Category: Lajme

PËRGATITI: PRANVERA KRASNIQI

Përderisa Prishtina është i vetmi qytet në Kosovë me qendër për kujdesin e fëmijëve të braktisur, mungesën e qendrave të tilla në qytetet e tjera përfaqësuesit e Qendrave për Punë Sociale e arsyetojnë me numrin e vogël të braktisjes së fëmijëve gjatë viteve të fundit.

Në 6-mujorin e parë të këtij viti, sipas të dhënave zyrtare të Qendrës për Punë Sociale në Prishtinë, nuk është braktisur asnjë fëmijë.

Ndërkohë, fëmijët që u braktisën viteve të kaluara, vazhdojnë të qëndrojnë në “Sos Fshatin” në kryeqytet.

“Është organizatë nacionale për krejt vendin pa dallim feje edhe i përgjigjemi kërkesave të qendrës për punë sociale për kërkesat që vijnë nga e gjithë Kosova”.

Mirëpo, veç Prishtinës, “Sos Fshatra” nuk ka në qytetet e tjera. E mungesën e tyre, e arsyeton Qendra për Punë Sociale, pasi, sipas saj, numri i braktisjes së fëmijëve është në rënie.

“Numri i adoptimeve në nivel vendi është numër pak më i zbehur, për shkak se kemi numër të vogël të fëmijëve të braktisur muajt e fundit, Sepse me fushata të ndryshme, organizime edhe ka rrjedhë vetëdijesimi i nënave.”

Në mungesë të “Sos Fshatrave”, sipas udhëheqësit të Kujdesit Alternativ, Besnik Peci, ka pika orientuese që shërbejnë për identifikimin dhe trajtimin e rasteve.

“I kemi qendrat në Graçanicë e Fushë Kosovë ku identifikojmë raste, kudo që braktiset një fëmijë në Kosovë, qendrat së bashku me ne merremi për t’iu ofruar kujdesin adekuat fëmijëve, kudo që vendosen në kujdes alternativ”.

Në anën tjetër, nga viti 2019, asnjë fëmijë i braktisur nuk është ribashkuar me familjen biologjike, derisa për adoptim disa familje janë duke kaluar në procedurat që i takojnë këtij procesi.

Sipas legjislacionit për mbrojtjen e fëmijëve të braktisur, këta të fundit së pari strehohen në qendra sociale për të vazhduar në SOS Fshatrat, pastaj për ta hapen edhe procedurat për adaptim.

Kryetari i Kuvendit të Republikës së Kosovës, Glauk Konjufca, priti sot në takim një delegacion nga rajoni më i madh i Gjermanisë, Nordrein Westfalisë, të udhëhequr nga deputeti dhe njëkohësisht Shefi i Grupit Parlamentar të SPD-së në Kuvendin e Qarkut Unna, Hartmut Ganzke.

Kryetari i Kuvendit i shprehu falënderimin e tij delegacionit gjerman për ndihmën e vazhdueshme të Gjermanisë për Kosovën në etapa të ndryshme, që nga vitet ’90-ta të shekullit të kaluar, në fusha të ndryshme.

Kryetari Konjufca konsideroi të rëndësishëm forcimin dhe thellimin e këtij bashkëpunimi, veçanërisht në rrafshin ekonomik.

Udhëheqësi i delegacionit gjerman, Hartmut Ganzke, pasi falënderoi kryetarin Konjufca për pritjen, shprehu gatishmërinë për të vazhdimin e mbështetjes për Kosovën e të bashkëpunimit midis palëve.

Z. Ganzke i dorëzoi kreut të Kuvendit ftesën zyrtare për vizitën në Parlamentin e rajonit të Nordrein Westfalisë.

Gjatë takimit deputeti Ganzke shoqërohej nga Këshilltari për Politikë të Brendshme dhe Mbrojtjen e të Dhënave Personale, Holger Fiedler, asamblisti në Kuvendin Komunal të Komunës Frondenbeg, Arbër Aliu, si dhe kryetari i Komunës së Shtimes, Qemajl Aliu.

