Drita e ditës do të zhduket plotësisht për një kohë rekord prej 6 minutash e 23 sekondash më 2 gusht 2027, kur Hëna do ta bllokojë plotësisht Diellin.

Ky do të jetë eklipsi më i gjatë total diellor i këtij shekulli, një fenomen që ndodh një herë në njëqind vjet.

Ky spektakël i rrallë astronomik do të jetë i dukshëm nga pjesë të Spanjës, Marokut, Algjerisë, Libisë, Egjiptit dhe Arabisë Saudite.

Ngjarja pritet të tërheqë miliona astronomë, entuziastë dhe turistë nga e gjithë bota që duan të dëshmojnë momentin historik.

Shkencëtarët shpjegojnë se gjatësia e jashtëzakonshme e këtij eklipsi është rezultat i një rreshtimi të rrallë të Tokës, Hënës dhe Diellit.

Sipas NASA-s dhe portalit Eclipsophile, eklipsi i gushtit 2027 do të zgjasë jashtëzakonisht shumë sepse Hëna do të jetë relativisht afër Tokës në atë moment, duke e bërë atë të duket më e madhe në qiell.

Në të njëjtën kohë, Toka do të jetë pranë afelit të saj – pika në orbitën e saj ku është më larg nga Dielli.

Për shkak të kësaj distance, disku i Diellit do të duket pak më i vogël se zakonisht.

Astronomët vërejnë se ky rreshtim i trupave qiellorë është jashtëzakonisht i rrallë.

Egjipti në qendër të vëmendjes

Rruga e eklipsit të plotë do të fillojë mbi Oqeanin Atlantik, përpara se të kalojë mbi Evropën Jugore, Afrikën Veriore dhe pjesë të Lindjes së Mesme.

I gjithë eklipsi do të jetë i dukshëm nga pjesë të Spanjës, Gjibraltarit, Marokut, Algjerisë, Tunizisë, Libisë, Egjiptit, Sudanit, Arabisë Saudite, Jemenit dhe Somalisë.

Llogaritjet astronomike tregojnë se pika e kohëzgjatjes maksimale të eklipsit do të jetë pikërisht mbi Egjipt, duke e bërë këtë vend një destinacion kryesor për vëzhguesit.

Gjatë fazës së eklipsit të plotë, dita do të shndërrohet shkurtimisht në muzg.

Temperaturat e ajrit do të bien ndjeshëm dhe planetët dhe yjet e ndritshëm do të bëhen të dukshëm në qiell.

Kjo është e vetmja fazë në të cilën kurora e Diellit – atmosfera e jashtme e yllit – mund të vërehet me sy të lirë.

NASA ka shpallur zyrtarisht të parikuperueshme një nga sondat e saj pranë Marsit, pasi ajo humbi kontaktin pas vëzhgimeve të objektit ndëryjor 3I/ATLAS.

Agjencia amerikane e hapësirës njoftoi se anija kozmike MAVEN nuk po kryente më funksione shkencore dhe nuk po dërgonte të dhëna drejt Tokës, disa muaj pasi nisi të rrotullohej në mënyrë të pazakontë gjatë orbitimit rreth Marsit.

Sipas NASA-s, sinjali i fundit nga sonda u regjistrua më 6 dhjetor, pasi ajo kaloi pas Planetit të Kuq. Bordi i rishikimit ka arritur në përfundimin se MAVEN nuk mund të rikthehet më në funksion.

MAVEN kishte qenë në orbitën e Marsit që nga viti 2014 dhe kishte shërbyer edhe si lidhje komunikimi për roverët që eksplorojnë sipërfaqen marsiane. Problemet nisën pas vëzhgimeve të objektit 3I/ATLAS, të cilin NASA e ka klasifikuar si kometë.

Në tetor, sonda ishte rreth 18 milionë milje larg objektit kur realizoi disa fotografi gjatë kalimit të tij pranë Marsit. Imazhet u kritikuan gjerësisht për cilësinë e dobët, ndërsa në rrjet u shtuan spekulimet për natyrën e objektit.

