ATV

Category: TEKNOLOGJI

  • SHBA merr vendim historik për botën e kriptovalutave

    SHBA merr vendim historik për botën e kriptovalutave

    Në një vendim historik, Komisioni Amerikan i Letrave me Vlerë dhe Këmbim (SEC) ka miratuar nisjen e një Bitcoin ETF spot, duke shënuar një moment historik të rëndësishëm për industrinë e kriptomonedhave.

    Ky veprim i shumëpritur u ofron investitorëve të zakonshëm dhe institucional në Shtetet e Bashkuara një rrugë të re për të fituar ekspozimin ndaj çmimit të Bitcoinit përmes një produkti të rregulluar financiar.

    Zëdhënësi i menaxherit kryesor të aseteve të kriptovalutave, Grayscale tha se “unë jam i lumtur të konfirmoj që ekipi i Grayscale ka marrë miratimet e nevojshme rregullatore për të ngritur GBTC në NYSE ARCA, dhe ne do të ndajmë një njoftim për shtyp me informacion shtesë së shpejti”.

    Miratimi vjen pas një periudhe të tensionuar të pasigurisë që arriti kulmin të martën kur llogaria zyrtare e SEC-së X (e njohur më parë si Twitter) raportohet se u hakua, raporton Reuters.

    Llogaria e komprometuar njoftoi para kohe miratimin e të gjitha aplikacioneve në pritje për ETF-të e Bitcoinit, transmeton Telegrafi.

    Ky informacion i rremë, i shoqëruar nga një grafikë e manipuluar, shkaktoi një konfuzion të shkurtër, por intensiv të konfuzionit brenda komunitetit të kriptovalutave.

    Sidoqoftë, drama që rrethonte njoftimin e rremë nuk i hodhi hije të zezë miratimit të vërtetë që pasoi. Të mërkurën, Cboe BZX Exchange filloi përgatitjen për të listuar dhe tregtuar aksionet e këtyre ETF-ve të sapo miratuara Bitcoin, duke treguar se drita jeshile zyrtare nga SEC mund të jetë e afërt.

    Miratimi i një spot Bitcoin ETF është një zhvillim domethënës për industrinë e kriptovalutave.

    Ndryshe nga ETF-të e mëparshme të Bitcoin, të cilat bazoheshin në kontratat e së ardhmes, një ETF spot lidhet drejtpërdrejt me çmimin aktual të Bitcoinit, duke ofruar një opsion investimi më të drejtpërdrejtë dhe potencialisht më pak të paqëndrueshëm.

    Ky veprim i SEC është parë si një vlefshmëri e pranimit në rritje të Bitcoinit brenda sektorit tradicional financiar.

    Ai hap derën për menaxherët kryesorë të aseteve dhe firmat financiare që të përfshijnë Bitcoinit në portofolet e tyre të ndryshme, duke ofruar një metodë investimi të rregulluar dhe potencialisht më të sigurt për investitorët me pakicë dhe institucionale.

    Miratimi i spotit Bitcoin ETF nga SEC është një zhvillim i mirëpritur për industrinë e kriptovalutave, duke ofruar një nivel të ri legjitimiteti dhe qasje për investitorët që kërkojnë të shfrytëzojnë potencialin e këtij aktivi digjital të decentralizuar.

  • Shpërthimi i tregut të kriptomonedhave/ Çfarë po ndodh?

    Shpërthimi i tregut të kriptomonedhave/ Çfarë po ndodh?

    Adrian CIVICI

    Në këto ditë të para të janarit 2024, Bitcoin, kriptomonedha më e rëndësishme dhe më e përhapur, u këmbye në pragun e 44,000 dollarëve me tendencë në rritje ditë pas dite, i pari në këtë nivel që nga 1 Prilli 2022! Një lëvizje që konfirmon një prirje themelore: në harkun e 18 muajve, vlera e Bitcoin është rritur me rreth 145% dhe bashkë me të, po rimëkëmbet i gjithë tregu i kriptomonedhave. Por si mund ta shpjegojmë këtë besim të ripërtërirë në këtë klasë specifike aktivesh financiare? Cfarë po ndodh me tregun e kriptomonedhave? Kjo është një tendencë afat-gjatë apo një flluckë e momentit?

    Një kriptomonedhë, e njohur edhe si kriptoaset, kriptodevizë, monedhë kriptografike apo edhe cybermonedhë, është një monedhë elektronike dixhitale e emetuar pair a pair, pa nevojën e një banke tregëtare ose banke qendrore, e përdorshme me anë të një rrjeti kompjuterik të decentralizuar. Duke u shfaqur në vitin 2009 me blockchain, kriptomonedhat përdorin teknologji të kriptografisë dhe mundësojnë procese të emetimit dhe zgjidhjes së transaksioneve që nuk kërkojnë më një ndërmjetës njerëzor, varen nga një sistem blockchain që konsumon shumë burime kompjuterike dhe energji, dhe janë me një volabilitet të lartë.

    Kriptomonedhat më të njohura janë Bitcoin (BTC) dhe Ethereum (ETH). Që nga 26 Prilli 2023, Sipas CoinMarketCap, aktualisht ka rreth 24,000 kriptomonedha në qarkullim. Numri më i madh i njerëzvi që zotërojnë kriptomonedha apo janë të përfshirë në këtë sistem ndodhen në Azi, Amerikën e Jugut, SHBA, Kanada, Turqi, Salvador dhe Afrikë.

    Në fund të muajit dhjetor 2023, kriptovalutat kryesore njohën rritje të vlerës së tyre dhe kapitalizimit të tregut, në disa raste ndjeshëm. Bitcoin (BTC) tejkaloi 44,000 dollarë për herë të parë që nga prilli i vitit 2022, Ethereum (ETH), kriptomonedha e dytë më e rëndësishme u rrit mbi 2,200 dollarë. Jemi ende larg niveleve të larta prej 4 mijë dollarësh të arritur në nëntor 2021, por krahasuar me korrikun 2022 (kur ishte rreth 1000 usd) është ende një rritje prej rreth 120%. Disa kriptovaluta të tjera shënuan performanca të shkëlqyera, duke i kthyer vlerat e përgjithshme të tregut në 1,400 miliardë dollarë krahasuar me 800 miliardë dhjetorin e vitit 2022.

    Tabela e mëposhtme tregon çmimet e kriptomonedhave më të tregtuara dhe më të vlefshme si dhe vlerën e kapitalizimit të tyre në treg (dhjetor 2023) : nga Bitcoin që mbetet kriptomonedha më e shtrenjtë në botë, me një çmim prej rreth 44,082 dollarë, deri te altcoin-et e njohura si Ethereum dhe monedhat e qëndrueshme si Tether, etj.

