Category: TEKNOLOGJI

Shprehja ‘asgjë nuk është siç duket’ ngrihet në një tjetër nivel kur shikon pamjet e kesaj fabrike të fytyrave dhe robotëve njerëzorë, që mund të zëvendësojnë këdo në skenën globale.

Koka silikoni, lëkurë e lirshme dhe gjymtyrë sipas kërkesave, shihen pranë robotëve të kësaj fabrike ripodhimi të figurave njerëzore në Kinë, teksa të gjitha fuqitë e mëdha perfeksionojnë aftësitë e tyre të maskimit dhe manipulimit të armikut apo masave.

Në pamjet e publikuara së fundmi nga Kina, një inxhinier shihet që qëndron pranë një kopjeje të përkryer ‘robot’ të vetes së tij, që imiton shprehjet e tij të fytyrës apo të emocioneve.

Ndërsa robotët femra shihet me fytyrën me makijazh, paruke ekstravagante dhe lëvizje elegante të gjymtyrëve, çka të bën të mendosh se gjithkush në skenën publike sot mund të imitohet nga makineritë, pa u kuptuar se cili është në të vërtetë.

Kompania përgjegjëse për projektin e frikshëm është grupi kinez Ex Robot, që ka hapur një muzeum të vetin prej vitit 2022, gjashtë vjet pas krijimit.

Një robot i porositur i kompletuar mund të arrijë deri në $200 000 dhe për pak më shumë se një muaj mund të ‘sillet në jetë’ në fabrikën në Dalian.

Rreth 30 robotë bionikë janë vënë në shfaqje në të gjitha orët, ku vizitorët mund të bashkëveprojnë me ta dhe të dëgjojnë histori mbi shpikjet e çuditshme që mund të përdoren për qëllime nga më të ndryshmet nga aa qe mund te paguajne.

Robotët mund të transformohen në persona të famshëm si Albert Einstein, Stephen Hawking, ose sipas çdo kërkese të klientit.

Prodhuesit thonë se humanoidët mund të stërviten të imitojnë aftësi të ndryshme, si të shërbimit personal apo të punës në industri.

Në vitin 2023, EX Robots njoftoi krijimin humanoidit të parë me lëkurë silikoni që simulonte atë njerëzore.

Në vendet perëndimore raportohen gjithashtu shumë impjante të ngjashme për prodhimin e klonëve.

Grupe amerikane si Tesla e OpenAI punojnë prej kohësh në robotët humanoidë për qëllime sigurie, por pa dhënë shumë detaje mbi arritjet dhe objektivat e tyre.

Tesla ka nxjerrë në shitje një humanoid $20,000 në shtator 2022, për të cilin tha se do të fillojë prodhimin në masë.

Nuk dihet se sa patenta për teknologji të tillë janë dhënë në SHBA por Kina ka lëshuar 1,699, dhe është e dyta pas Japonisë sipas rrjetit The Sun.

Mjetet sipas porosive vijnë dhe të pajisur me armatime të ndryshme, si qentë robotë me automatikë në kurriz, edhe pse të gjitha shtetet prodhuese thonë se kanë vetëm qëllime shëndetësore, bujqësie, logjistike dhe shërbimi personal. /Top Channel

Por meqënëse industria e luftës duket se komandon teatrin aktual të ngjarjeve, nuk ka dyshim që çdo avancim është gjithashtu në funksion të saj.

Miliarderi i teknologjisë Elon Musk u zotua të hënën të ndalojë përdorimin e pajisjeve Apple në kompanitë e tij pasi prodhuesi i iPhone njoftoi një partneritet me OpenAI, krijuesin e ChatGPT.

“Nëse Apple integron OpenAI në nivelin OS, atëherë pajisjet Apple do të ndalohen në kompanitë e mia. Kjo është një shkelje e papranueshme e sigurisë”, ka thënë Musk, pronari i platformës së mediave sociale X, përcjell Telegrafi.

“Dhe vizitorëve do tu kontrollohen pajisjet e tyre Apple në derë, ku do të ruhen në një ‘kafaz’”, shtoi Musk, i cili është gjithashtu CEO i prodhuesit të automjeteve elektrike Tesla dhe prodhuesit të raketave SpaceX.

Deklaratat e tij erdhën pasi Apple të hënën njoftoi se po bashkëpunon me OpenAI për të vendosur ChatGPT në asistentin zanor Siri.

“Është krejtësisht absurde që Apple nuk është mjaftueshëm i zgjuar për të krijuar AI-n e vet,… Apple nuk e ka idenë se çfarë do të ndodhë në të vërtetë pasi t’i dorëzojë të dhënat tuaja OpenAI…”. /Telegrafi/

Telefonat, si çdo gjë tjetër, kanë një jetëgjatësi të caktuar. Por, shtrohet pyetja se sa mund të zgjasin modelet e markave të caktuara.