NASA ende nuk ka dhënë një shpjegim për shkakun që bëri sondën 583 milionë dollarëshe të rrotullohej me shpejtësi të madhe. Shkencëtarët besojnë se kjo mund të ketë shkaktuar shkarkimin e baterive dhe ndërprerjen e sistemit të komunikimit.

Agjencia theksoi se hetimet paraprake nuk kanë përcaktuar ende shkakun kryesor të anomalive teknike.

Edhe pse MAVEN kishte pasur më parë probleme të vogla teknike, kjo ishte hera e parë në më shumë se një dekadë që një defekt e nxori plotësisht jashtë funksionit dhe ndikoi në orbitën e saj.

Pas humbjes së kontaktit, në rrjetet sociale u përhapën teori se ndërprerja e komunikimit mund të kishte lidhje me kalimin e 3I/ATLAS pranë Tokës. Megjithatë, deri më tani nuk ka prova që problemet e sondës të jenë shkaktuar nga objekti ndëryjor.

NASA dhe Agjencia Evropiane e Hapësirës kanë deklaruar se 3I/ATLAS është një kometë e rrallë me përbërje kimike të pazakontë, e cila po kalonte rastësisht përmes sistemit tonë diellor. Sipas tyre, nuk ka shenja jete apo teknologjie në këtë objekt.

Megjithatë, profesori i Harvardit, Avi Loeb, ka vazhduar të ngrejë pikëpyetje rreth disa anomalive të 3I/ATLAS, duke mos e përjashtuar plotësisht mundësinë që objekti të ketë origjinë jo natyrore.

Loeb ka theksuar se objekti ka lëshuar sasi të pazakonta metani, një gaz që në atmosferat e ekzoplanetëve konsiderohet si një nga shenjat e mundshme biologjike. Ai ka sugjeruar gjithashtu se copa akulli dhe pluhuri të shkëputura nga objekti mund të kenë bartur forma mikroskopike jete, një teori e njohur si panspermia.

Pavarësisht debatit rreth 3I/ATLAS, NASA vlerësoi misionin e MAVEN si një sukses të rëndësishëm shkencor. Detyra kryesore e sondës ishte të studionte mënyrën se si Marsi po humb atmosferën e tij të hollë në hapësirë.

Të dhënat e mbledhura nga MAVEN treguan se era diellore dhe stuhitë diellore largojnë gazrat nga atmosfera e Marsit më shpejt nga sa mendohej më parë.

Shannon Curry, hetuesja kryesore e misionit MAVEN, tha se ky mision ka avancuar ndjeshëm kuptimin e atmosferës dhe evolucionit të Marsit. Ndërsa Louise Prockter nga NASA shtoi se të dhënat e mbledhura do të vazhdojnë të ofrojnë njohuri të vlefshme për Planetin e Kuq për shumë vite.

NASA ka nisur tashmë porositjen e mjeteve të uljes, automjeteve eksploruese dhe dronëve për një bazë të gjerë në Hënë, dy muaj pas fluturimit historik rreth Hënës nga misioni Artemis II, sipas AP.

Agjencia amerikane e hapësirës prezantoi fazën e parë të planit për bazën hënore, duke dhënë kontrata me vlerë qindra miliona dollarë për katër kompani amerikane.

Kompania e Jeff Bezos, “Blue Origin”, do të sigurojë dy mjete uljeje për të transportuar automjete hënore në sipërfaqen e Hënës, pranë polit jugor. Këto mjete do të ndërtohen nga “Astrolab” dhe “Lunar Outpost”. Ndërkohë, Firefly Aerospace, e cila realizoi me sukses një ulje në Hënë vitin e kaluar, do të dërgojë dronët e parë në satelitin natyror të Tokës.

Sipas planit, kjo pajisje duhet të mbërrijë në Hënë përpara se astronautët e parë të programit “Artemis” të zbresin atje, gjë që pritet të ndodhë jo më herët se viti 2028. Gjatë misionit “Artemis II” në prill, katër astronautë fluturuan rreth Hënës, duke arritur më larg në hapësirë sesa ekuipazhet e programit “Apollo” në fund të viteve 1960 dhe fillim të viteve 1970.