    1           Bitcoin (BTC)              44082.8$          834 miliard usd

    2          Ethereum (ETH)        2232.02$           273 miliard usd

    3          Tether (USDT)                        1.00058$          90,7 miliard usd

    4          BNB (BNB)                  306.001$          38 miliard usd

    5          XRP (XRP)                  0.568261$          33,7 miliard usd

    6          Solana (SOL)              94.1957$           31,4 miliard usd

    7          USD Coin (USDC)      1.00004$          24,3 miliard usd

    8          Cardano (ADA)           0.515336$         22,7 miliard usd

    9          Avalanche (AVAX)      34.7294$          14,2 miliard usd

    10         Dogecoin (DOGE)      0.079755$        13,8 miliard usd 

    Matjet e ekosistemit për grupin më të gjerë të monedhave dhe token kripto tregojnë një mjedis rritjeje. Ethereum, blockchain më i madh, gjeneroi 16.8 miliardë dollarë tarifa, me mbi 60.0% të kësaj shume të konvertuar në të ardhura. Kjo do të thotë se rrjeti Ethereum ka tejkaluar të ardhurat prej 10 miliardë dollarësh në vetëm shtatë vjet, duke e vënë protokollin në rrugën e duhur për të përputhur me liderët e teknologjisë si Google (Alphabet) dhe Facebook (Meta) në arritjen e këtij momenti historik të të ardhurave të tilla në një periudhë të shpejtë.

    Një studim nga Banka Botërore dhe Global Macro Investor tregon se adoptimi i kriptomonedhave po tejkalon adoptimin e internetit. Pas shtatë vitesh zhvillimi (duke filluar nga viti 1992), interneti globalisht kishte arritur në 187 milionë përdorues (+76% rritje vjetore), ndërsa adoptimi i kriptomonedhave (filloi me lançimin e Ethereum në 2015) kishte arritur në 425 milionë përdorues (+137 % rritje vjetore).

    Numri i adresave aktive mujore në hapësirën e kriptomonedhave ka arritur në 15 milionë, duke u dyfishuar gjatë dy viteve të fundit falë një shumëllojshmërie në rritje të aplikacioneve dhe shërbimeve që ofrojnë mënyra të reja për të angazhuar përdoruesit. Mbi 700 aplikacione të reja u krijuan vetëm në vitin 2022. Gati 30,000 zhvillues kontribuan ose punuan në projekte të lidhura me kriptomonedhat në vitin 2023, me një rritje +60% gjatë 3 viteve të fundit.

    Crypto ETF-të gati të mbërrijnë në tregun amerikan

    Menaxhuesja më e madhe e aseteve në botë, shumëkombshmja amerikane Blackrock, e specializuar në menaxhimin e aktiveve financiare, ngjalli entuziazëm të jashtëzakonshëm me njoftimin e saj më 15 qershor 2023 “se po përgatiste një Bitcoin ETF, nën titullin iShares Bitcoin Trust”, e thënë ndryshe “po përgatiste një fond të tregtueshëm në bitcoin (ETF), që lëshon letra me vlerë të tregtuara publikisht që ofrojnë ekspozim ndaj lëvizjeve të çmimeve të kontratave të së ardhmes së bitcoin” të paraqitura në SEC (Securities and Exchange Commission – autoriteti rregullator financiar amerikan). Në vazhdën e Blackrock, rreth dhjetë kompani të tjera kanë ndjekur shembullin: 21Shares & Ark, Fidelity, Bitwise, VanEck, WisdomTree, Invesco & Galaxy, Global X, Hashdeck, Franklin dhe Grayscale.

    Këto mjete investimi janë të njohura për publikun e gjerë sepse lejojnë ekspozimin ndaj vlerave të tregut të aksioneve në një mënyrë të larmishme, me përpjekje të kufizuara kërkimore dhe shpesh edhe me tarifa të reduktuara të menaxhimit në krahasim me fondet tradicionale. Për më tepër, duke qenë se janë produkte financiare, ato në varësi të profilit të tyre dhe të investitorit, mund të paraqesin disa avantazhe fiskale.

    Në Shtetet e Bashkuara, tregu ETF vlen 7 trilion dollarë, sipas Blackrock. Prandaj, mund të supozohet se autorizimi i mekanizmave të tilla do të sillte shumë likuiditet në tregun e Bitcoin (kapitalizimi aktual i të cilit është 834 miliardë dollarë). Nëse miratohen, ETF-të e kriptomonedhave pritet të tregtohen në shkëmbimet tradicionale të rregulluara nga SEC si Bursa e Nju Jorkut ose Nasdaq. Kjo do të hapte tregun e kriptomonedhave për një grup më të gjerë blerësish që nuk përdorin tashmë shkëmbimet e kriptomonedhave.

    Në pritje të miratimit të ETF, investitorët janë grumbulluar përsëri në treg, gjë që ka rritur çmimin e bitcoin. Prandaj, rritja aktuale e çmimit të bitcoin nënkupton faktin që tregu tashmë po parashikon ardhjen e këtyre ETF-ve. “Miratimi është i pashmangshëm,” tha ish-kryetari i SEC Jay Clayton për “Squawk Box” të CNBC të hënën kur u pyet se çfarë mund të ndodhë këtë javë. “Nuk ka mbetur asgjë për të vendosur. … Ky është një hap i madh jo vetëm për bitcoin, por për financat në përgjithësi.”

    “Përgjysmimi”, një tjetër faktor në këtë rritje?

    Satoshi Nakamoto, personazhi fantazëm që shpiku Bitcoin, integroi një mekanizëm origjinal në kodin e krijimit të tij: përgjysmimin. Një proces që përgjysmon emetimin e bitcoin-it në intervale të rregullta (çdo 210,000 blloqe të krijuara në blockchain, pra një frekuencë afërsisht çdo katër vjet). Kështu, minatorët fillimisht u shpërblyen me fitimin prej 50 bitcoin për cdo bllok të krijuar (një bllok minohet afërsisht çdo dhjetë minuta); sot, që nga përgjysmimi i fundit (11 maj 2020) shpërblimi arrin në 6.25 bitcoin. Përgjysmimi i ardhshëm është planifikuar për vitin 2024 dhe do të sjellë emetimin në 3,125 bitcoin për bllok.

    Meqënëse një pjesë e madhe e besimit në Bitcoin bazohet në sasinë e kufizuar të bitcoin-ëve (nuk mund të ketë më shumë se 21 milionë të tillë), ky mekanizëm përgjysmimi do të thotë që krijimi i bitcoin-it do të bëhet më i rrallë dhe është e mundur që oferta të mos përgjigjet më mjaftueshëm sipas kërkesës, edhe nëse produkte si ETF mbërrijnë në treg. Prandaj, perspektiva e kësaj përgjysmimi mund të jetë një nga shpjegimet për këtë rritje aktuale të çmimit të bitcoin-it në tregun e kriptomonedhave. Historikisht, “kjo ngjarje, e cila duhet të ndodhë midis prillit dhe majit 2024, paraprihet gjithmonë nga një rritje e qartë në kriptomarket”.

