Category: Lajme

Oda Ekonomike Amerikane në Kosovë njeh potencialin e madh të Kosovës si një destinacion i rëndësishëm për investime. Megjithatë, nuk mund të injorohen konkluzionet shqetësuese të nxjerra në Deklaratat e Klimës së Investimeve për Kosovën të publikuara së fundmi nga ana e Departamentit Amerikan të Shtetit.

Sipas OEAK, këto gjetje, duke theksuar ndërhyrjen thelbësore politike në ekonomi dhe mungesën e dialogut publiko-privat, vënë në spikamë aftësinë e vendit për të tërhequr investimet e huaja direkte (IHD), që janë vendimtare për zhvillimin ekonomik.

“Është shqetësuese të shihet se çështje të tilla jo vetëm që po ndikojnë në imazhin ndërkombëtar, por gjithashtu po nxisin pakënaqësi në mesin e qytetarëve të Kosovës. Hulumtimi i fundit i Pulsit Publik nga UNDP-ja ka treguar se vetëm 17.7% e qytetarëve janë të kënaqur me drejtimin ekonomik të Kosovës. Kjo statistikë sinjalizon një nevojë urgjente për ndryshim dhe përmirësim sistematik në qeverisjen ekonomike duke nënvizuar peshën e detyrave që duhen zbatuar. Çështja e rritjes së ndërhyrjeve politike në ekonomi dhe gjyqësor minon drejtpërdrejt besimin e investitorëve, pengon dinamikën e tregut dhe përbën rrezik të konsiderueshëm për investitorët e mundshëm. Kjo ndërhyrje vë në dyshim reputacionin e Kosovës si një mjedis stabil dhe i parashikueshëm për investime. Pa adresuar këtë, vendi rrezikon të gërryejë më tej besimin e investitorëve dhe qytetarëve të tij. Në mënyrë të ngjashme, mungesa e një dialogu funksional dhe sistematik publiko-privat, pavarësisht rregulloreve që detyrojnë konsultimin publik, është një çështje shqetësuese. Aprovimi i rregullave të reja shpesh pa diskutime thelbësore me palët e interesit krijon një mjedis rregullator të paparashikueshëm që mund të pengojë investitorët. Përtej këtyre çështjeve, vendi duhet të adresojë edhe sfidat e tjera të rëndësishme, si integrimi i kufizuar ekonomik rajonal dhe global, marrëdhëniet e mira ndërfqinjësore, furnizimi jo i besueshëm me energji dhe vështirësitë në vendosjen e të drejtave pronësore. Sektori i madh joformal dhe korrupsioni i shfrenuar vazhdojnë të jenë pengues për investitorët, ndërsa të mbështeturit e madh në përkrahjen financiare ndërkombëtare dhe remitencat vë në pikëpyetje qëndrueshmërinë afatgjatë të ekonomisë së Kosovës. Qeveria duhet të veprojë shpejt dhe me vendosmëri për të zbutur këto shqetësime. Eliminimi i ndërhyrjeve politike, vendosja e një dialogu efektiv publiko-privat dhe zbatimi i strategjive për të luftuar korrupsionin dhe për të përmirësuar infrastrukturën e Kosovës duhet të jenë ndër prioritetet kryesore të agjendës së Qeverisë”, thuhet në komunikatë.

Sipas OEAK, duke nxitur një klimë transparence, parashikueshmërie dhe dialogu të hapur, vendi do të përmirësojë me doemos imazhin e tij para investitorëve të huaj.

Eksportet në vlerë drejt Gjermanisë në gjysmën e parë të këtij viti në Shqipëri shënuan rënie, krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Referuar të dhënave, eksportet drejt Gjermanisë llogariten rreth 12.8 miliardë lekë, nga 18.4 miliardë lekë që llogariteshin për të njëjtën periudhë në 2022-ën.

Në rënien e eksporteve me 5.6 miliardë lekë, ndikimin kryesor e dha grupi minerale, lëndë djegëse dhe energji elektrike. Të dhënat tregojnë se nga 11 miliardë lekë që ishte vlera e eksporteve të mineraleve, lëndëve djegëse dhe energjisë elektrike, ato ranë në 4.9 miliardë lekë, në 6-mujorin e parë të 2023.