Telefonat konsumohen me kalimin e kohës, bateria e tyre dobësohet, performanca bëhet më e dobët dhe të gjitha sa më sipër reflektohen në jetëgjatësinë e pajisjes.

Faqja Commando ka publikuar jetëgjatësinë mesatare të disa prej markave dhe prodhuesve më të njohur të telefonave të disponueshëm në treg.

– Apple iPhone: 4 deri në 8 vjet
– Samsung: 3 deri në 6 vjet
– Google Pixel: 3 deri në 5 vjet
– Huawei: 2 deri në 4 vjet

Këto janë jetëgjatësi mesatare dhe shifrat e përmendura mund të ndryshojnë në varësi të pajisjes.

Jeta e telefonit fillon të shënojë nga data e prodhimit të pajisjes, jo nga momenti i blerjes së telefonit. Prandaj, është gjithmonë e rëndësishme të dini se kur pajisja është prodhuar në fabrikë.

Për fat të mirë, mund ta zbuloni duke parë datën e prodhimit. Zakonisht është i shënuar në paketimin e vetë pajisjes, por nëse e keni hedhur tashmë kutinë, mund të gjeni opsionet për pajisjen (About) në cilësimet e telefonit, ku do të gjeni datën ose numrin serial.

Përveç kësaj, ju mund të zbuloni datën e prodhimit të pajisjes duke përdorur flokët e fshehtë. Thirrni *#06# për të gjetur numrin serial.

Nëse as kjo nuk ju përshtatet, në faqen SNDeepInfo mund të gjeni udhëzime për dekodimin e telefonit tuaj, sepse shumë prodhues e kodojnë datën e prodhimit brenda numrit serial të pajisjes.

Disa deputetëve të Kuvendit të Kosovës i ka shkuar një kërkesë për mbylljen e aplikacionit TikTok, një prej platformave më të përdorura nga të rinjtë në vend.

Siç mëson Paparaci, kërkesa është parashtruar nga një organizatë jo-qeveritare, e cila ka ngritur shqetësime serioze lidhur me ndikimin e kësaj platforme në shoqëri dhe rreziqet që po sjell tek fëmijët të cilët po “rrëmbehen” nga lojërat masive e me rrezik të madh.
Argumentet kryesore të përkrahësve të kësaj mase përfshijnë rreziqet për privatësinë e përdoruesve, denigrimin, dhunën, integritetin seksual e deri në goditjet fizike e therje me thika.

Deputetët pranues të kësaj kërkese përfshijnë pozitë dhe opozitë, ndërsa deri më tani të njëjtit ende nuk kanë pasur ndonjë komunikim rreth kësaj çështje.

Nuk dihet nëse ata deputetë priten ta shqyrtojnë këtë çështje dhe të marrin një vendim bazuar në analizat dhe rekomandimet e ekspertëve përkatës.

“Duke e ditur fuqinë tuaj për të marrë vendime të cilat janë në dobi të të gjithë qytetarëve, ne si organizatë jo-qeveritare ju drejtohemi me një kërkesë bashkëpunimi për ndalimin e rrjetit social “TikTok” në territorin e Republikës së Kosovës. Rrjeti social “TikTok” është shndërruar në një platformë denigrimi dhe linçimi i grupeve më të dhembshura të shoqërisë kosovare. Kjo nismë do të ishte përgjigje ndaj një sërë incidentesh alarmante, duke përfshirë deniggrimin dhe bullizimin gjatë transmetimeve të drejtpërdrejta dhe përmes llogarive të ndryshme.

Një shembull veçanërisht shqetësues është llogaria e quajtur “Mitrovica Spotted” e cila ka publikuar foto të të miturve/ave me qëllim për të denigruar ata/ato. Për më tepër, transmetimet e drejtpërdrejta tregojnë se si bëhet shaka me dhunën, abuzime me fëmijët e përshkallëzime nga abuzimi verbal deri në goditjet fizike e therrje me thika, dhe lojërat që cenojnë integritetin seksual duke i detyruar pjesëmarrësit të zhvishen. Këto dukuri shqetësuese nxjerin në pah nevojën urgjente për rregulla më të rrepta në platformat e mediave sociale për të mbrojtur grupet e cënueshme të shoqërisë, veçanërisht të miturit”, thuhet ndër tjera në kërkesën që u është shkuar deputetëve të Kuvendit të Kosovës.

Çështja e ndalimit të aplikacionit TikTok është folur edhe mëherët në vend, duke vënë në pah rreziqet që po sjell.

Ndërkohë, Policia e Kosovës ka njoftuar se rreth 20 nxënës në Kosovë e lënduan vetën, të frymëzuar nga sfidat e ndryshme që bëhen në TikTok.

PK nuk dha detaje të tjera porse që janë “ndërmarrë veprimet e nevojshme”.