Për misionin “Artemis III”, i planifikuar për vitin e ardhshëm, një ekip tjetër astronautësh do të ushtrojë procedurat e bashkimit në orbitën e Tokës mes kapsulës “Orion” të NASA-s dhe mjeteve hënore që po zhvillohen nga “Blue Origin” dhe “SpaceX” e Elon Musk.

NASA synon nisjen e “Artemis III” në mesin e vitit 2027, ndërsa ulja e dy astronautëve në Hënë mund të realizohet që në vitin 2028.

Faza e dytë e projektit, nga viti 2029 deri në fillim të viteve 2030, parashikon ndërtimin e infrastrukturës së përhershme, përfshirë një rrjet energjie. Në fazën e tretë, gjatë viteve 2030, baza pritet të jetë në gjendje të mbështesë qëndrime afatgjata të astronautëve në habitatet e saj të përhershme.

“Pastaj do të mund të themi: ‘Ne jemi këtu përgjithmonë dhe nuk do të largohemi’”, deklaroi Carlos Garcia-Galan, drejtues i programit të bazës hënore të NASA-s. Ai parashikon një bazë që do të shtrihet në qindra milje katrore, me kufij të monitoruar nga dronë të quajtur “MoonFall”, të vendosur në skajet e territorit.

Administratori i NASA-s, Jared Isaacman, tha se këta shënues territorialë synojnë të respektojnë mjetet dhe pajisjet e vendeve të tjera që mund të ndodhen në afërsi. Sipas tij, qëllimi i bazës hënore është të nxisë zhvillimin e një ekonomie në Hënë, të mbështesë kërkimin shkencor dhe të krijojë bazat për ekspeditat e ardhshme drejt planetit Mars.

“Për ata që kanë pritur me durim, rikthimi i madh është shumë afër dhe ne nuk do të ngadalësojmë ritmin. Në të vërtetë, sapo kemi filluar”, tha Isaacman.

Eklipsi total diellor që do të ndodhë më 2 gusht 2027, do të jetë një nga ngjarjet më të rëndësishme astronomike të këtij shekulli.

Fenomeni do të jetë i dukshëm nga pjesë të Evropës, Afrikës dhe Lindjes së Mesme, dhe në vendndodhjen më të favorshme, faza totale e eklipsit do të zgjasë deri në gjashtë minuta e 23 sekonda.

Ky është eklipsi total diellor më i gjatë që do të jetë lehtësisht i arritshëm për vëzhgim nga toka gjatë shekullit të 21-të.

Faza më e gjatë e errësirës totale pritet pranë qytetit të Luksorit në Egjipt, prandaj ky vend tashmë shquhet si një nga destinacionet më të dëshirueshme për vëzhgimin e kësaj ngjarjeje të rrallë qiellore.

Gjatësia e eklipsit është rezultat i pozicionit jashtëzakonisht të favorshëm të Tokës, Hënës dhe Diellit. Hëna do të jetë më pas pranë perigjeut, pika në të cilën është më afër Tokës, kështu që do të duket pak më e madhe në qiell se zakonisht.

Në të njëjtën kohë, Toka do të jetë pranë afelit, pika e saj më e largët nga Dielli, prandaj Dielli do të duket më i vogël. Ky rregullim do t’i lejojë Hënës të bllokojë diskun e Diellit për një periudhë më të gjatë kohore.

Ku do të jetë i dukshëm?

Rruga e totalitetit do të jetë rreth 258 kilometra e gjerë dhe do të shtrihet nga Oqeani Atlantik, përmes Ngushticës së Gjibraltarit dhe deri në Oqeanin Indian.

Eklipsi i plotë do të jetë i dukshëm nga Spanja jugore, Maroku verior, Algjeria, Tunizia, Libia, Egjipti, Arabia Saudite, Jemeni dhe Somalia.

Eklipsi i pjesshëm do të jetë i dukshëm në një zonë shumë më të gjerë, duke përfshirë pothuajse të gjithë Evropën, Afrikën dhe Lindjen e Mesme.

Për shumë vëzhgues, kjo do të jetë një mundësi për të parë të paktën një pjesë të fenomenit, ndërsa pamjet më mbresëlënëse priten brenda zonës së ngushtë të totalitetit.