Ndryshe nga eksportet, importet shënuan rritje me rreth 2.6 miliardë lekë përkundrejt 2022-ës, duke arritur në 27.6 miliardë lekë nga 30.2 miliardë lekë që ishin në 2022-ën.

Shkëmbimet tregtare me Gjermaninë në gjashtëmujorin e parë të vitit 2023 llogariten në rreth 6 % të totalit, duke e renditur këtë vend si partnerin e pestë tregtar të Shqipërisë.

Qeveria federale ka investuar në Shqipëri që prej vitit 1988 më shumë se një miliard euro në formë grantesh dhe kredish, gjë që e shndërron Gjermaninë një ndër donatorët bilateralë më të mëdhenj në vend, shkruan Atsh.

Flukset e investimeve të huaja direkte arritën në 91 milionë euro.

Shefi i Grupit Parlamentar të Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK), Arben Gashi, tha se pushteti qëllimisht nuk mblodhi deputetët për ta pamundësuar diskutimin për skandalet e fundit të Qeverisë.

Sipas tij, vetë shefja e GP të VV-së, Mimoza Kusari-Lila, u kishte premtuar se në seancën e së premtes do të kishte kuorum.

Ai ka pohuar se kjo qeverisje karakterizohet nga paaftësia, nga kapja e shtetit e shkeljet kushtetuese, madje nga skandalet si ajo e vajit dhe “Zdravo”, me korrupsion masiv.

Sipas tij, Kosova nuk mund ta përballojë një qeverisje të tillë.

“Sot përfundoi sesioni me turp, ashtu siç filloi. Ky sesion dhe kjo qeverisje karakterizohet nga paaftësia, por jo vetëm – karakterizohet nga kapja e shtetit, shkeljet kushtetuese, nga skandalet si ajo e vajit dhe Zdravo, me korrupsion masiv”.

“Duke i shtuar kësaj edhe elemente të tjera, si Qeveria e sanksioneve ndërkombëtare. Pra, Kosova nuk mund ta përballojë një qeverisje të tillë”.

“Mënyra se si u mbyll sesioni për t’ia pamundësuar deputetëve që të deklarohen për çështje me interes në ditën e fundit të sesionit është po ashtu shkelje procedurale, demokratike dhe kushtetuese. Qëllimisht nuk i kanë mbledh deputetët për t’ia pamundësuar Kuvendit të diskutojë”, ka thënë Gashi.

Ka vdekur një grua që ishte duke u trajtuar në QKUK, që nga 23 korriku, pasi u lëndua në një aksident trafiku, në Prizren.

“Prizren 23.07.2023-19:00. Lidhur me rastin më 27.07.2023 është raportuar se viktima femer kosovare e cila ishte në tretman mjekësor në QKUK, ka ndërruar jetë”, thuhet në njoftimin e policisë.

Tutje, Policia njoftoi se në konsultim me prokurorin, trupi i pa jetë i viktimës është dërguar për autopsi në Institutin e Mjekësisë Ligjore, në Prishtinë.

Të enjten rreth orës 17:00 është arrestuar në Prizren një i dyshuar për përdhunim.

Sipas raportit 24-orësh të Policisë, i njëjti është dërguar në mbajtje me urdhër të prokurorit.

“Prizren 27.07.2023, 17:00. Ankuesi mashkull kosovar ka raportuar se i dyshuari mashkull kosovar ka kryer veprën e lartcekur ndaj viktimës femër kosovare. Lidhur me rastin është arrestuar i dyshuari dhe pas intervistimit me vendim të prokurorit është dërguar në mbajtje”, thuhet në raport.

Dy deputetet e PDK-së, Ganimete Musliu dhe Ariana Musliu-Shoshi larguan sot pengesat që iu janë vendosur gazetarëve në sallën plenare të Kuvendit të Kosovës.

Sikurse dje, edhe në seancën e sotme, në pjesën e mediave në hapësirat e Kuvendit të Kosovës, ishte vendosur një shirit, duke i zhvendosur më prapa gazetarët dhe kameramanët, të cilët përcjellin punën e legjislativit.

Kjo edhe pamundësonte pamjen e plotë të sallës plenare të Kuvendit.