Deputeti i PDK-së Xhavit Haliti në një intervistë për ABC News ka komentuar vizitën e ish-presidentit amerikan Bill Clinton, në Shqipëri, në mes të krizës në veri të Kosovës, si një mesazh ndaj asaj që po ndodh në Prishtinë.

“Është vizitë e veçantë e presidentit me të cilin lidhet liria e Kosovë dhe me të cilën shqiptarët frymuan ndryshe nga shekulli i kaluar dhe me të cilat presidenti Clinton në kushtet kur forcat serbe kishin dëbuar më shumë se 1 milionë shqiptarë nga shtëpitë përmes masakrave dhe gjenocidit më të madh u bë edhe ndërhyrja e NATOS dhe e SHBA. Në sajë të negocimit dhe kontributi që ka dhënë Shqipëria për të negociuar drejtpërsëdrejti me strukturat e SHBA. Për ne në Kosovë është zoti në qiell dhe SHBA në tokë.”

Haliti i kërkon edhe një herë kryeministrit Kurti që të reflektojë mbi qëndrimet e tij, dhe të marrë parasysh këshillat e ndërkombëtarëve dhe në veçanti vizitën e ish-presidentit Clinton.

“Si zë i opozitës dhe si person i kërkoj që të reflektojë për gjendjen në të cilën ka sjellë Kosovën dhe ndonjë mesazh që mund të bëjë ish presidenti Bill Clinton duhet që ta marrë parasysh ashtu siç duhet që të merrte parasysh këshillat e ndërkombëtarëve të dhëna herë pas here. Unë besoj se nëse mesazhi i Clinton do të jetë i fuqishëm dhe ato që janë të hutuar do të jenë në linjën e shumicës.”

Sa i takon masave ndëshkuese të BE-së ndaj Kosovës. deputeti i PDK-së tha se i trembet një vale të dytë sanksionesh, teksa kërkoi gjithashtu që opozita të lërë mënjanë inatet dhe të krijojë një strategji për daljen nga kriza.

“Unë jam duke u trembur jo vetëm nga sanksionet e BE-së por edhe të SHBA-së dhe po e lus publikisht Kurtin që të reflektojë dhe të na e lërë ne përgjegjësinë e gabimeve. Ne si parti po diskutojmë në lidhje me masat e marra pas sanksioneve nga BE por si opozitë nuk kam parë që mund të ndërtojmë një strategji të përbashkët por për shkak të këtyre politikave po vuajnë gabime tona edhe qytetari i thjeshtë.”

Haliti tha se nëse Kurti nuk reflekton shpejt do të ketë edhe protesta nga opozita në Kosovë.

Kryeministri i Republikës së Kosovës, Albin Kurti, priti në takim lamtumirës ambasadorin jorezident të Irlandës për Kosovë, Ronan Gargan.

Në këtë takim miqësor u ritheksuan marrëdhëniet e shkëlqyera bilaterale dhe përkushtimi i dyanshëm për thellim dhe zgjerim të mëtejmë të bashkëpunimit.

Kryeministri e falënderoi ambasadorin Gargan për bashkëpunimin dhe angazhimin e tij përgjatë misionit, veçanërisht mbështetjen e vazhdueshme të Republikës së Irlandës për Republikën e Kosovës në rrafshin ndërkombëtar e organizatat evropiane e demokratike ku vendi ynë aspiron të aderojë.

U tha se marrëdhëniet e dy shteteve tona kanë avancuar gjatë viteve të fundit e janë karakterizuar dhe nga vizita të nivelit të lartë, sikurse vizita e vitit të kaluar në Kosovë e Ministrit irlandez për Çështje Evropiane, z. Thomas Byrne. U theksua se Kosova dhe Irlanda ndajnë vlera e parime të përbashkëta, të cilat lehtësojnë bashkëpunimin në sfera të ndryshme.

Kryeministri Kurti dhe ambasadori Gargan bashkëbiseduan edhe për situatën në veri të Republikës së Kosovës dhe zhvillimet e fundit.

Kryeministri Kurti i uroi fat dhe suksese të mëtejme ambasadorit Gargan në angazhimet e tij të radhës.