Shtatëmbëdhjetë nga këta nxënës vijojnë mësimin në shkollën “Mihal Grameno” dhe “Daut Bogujevci” në Fushë Kosovë, ndërsa tre prej tyre vijojnë mësimin në shkollën “17 Shkurti”, në fshatin Gllogovc të Komunës së Lipjanit.

Në trupin e fëmijëve u panë gërvishje e prerje, ku disa prej tyre kanë pranuar se janë “inspiruar nga një video në TikTok”.

Ndërkaq, nga Ministria e Arsimit për Radion Evropa e Lirë thanë se e kanë marrë me shqetësim këtë informacion.

Ministria ka kërkuar që në të gjitha komunat të bëhet mobilizim për të rritur përkushtimin institucional dhe koordinimin me familjet për edukimin e mirë të fëmijëve.

“Ministria është hartuese e politikave dhe ka politika të qarta të mbrojtjes së fëmijës që duhet të zbatohen nga shkollat. Këto politika sanksionojnë abuzimin me teknologjinë, por edhe orientojnë përdorimin e sigurt dhe të dobishëm të teknologjisë informative. Veprimet bien mbi mekanizmat komunalë, shërbimet komunale”, tha Edona Kutleshi-Maliqaj, këshilltare për media e ministres së Arsimit.

Ajo bëri të ditur se, aktualisht, Ministria është duke mbajtur seanca nëpër komuna mbi zbatimin e politikës së mbrojtjes së fëmijës nga çdo lloj rreziku që e dëmton zhvillimin e fëmijës.

Pronari i platformës X, Elon Musk, ka akuzuar platformën WhatsApp për abuzim të të dhënave të përdoruesve, për të cilën kanë reaguar ashpër nga ky aplikacion.

“WhatsApp eksporton të dhënat e përdoruesve çdo natë”, shkroi Musk në platformën X, duke thënë se kjo është bërë për një vendosje më të mirë të reklamave.

Kjo shkaktoi një debat të nxehtë në rrjetet sociale dhe përfundimisht reagoi vetë CEO i WhatsApp, Will Cathcart.

“Kjo nuk është e vërtetë. Ne e marrim seriozisht sigurinë e përdoruesit dhe kjo është arsyeja pse të dhënat tuaja janë të koduara. Ne as nuk i marrim ato mesazhe dhe as nuk i eksportojmë ato gjatë natës”, iu përgjigj ai postimit të Muskit.

Ky debat u ndoq nga shumë përdorues të rrjeteve sociale, ndaj disa prej tyre vunë re se Musk thoshte “të dhëna” dhe jo “mesazhe”, të cilat mund t’u referoheshin meta të dhënave të përdoruesve.

Nuk është plotësisht e qartë se çfarë prova ka Musk për këto pretendime, apo nëse ka fare, por p.sh. eksperti i sigurisë kibernetike, Tommy Misk, theksoi se “WhatsApp nuk ndan mesazhe, por ndan disa meta të dhëna me kompani të tjera Meta, si vendndodhjen e përdoruesve, kontaktet ose aktivitetet në internet”.

Nga Klesiana Omeri dhe Nora Luta

E veshur me xhaketë të zezë, e kuruar në detaje “Tokyo Tirana” u shfaq në Euroneës Albania në 2 tetor, 2023, teksa përcillte çdo informacion me shumë saktësi, pa pasur nevojë as për letër dhe as për promter. Në pamje të parë nuk ka asnjë element që mund të krijoj habi, derisa mëson se Tokyo është krijimi i Inteligjencës Artificiale që flet për herë të parë shqip.

I gjithë ky revolucion ngriti shqetësimet e para për manipulimin e informacionit, që dukshëm kishte depërtuar në rajon. Shqipëria dhe Kosova nuk i shpëtuan pasojave të para.

Në Shqipëri, të parët që u përballën me efektet negative ishin personazhet e shoëbiz-it. Një video erotike me pretendimin se ishte e moderatores Luana Vjollca qarkulloi masivisht në rrjetet sociale, dhe vetëm pas analizës së ekspertëve u vertetua se bëhej fjalë për një prodhim të Inteligjencës Artificiale.

Eksperti i Teknologjisë, Tomi Kallanxhi e sheh Inteligjencën Artificiale si burim rreziku, kryesisht për materialet që qarkullojnë në disa aplikacione online dhe që sipas tij janë më të vështira për tu evidentuar si të rreme.

“Inteligjenca artificiale mund të manipulojë informacionin, sidomos në rrjetet sociale, si psh Tik Tok ku në mënyrë të vetëdijshme lejohet që të postohet çdo informacion i mundshëm dhe nëpërmjet Inteligjencës Artificiale mund të prodhojmë video ose audio dhe prodhime zërash pafund, dhe pikërisht këto materiale janë më të vështira për tu kontrolluar” , shprehet Kallanxhi.