Nga ky institucion thanë se shiriti është vendosur për shkaqe sigurie./KP

Konsorciumi i organizatave të shoqërisë civile i përbërë nga Grupi për Studime Juridike dhe Politike (GLPS), Instituti GAP dhe Instituti për Politika Zhvillimore (INDEP), ka shprehur shqetësimin e thellë për moszbatimin e vendimit të Këshillit të Pavarur Mbikëqyrës për Shërbimin Civil të Kosovës (KPMShCK), aktgjykimit të Gjykatës Themelore Prishtinë, aktvendimit të Gjykatës së Apelit për emërimin e jashtëligjshëm të kryeinspektorit.

Sipas një reagimi të këtyre organizatave, ka kaluar me shumë se një vit kur Këshilli i Pavarur Mbikëqyrës për Shërbimin Civil të Kosovës, pas monitorimit të jashtëzakonshëm, kishte marr vendim që të anulohet vendimi për emërimin e kryeinspektorit. Këshilli kishte konstatuar se pozita e Kryeinspektorit të Inspektoratit të Punës hyn në kategorinë e pozitave të nivelit të lartë drejtues në kuadër të shërbimit civil, dhe si e tillë i nënshtrohet regjimit juridik të Ligjit për Zyrtarët Publik.

“Gjithashtu, Gjykata Themelore në Prishtinë dhe Gjykata e Apelit kanë refuzuar si të pabazuar kërkesë për shtyrjen e ekzekutimit të vendimit të KPMShcK-së, e cila ishte parashtruar nga Ministria e Financave, Punës dhe Transfereve. Po ashtu, Gjykata Themelore në Prishtinë me Aktgjykim ka refuzuar si të pabazuar kërkesëpadinë e Ministrisë së Financave, të cilët kishin kërkuar anulimin e vendimit MJ.nr.50/2022 të KPMShCK-së. Edhe përkundër vendimit të KPMShCK-së, vendimit të Gjykatës, Qeveria nuk e ka anuluar vendimin për emërimin e Kryeinspektorit të Punës, e i njëjti së fundmi është emëruar anëtar i Bordit të Fondit të Sigurimeve Shëndetësore. Andaj, ne kërkojmë që të respektohen vendimet e nxjerra nga organet kompetente dhe që të anulohet vendimi i marrë në mënyrë të jashtëligjshme”, thuhet në reagim.

Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës deklaroi se përkundër vendimit të Gjykatës Kushtetuese për pensionet kontributdhënëse me votimin e djeshëm për plotësim-ndryshimin e Ligjit për Skemat Sociale të financuara nga shteti vazhdoi diskriminimi me 15 vjetëshin.

Deputeti i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës, Shemsedin Dreshaj në një konferencë për medie tha sot se ligjet e ish-Jugosllavisë po interpretohen sipas dëshirës.

“Përkundër vendimi të Gjykatës Kushtetuese për pensionet kontribut-dhënëse vazhdoi diskriminimi me 15 vjetëshin prapë, ligjet e ish-Jugosllavisë interpretohen sipas dëshirës pra 15 vjetëshi është ligj i ish-jugosllavisë dhe atë interpretohet 15 vjetëshi dhe i njëjti ligj parasheh që në rast se ju nuk i plotësoni 15 vite deri në ditën kur dilni në pension keni të drejtën e blerjes deri në 3 vjet të stazhit, ky nuk implementohet me anë të këtij ligji. Me këtë ligj, Kosova është vendi i vetëm në botë, i cili nuk i njeh avancimet profesionale dhe shkencore që i ka lëshuar vetë shteti jonë gjatë viteve 89’-99’ këto nuk njihen për pensionim, ndërsa njihen për punësim…O zot vetëdijësoj kosovarët kundër kësaj mendësie totalitare, anti-perëndimore dhe anti-qytetare kosovare”, tha ai.

Dreshaj shpalosi edhe amendamentet që i propozuar për Ligjin për Skemat Pensionale, por theksoi se ato nuk u aprovuan.

“Neve dje kemi propozuar që paragrafi 2.2 i nenit 8/A për pensionin parcial kontributdhënës të largohet arsyeja shumica e dëbuarve nga puna nuk kanë dëshmi lidhur me largimin nga puna, pa janë larguar pa vendime këta nuk mund të sjellin dëshmi se janë larguar dhunshëm. Kemi propozuar amendamentin e dytë për t’u ndërruar paragrafi 2.4 i nënti 8A, pra të aplikohet parimi i proporcionalitetit sipas viteve kontribut paguese deri në vitin 2002, vitin 2002….dhe amendamenti i tretë që është propozuar ka qenë që në paragrafin 4 ku lartësia pensionale për pensionimin parcial për secilin nivel të përcaktohet sipas formulës duke startuar nga 20% dhe të shtohet përqindja për 1%, fatkeqësisht edhe kjo nuk është aprovuar”, tha ai.