Klodian Çalamani u dënua me burgim të përjetshëm.

Ai u shpall fajtor për vrasjen e tetëvjeçarit Mateo Vasiut.

Ngjarja tragjike ka ndodhur më 16 nëntor 2021.

Mediat shqiptare raportojnë se Çalamani, fillimisht kishte abuzuar seksualisht me tetëvjeçarin, më pas e kishte vrarë duke e goditur me kazmë e lopata.

Por, ngjarja nuk mbaroi me kaq.

Autori i krimit e groposi të miturin në oborrin e shtëpisë së tij, duke tentuar për të fshehur gjurmët e krimit.

Pas raportimit të familjarëve, policia nisi të kontrollonte lagjen derisa gjeti trupin e të miturit të groposur.

Kryeministri i vendit, Albin Kurti, deklaron se deri më tani organet e sigurisë kanë identifikuar 45 persona të dyshuar për sulme e dhunë në Veri, ndaj KFOR-it, policisë e gazetarëve.

Kurti tha para gazetarëve se këta persona kanë përdorë edhe granata të dorës, shok-bomba por edhe plumba.

Gjithashtu foli edhe për veturën me targa të Beogradit që u kap me një sasi municioni në Veri dhe tha se del të jetë që vetura “paska qenë i udhëheqësit Paviqeviq të “Brigadës Veriore”.

“Deri më sot janë identifikuar gjithsej 45 persona që kanë marrë pjesë në sulme e dhune kundër ushtarëve të KFOR-it, policisë e gazetarëve, por edhe që kanë përdorur armë, ju e patë çfarë armatimi u konfiskua me 23 qershor me automjet me targa të Beogradit që i përket Ndërmarrjes Publike të Hekurudhave të Serbisë dhe që paska qenë i udhëheqësit Paviqeviq, të “Brigadës Veriore”, që u shpall organizatë terroriste së bashku me të aushtuquajturën “Mbrojtje Civile”, u shpreh Kurti.

Kryeministri Kurti tha se popullsia serbe është paqësore, dëshiron jetë të mirë, por janë dhjetëra të tjerë të spikatur.

“Janë këta dhjetëra kriminelë të spikatur, dhe 45 prej të cilëve janë identifikuar saktë nga organet tona të sigurisë dhe kjo nuk do të thotë që nuk ka më shumë, por minimumi është 45, e as çereku i tyre nuk janë në burg për këtë arsye e kemi këtë situatë”, u shpreh Kurti.

Ai tha se qytetarët serbë janë të frikësuar nga këta kriminelë.

“Qytetarët serb janë më të frikësuarit nga këta kriminelë, të cilët na dërgojnë informacion mbështetës e përkrahës çdo herë kur vepron ligji sepse ata e dinë që Policia e Kosovës, është profesionale . Ata na njoftojnë me mesazhe që nuk frikësohen nga Policia e Kosovës, por nga trysnisë, shantazhit, zullumit, kërcënimeve të këtyre kriminalëve të organizatave që u shpallën terroriste”, tha Kurti.

Në mbledhjen e Qeverisë, javën e kaluar janë shpallur organizata terroriste “Mbrojtja Civile” (Civilna Zastita) dhe “Brigada e Veriut” (Severna Brigada) – organizata këto që operojnë në pjesën veriore të vendit, të banuar me shumicë serbe – duke thënë se ato janë përgjegjëse për tensionet e fundit në këtë zonë.

Gazeta prestigjioze spanjolle “El Pais” i ka kushtuar një artikull të gjatë e të detajuar gjendjes paszgjedhore e të tensionuar në katër komunat të banuara me shumicë serbe në veri të Kosovës, ku qysh në titull nis me konstatimin se:

“Kryetarët etnikë shqiptarë kanë barrikaduar veten në zyret e tyre para shumicës serbe”. Gazetari Franciso Peregil ka vizituar të gjitha komunat për të krijuar përshtypjet e tij rreth situatës, teksa ka biseduar edhe me kryetarët shqiptarë atje, por edhe me politikanë serbë lokalë si Zoran Todiq.