Teksa në Shqipëri targeti ishin personazhet e “botës rozë”, në Kosovë Inteligjenca Artificiale kishte depërtuar edhe më thellë.

Një video që shfaqte presidentin e Shteteve të Bashkuara të Amerikës Joe Biden, duke thënë se “Nëse Serbia nis agresionin kundër fqinjëve të saj, Kosovës ose Bosnjë e Hercegovinës, SHBA-ja do të hezitoj të përdor të gjithë forcën e nevojshme në përgjigje”, mori hov pothuajse në të gjitha rrjetet sociale në Kosovë, duke nxitur një impakt pozitiv te publiku kosovar, i cili njihet për lidhjen e veçantë me shtetin amerikan. Video mori mbi 70 mijë klikime e qindra komente.
Por pas verifikimit nga Hibrid, doli se deklarata e presidentit amerikan është e rreme, dhe se për përmbajtjen e saj u përdor Intelegjenca Artificiale.

Nga Hibrid.info, e cila merret me verifikimin e lajmeve të rreme, thonë se kanë hasur në dhjetëra raste të tilla vetëm muajve të fundit. Sipas tyre paportimet përmes AI-së kanë marrë hov, sidomos në rrjetet sociale si TikTok, Instagram e Facebook.

Mediat aspak gati për vrullin e Inteligjencës Artificiale.

Ky revolucion teknologjik duket se gjen më të papërgatitur mediat në Shqipëri dhe Kosovë, të cilat në shumë raste kanë dështuar në evidentimin e lajmeve dhe imazheve të rreme të prodhuara nga Inteligjenca Artificiale.

Në Shqipëri, një fakt të tillë e konfirmoi eksperimenti i gazetarit Emirjon Senja, i cili me vetëdije prodhoi një lajm të rremë me imazhe të krijuara nga kjo teknologji.

Imazhet qarkulluan masivisht nëpër media të tjera sociale, duke u marrë si të mirqëna, pa bërë asnjë përpjekje për verifikim.
Për gazetarin dhe ekspertin e komunikimit Emirjon Senja, Inteligjenca Artificiale ka hequr edhe pengesën e fundit për lajmet e rreme, që ishte kostoja e prodhimit.

“Kostoja e prodhimit deri më tani pengonte shumë të tjerë që të futeshin në treg pasi të prodhojë duhej të paguaje. Sot, mund të prodhosh tekst, foto apo video përmes aplikacioneve të AI pa asnjë kosto. Zerimi i kostos së shpërndarjes përmes rrjeteve sociale më herët dhe zerimi i kostos së prodhimit tani përmes AI e ka bërë më të lehtë pëhapjen e lajmeve të pavërteta”, thotë ndër të tjera Senja.

Gazetari i grupit “Koha” në Kosovë, Fitim Gashi përmend një rast në Kosovë, sikurse është publikimi i një audio-incizimi, ku pretendohej për një bisedë mes kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti dhe Ambasadorit të ShBA-së, Jeffrey Hovenier.

“Pra, ishte marrë zëri dhe fotoja e dy protagonistëve ku nëpërmjet tyre janë prodhuar fjali sikur ata i kanë thënë. Sipas bisedës së fabrikuar që nuk është bërë asnjëherë, Kurti i thotë ambasadorit se “do t’i arrestojnë të gjithë serbët në veri, pa marrë parasysh nëse janë fajtor apo jo”, rrëfen Gashi.

Kjo audio u publikua pas shpërthimit të tensioneve në veriun e populluar me shumicë serbe më 26 maj 2023, kur u vendosën kryetarët shqiptarë në objektet komunale, me ndihmën e njësive speciale të Policisë së Kosovës.

Për gazetarin Fitim Gashi, një ndër rreziqet e Inteligjencës Artificiale është mënyra paragjykuese dhe ndonjëherë mungesa e saktësisë së informacioneve që ofron.

“Prandaj është me rëndësi që gazetarët ta njohin kontekstin e çështjes për të cilën raportojnë duke bërë gjithmonë verifikim të fakteve dhe informacioneve. Nga ajo që kemi arritur të identifikojmë është se informatat e rrejshme nuk po shpërndahen vetëm përmes përmbajtjes nëpërmjet raportimeve gazetareske, por gjithnjë e më shumë ka edhe video dhe audio të manipuluara të cilat nxirren nga konteksti dhe përdoren për të dezinformuar”, thotë Gashi.

Fatbardh Dema, që është përgjegjës në HIBRID për kontrollimin e fakteve, thotë se tashmë parandalimi i përdorimit të AI-së edhe në gazetari është teknikisht i pamundur. “Ne jemi të fokusuar tek edukimi i audiencës për njohjen dhe identifikimin e përmbajtjeve të gjeneruara me inteligjencë artificiale, në mënyrë që të mos bien pre e tyre”, thotë Dema.