Gjatë totalitetit, drita e ditës do t’i lërë vendin shkurtimisht muzgut, temperaturat e ajrit do të bien, hijet do të bëhen më të theksuara dhe yjet dhe planetët më të ndritshëm do të jenë të dukshëm në qiell.

Në momentin kur Hëna mbulon plotësisht Diellin, Korona Diellore bëhet e dukshme, shtresa e jashtme e atmosferës së Diellit që duket si një unazë e ndritshme rreth diskut të errët të Hënës.

Masat paraprake

Ekspertët paralajmërojnë se nuk duhet ta shikoni Diellin drejtpërdrejt pa filtra të posaçëm diellorë ose syze të projektuara për të vëzhguar eklipsin.

Syzet e diellit të zakonshme nuk ofrojnë mbrojtje të mjaftueshme për sytë. Vëzhgimi me sy të lirë është i sigurt vetëm gjatë një faze të shkurtër të errësirës totale, kur disku i Diellit errësohet plotësisht nga Hëna.

Ndërsa bota është ende duke menduar për misionin rekord-thyes Artemis II që dërgoi katër astronautë në anën tjetër të Hënës, Administrata Kombëtare e Aeronautikës dhe Hapësirës (NASA) e SHBA-së po përgatitet për misionin e radhës.

NASA njoftoi planet e saj për Artemis III, një mision që do t’i mbajë astronautët afër Tokës, por do të testojë sistemet që do t’u nevojiten për një ulje eventuale në Hënë.

Gjithashtu, do të përcaktohet se si të punohet me “anije kozmike të shumta” dhe partnerë përpara se të dërgohen astronautë në Hënë, sipas Jeremy Parsons, ndihmës administrator i përkohshëm i programit “Moon to Mars”.

Anija kozmike Artemis III do të niset me një ekuipazh prej katër personash.

Ajo do të qëndrojë në orbitën e ulët të Tokës për të lejuar më shumë mundësi lëshimi për secilin element të misionit, duke përfshirë Sistemin e Lëshimit në Hapësirë (SLS) që do të lëshojë Orionin dhe ekuipazhin e tij në hapësirë.

Kjo gjithashtu do t’u japë kohë SpaceX dhe Blue Origin për të testuar sistemet e tyre të raketave për ulje me njerëz, ka njoftuar NASA.

Kontratat qeveritare Artemis fillimisht duhej t’i shkonin SpaceX për raketën e saj Starship, por NASA tha se do t’i rihapte kontratat për shkak të vonesave.

Tani, Blue Origin i Jeff Bezos po teston anijen e saj të uljes Blue Moon gjatë një misioni robotik të ardhshëm më vonë këtë vit.

Ekuipazhi, i cili ende nuk është njoftuar, do të kalojë gjithashtu më shumë kohë në hapësirë sesa në misionet e mëparshme për të testuar sistemet e mbështetjes së jetës në anije, të tilla si furnizimi me ujë, oksigjen dhe azot.

Ata gjithashtu do të shfaqin një performancë të sistemit të ankorimit për herë të parë në orbitë, që është bashkimi i dy anijeve kozmike ndërsa janë në orbitë për t’u furnizuar me karburant.

Kjo është një pjesë kyçe e misioneve të ardhshme në Hënë dhe përfundimisht në Mars, sepse fluturimet më të gjata do të kërkojnë furnizim me karburant që duhet të bëhet nga hapësira, kanë thënë më parë ekspertët për Euronews Next.

“Misioni do të informojë për takimet me uljen dhe konceptet e banimit, si dhe operacionet e misionit në përgatitje për misionet e ardhshme në sipërfaqe”, tha NASA në një deklaratë.

Por, ka ende disa pyetje që NASA duhet t’u përgjigjet në lidhje me Artemis III, duke përfshirë sa do të zgjasë misioni, cilat objektiva shkencore ka misioni dhe si do të komunikojnë astronautët me kontrollin tokësor.

Ky përshkrim i misionit është një ndryshim për NASA-n nga projekti i tyre origjinal i misionit Artemis, i cili supozohej të dërgonte njerëzit në Hënë me Artemis III.

Kthimi i shumëpritur i njerëzve në sipërfaqen e Hënës do të duhet të presë deri në Artemis IV, i planifikuar për diku në vitin 2028.