“Erden Atiq dhe Lulzim Hetemi…që vinë nga partia socialiste e Kryeministrit të Kosovës…kanë strategjinë e njëjtë të mbylljes së vetes nëpër zyret e tyre. Por, a mund të udhëhiqen qytete kështu, mbyllure brenda, pa mbështetjen e më shumë se 95% të popullatës”, shkruan në formë pyetje El Pais.

Shkrimin e tij e nis me Erden Atiqin, kryetarin e Mitrovicës së Veriut nga Lëvizja Vetëvendosje, për të cilin thotë se “preferon të mos i fotografohet dhoma se ku flen” që nga 26 maji. “Nuk ka asgjë aty përpos rafte të zbrazta dhe dy shishe ujë” derisa shpjegon edhe se Atiq vjen nga partia e Kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti, “i cili erdhi në pushtet me një ideologji të fortë nacionaliste”.

“Që nga 26 maji, Erden Atiq, 40 vjeçar, vështirë se është larguar nga Bashkia e Qytetit të Mitrovicës së Veriut, i mbrojtur rëndë nga policia shqiptare e Kosovës…Lulzim Hetemi, kryetari i Lepposaviqit, sidoqoftë, nuk është larguar fare nga zyrja që nga 26 maji. Nuk i përgjigjet mediave, madje as përmes telefonit”.

El Pais citon një qytetar serb nga Leposaviqi me emrin Martin, i cili i thotë se duhet larguar njësitet speciale kosovare. “Nuk kemi asgjë kundër policisë së rregulltë. Por, këta agjentë special vinë me autoblinda dhe armë të gjata. Dhe nuk jemi në Irlandën Veriore”.

Erden Atiq i thotë gazetës spanjolle se “unë kujdesem për çdo kënd që dëshiron të më takojë” kur pyetet se si mund të udhëheq i mbyllur dhe pa mbështetjen e mbi 95% të popullatës lokale.

“Ka shumë punë”, thotë Atiq, ndërsa thotë se do të flejë në komunë për sa kohë të jetë e nevojshme. “Është një vend shumë i mirë dhe modern, e ndërtuar me para të Bashkimit Evropian. Nuk është asgjë e vështirë. Gjatë 10 viteve në opozitë unë shumë herë kam fjetur nëpër shtëpitë e miqve të mi. Jam aktivist politik. Kam guxim, besim dhe vi nga një parti që beson në barazi”, i thotë Atiqi gazetës.

Gazeta po ashtu bisedon ish-kryetarin e Leposaviqit, Zoran Todiqit, i cili zgjedhjet e prillit i quajti edhe “të paligjshme” ndërsa atë pjesë vazhdon ta vlerësojë si “pjesë të Serbisë”.

“Zgjedhjet u mbajtën nëpër kontenjerë, brenda stacioneve policore. Ky njeri (Lulzim Hetemi), ka marrë vetëm 100 vota. Dhe nga ta, vetëm shtatë ishin serbë. Dhe nga ata shtatë, dy ishin të dehur. Unë kam dhënë dorëheqje atë kohë për të drejtat tona kolektive, për të luftuar për Asociacionin e Komunave Serbe. Të gjitha problemet që kemi tani do të zgjidheshin me Asociacionin. Nuk kam dhënë dorëheqje që një kryetar me 100 vota të na qeveris”, ka thënë Todiq.

Që nga dorëheqja e nëntorit të vitit të kaluar, Todiq i shpjegon El Pais-it se pagat i marrin nga Qeveria e Serbisë. Pyetur se a nuk i bën kjo të varur nga Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, ai ia kthen: “Të gjithë ne këtu besojmë se këtu është Serbi. Në Kushtetutën e Serbisë ky rajon paraqitet si pjesë e Serbisë dhe kështu e shohim ne”.

Synimi që ndryshimet klimatike të mos lejohen të shkaktojnë ndryshime të temperaturës mbi 1.5 gradë Celsius në krahasim me kohën para-industriale është duke u bërë i paarritshëm, thonë ekspertë të ambientit. Ata shprehen të shqetësuar që shtetet nuk kanë arritur të vendosin caqe ambicioze për klimën, pavarësisht se janë shënuar temperatura rekorde në tokë dhe det.