    Shumica e analistëve të sektorit të kriptomonedhave vlerësojnë se rritja aktuale e vlerës së bitcoin është e lidhur ngushtë me mundësinë që SEC (organi mbikëqyrës i tregut amerikan) së shpejti do t’u japë dritën jeshile kërkesave të shumta, që vijnë nga subjekte të ndryshme në botën e financave, për të lançuar fondet e tyre të tregtueshme të bazuar në bitcoin (ETF). Ndryshe nga shkëmbimet normale (platformat që lejojnë blerjen dhe shitjen e kriptomonedhave), këto instrumente financiare kufizohen në ndjekjen e trendit të kriptomonedhave, duke i lejuar investitorët të fitojnë nga lëvizjet e tregut pa pasur nevojë të blejnë drejtpërdrejt bitcoin ose ndonjë kriptomonedhë tjetër, dhe për rrjedhojë duke thjeshtuar operacionet në treg.

    Edhe rritja e Ether-it mund të lidhet gjithashtu me ETF-të, pasi një gjigant si BlackRock – kompania më e madhe e investimeve në botë ka paraqitur zyrtarisht kërkesën për të nisur një fond të tregtuar në shkëmbim të lidhur me Ether-in, kriptomonedhën e dytë më të rëndësishme. Nëse drita jeshile nga SEC vjen për ETF-të e kriptomonedhave, ky do të ishte një tjetër hap i rëndësishëm drejt pranimit të bitcoin në Wall Street. Është në fakt një proces që ka nisur prej disa kohësh, siç dëshmohet nga listimi në bursë i Coinbase ose nga investimet në kriptovalutat e disa prej fondeve më të mëdha në botë.

    Një vendim pozitiv nga SEC “do të tregonte se bota e kriptomonedhave ka shlyer mëkatet e saj dhe mund të ripranohet në shoqërinë e lartë të financave …. është kurioze të theksohet se një monedhë si bitcoin, i lindur me synimin për të përmbysur mekanizmat monetarë dhe financiarë tradicionalë, sot duhet të mbështetet në SEC dhe Wall Street në shpresat e tij për një rrifillim”.

    Sipas ekspertëve, në shpwrthimin aktual të tregut të kriptomonedhave mund të ketë edhe arsye të tjera, të tilla si : “roli indirekt i pasigurive ekonomike globale dhe rritja e normave bazë të interesit nga Bankat Qendrore, të cilat kanë bërë që investitorët tradicionalë të kërkojnë mundësi alternative investimi”. Rezerva Federale (FED) ka sinjalizuar se cikli i saj i rritjes së normave të interesit ka përfunduar, një shenjë inkurajuese për ekonominë ndërsa inflacioni vazhdon të bjerë. Kjo i ka bërë asetet më të rrezikshme, ndërsa kriptomonedhat, më tërheqëse për investitorët.

    Elementë të tjerë : dënimi i figurave kryesore në botën e kriptomonedhave dhe kompanive të konsideruara “aktorë të këqij”, veçanërisht dënimi i Sam Bankman-Fried të FTX për mashtrim1 dhe pranimi i shkeljeve të pastrimit të parave nga themeluesi dhe CEO i Binance, Changpeng Zhao; rritja e nivelit të edukimit dhe kulturës financiare e monetare në kontekstin e dixhitalizimit dhe revolucionit 4.0, cka e ka bërë më të thjeshtë kuptimin dhe përfshirjen e një publiku më të gjerë në sistemin e kriptomonedhave dhe tregëtimin apo pwrdorimin e tyre.

    Megjithatë, jo të gjithë analistët e specializuar me këtë treg janë dakord me këto argumente e shkaqe. Një analizë e kohëve të fundit nga Banka JPMorgan “ka minimizuar jo vetëm efektin e përgjysmimit të pritshëm, por edhe ndikimin e mundshëm që ETF-të mund të kenë në botën e kriptomonedhave, duke treguar se si, ku ato janë tashmë të disponueshme (Kanada dhe Evropë), këto instrumente kanë marrë pak vëmendje dhe në çdo rast ata thjesht do të rishpërndanin kapitalin e investuar tashmë në kriptomonedha, në vend që të tërheqin kapitale të reja”.

    Por a është vërtet e nevojshme “të kërkohen arsye racionale për të shpjeguar performancën e një tregu ekskluzivisht spekulativ si ai i bitcoin?” Siç ka ndodhur edhe në të kaluarën, rritja aktuale e vlerave të kriptomonedhave thjesht mund të lidhet me trendin financiar : pas një viti çmimesh në rënie, investitorët më të zgjuar dhe më ekspertë mund ta kenë kuptuar se ishte sërish koha për të blerë, me shpresën për të nisur një cikël të ri rritjeje.

    Siç ka deklaruar Nathan Rothschild që në shekullin e XIX-të, “kur ka gjak në rrugë, është koha për të blerë“: që do të thotë se kur çmimet kanë rënë në nivelet e tyre më të ulëta dhe flluska ka shpërthyer, është koha për të rezervuar mallra që kanë cmime të ulta.

    Nuk është e sigurt që gjërat do të ecin në këtë mënyrë dhe se investitorët që janë edhe një herë “në një bast mbi bitcoin do të shohin të realizohen shpresat e tyre, veçanërisht pasi skepticizmi ndaj kriptomonedhave dhe ndërgjegjësimi për rrezikshmërinë e këtij investimi janë rritur ndjeshëm vitet e fundit”. Duhet akoma më shumë kohë që të kuptohet nëse kemi të bëjmë me fillimin e një cikli të ri rritës në tregun e kriptomonedhave apo situata e sotme korrespondon me njw “valwzim momental tw vlerës së tyre”.

    Bitcoin 15 vite histori – ngjarjet kryesore

    Më 18 gusht 2008, një person anonim rezervoi emrin e domain-it të një faqe interneti mjaft intriguese: bitcoin.org. Anonimi Satoshi Nakamoto hodhi themelet për paranë e parë elektronike në botë mbi të cilën asnjë autoritet nuk mund të ushtronte kontroll. 15 vjet më vonë, Bitcoin që përfaqëson rreth 50% të kapitalizimit në bursë të krioptomonedhave.

    18 gusht 2008 – rezervimi i faqes bitcoin.org

    31 tetor 2008 – publikimi i “white paper”. Kjo datë konsiderohet si data e lindjes së bitcoin. Më 31 tetor 2008, një anonimi vetëquajtur Satoshi Nakamoto postoi një mesazh në një listë të shpërndarjes së email-it të rezervuar për cypherpunks, një lëvizje e njerëzve që përdorin kriptografinë për të mbrojtur privatësinë. Ai shkruan: Unë jam duke punuar në një sistem të ri të parave elektronike tërësisht peer-to-peer, pa një palë të tretë të besuar. Ky tekst shoqërohet nga një lidhje që të çon në bitcoin.org dhe në të cilën është vendosur letra e bardhë e Bitcoin-it.

    9 nëntor 2008 – Shfaqja e parë e fjalës “Blockchain” Njerëzit e interesuar për projektin fillojnë të bisedojnë me këtë person misterioz. Në këto shkëmbime, Hal Finney, një kriptograf që ndihmoi në krijimin e PGP, software më i përdorur në botë i enkriptimit të postës elektronike, përdor termin “block chain” (zinxhir blloqesh).