Ndërkohë nga Asociacioni i Gazetarëve të Kosovës kanë treguar se deri tani nuk kanë të dhënë se sa përdorët AI nga gazetarët në shtetin kosovar, por pohojnë se është një revolucion i jashtëzakonshëm, që nëse përdoret në formë të përgjegjshme, mund të shkurtojë kohën e punës së gazetarëve sa i përket transkriptimit, përkthimit deri në një masë, dhe të tjerave punë kryesisht teknike.

“Tashmë e kemi parë këtë të përdoret, sidomos sa i përket luftës në Ukrainë dhe asaj mes Izraelit dhe Hamasit. Ndërsa ajo cfarë kemi parë në Kosovë e që ka qenë shumë shqetësuese është përdorimi i një fotografite të Liridona Ademajt, të shndërruar në video pas vrasjes së saj, në të cilën duket sikur ajo po flet. Kjo është bërë nga një faqe online në Shqipëri”, thotë kryetari i AGK-së, Xhemajl Rexha.

Një tjetër këndvështrim vjen nga i Asosacionit të Gazetarëve të Shqipërisë, Kryetari Isa Myzyraj thotë se roli i gazetarit është i pazëvëndësueshëm, por vendos para përgjegjësisë mediat që duhet të shtojnë kapacitetet e identifikimit.

“Gazetarët nuk janë të rrezikuara nga AI, pasi askush, asgjë dhe kurrë nuk mund ta zëvendësojë rolin e gazetarit nē gjetjen e lajmit apo kontaktit me burime. Ndërkohë mediat janë në rrezik për shkak se duhet të shtojnë kapacitetet sa i perket identifikimit te vertetesise së lajmeve, imazheve dhe videove. Pra, AI sot është e gatshme të prodhoje mjaft imazhe në dukje të vërteta, dhe mediat mund te bien pre e ketyre imazheve dhe ti transmetojne si të verteta”, thotë Myzyraj.

Eksperti , Tomi Kallanxhi evidenton aplikacionet më problematike dhe ato të cilat kanë më shumë filtra mbrojtës, ku më së shumti qarkullojnë lajmet online.

Në rrjetet sociale të tjera, si puna e “Meta”- s, është thuajse e pamundur të mos evidentohet materiali i rremë sepse çdo artikull që postohet në facebook apo Instagram kontrollohet nga sektori i censurës. Psh: Facebook ka mbi 50 mijë “content menager” që kontrollojnë çdo artikull që hidhet. Në facebook është më e vështirë të prodhosh një fake neës se sa në Tik Tok”, thotë Kallanxhi.

Inteligjenca artificiale dhe zgjedhjet
Teksa nëpërmjet Inteligjencës Artificiale janë prodhuar shumë lajme të rreme në SHBA, Europë por dhe Azi, është ngritur alarmi në shumë shtete të tjera, që do t’i organzojnë zgjedhjet vitin e ardhshëm. Sfidë mbetet edhe për Shqipërinë, e cila pranverën e ardhshme do të ketë garën parlamentare.

Rrjetet sociale çdo vit e më shumë po përfitojnë terren nga politikanët në vendin tonë, si një avantazh i fuqishëm për të komunikuar me zgjedhësit e tyre sidomos në kushtet e një gare. Katër muaj më parë, kryeministri Edi Rama hapi siparin e politikanëve që shfrytëzojnë Inteligjencën Artificiale për të përcjellë mesazhe, pasi zgjodhi që urimin tradicional të fundvitit ta përcillte nëpërmjet një video të krijuar nga kjo teknologji.

Kjo ishte një dëshmi e qartë se ky progres teknologjik po shënonte një fazë të rëndësishme në vendin tonë. Drejtuesja e AKSH dha këtë argumentim për krijimin e kësaj video.

“Ne morëm një foto nga urimi juaj i vitit të kaluar, bashkëpunuam me zyrën e shtypit, dhe pastaj e mori koka e Departamentit të Inteligjencës artificiale në AKSH dhe pastaj krijoi videon që pamë”, tha ajo.

Për gazetarët që mbulojnë aktivitetin politik, përdorimi i kësaj teknologjike rrit ndjeshëm rrezikun për dezinformim në zgjedhjet e ardhshme parlamentare.

“Shumëkush as nuk e kuptoi videon e kryeministrit Rama të prodhuar nëpërmjet Inteligjencës Artificiale, dhe nëse do të shihje komentet e audiencës, shumica nuk ishin as të habitur dhe as të impresionuar që për herë të parë urimin tradicional nuk po e merrnin nga vetë kryeministri, por uronin dhe vlerësonin punën dhe ato çfarë imazhi i prodhuar nga AI thoshte. Kjo tregon mundësitë e shumta për të manipuluar audiencën nëpërmjet imazhit të prodhuar nga kjo teknologji edhe gjatë një periudhe të ndjeshme siç është ajo e fushatave zgjedhore”, shprehet gazetari i News 24 në Shqipëri, Osman Stafa.
Për reporterin në Kosovë, Fitim Gashi, i cili së fundmi udhëheq edhe projektin kundër dezinformit në “Sbunker”, rrjetet sociale janë një element i rëndësishëm për shpërndarjen e lajmeve të rreme gjatë periudhës së zgjedhjeve.