Teksa përfaqësues të shumë vendeve u mblodhën në Bon të Gjermanisë në fillim të Gjermanisë për t’u përgatitur për negociatat vjetore për klimën, që do të mbahen në nëntor, temperaturat mesatare globale të ajrit ishin, për disa ditë rresht, mbi 1.5 gradë Celsius më të larta se temperaturat e kohës para-industriale, tha Shërbimi i Ndryshimeve Klimatike Copernicus (C3S) i financuar nga Bashkimi Evropian.

Megjithëse temperaturat mesatare kishin kaluar përkohësisht pragun prej 1.5 gradëve Celsius edhe në të kaluarën, kjo është hera e parë që ky ndryshim është regjistruar gjatë periudhës së verës në hemisferës veriore të Tokës. Temperaturat në dete gjithashtu thyen rekordet e prillit dhe majit.

“Neve na ka mbaruar koha sepse edhe ndryshimi kërkon kohë”, tha Sarah Perkins-Kirkpatrick, një klimatologe në Universitetin Australian të Uellsit të Ri Jugor.

Përderisa të dërguarit e dy shteteve që emetojnë më së shumti gazra serrë, SHBA-së dhe Kinës, përgatiten të takohen muajin e ardhshëm, rekordet për temperaturat më të larta gjatë muajit qershor u thyen në kryeqytetin kinez, Pekin, ndërsa valët ekstreme të të nxehtit kanë goditur Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Pjesë të Amerikës së Veriut ishin rreth 10 gradë Celsius mbi mesataren sezonale në qershor dhe tymi nga zjarret e pyjeve mbuloi Kanadanë dhe bregun lindor të SHBA-së. Emetimet e karbonit vlerësohet se arritën një rekord prej 160 milionë tonë metrikë.

Në Indi, një nga rajonet më të rrezikuara nga ndryshimet klimatike, vdekjet u raportuan të jenë rritur si rezultat i temperaturave të larta. Nxehtësi ekstreme është raportuar edhe në Spanjë, Iran dhe Vietnam, duke rritur frikën se vera vdekjeprurëse e vitit të kaluar mund të kthehet në një rutinë.

Liderët e shteteve kishin rënë dakord në Paris në vitin 2015 që të përpiqen t’i mbajnë rritjet mesatare afatgjata të temperaturës brenda 1.5 gradë Celsius, por tani ka një mundësi prej 66 për qind që mesatarja vjetore të kalojë këtë prag, sipas parashikimeve të Organizatës Botërore Meteorologjike në maj.

Temperaturat mesatare globale të sipërfaqes së detit arritën në 21 gradë Celsius në fund të marsit dhe kanë mbetur në nivele rekorde gjatë gjithë prillit dhe majit. Agjencia e motit në Australi paralajmëroi se temperaturat e deteve të Paqësorit dhe Oqeanit Indian mund të jenë 3 gradë Celsius më të ngrohta se zakonisht deri në tetor.

Ngrohja globale është faktori kryesor, tha Piers Forster, profesor i fizikës klimatike në Universitetin e Leeds, por El Nino, rënia e pluhurit të Saharës mbi oqean dhe përdorimi i karburanteve të transportit me squfur të ulët kanë ndikuar gjithashtu.

“Pra, në përgjithësi, oqeanet po sulmohen nga një goditje e katërfishtë”, tha ai. “Është një paralajmërim për gjërat që na presin”.

Mijëra peshq të ngordhur u shfaqën në plazhet e Teksasit, ndërsa lulëzimi i algave të shkaktuara nga nxehtësia është cilësuar si faktor kryesor i vrasjes së luanëve të detit dhe delfinëve në Kaliforni.

Detet më të ngrohta mund të nënkuptojnë më pak erë dhe shi, duke krijuar një rreth vicioz që çon në edhe më shumë nxehtësi, tha Annalisa Bracco, një klimatologe në Institutin e Teknologjisë në Gjeorgji./rel