    3 janar 2009 – Krijimi i Bitcoin-it të parë. Krijohet blloku i parë i Blockchain-it të Bitcoin-it, i njohur si “blloku i gjenezës”. 50 Bitcoin-et e para të lëshuara përmes këtij procesi nuk iu dërguan askujt. Vetëm Satoshi Nakamoto ka çelësin kriptografik që mund t’i lëvizë ato. Dërgesa e parë e Bitcoin u bë më 12 janar midis Satoshi Nakamoto dhe Hal Finney.

    5 tetor 2009 – Shifra e parë për vlerën e Bitcoin-it : 1 Bitcoin = 0,001 dollarë. Kjo shumë përcaktohet nga kostoja e prodhimit të energjisë elektrike që kërkohet për të krijuar një njësi nga një kompjuter. Në atë kohë, fuqia e nevojshme llogaritëse nuk ishte shumë e madhe dhe mund të realizohej nga një kompjuter i thjeshtë.

    22 maj 2010, Laszlo Hanyecz shpenzoi 10,000 Bitcoin për dy pica. Në atë kohë Bitcoin ishte subjekt i interesit të teknikëve, por askush nuk e kishte përdorur ndonjëherë për të blerë mallra, shërbime apo prona të paluajtshme. Laszlo Hanyecz lë një mesazh me një propozim në forumin e specializuar Bitcoin Talk: Unë pranoj të paguaj 10,000 Bitcoin për pica, le të themi dy pica të mëdha, në mënyrë që të më mbeten pak për ditën tjetër. (…) Nëse jeni të interesuar, më njoftoni që të mund ta rregullojmë. Katër ditë më vonë, ai falënderon një përdorues britanik që porositi dy pica për të duke telefonuar restorantin Papa John në Jacksonville (Florida), qyteti ku jeton Laszlo Hanyecz.

    12 dhjetor 2010 – Zhdukja publike e Satoshi Nakamoto. Satoshi Nakamoto, shkruan një mesazh në forumin e specializuar Bitcoin Talk në të cilin ai njofton tërheqjen e tij nga projekti. Ai deklaron se do t’ia kalojë stafetën Gavin Andresen.

    Shkurt 2011 – Barazimi me dollarin. Është një ditë historike: një Bitcoin është i barabartë me një dollar. Pak ditë më vonë ajo barazohet me euron.

    Qershor 2011 – WikiLeaks shmang sanksionet e SHBA duke pranuar donacione me Bitcoin. Shumë njerëz zbuluan ekzistencën e Bitcoin-it më 15 qershor 2011, kur WikiLeaks njoftoi në Twitter se tani po pranonte donacione në Bitcoin. Ky vendim vjen pas presionit të SHBA ndaj Visa, MasterCard dhe PayPal për të bllokuar transferimet në WikiLeaks, burimi i publikimit të shumë dokumenteve konfidenciale amerikane.

    Mars 2013 – Qipriotët blejnë Bitcoin për të ruajtur kursimet e tyre. Për shkak të kontrolleve të rrepta të këmbimit dhe kërcënimit të taksimit të depozitave në përpjekje për të shpëtuar bankat qipriote, një numër i konsiderueshëm klientësh të bankave qipriote i konvertuan eurot apo dollarët e tyre në Bitcoin për të ruajtur kursimet e tyre.

    28 nëntor 2013 – Bitcoin arrin vlerën 1000 dollarë

    24 shkurt 2014 – Zhduken 744408 Bitcoin nga platforma MtGox, ekuivalent me 250 milion euro. E ardhmja dhe siguria e Bitcoin-it vihen seriozisht në pikëpyetje.

    28 Shkurt 2014 – Falimenton platforma e shkëmbimeve MtGox. Më 28 shkurt, platforma kryesore e blerjes/shitjes së Bitcoin-it në botë falimenton. Administruesi dhe zotëruesi i saj, francezi Mark Karpelès, e shpjegon këtë me një hakerim që çoi në vjedhjen e 650,000 Bitcoin.

    Gusht 2015 – Ekosistemi i Bitcoin-it largohet nga New York

    Në New York, ku ndodhen shumica e platformave të shkëmbimit, qyteti shpalli krijimin e BitLicense, një lloj licence specifike për të ushtruar aktivitetin me Bitcoin. Kushtet për marrjen e kësaj license u konsideruan si “drakoniane” – kostoja e hyrjes, niveli i kapitalit, gjurmueshmëria e përdoruesve, etj. – nga një pjesë e madhe e sektorit që zgjedh të lërë kapitalin e financave botërore për t’u vendosur në Kaliforni ose në parajsa fiskale.

    Maj 2016 – Craig Wright pretendon të jetë Satoshi Nakamoto. Shkencëtari kompjuterik australian Craig Wright e shpall veten krijues të Bitcoin-it më 2 maj 2016, duke premtuar se do të sigurojë prova të pakundërshtueshme të identitetit të tij.

    3 gusht 2016 – Vjedhje masive e Bitcoin-it. Në 3 gusht 2016, platforma e këmbimit Bitfinex raporton një vjedhje prej 119 756 Bitcoins, ose 65 milion dollarë amerikanë.

    Dhjetor 2016 – Debati mbi madhësinë e blloqeve. Debati thelbësor në komunitetin e zhvilluesve të Bitcoin: a duhet të rritet madhësia e blloqeve të protokollit në mënyrë që të gjenerohen më shumë transaksione? Gjatë periudhave të përdorimit intensiv të Bitcoin-it, blloqet kërkojnë më shumë kohë për t’u vërtetuar. Kjo e dobëson ndjeshëm funksionin e Bitcoin-it si një mjet global pagese. Madhësia e blloqeve duhet të rritet, por kjo mund të bëhet vetëm me koston e përmirësimit të pajisjeve informatike të personave përgjegjës të rrjetit. Të tjerë preferojnë të ruajnë madhësinë aktuale për momentin dhe të kërkojnë zhvillimin e zgjidhjeve alternative.

    Gusht 2017 – Krijimi i Bitcoin Cash. Krijohet një rrugë e veçantë drejt Blockchain-it të Bitcoin-it duke ruajtur historinë e tij. Ky protokoll i ri njihet si Bitcoin Cash.

    Dhjetor 2017 – Një e ardhme e re për Bitcoin-in. Produkte të reja financiare legjitimojmë akoma më shumë kriptomonedhën Bitcoin.

    Dhjetor 2017 – Rekordi historik. Më 17 dhjetor, çmimet e Bitcoin-it arritën në nivelin më të lartë rekord prej 19,891 dollarësh.

    Gjysma e parë e 2018 – Depresioni i Madh. Rekordi i Bitcoin-it ndiqet muajin pasardhës nga spekulime intensive në kriptovalutat e tjera. Por mesi i janarit është rënia e madhe: të gjitha vlerat shemben brutalisht brenda pak ditësh. Ky depresion zgjati deri në verë me një ulje të trefishtë të vlerës së tij të 17 dhjetorit 2017.