“Dezinformimet që prodhohen përmes inteligjencës artificiale në kohë zgjedhjesh në përgjithësi mund të përfshijnë shpifjen, përdorimin e fotove apo videove duke i nxjerrë nga konteksti me qëllimin që të ndikohet në orientimin e votuesve. Kjo kryesisht bëhet përmes mediave sociale, të cilat në kohë zgjedhjesh përdoren nga partitë politike. Ato krijojnë faqe të ndryshme për të shpërndarë informacione të rrejshme, me synim krijimin e një perceptimi të pavërtetë rreth kandidatëve, partive politike, ose vetë procesit zgjedhor”, thekson Gashi.

Kjo është konstatuar edhe në raportet e ndryshme ndërkombëtare, si në atë të Misionit të Vëzhguesve të Bashkimit Evropian sipas të cilit në zgjedhjet e kaluara në Kosovë aktorët politikë shpesh përdornin portalet e lajmeve si faqe dezinformimi dhe duke gjeneruar dezinformata me synimin që të arrihen qëllimet politike.

Gazmend Syla, drejtor i informacionit në Klan Kosova, me përvojë shumë vjeçare në gazetarinë kosovare thotë se çfarëdo zhvillimi tjetër teknologjik mund të rrezikoj raportimin profesional, të dinjitetshëm dhe etik.

“Mund të ndikojë në raportim vetëm për ato raste kur dikush i beson qorrazInteligjences artificiale. Përndryshe, për çdo gazetare, përfshirë atë që ka nisur punen para dy jave, e di se gjithcka duhet kontrolluar e verifikuar të paktën dy herë para se të publikoj diçka. AI mund ta propozojë një super raport, për një filan ngjarje ose temë, por kurrë nuk do të jete në gjendje ta bëjë atë sikur një gazetar që ka qenë fizikisht në atë ngjarje, ose që merret shume kohë e profesionalisht me një temë të caktuar”, thotë Syla, i cili përmend që intelegjenca artificiale mund të përdoret nga gazetari, por jo të ketë kontroll mbi të dhe raportimin professional. “ Që AI mund t’i hyjë në pune një gazetari, kjo është shume e vërtete, por unë, si një dashamir i gazetarisë që bëhet prej gazetarit njeri, besoj se ky i fundit duhet ta kete kontrollin mbi AI-se dhe jo e kunderta”, thekson ndër të tjera drejtori i Informacionit në Klan Kosova.

Eksperti i teknologjisë, Tomi Kallanxhi evidenton sfidën e madhe që mediat dhe gazetarët mund të hasin gjatë zgjedhjeve të ardhshme nëse materialet e rreme do të prodhohen nga vende ku BE e ka të pamundur kontrollin.

“Zgjedhjet e ardhshme do jenë ndoshta më agresive, ku Inteligjenca Artificiale mund të prekë majat, pasi këto lloj mjetesh të Inteligjencës Artificiale nuk lejohen në BE, sepse çdo përdorues duhet të verifikohet. Por kemi një problem tjetër, sepse shumica e këtyre start ap- eve që prodhojnë lajmet fake ndodhen në Rusi, Pakistan dhe Bangladesh, gjë që e bën më të vështirë dhe thuajse të pamundur kontrollin e tyre”, shpjegon Kallanxhi.

Sipas të dhënave nga “Oxford Insights” në vitin 2022, Indeksi i Gatishmërisë së Inteligjencës Artificiale në Shqipëri dhe Kosovë ka pësuar rritje.

Të gjitha këto të dhëna dhe këndvështrime janë një tregues se Inteligjenca Artificiale është një sfidë për tregun mediatik në të dyja vendet, të cilat i gjen të papërgatitura. Teksa kanë një “luftë” të hapur me dezinformimin, metoda të reja për shpërndarjen e tij shfaqen në horizont.
Aq sa konsiderohet një mundësi për gazetari efikase, po aq i përball mediat dhe gazetarët me kërcënimin e integritetit të informacionit.

Inteligjenca artificiale do të marrë të paktën 10 vjet për të kapërcyer inteligjencën njerëzore, tha CEO i kompanisë kineze të teknologjisë Baidu, Robin Li, këtë të enjte në konferencën Vivatech në Paris.

“Për inteligjencën e përgjithshme artificiale (AGI) që do të ishte më e zgjuar se një njeri, do të duhen shumë vite të tjera. Shumë njerëz thonë se është e mundur në dy ose pesë vjet, unë besoj se është e mundur vetëm në më shumë se 10 vjet.”, theksoi Lee.