Tutje, gjatë kësaj konference Dreshaj shprehu brengën e kësaj partie për situatën siç e konsideroi ajo jo të mirë politike në vend.

“Realisht si Aleancë jemi shumë të brengosur për shkak se jemi në një situatë jo të mirë politike në vend dhe me të drejtë mendoj se bëjmë një pyetje se çka duhet t’i ndodhë këtij vendi që të vetëdijesohet (2) derisa në skemën ndërkombëtare nuk kemi asnjë njohje, u prishëm me SHBA dhe BE, na i vendosën sanksionet për herë të parë nga viti 99 dhe u përjashtuam nga Defender. Në skemën vendore dështuam reformën në reformën ekonomike, arsimore dhe shëndetësorë“, u shpreh Dreshaj.

Në seancë të jashtëzakonshme, Kuvendi i Kosovës ka miratuar dje në lexim të parë dhe të dytë po ashtu plotësim-ndryshimin e Ligjit për Skemat pensionale të financuara nga shteti./KP

Banorët e Klinës u mblodhën në vendtakimin simbolik mes sheshit Muje Krasniqi dhe Ndue Perlleshi më 25 korrik 2023 për të qëndruar të bashkuar në kundërshtimin e tyre ndaj ndërtimit të fabrikës së çimentos pranë shtëpive të tyre.

“Këto dy sheshe shërbejnë si një kujtim i fuqishëm i sakrificave të bëra nga burra të mëdhenj si Muje Krasniqi dhe Ndue Perlleshi, të cilët luftuan trimërisht për lirinë dhe prosperitetin e Klinës. Tani, banorët e nderojnë trashëgiminë e tyre duke mbrojtur tokat e tyre stërgjyshore nga ndotja e mjedisit dhe duke ruajtur shëndetin e familjeve të tyre”, thuhet në komunikatën e Këshillit Organizativ të Protestës Kundër Ndërtimit të Fabrikës së Çimentos në Klinë.

Protesta e organizuar nga Këshilli Organizativ i Protestës kundër ndërtimit të fabrikës së çimentos në Klinë, ka marrë një vrull të konsiderueshëm, duke tërhequr mbështetjen e organizatave të shumta të shoqërisë civile, komunave dhe mediave, vendore dhe ndërkombëtare.

Më poshtë po ju sjellim komunikatën e plotë pa ndërhyrjen e redaksisë:

BETEJA E QYTETARËVE TË KLINËS ËSHTË PËR DREJTËSI!

Vendtakimi i Klinasve ditën e protestës me 25.07.2023, ishte në mesin e dy shesheve, atë të Mujë Krasniqit dhe Ndue Perlleshit. Kjo është një simbolikë që sikur këta dy burra i bëjnë roje Klinës tonë nga të dy anët. Të dy këta burra të mëdhenj luftuan deri në flijim, që ne sot të jetojmë të lirë e të gëzojmë jetën në trojet stërgjyshore. Veprën dhe kontributin e tyre do ta nderojmë sa ti thuhet bukës-buke e ujit-uji, e nderimi më i madh ndaj tyre është TË JETOJME NË VENDIN TONË. Nëse dje ishte patriotizëm të luftohet për çlirimin e vendit tonë, sot me të drejtë themi se patriotizëm është ta ruajmë vendin tonë nga ndotja dhe ta ruajmë shëndetin e prindërve dhe fëmijëve tonë.

Po bëhen 4 vite që banorët janë në një betejë të pabarabartë, një beteje e cila është kundër të gjithëve por është e banorëve, e banorët janë më të rëndësishëm se sa të gjithë të tjerët. Banoret nuk shkuan të ndërtojnë shtëpitë e tyre tek fabrika e çimentos por fabrika e çimentos po don të ndërtohet tek shtëpitë tona, e meqenëse është kështu ne do të jetojmë në shtëpitë tona kurse fabrika e çimentos nuk do të ndërtohet. Kjo është mënyra më e butë për ta shprehur kundërshtimin tonë kundër kësaj të keqe që po e kërcënon Klinën me rrethinë. Në këto 4 vite, kemi trokitur në çdo derë dhe kemi lëvizur çdo gurë që ideja për ndërtimin e fabrikës së çimentos në Klinë të mos jetësohet.