Një asteroid me përmasa të mjaftueshme për të shkaktuar shkatërrime në një qytet pritet të kalojë shumë pranë Tokës javën e ardhshme, kanë bërë të ditur shkencëtarët.

Sipas astronomëve, trupi qiellor, i quajtur 2026 JH2, mund të jetë deri në katër herë më i madh se një autobus londinez dhe do t’i afrohet planetit tonë “sa më shumë që mundet pa e goditur”.

Asteroidi pritet të kalojë pranë Tokës mbrëmjen e së hënës, në një distancë rreth 90 mijë kilometra. Kjo konsiderohet një afrim jashtëzakonisht i madh në terma astronomikë, pasi është afërsisht sa një e katërta e distancës mes Tokës dhe Hënës.

Edhe pse ka përmasa që, në rast përplasjeje, mund të shkaktonin dëme të mëdha, asteroidi u identifikua nga observatorët vetëm pak ditë më parë. Kjo ka rikthyer shqetësimet për aftësinë e zbulimit të hershëm të objekteve potencialisht të rrezikshme pranë Tokës.

Megjithatë, simulimet tregojnë se nuk ka asnjë mundësi përplasjeje me Tokën të paktën për 100 vitet e ardhshme.

Vlerësimet aktuale sugjerojnë se asteroidi ka një diametër nga 16 deri në 35 metra dhe do të lëvizë pranë Tokës me një shpejtësi relative prej rreth 5.17 milje në sekondë.

“Është lloji i objektit që do të mund ta shkatërronte një qytet mjaft lehtë, nëse do të godiste”, tha Mark Norris nga Universiteti i Lancashire për “New Scientist”.

Madhësia e asteroidit mbetet një vlerësim, pasi bazohet në sasinë e dritës që reflekton sipërfaqja e tij. Kjo do të thotë se përmasat nuk mund të përcaktohen me saktësi të plotë. Nëse asteroidi përbëhet nga material i errët ose që reflekton pak dritë, ai mund të jetë më pranë kufirit të sipërm të vlerësimeve, ose edhe më i madh.

Edhe në skenarin më të ulët të përmasave të tij, objekti mbart potencial të madh shkatërrues. Ekspertët thonë se, në rast përplasjeje, 2026 JH2 mund të shkaktonte një ngjarje të ngjashme me meteorin e Chelyabinsk-ut.

Në vitin 2013, një meteor rreth 18 metra i gjerë shpërtheu mbi qytetin Chelyabinsk në Rusi, pranë kufirit me Kazakistanin. Shpërthimi ishte rreth 30 herë më i fuqishëm se bomba atomike e hedhur në Hiroshima dhe krijoi një valë goditëse që përshkoi globin dy herë.

Nën zonën e shpërthimit, rreth 45 kilometra mbi tokë, nxehtësia ishte aq e fortë sa disa persona pësuan djegie dhe dëmtime në sy. Rreth 1,500 njerëz u plagosën dhe më shumë se 3,600 banesa u dëmtuan, ndonëse vetëm një pjesë shumë e vogël e trupit qiellor arriti në sipërfaqe.

Me përmasa që mund të arrijnë deri në 35 metra, 2026 JH2 mund të ishte edhe më shkatërrues, duke hyrë në kategorinë e asteroidëve që shpesh quhen “vrasës qytetesh”.

Megjithatë, pavarësisht afrimit ekstrem, astronomët theksojnë se asteroidi nuk paraqet asnjë rrezik për Tokën.

Falë rrjetit të teleskopëve të mbrojtjes planetare, shkencëtarët mund të bëjnë përllogaritje shumë të sakta të orbitave të asteroidëve. Edhe pse 2026 JH2 do të jetë shumë i zbehtë për t’u parë me sy të lirë, ai mund të jetë i dukshëm përmes teleskopëve amatorë në zona me qiell të errët.

Aktualisht, asteroidi ndodhet rreth 3 milionë kilometra larg Tokës, në yjësinë Ursa Major.