Sipas tij, modelet më të fuqishme të inteligjencës artificiale të sotme janë ende larg nivelit të inteligjencës njerëzore.

Siç raportohet nga CNN, CEO i Baidu është dukshëm më pak optimist për zhvillimin e AI sesa liderët e tjerë botërorë në këtë fushë.

CEO i Tesla-s, Elon Musk, deklaroi në fillim të këtij viti se AGI më i zgjuar se njerëzit do të jetë i disponueshëm deri në vitin 2026, ndërsa kreu i Open AI tha se pret zhvillim të fortë AGI në të ardhmen e afërt./abcnews.al

OpenAI ka prezantuar një version të ri – me kapacitet më të lartë dhe me më shumë aftësi si të njeriut – të teknologjisë së inteligjencës artificiale (IA) që e fuqizon mjetin e tij të popullarizuar gjenerativ, ChatGPT, i cili do të mund të përdoret pa pagesë.

Përditësimi i produktit kryesor të OpenAI-së u paralajmërua një ditë para prezantimit që Google pritet të bëjë rreth të rejave për Gemini-n, mjetin e IA-së të gjigantit prapa motorit të kërkimit më të popullarizuar në botë, i cili rivalizon drejtpërdrejt me ChatGPT-në.

“Jemi shumë, shumë të lumtur që po sjellim GPT-4o për të gjithë përdoruesit tanë pa pagesë”, tha më 13 maj shefja për teknologji e kompanisë nga Kalifornia, Mira Murati, në një prezantim të organizuar në San Francisko.

Modeli i ri, GPT-4o (shkronja o është shkurtesë për “omni”), do të inkuadrohet në produktet e OpenAI-së gjatë javëve të ardhshme, bëri të ditur kompania, teksa konsumatorët që paguajnë do të kenë qasje të pakufizuar në mjetin gjenerativ, shkruan Radio Evopa e lirë.

OpenAI ka thënë se modeli i ri mund të gjenerojë përmbajtje apo të kuptojë komanda me zë, me tekst apo me imazhe.

“Opsioni i ri me zë (dhe me video) është ndërfaqja më e mirë kompjuterike me të cilën kam punuar. Ngjason me IA-në nga filmat”, tha kryeshefi i OpenAI-së, Sam Altman, nëpërmjet një shkrimi.

Altman më herët i është referuar personazhit që luan aktorja amerikane, Scarlett Johansson, në filmin “Her”, si frymëzim për nivelin e ndërveprimit që ai do të donte ta arrinte IA-ja.

Video: Demonstrimi i bashkëbisedimit mes njeriut dhe GPT-4o:

“Të flasësh me një kompjuter kurrë s’më është dukur aq e natyrshme; tani po”, shtoi ai.

Murati dhe inxhinierët e OpenAI-së demonstruan kapacitetet e reja të GPT-4o gjatë prezantimit të modelit të ri, duke e sfiduar versionin e avancuar të robotit bisedues, ChatGPT.

Demonstrimi përfshiu kryesisht pjesëtarë të stafit të OpenAI-së duke i bërë pyetje versionit më zë të ChatGPT-së, i cili u përgjigj me sarkazëm dhe tregoi barcoleta.

Roboti shërbeu edhe si përkthyes nga anglishtja në italishte dhe anasjelltas, interpretoi mimika dhe e ndihmoi një përdorues të zgjidhte një problemë të vështirë matematikore.

Video: Demonstrimi i përkthimit në kohë reale nga GPT-4o:

Kompania tha se GPT-4o ka të njëjtat aftësi si versioni i mëparshëm kur bëhet fjalë për tekstin, arsyetimin dhe kodimin, ndërsa vë standarde të reja industriale për biseda shumëgjuhëshe, dëgjim dhe shikim.

Në një demonstrim, ChatGPT me sukses interpretoi ambientin e një punonjësi përmes kamerës së telefonit të mençur, duke folur me një zë miqësor e femëror, sikur roboti me IA në filmin “Her”.

“Hëm, nga ajo që mund të shoh, duket se je në një studio incizimi apo produksioni, me drita, trekëmbësh… mos je duke u bërë gati të xhirosh një video apo të bësh një njoftim?”, tha roboti ChatGPT.

Video: Demonstrimi i kapaciteteve pamore të GPT-40:

Gara e muskujve për IA-në

Javëve të fundit është pritur që OpenAI do ta prezantonte një version të avancuar me IA të një mjeti kërkimi online, që do të konkurronte me motorin e kërkimit të Google-it, por ditë më parë Altman paralajmëroi se kjo nuk do të ndodhte.

Është pritur edhe prezantimi i GPT-5, por Altman tha javën e kaluar se kompania “nuk do të ngutej” me prezantimin e modeleve të reja të mëdha.

