton vendimet gjyqësore dhe të drejtat e pasagjerëve./Albinfo.ch

Kreu i Partisë Demokratike, Sali Berisha, ka paralajmëruar protestën e radhës më 22 mars, duke ftuar mbështetësit e opozitës nga e gjithë Shqipëria të marrin pjesë.

Duke folur para selisë blu, Berisha u shpreh se duhet të vazhdojnë “kryengritjen e tyre paqësore” gjer në fitoren përfundimtare.

“Me 22 mars, e gjithë Shqipëria në Tiranë. E gjithë Tirana në rrugë. Të vazhdojmë kryengritjen tonë paqësore gjer në fitoren përfundimtare. Fitore, fitore, fitore!” tha Berisha./Lapsi/

Eliza Hoxha kritikon qeverisjen aktuale dhe shprehet se sipas saj, Hashim Thaçi ka qenë simbol i shtetit.

Ajo akuzon lidershipin e tanishëm se trajton shtetin me neglizhencë dhe përpiqet ta komprometojë, duke shtuar se qytetarët nuk do t’i lejojnë këtë.

Postimi i plotë:

Hashim Thaçi është vet shteti.

Këta që janë në pushtet kështu e shohin shtetin.

Me mujt krejtve në mbeturina na gjuajnë.

Por ja që nuk mundeni.

TURP.

Kryetari i Shoqatës së Naftëtarëve të Kosovës, Fadil Berjani, ka deklaruar për Telegrafin se aktualisht në Kosovë ka furnizim të mjaftueshëm me derivate dhe qytetarët nuk duhet të shqetësohen për mungesë të karburanteve.

Sipas tij, çmimet e derivateve në vend sot sillen në këto nivele: dizelli nga 1.40 deri në 1.55 euro për litër, ndërsa benzina nga 1.27 deri në 1.39 euro.

“Çmimet sot sillen përafërsisht në Kosovë: Dizelli 1.40€ deri 1.55€, Benzina 1.27€ deri 1.39€. Dje çmimi i furnizimit ka qenë me shumicë 1.53€”, tha Berjani.

Ai theksoi se zhvillimet gjeopolitike dhe tensionet në Lindjen e Mesme po ndikojnë drejtpërdrejt në tregjet globale të naftës.

“Lufta në Iran, rritja e tensioneve dhe rreziku për ndërprerje në prodhim dhe ngushtica e Hormuzit, një nga rrugët më të rëndësishme të kalimit të naftës në botë. Çdo problem në atë korridor reflektohet në tregjet globale dhe reflekton edhe te ne në Kosovë”, u shpreh ai.

Berjani shtoi se aktualisht qarkullimi i anijeve në atë korridor është ulur ndjeshëm.

“Këtë korridor e kanë kaluar me qindra anije në ditë, po tash nuk kalojnë jo më shumë se 10 deri në 20 në ditë dhe ato me rrezikshmëri të madhe”, deklaroi ai.

Megjithatë, ai theksoi se nuk ka arsye për panik, pasi furnizimi në Kosovë është stabil.

“Qytetarët nuk kanë nevojë për panik se derivate në Kosovë ka mjaftueshëm dhe shpresojmë se do të arrihet një marrëveshje paqeje dhe do të stabilizohet tregu i naftës në tërë globin”, tha Berjani.

Sipas tij, aktualisht qytetarët në Kosovë po furnizohen me çmime më të ulëta krahasuar me disa vende të rajonit.

“Qytetarët tanë janë duke u shërbyer me çmimet më të lira në rajon”, theksoi ai.

Berjani shtoi se stabilizimi i tregut global të naftës varet nga zhvillimet politike dhe përfundimi i konflikteve.

“Stabilizimi i tregut të naftës bëhet atëherë kur ndalet lufta. Stabilizimi i tregut është në dorën e presidentit Trump”, u shpreh ai.

Sipas të dhënave që ai prezantoi për Telegrafin, çmimet e derivateve në rajon janë më të larta se në Kosovë.

“Në Shqipëri, dizelli kushton rreth 2.10 euro dhe benzina 2.15 euro, në Serbi dizelli 1.85 euro dhe benzina 1.82 euro, në Mal të Zi dizelli 1.85 euro dhe benzina 1.82 euro, ndërsa në Bosnje dhe Hercegovinë dizelli është rreth 1.65 euro dhe benzina 1.60 euro për litër”, tha Berjani.

Ndryshe ministrja e Industrisë, Mimoza Kusari-Lila ka njoftuar se nga sot do të hyjnë në fuqi çmimet e reja maksimale për derivatet e naftës në treg.

Duke u bazuar në vendimin në fuqi për marzhën e fitimit, ajo bëri të ditur se çmimi maksimal i lejuar në treg nga nesër nuk mund të jetë më i lartë se: nafta 1.54 euro për litër dhe benzina 1.36 euro për litër.