Më herët gjatë këtij viti, drejtuesja e mbrojtjes planetare në NASA paralajmëroi se ende ekzistojnë dhjetëra mijëra asteroidë të përmasave të rrezikshme që nuk janë zbuluar. Dr. Kelly Fast, e cila drejton përpjekjet për gjetjen dhe gjurmimin e objekteve pranë Tokës, tha se shkencëtarët janë ende në kërkim të rreth 15 mijë trupave qiellorë të mesëm që mund të përbëjnë kërcënim.

Sipas saj, një përplasje nga një objekt i tillë, me diametër të paktën 140 metra, nuk do ta shkatërronte planetin, por mund të shkaktonte dëme të mëdha rajonale.

Megjithatë, Toka ende nuk ka një sistem të gatshëm për të devijuar një asteroid nëse zbulohet papritur se është në kurs përplasjeje.

Në vitin 2022, NASA dërgoi qëllimisht anijen kozmike DART drejt hënës së vogël Dimorphos, me qëllim ndryshimin e orbitës së saj përmes përplasjes. Misioni u cilësua si sukses dhe tregoi se një asteroid mund të devijohet nga trajektorja e tij.

Por Dr. Nancy Chabot, shkencëtare planetare në Universitetin Johns Hopkins dhe një nga drejtueset e misionit, paralajmëroi se aktualisht nuk ka një tjetër anije të ngjashme me DART-in, të gatshme për t’u nisur nëse do të shfaqej një kërcënim real.

“DART ishte një demonstrim i rëndësishëm”, tha ajo. “Por nuk kemi një tjetër të gatshme për ta përdorur në rast se do të na duhej për një kërcënim konkret.”

Një vaksinë kundër hantavirusit mund të zhvillohet në të ardhmen, por procesi i plotë i testimit dhe miratimit sipas standardeve ndërkombëtare mund të zgjasë disa vite, deklaroi epidemiologu rus dhe zëvendëspresidenti i Akademisë Ruse të Arsimit, Genadi Onishçenko.

Në një intervistë për agjencinë TASS, Onishçenko tha se Rusia ka kapacitetet teknologjike për të prodhuar një vaksinë, duke përmendur përvojën e fituar gjatë zhvillimit të vaksinave kundër COVID-19.

“Sfida kryesore nuk është shkencore, por teknologjike. Vaksina mund të krijohet në mënyrë të ngjashme me atë të koronavirusit, por nëse respektohen të gjitha standardet e regjistrimit të barnave, përfshirë provat paraklinike dhe tre fazat e testeve klinike, procesi do të zgjasë disa vite”, u shpreh ai.

Eksperti theksoi gjithashtu se ekzistojnë më shumë se 40 lloje të hantavirusit, çka e bën të nevojshme përcaktimin se ndaj cilit variant duhet të fokusohet vaksina. Megjithatë, ai sqaroi se nuk është e nevojshme të zhvillohen menjëherë vaksina për të gjitha variantet.

Hantavirusi është një grup virusesh që transmetohen kryesisht nga brejtësit dhe mund të shkaktojnë sëmundje serioze te njerëzit, përfshirë probleme të rënda respiratore dhe renale.

Zjarret pritet të arrijnë nivele shumë të larta këtë vit në mbarë botën, të nxitura nga ndryshimet klimatike dhe fenomeni El Niño, ndërsa që nga fillimi i vitit kanë arritur tashmë nivele rekord, paralajmërojnë studiuesit.

“Ky vit ka nisur shumë fuqishëm për sezonin e zjarreve në botë, me 50% më shumë sipërfaqe të djegura krahasuar me mesataren për këtë periudhë të vitit”, deklaroi Theodor Kipping gjatë një prezantimi për gazetarët.

Sipas tij, kjo sipërfaqe është “20% më e madhe se rekordi i mëparshëm që nga fillimi i monitorimit global në vitin 2012”, ndërsa paralajmëroi se pritet një “vit veçanërisht i vështirë”.

Sipërfaqja totale e djegur në botë nga fillimi i vitit deri më 6 maj ka arritur në 1.63 miliardë hektarë, sipas të dhënave të Sistemit Global të Informacionit për Zjarret (GWIS), krahasuar me mesataren prej 1.1 miliardë hektarësh për periudhën 2012-2025 deri në të njëjtën datë.