    7 maj 2019 – Hakerat vjedhin mbi 7000 Bitcoin nëpërmjet Binance Cryptocurrency Exchange, me një vlerë prej 40 milion usd.

    Shkurt 2021 – Elon MUSK investon 1.5 miliard usd në Bitcoin në kompaninë TESLA duke bërë që vlera e Bitcoin-it të shkojë në 63000 usd.

    12 maj 2021 – Bitcoin-i humb 30% të vlerës. Pas një postimi në Twitter nga Elon Musk më 12 maj 2021, që tregonte se kompania e tij e automjeteve elektrike Tesla nuk do të pranonte më pagesa në Bitcoin për shkak të shqetësimit për mjedisin dhe njoftimit të Pekinit më 19 maj 2021 për ndalimin e përdorimit të kriptomonedhave nga institucionet financiare, Bitcoin humbi 30% të vlerës së saj në më pak se një javë, duke bërë që kriptovalutat e tjera të bien me më shumë se 40% për Ethereum dhe 45% për Dogecoin.

    2021 – Banka Qendrore Kineze deklaron se të gjitha transaksionet financiare kriptovalutat dhe në veçanti Bitcoin, se janë të paligjshme. “Tregtia dhe spekulimet rreth Bitcoin-it dhe monedhave të tjera virtuale janë bërë të përhapura, duke prishur rendin ekonomik dhe financiar, duke rezultuar në pastrim parash, mbledhje të paligjshme fondesh, mashtrime, skema piramidale dhe aktivitete të tjera të paligjshme dhe kriminale”.

    19 tetor 2021 – Bitcoin-in arrin vlerën rekord prej 69000 usd.

    Maj 2022 – në 15 maj 2022, Bitcoin ra në 27000 usd/Bitcoin. Një humbje të vlerës prej 70%! Rënia drastike e Bitcoin-it ndikoi dhe te kriptomonedhat e tjera, veçanërisht Ethereum që ra me rreth 25% të vlerës së tij vetëm brenda një jave në fillim të muajit maj 2022. Në krizë të rëndë ranë dhe NFT (Non-fungible Token).

    Dhjetor 2023 – Vlera e Bitcoin shkon në 44000 usd, një rritje rekord mbas situatës së rëndë të muajit maj 2022, por akoma larg vlerës rekord prej 69000 usd të muajit tetor 2021.

    8 janar 2023 – vlera e Bitcoin shkon në nivelin e 47.000 usd.

  • Miliarderi dhe Inteligjenca Artificiale: Këtu vendoset fati ynë

    Miliarderi dhe Inteligjenca Artificiale: Këtu vendoset fati ynë

    Kur njerëzit më të pasur në botë ishin faraonët e Egjiptit të lashtë, sulltani mesjetar Mansa Musa perandori i Malit, Cornelius Vanderbilt dhe John Jacob Astor e John D. Rockefeller, ishte e pamundur të kishte konfuzion, sepse asnjëri prej tyre nuk u kundërvihej atyre që ne sot i quajmë “fuqi të mëdha”, asnjëri prej tyre nuk i sfidoi rivalët e vet të biznesit në një luftë në Koloseum, dhe mbi të gjitha asnjëri prej tyre nuk do të ishte propozuar si një figurë referimi për populizmin që urren elitat. Me pak fjalë, dikur miliarderët ishin elita, dhe pikë.

    Kohë më të thjeshta, me të pasurit, të lumtur që thjesht janë të pasur. Ndoshta sepse teknologjia ka ndryshuar parametrat e pasurisë, ndoshta sepse me përjashtim të mundshëm të perandorit të Malit, askush në historinë njerëzore nuk ka qenë më i pasur se të pasurit e shekullit njëzet e një, ose ndoshta sepse thjesht herët a vonë ka ndodhur që njeriu më i pasur nga të gjithë të bëhej edhe më populisti.

    Elon Musk, amerikan i natyralizuar por me origjinë nga Afrika e Jugut, 52 vjeç, me vlerë 222 miliardë dollarë në dhjetor 2023 (Bloomberg Billionaires Index), ishte bërë i famshëm falë x.com, që më vonë u bë PayPal, faqja e shërbimeve financiare e blerë nga eBay në vitin 2002, për një shumë afër një miliardë e gjysmë dollarë.

    Musk, 21 vjet më parë, i befasoi vëzhguesit e Ëall Street-it, sepse ai thjesht kishte riinvestuar të gjitha paratë e mbledhura nga eBay – rreth 100 milionë dollarë – në bizneset e tij të tjera, në vend që të blinte shtëpi, jahte, makina të mëdha si kolegët e tij të “ekonomisë së re” digjitale të asaj kohe.

    Musku i asaj kohe ishte shumë i ndryshëm nga ai aktuali: më shumë “nerd” se sa mburravec, i veshur (jo shumë mirë) “casual” dhe larg pamjes “gjithçka e zezë” e viteve të fundit.

    Paratë e arkëtuara nga eBay kishin përfunduar në projekte më ambicioze: SpaceX për eksplorimin hapësinor, Tesla për të ndryshuar botën e automobilëve duke përmbysur motorrin e vjetër me karburant, pas dy shekujsh shërbim, kompania Boring për të gërrmuar tunele me anë të të cilëve të çlironte trafikun, Neuralink për të vendosur në tru mikroçipe, me të cilët të mund të shërojë mundësisht një seri të tmerrshme sëmundjesh, nga Alzheimeri tek paraliza, OpenAI për të ndryshuar botën me inteligjencën artificiale. Dhe në kohën e lirë, merrej me robotët e Optimus, me të cilët dëshiron të revoclucionarizojë përgjithmonë mënyrën e të punuarit dhe (druhet shumëkush), atë të të bërit luftë.

    Lëshonte raketa në hapësirë ​​edhe në emër të NASA-s, furnizues i të cilës ishte bërë. Ai lidhi internetin nëpërmjet satelitëve me Starlink-un e tij, vërtitej me Teslën e tij, duke hapur fabrika në mbarë botën dhe duke thyer një rekord pas tjetrit.

    Në vazhdën e famës së tij globale, ai bëri të famshme edhe nënën, Maye, një modele shtatëdhjetëvjeçare dhe zëdhënëse e Moncler.

    Por atëherë ndodhi jo tamam rënia – ai bëhet gjithnjë e më i pasur dhe më i fokusuar në media – por metamorfoza. Ose, siç mendojnë të tjerët, më e thjeshta: shfaqja e karakterit të vërtetë të novatorit miliarder.