Si rezultat i zërit të protestave, vitin e kaluar u nxjerr vendimi për pezullim të të gjitha lejeve deri në përfundimin e procesit gjyqësor në mes të MPL dhe Komunës se Klinës. Sot edhe pse është në fuqi ky vendim për pezullim të lejeve banorët ende nuk janë të qetë sepse pezullimi nuk na mjafton, ne duam që kjo re e zezë që dita ditës kërcënon Klinën tonë të bukur, të hiqet një here e përgjithmonë. Zëri ynë ka jehuar fuqishëm në çdo cep të Kosovës dhe përtej Kosovës, ne kemi ndërtuar aleat në betejën tonë, andaj me mburrje them se tani në mbështetje të kauzës tonë janë mbi 10 organizata të shoqërisë civile nga të gjitha anët e Kosovës të cilat se bashku me anëtarësinë e tyre janë prezent në këtë protestë. Kemi takuar dhe kemi marr mbështetje nga Kryetaret e Komunave përreth Klinës, siç janë Kryetari i Komunës së Pejës, Istogut dhe Malishevës, kemi mbështetjen e mediave të pavarura vendore dhe ndërkombëtare dhe mbështetjen e fuqishme të dashamirëve të ambientit edhe jashtë kufijve të Kosovës.

KRYETARI QË NUK PËRFAQËSON INTERESAT E QYTETARËVE

Është e rëndë të mendohet dhe shumë më e rëndë të thuhet se sot, në vitin 2023, 24 vite pas çlirimit të Kosovës të tentohet të bllokohet fjala e lirë dhe e drejta për protestë. Drejtuesit e komunës se Klinës përveç dëmeve të larta e mundimeve të mëdha që ia shkaktuan banorëve të saj, tentuan ta pengojnë edhe protestën paqësore për të kundërshtuar armikun më të madh të pasluftës, atë të shkatërrimit të ambientit pra fabrikën e çimentos. Protesta u drejtua nga një skenë të improvizuar në një kamionete, skenë kjo e cila u realizua në momentet e fundit ngase skena e cila ishte planifikuar të vendosej nuk u lejua nga organet komunale të kësaj qeverisje jodemokratike. Kryetari z. Elezaj, kishte premtuar se deri sa të ketë banorë kundër ndërtimit të fabrikës së çimentos nuk do të lejoj që kjo fabrikë të ndërtohet, lëre që nuk dëgjoj kundërshtimet e banorëve por për me keq ai u bë mesiti që kjo fabrikë të ndërtohej në komunën tonë. Dhe sot qytetari i Klinës e ka kuptuar këtë hile që iu është bërë andaj sot jemi këtu që ta ngrisim zërin tonë kundër hiles së pushtetit lokal dhe hileve të mëdha të shtetit karshi banorëve Klinas.

JEHONA E PROTESTËS NË KLINË TEK MEDIAT VENDORE DHE NDËRKOMBËTARE

Protesta e zhvilluar në qendër të Klinës me moton “Të jetojmë në vendin tonë” kundër fabrikës së çimentos në Klinë, pati jehonë edhe në mediat ndërkombëtare. Agjencione dhe media të ndryshme ishin të pranishme në Klinë me datë 25.07.2023, për të ndjekur nga afër protestën e organizuar nga banorët e komunës së Klinës. Një vapë me temperatura ekstreme nuk pengoj shumë njerëz që të dalin në sheshin kryesor në Klinë për të shprehur kundërshtimin e tyre ndaj idesë për ndërtimin e fabrikës së çimentos.

Klina ishte mbushur me gazetarë vendorë dhe ndërkombëtarë, të cilët ndjekën dhe dokumentuan ngjarjen, imazhet e kësaj proteste të cilat u shpërndan në gjithë botën. Gazetarët e seksionit të Zërit të Amerikës ishin gjithashtu në Klinë dhe raportuan drejtpërdrejt nga kjo zonë. Ata përgatitën një material për edicionin e lajmeve, duke sjellë ngjarjet dhe ndjenjat që përcollën protestën e banorëve të Klinës.

Këshilli Organizativ i Protestës Kundër Ndërtimit të Fabrikës së Çimentos në Klinë