Prezantimi i bërë të hënën është episodi i fundit në garën e muskujve për IA-në, ku mbështetësi i OpenAI-së, Microsoft, ka lënë prapa Apple-in si kompania më e madhe në botë për nga vlera në treg.

OpenAI dhe Microsoft janë në një rivalitet të nxehtë me Google-in për t’u bërë lojtari kryesor në fushën e IA-së gjenerative, por pronarja e Facebook-ut, Meta, dhe kompania Anthropic gjithashtu po bëjnë hapa të mëdhenj për të garuar me to.

Të gjitha kompanitë po nxitojnë për të gjetur mënyra për të mbuluar kostot jashtëzakonisht të larta të IA-së gjenerative, teksa paratë po i inkason kryesisht gjiganti i prodhimit të çipave, Nvidia, falë gjysmëpërçuesve të tij të fuqishëm.

Ofrimi i modelit të ri për të gjithë përdoruesit mund të ngjallë pikëpyetje për rrugën e OpenAI-së drejt përfitimit financiar, mes dyshimeve nëse përdoruesit e zakonshëm janë të gatshëm të paguajnë për abonim.

Deri më tani, vetëm versionet me kapacitete më të vogla të robotëve të OpenAI-së apo të Google-it u janë ofruar pa pagesë të gjithë përdoruesve.

“Ne jemi biznes dhe do të gjejmë mjaft gjëra të cilat do t’i ofrojmë kundrejt një pagese”, tha Altman, në shkrimin e tij.

Krijuesit e mjeteve me IA po e ndiejnë, po ashtu, trysninë e publikuesve dhe krijuesve, të cilët po kërkojnë të paguhen për përmbajtjen që përdoret për t’i trajnuar modelet.

OpenAI ka nënshkruar marrëveshje për shfrytëzim të përmbajtjes me agjencinë e lajmeve Associated Press, me gazetën Financial Times, dhe me botuesin Axel Springer, por po përballet edhe me probleme ligjore pas një padie të madhe nga e përditshmja New York Times.

Kompanitë e IA-së, po ashtu, janë ballafaquar me padi të ndryshme nga artistë, muzikantë dhe autorë në gjykatat amerikane.

Apple pritet që gjatë vitit 2024 të prezantojë sistemin e ri operativ, iOS 18.

Të gjithë përdoruesit e iPhone po presin për të zbuluar veçoritë me Al të sistemit të ri operativ dhe përditësimet që thuhet të marrë Siri.

Por, tani thashethemet për ndryshime janë shtuar, shkruajnë mediat e huaja, përcjell Telegrafi.

Thuhet se iOS 18 do të mbështesë transkriptimin dhe përmbledhjen automatike të audiove.

Nëse këto thashetheme dalin të jenë të vërteta, përdoruesit do të kenë qasje në transkripte në kohë reale të audiove të regjistruara.

Bëhet e ditur se një ndër aplikacionet e para që do të marrë përditësime do të jetë Voice Memos.

Versionet e hershme të tij do të ofrojnë transkriptime të cilat me sa duket do të integrohen edhe në Notes.

Për më tepër, përditësimet do të përfshijnë edhe një opsion që përmbledh pikat kryesore nga teksti ose audio e regjistruar. /Telegrafi/

Shkencëtarët kanë krijuar një bletë-robot gjigante që mund të fluturojë edhe në tufë.

BionicBee është 22 cm e gjatë dhe peshon më pak se një fetë buke.

Kërkuesit e Festo’s Bionic Learning Network kanë krijuar më parë robotë të frymëzuar nga milingonat, kangurët e deri te oktapodi.

BionicBee është objekti më i vogël fluturues që kanë shpikur.

Brenda tij ka një mekanizëm për krahët, një pajisje për t’u lidhur me kompjuterin qendror dhe disa komponentë që krahët të përplasen duke imituar lëvizjen natyrale të bletëve.

Secila bletë ka një sistem GPS brenda që të mund të gjejë vendin e vet në një hapësirë 3D dhe të shpërndajë të dhëna me bletët e tjera robot të ‘tufës’.

Duke përdorur të dhëna në kohë reale, sistemi parashikon fluturimin optimal që secila bletë duhet të ndjekë për të ruajtur formacionin e tufës dhe të shmangë përplasjet.

Në këtë mënyrë, bletët lëvizin njësoj si insektet e vërteta.

U deshën dy vite për zhvillimin e këtij projekti, por ende nuk do të shihni bletë robot vërdallë.

Pajisja është vetëm një prototip dhe nuk ka ende plane që të vendoset menjëherë në përdorim.

Sipas shkencëtarëve, ide të tilla janë një formë “shkëmbimi idesh” dhe me kohën “do të përcaktojnë si këto koncepte mund të integrohen në botën e vërtetë”.