Situata është veçanërisht shqetësuese në Afrikë, ku janë regjistruar nivele rekord në shumë vende të Afrikës Perëndimore dhe rajonit të Sahelit. Zjarret në savanë janë favorizuar nga alternimi i reshjeve të forta, që nxisin vegjetacionin, me periudha thatësire që favorizojnë përhapjen e flakëve.

Fenomeni El Niño

Studiuesit paralajmërojnë gjithashtu për pasojat e rikthimit të pritshëm të fenomenit natyror El Niño, i cili rrit temperaturat globale.

Ky fenomen është një nga fazat e ciklit natyror në Oqeanin Paqësor, që zakonisht nis në pranverë dhe ndikon gradualisht në muajt pasues mbi temperaturat, erërat dhe klimën në pjesë të ndryshme të planetit.

World Meteorological Organization ka paralajmëruar se, megjithëse mbeten pasiguri, rikthimi i El Niño nga maji deri në korrik po bëhet gjithnjë e më i mundshëm, ndërsa fenomeni i kundërt La Niña po dobësohet. Kjo pritet t’i shtohet rritjes së vazhdueshme të temperaturave të shkaktuara nga aktiviteti njerëzor.

“Mundësia për zjarre ekstreme dhe të rrezikshme mund të jetë ndër më të lartat në historinë e fundit, nëse zhvillohet një El Niño i fortë”, vlerësoi Kipping. Sipas tij, fenomeni mund të krijojë kushte të forta nxehtësie dhe thatësire në Australi, në veriperëndim të Shteteve të Bashkuara dhe Kanada, si edhe në pyjet e Amazonës.

Edhe Friederike Otto theksoi se zhvillimi i një El Niño të fuqishëm këtë vit, i kombinuar me efektet e ndryshimeve klimatike, mund të sjellë “fenomene klimatike ekstreme të paprecedenta”.

Një studim i ri sugjeron se udhëtimi drejt Mars mund të bëhet shumë më i shpejtë se sa mendohej deri më tani, duke reduktuar kohën e një misioni vajtje-ardhje në vetëm 153 ditë.

Aktualisht, me teknologjinë ekzistuese, një udhëtim njëdrejtimësh drejt Planetit të Kuq zgjat rreth nëntë muaj, ndërsa një mision i plotë mund të zgjasë deri në tre vite.

Por studiues nga State University of Northern Rio de Janeiro kanë identifikuar një mundësi të re që mund të shkurtojë ndjeshëm këtë kohë.

Ky skenar bazohet në një fenomen astronomik të quajtur “opozita e Marsit”, që ndodh rreth çdo 26 muaj, kur Toka dhe Marsi ndodhen në të njëjtën anë të Diellit dhe në distancën më të afërt mes tyre.

Studiuesit analizuan opozitat e ardhshme, përfshirë ato të viteve 2027, 2029 dhe 2031, për të parë nëse mund të shfrytëzohen për një udhëtim më efikas.

Një rol kyç në këtë “shkurtore” luan asteroidi 2001 CA21, trajektorja e të cilit kryqëzon orbitat e Tokës dhe Marsit. Sipas llogaritjeve, gjatë opozitës së vitit 2031, një anije kozmike mund të përdorë këtë rrugë për të arritur në Mars në rreth një muaj.

Sipas planit teorik, nisja do të bëhej më 20 prill, mbërritja në Mars më 23 maj, qëndrimi do të zgjaste 30 ditë dhe kthimi në Tokë do të përfundonte më 20 shtator – duke e çuar kohëzgjatjen totale të misionit në 153 ditë.

Megjithatë, shkencëtarët theksojnë se ky skenar është ekstrem dhe kërkon energji shumë të lartë, duke e bërë atë më shumë një model teorik sesa një plan të menjëhershëm realizimi. Një alternativë më e realizueshme, sipas tyre, është një mision prej rreth 226 ditësh, i cili balancon më mirë kohën dhe kërkesat energjetike.

Ky zhvillim mund të jetë me interes për NASA, e cila synon të dërgojë njerëz në Mars në fillim të viteve 2030. Eksplorimi i këtij planeti mbetet një nga objektivat kryesore, pasi mund të ndihmojë në kuptimin e historisë së Tokës dhe në kërkimin e jetës jashtë saj.