    Walter Isaacson, në biografinë e Musk, shkruan: «Në kohën kur po mblidhja materiale për biografinë e Steve Jobs, ma shpjegoi partneri i tij Steve Wozniak, se cila ishte pyetja kryesore për t’i bërë: a ishte vërtet e nevojshme që ai të ishte kaq i keq, kaq i vrazhdë dhe mizor, kaq i varur nga situatat dramatike? Kur, pasi mblodha materialin, u ktheva tek Woz për t’i bërë përsëri pyetjen, ai u përgjigj se nëse do të kishte qenë në krye të Apple, do të kishte qenë më i mirë. Ai do t’i kishte trajtuar të gjithë si një familje e madhe dhe nuk do t’i kishte pushuar njerëzit nga puna. Më pas, ndaloi dhe shtoi: “Por nëse do të kisha drejtuar Apple, ne nuk do të kishim prodhuar kurrë Macintoshin.” Dhe kështu pyetja, në rastin e Musk, është: nëse ai do të kishte pasur një karakter më të qetë, a do të kishte qenë sërish njeriu që do të na kishte projektuar drejt Marsit dhe një të ardhmeje me makina elektrike?

    Bëhet fjalë, në psikologji, për një shembull klasik të arsyetimit: domethënë, përpjekja për të maskuar motivet e vërteta (shiko fabulën e Dhelprës dhe rrushit). Fillimisht Jobs dhe më pas Musk, ishin/janë njerëz me karakter të pamundur? Eshtë çmimi i gjenialitetit të tyre.

    Po a është vërtet kështu?

    Tipari i spikatur i klubit të shkëlqyer dhe të populluar të tifozëve të Elon Musk është se vërejnë cilësitë e tij – që janë të pamohueshme. Të gjitha të tjerat? Fillimi i jetës së re të Musk, i cili nga “njeriu më i pasur” u bë edhe më i famshmi, është për shkak të blerjes së Tëitter, më 27 tetor 2022, për 44 miliardë dollarë. Lëvizje brilante? Gabim në vlerësim? Sigurisht, 14 muaj më vonë, Tëitter (të cilin e riemëroi X humbet para, Musk është bërë idhulli i republikanëve amerikanë që janë kundër sistemit, fshikullues i George Sorosit, kritik i ashpër i të majtës progresiste, i aktivistëve Lgbt, i shoqatës hebraike amerikane me më shumë ndikim, të cilën e akuzon se e ka armiqësuar me reklamuesit më të mëdhenj të Tëitter/X.

    Sepse Musk-ut, i cili një herë e një kohë lëvdohej se nuk bënte reklama në kompanitë e tij, dhe që nuk kishte përdorur asnjëherë për Teslan një zyrë shtypi, për shkak se për marrëdhëniet publike kujdesej vetë nëpërmjet mediave sociale dhe intervistave të posaçme, tani e gjen veten duke drejtuar një biznes, i cili mbështetej mbi publicitetin.

    Për nga temperamenti dhe ndoshta edhe nga të qenit pak arrogant, Musk nuk është i zoti në të ardhurat nga reklamat. Madje bëri goxha bujë ajo “fuck ju” që u tha në një konferencë ish-reklamuesve të mëdhenj – si Disney – të cilët po bojkotojnë menaxhimin e ri të Twitter/X, i parë nga shumë njerëz si shumë i butë ndaj dezinformatave dhe trollëve të krahut të djathtë.

    Atëherë ishte e pashmangshme që ata që nuk e donin, do të fillonin t’i përmendnin babanë e sertë dhe minierat e smeraldit në Afrikën e Jugut të aparteidit, gjyshin e tij antisemit, klauzolën kontraktuale që e tregon atë si bashkëthemelues të Tesla-s, edhe pse ai erdhi më vonë në kompaninë që në fund e bëri të tijën, premtimet e dështuara në Neuralink që po përpiqet të ngrihet, dhe atë projekt të dështuar në trenat me shpejtësi shumë të lartë, që sipas shumë njerëzve ishte thjesht një dredhi për të bllokuar projektet e shtetit të Kalifornisë në të njëjtën fushë.

    Sigurisht, Musk mbetet shumë i mirë në organizimin e ngjarjeve mediatike, të tilla si inaugurimi i Cybertruck, një kamion elektrik anti-mitraloz.

    Eshtë e vështirë të mos argumentosh që Musk e sheh veten si Steve Jobs i ri – ai gjithashtu ndan me të biografin zyrtar, Walter Isaacson – dhe ndonëse shumëkujt i kujton Pt Barnum, talenti i tij është i padiskutueshëm: ai luan provokuesin e borgjezisë – Bürgerschreck do ta kishin quajtur në Vjenën e një shekulli më parë – dhe çdo instrument cirku është i mirë për t’u angazhuar.

    Ai sfidoi Mark Zuckerbergun e Facebook-ut (i cili peshon 70 kg në krahasim me 134 të Musk) në një duel-lufte të çuditshëm në Koloseum duke përfshirë fatkeqësisht edhe politikën italiane, ai pozon si superhero à la Tony Stark (miliarderi teknologjik i filmave Marvel i cili shndërrohet në Iron Man).

    Musk i përket asaj rryme mendimi që fatkeqësisht është shumë e përhapur në Silicon Valley e quajtur transhumanizëm, pra aspirata për ta bërë homo sapiensin një specie shumëplanetare duke na dërguar në Mars me raketa Space X dhe me mikroçipe Neuralink brenda kafkës, për të drejtuar Teslën në planetin e kuq, ndoshta duke i dorëzuar timonin një roboti të drejtuar nga inteligjenca artificiale.

    Gjithçka shumë bukur, por kur promovoi nga llogaria e tij në Twitter një postim që akuzonte hebrenjtë se ushqejnë “urrejtje dialektike” për të bardhët, iu desh që për një herë të kërkojë falje (për Sorosin, hebre, vazhdon të thotë gjëra të rënda).

    Ish bashkëshortja, këngëtarja Grimes me të cilën ka tre fëmijë me emra të ndërlikuar (X Æ A-Xii, Exa Dark Sideræl dhe Techno Mechanicus) thotë se një pjesë e problemeve të Musk burojnë nga Sindroma Asperger – një formë autizmi. “Nëse dikush vuan nga depresioni apo nga kriza të ankthit, të gjithë tregojnë dhembshuri. Nëse dikush ka Asperger, njerëzit thonë thjesht që është një hajvan”.

  • Ditëlindja e 17-të e iPhone

    Ditëlindja e 17-të e iPhone

    Steve Jobs e kishte zbuluar për publikun celularin iPhone, 17 vjet më parë, saktësisht më 9 janar 2007.

    Në fazën e botës së Mac, Jobs kishte shfaqur për herë të parë pajisjen e parë iPhone, që ishte pajisja e parë me ekran me prekje dhe me internet.

    Një punonjës i Apple e ndau përvojën e tij me publikun kur ishte shfaqur iPhone i parë. Ai tha: “Kur e preka ekranin për herën e parë, e kam ditur se kjo teknologji do të bëjë shumë bujë”.

    iPhone ndoshta nuk e ndryshoi botën e teknologjisë por ai sigurisht se ndryshoi jetën e njerëzve. Me një prekje përmes gishtërinjve, përdoruesit tani mund të kenë qasje në internet shumë lehtë. Përveç se ata mund të thërrasin dhe të shkruajnë mesazhe, celulari iPhone tashmë mund të përdoret si një kompjuter.

    Lansimi i ‘App Store’ gjithashtu kishte krijuar një rrugë për ndërtuesit e aplikacioneve. Një total prej $25 miliardë ishin shkuar për krijuesit e aplikacioneve,

    Pajisja e Apple nuk pati një rrugëtim të lehtë. Gjatë demonstrimit të parë të Jobs, iPhone kishte pasur probleme, ndër të cilat ishin humbja e lidhjes së internetit. Lansimi i iPhone-it të parë ishte i suksesshëm por kishte shumë sfida përderisa çdo vit kalonte. Apple ia ka dalë të jetë më e mira edhe ndaj rivalit më të madh Samsung.

    iPhone 4 gjithashtu kishte probleme me sinjal telefonik, që bëri që Apple të humbë disa klientë. Por, Jobs vazhdimisht kishte thënë se “celularët e mençur nuk janë perfekt dhe as Apple nuk është”.

    Tani iPhone ka evoluar në një pajisje më të hollë dhe më fleksibile. Edhe pse Apple ka avancuar shumë me pajisjet iPhone, trashëgimia që Jobs kishte lënë vazhdoi nga Apple duke e ndjekur konceptin origjinal të celularit.

  • India nis misionin hapësinor për të studiuar vrimat e zeza

    India nis misionin hapësinor për të studiuar vrimat e zeza

    Agjencia hapësinore e Indisë ka lëshuar me sukses një raketë që mban një observator që do të studiojë objekte astronomike si vrimat e zeza.

    Ai u nis nga porti hapësinor Sriharikota në orën 09:10 me kohën lokale një ditë më parë. Ky është vetëm misioni i dytë në botë i kësaj natyre pasi NASA nisi një të tillë në vitin 2021.

    Agjencia hapësinore tha se donte të ndihmonte shkencëtarët të përmirësonin “njohuritë e tyre për vrimat e zeza”.

    “Ne do të kemi një kohë emocionuese përpara“, tha kryetari i Organizatës Indiane të Kërkimit Hapësinor pas nisjes.

    Një vrimë e zezë është një rajon i hapësirës ku materia është shembur në vetvete. Tërheqja gravitacionale është aq e fortë sa asgjë, madje as drita, nuk mund të shpëtojë.

    Vrimat e zeza dalin nga zhdukja shpërthyese e disa yjeve të mëdhenj dhe disa janë deri në miliarda herë më të mëdha se masa e Diellit tonë.

    Sateliti i Isro-s, Sateliti polarimetrik me rreze X (XPoSat),  do të synojë të kryejë kërkime të thella mbi vrimat e zeza. I ndërtuar me një kosto të përafërt prej 250 milion rupi (30 milion dollarë ose 23.5 milion £), sateliti XPoSat vlerësohet të ketë një jetëgjatësi prej pesë vjetësh.

    Nisja vjen pas një viti jashtëzakonisht të suksesshëm për Isro. Në gusht, misioni i tij në Hënë Chandrayaan-3 u rrëzua pranë rajonit hënor të Polit të Jugut, një zonë që askush nuk e kishte arritur më parë. Ditë më vonë, ajo nisi Aditya-L1 – misionin e saj të parë vëzhgues në Diell.

    Sipas BBC, nisja e së hënës është vetëm një nga disa projekte që Isro ka planifikuar të kryejë këtë vit.

    “2024 do të jetë viti për gatishmërinë e Gaganyaan“, tha Somnath, duke iu referuar projektit që synon të dërgojë tre astronautë në orbitën e ulët të Tokës dhe t’i kthejë ata pas tre ditësh.

    Isro kreu të parën në një seri fluturimesh testuese për misionin në tetor 2023 dhe synon të jetë gati për misionin e drejtuar deri në vitin 2025.

  • Elon Musk reagon pas ‘sulmit’ të robotit ndaj punonjësit në fabrikën Tesla të tij

    Elon Musk reagon pas ‘sulmit’ të robotit ndaj punonjësit në fabrikën Tesla të tij

    Elon Musk ka komentuar në rrjetin e tij X (dikur Twitter) pas publikimit të hetimeve mbi incidentin kur një inxhinier e fabrikës Tesla ‘u sulmua’ nga një robot i kompanisë në impjantin Giga Texas, në SHBA.

    Hetimet treguan se burri ishte mbajtur i shtrirë përtokë nga roboti i fuqishëm në fabrikën pranë Austin para se ai ta shtrëngonte me kthetrat e metalta duke lënë një rrjedhë gjaku prapa.

    Incidenti i rëndë i vitit 2021 kishte dy dëshmitarë dhe i shtohet tmerrit të konfliktit të inteligjencës artificiale me njeriun.

    Megjitha bota u shokua nga ngjarja, Musk tha se nuk i duhet dhënë rëndësi lajmeve: “Gjynah që media gërmon një incident të dy viteve më parë me një robot të thjeshtë industrial Kuka, të cilët tashmë janë zëvendësuar me robotët Optimus.”

    Në një tjetër postim ku publiku krahasonte ngjarjen me një pjesë nga filmi ‘Terminator’ komentet thonin: “Ja si e përshkruajnë ‘mediat e mëdha’ sulmin e robotit ndaj inxhinierit të Giga Texas 2 vjet më parë.” Në përgjigje të kësaj Musk kishte vendosur një simbol të qeshurash.

    Në kopjen e dokumentit për incidentin e Tesla në 2021 thuhej se punonjësi kishte pësuar “çarje dhe një plagë të hapur nga roboti agresiv” por nuk kishte pasur nevojë për ditë pushimi për t’u rikuperuar.

    Por dy dëshmitarët e ngjarjes së frikshme thanë se inxhinieri duhet të luftonte për të shpëtuar nga kapja e makinerisë inteligjente, derisa dikush shtypi butonin e ndalimit të emergjencës të robotit.

    Vetëm atëherë inxhinieri u çlirua nga kapja e robotit që duhej vetëm të mblidhte mbetje metalesh, sipas rrjetit ‘The Information’.

    Në impjant u zbulua gjithashtu se një në çdo 20 punonjës kishte pësuar plagosje në punë gjatë vitit 2022 kur mesatarja për impjante të tilla është 1 në 30 punonjës.

    Numra shqetësues të plagosjeve nga robotët janë raportuar dhe në qendrat e automatizuara të shpërndarjes Amazon.

  • SpaceX lëshon në hapësirë një anije kozmike të ushtrisë amerikane

    SpaceX lëshon në hapësirë një anije kozmike të ushtrisë amerikane

    Raketa Falcon Heavy e SpaceX u nis drejt hapësirës të enjten për të transportuar dronin sekret X-37B të ushtrisë amerikane në një mision kërkimor.

    Pas javësh vonesë, raketa u nis nga Qendra Hapësinore Kennedy e NASA-s në Florida në orën 20:07, sipas kohës lokale, dhe nisja e raketës u transmetua drejtpërdrejt në ueb-faqen e kompanisë SpaceX.

    Është e paqartë se ku është nisur anija kozmike pa ekuipazh, që funksionon në mënyrë autonome. Kjo anije është nisur në misionin e saj të shtatë.

    Pentagoni ka dhënë pak informacione për dronin hapësinor dhe për misionin e tij, që fillimisht ishte paraparë të niste më 7 dhjetor. Ndërkaq, SpaceX vetëm ka përmendur emrin e misionit të koduar nga Pentagoni – USSF-52 – në deklaratën e lëshuar për këtë mision.

    “Falcon Heavy ka lansuar misionin USSF-52 në orbitë”, tha SpaceX.

    Më herët, Petagoni ka thënë se misioni i shtatë i tij X-37B do të synonte “disa eksperimente”.

    “Këto testime përfshijnë operimin e avionit hapësinor në zona të reja orbitale, eksperimentimin me teknologjitë e reja për të kuptuar më mirë hapësirën dhe hetimin e efekteve të rrezatimit në materialet e ofruara nga NASA”, kishte deklaruar muajin e kaluar Departamenti amerikan i Zyrës për Aftësi të Shpejta të Forcave Ajrore.

    Sa i përket dronit hapësinor të lëshuar, autoritetet kanë thënë se ai ka madhësinë e një autobusi të vogël dhe duket si një mini-version i anijeve hapësinore që u larguan nga përdorimi më 2011. Në misionet e kaluara, X-37B ka kryer testime për NASA-n lidhur me ndikimin që ka rrezatimi ndaj farave dhe materialeve të tjera.

    Lëshimi i anijes nga Falcon Heavy vjen dy javë pasi Kina dërgoi në hapësirë një avion hapësinor robotik, të quajtur Shenlong. Sipas agjencisë kineze të lajmeve, Xinhua, kjo anije kozmike do të qëndrojë në orbitë “për një periudhë kohore” dhe do të kryejë eksperimente të ndryshme./REL/

  • Këto janë parashikimet e Bill Gates për dekadën e ardhshme

    Këto janë parashikimet e Bill Gates për dekadën e ardhshme

    Bashkëthemeluesi i Microsoft dhe një nga njerëzit më të pasur në botë, Bill Gates, publikoi një eulogji prej gjashtë faqesh për natyrën “revolucionare” të inteligjencës artificiale dhe ndikimin e saj në botë.

    Në blog, Gates përshkroi parashikimet e tij për ndikimin e ardhshëm të teknologjisë në shëndet, arsim dhe fuqinë punëtore. Ai beson se zhvillimi i inteligjencës artificiale do të sjellë një sërë risish, transmeton Telegrafi.

    “Inovacionet janë arsyeja pse jeta jonë është përmirësuar kaq shumë gjatë shekullit të kaluar. Nga energjia elektrike dhe veturat tek ilaçet dhe aeroplanët, risitë e kanë bërë botën më të mirë”, tha ai.

    Gates parashikon se vendet e pasura si Amerika janë një vit e gjysmë deri në dy vjet larg adoptimit të plotë të inteligjencës artificiale, ndërsa atyre më të varfra si Afrika do t’u duhen tre vjet.

    Megjithatë, pranon se ai vetë ende nuk e ka kuptuar gjithçka kur bëhet fjalë për inteligjencën artificiale.

    “Nëse nuk e keni kuptuar se si të përdorni AI në mënyrën më të mirë, nuk jeni vetëm”, ka shkruar ai, duke shtuar se është e vështirë të heqësh qafe zakonet e vjetra në punë.

    Gates kontrolloi disa projekte që përpiqeshin të përdorin inteligjencën artificiale për të luftuar rezistencën ndaj antibiotikëve, për të trajtuar shtatzënitë me rrezik të lartë dhe për të ndihmuar njerëzit të vlerësojnë rrezikun e tyre për HIV, dhe arriti në përfundimin se puna ishte ambicioze dhe e hershme në zhvillim.

    Ai beson se “puna vendos skenën për një bum të madh teknologjik më vonë këtë dekadë”.

    Organizata jofitimprurëse e Gates, Fondacioni Bill dhe Melinda Gates, të cilin ai e drejton me ish-gruan e tij, ka dhuruar miliarda dollarë për kërkime mjekësore në mbarë botën.

    Puna e fondacionit është veçanërisht e fokusuar në kërkimin, zhvillimin dhe dërgimin e vaksinave në vendet më të varfra në botë.

    Për sa i përket arsimit, ai parashikoi më parë se AI mund të transformojë arsimin në pesë deri në dhjetë vitet e ardhshme, duke ofruar përmbajtje të përshtatur për stilet e të mësuarit.

    Propozimi i tij është që inteligjenca artificiale mund të angazhojë studentët duke mësuar se çfarë i motivon dhe çfarë i bën ata të humbin interesin për lëndët. Ndërsa ai tha se mësuesit me siguri nuk do të jenë tepricë, ata duhet të përshtaten me teknologjinë e re.

    Në postimin e tij, ai i quajti mjetet arsimore të AI që po testohen sot, “të mahnitshme”. I quajti mjete si Khanmigo dhe MATHia të jashtëzakonshme dhe parashikoi se ato do të përmirësohen vetëm në vitet në vijim.

  • Messenger lanson veçorinë e shumëkërkuar për mesazhet

    Messenger lanson veçorinë e shumëkërkuar për mesazhet

    Messenger ka lansuar veçorinë për editimin e mesazheve të dërguara, diçka e ngjashme e parë edhe në WhatsApp.

    Për ta bërë këtë, mbani shtypur mesazhin që do të ndryshoni dhe pastaj klikoni tek opsioni “edit”.

    Ju keni kohë deri në 15 minuta për ta ndryshuar një mesazh.

    Sipas veçorisë ju do të jeni në gjendje të modifikoni një mesazh të caktuar edhe pasi bashkëbiseduesi i juaj t’ju ketë kthyer përgjigjen.

    Funksioni i ri mjaft i kërkuar është lansuar në aplikacion, por jo edhe në ueb, tani për tani.

  • El Pais i kushton një artikull të veçantë suksesit të inxhinieres Mira Murati

    El Pais i kushton një artikull të veçantë suksesit të inxhinieres Mira Murati

    Gazeta prestigjioze franceze “El Pais” i ka dedikuar një artikull të veçantë inxhinieres shqiptare, Mira Murati, e cila pak javë më parë u përzgjodh nga Financial Times si një nga 25 gratë më të fuqishme në botë.

    El Pais përshkruan në këtë artikull rrugëtimin dhe suksesin e pakrahasueshëm të Muratit në sektorin e teknologjisë së Inteligjencës Artificiale.

    Inxhinierja shqiptare, e cila është shefe e teknologjisë në kompaninë OpenAI, cilësohet nga gazeta franceze si një nga gratë e pakta që posedon këtë pushtet që dominohet tradicionalisht nga burrat.

    Murati nga Vlora e Shqipërisë ka qenë një nga akterët kryesorë në OpenAI, një kompani që pak kush dinte për të një vit më parë, dhe sot vendos ritmin në industrinë e AI-s, shkruan El Pais.