Edhe sot do të vazhdojë procesi gjyqësor ndaj ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi dhe Rexhep Selimi.
Trupi gjykues do të dalë përpara ish-krerëve të UÇK-së, të cilët po akuzohen për krime lufte në Kosovë.
Akoma nuk është bërë e ditur nëse seanca e sotme do të jetë e hapur apo e mbyllur për publikun.
Në diskutimet për Kosovën, autoritetet serbe nuk mungojnë asnjëherë t’i referohen Rezolutës 1244 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së, të miratuar më 10 qershor 1999, e cila zyrtarizoi autoritetin e OKB-së mbi Kosovën. Edhe pse thelbësisht katastrofike për Serbinë, Rezoluta ruante zyrtarisht sovranitetin e saj mbi Kosovën.
Një ditë para miratimit të Rezolutës 1244, presidenti i RF të Jugosllavisë, Sllobodan Millosheviq, pranoi Marrëveshjen e Kumanovës, e cila i dha fund bombardimeve tre mujore të NATO-s mbi RFJ-në.
Rezoluta 1244 konfirmoi praninë ushtarake dhe civile ndërkombëtare në Republikën Federale të Jugosllavisë dhe themelimin e Misionit të Përkohshëm Administrativ të OKB-së në Kosovë (UNMIK). Edhe pse Jugosllavia humbi kontrollin e drejtpërdrejtë mbi Kosovën me Rezolutën e Republikës Federale të Jugosllavisë, ajo ruajti kontrollin formal dhe ligjor, në atë mënyrë që OKB-ja deklaroi se Kosova është pjesë përbërëse e Republikës Federale të Jugosllavisë.
“Vendosja e një administrate të përkohshme për Kosovën si pjesë e pranisë civile ndërkombëtare nën të cilën populli i Kosovës do të mund të gëzojë autonomi thelbësore brenda RF të Jugosllavisë, e cila do të vendoset nga Këshilli i Sigurimit i OKB-së. Administrata e përkohshme duhet të sigurojë një administratë kalimtare , dhe në të njëjtën kohë të themelojë dhe mbikëqyrë zhvillimin e institucioneve të përkohshme vetëqeverisëse demokratike me qëllim të sigurimit të kushteve për një jetë të qetë dhe normale për të gjithë banorët e Kosovës”, thuhet në Rezolutë.
Institucionet e përkohshme të Kosovës
Institucioneve të OKB-së iu dha detyra që të formojnë institucionet e përkohshme vetëqeverisëse në Kosovë, kuvendin, presidentin, qeverinë dhe sistemin gjyqësor, gjë që është bërë ndërkohë.
Ishte Kuvendi i Kosovës në vitin 2008, që miratoi Deklaratën për Pavarësinë e Kosovës, të cilën Serbia, si “trashëgimtare juridike e RF të Jugosllavisë”, nuk e pranoi. Në të njëjtin vit, Kuvendi i Kosovës miratoi Kushtetutën e Republikës së Kosovës. Deri më sot, mbi 100 shtete e kanë njohur pavarësinë e Kosovës.
Në anën tjetër, Rezoluta 1244 përcaktonte se zgjidhjet politike për krizën në Kosovë duhet të bazohen në parimin e lartpërmendur të “autonomisë thelbësore” brenda RF të Jugosllavisë. Pavarësia nuk përmendet në këtë kuptim dhe prandaj Serbia sot përdor Rezolutën 1244 si argument në të gjitha negociatat me palën kosovare.
Mendimi këshillimor i Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë
Me rastin e miratimit të Deklaratës së Pavarësisë së Kosovës në vitin 2008, Asambleja e Përgjithshme e OKB-së kërkoi një mendim këshillues nga Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë për pyetjen në vijim: “A është shpallja e njëanshme e pavarësisë nga institucionet e përkohshme të vetëqeverisjes? në Kosovë në përputhje me të drejtën ndërkombëtare?”
Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë konkludoi në opinionin e saj këshillues se shpallja e njëanshme e pavarësisë së Kosovës nuk ka shkelur të drejtën ndërkombëtare, rezolutën 1244 të OKB-së, apo rendin juridik ndërkombëtar në Kosovë. Në fund u konstatua se institucionet e përkohshme në Kosovë formalisht dhe juridikisht nuk e kanë sjellë Deklaratën dhe as nuk është publikuar në Gazetën Zyrtare, por se liderët e shqiptarëve nga Kosova kanë sjellë një dokument jodetyrues.
Edhe pse Deklaratën e sollën përfaqësuesit e Kuvendit të Kosovës dhe të cilët në atë moment ishin në sallën e Kuvendit, ajo nuk u soll formalisht nga vetë Kuvendi i Kosovës.
“Gjykata ka dëgjuar tashmë se shpallja e pavarësisë nuk është lëshuar nga autoritetet e përkohshme dhe as ka hyrë në fuqi në rendin juridik në të cilin funksionojnë ato institucione të Përkohshme”.
Nëse nuk do të ishte miratuar nga Kuvendi i Kosovës, Gjykata nuk do të mund të konstatonte as shkelje të së drejtës ndërkombëtare. Në realitetin politik, Deklarata nisi një ortek të njohjeve të Kosovës nga vendet e tjera, gjë e cila është ndalur ndërkohë nga lobimi i Serbisë, pjesërisht me argumentet e lartpërmendura.
Punësimet përmes lidhjeve familjare apo përkatësisë partiake vazhdojnë të jenë shqetësim për qytetarët në Kosovë. Disa nga qytetarët e pyetur për këtë çështje thonë se asgjë nuk ndryshoi në këtë drejtim dhe kjo është një ndër arsyeje pse ata po vazhdojnë të dalin jashtë vendit.
Ndërkohë, partia në pushtet e mohon një gjë të tillë ndërsa deputetë nga opozita thonë se nepotizmi dhe korrupsioni është bërë normalitet për pushtetin.
“Ka nuk janë ndalë secilën qeveri ka, njësoj kurfar përmirësimi ska… për qata po ikin nëse ska punë duhet me ikë”, tha një qytetar.
“Po jo mor nepotizmi është n’gjak është kulturë e jona është e njejtë s’ka ndryshu kurgjo. Ka ndryshu rrotacioni i pushtetit, por jo njerëzit”, tha një qytetar.
“Mu nisë vet nga organet e drejtësisë ka intervenime, ka lidhje, ka korrupsion, ka keqpërdorime…”, tha një tjetër qytetar.
Përkundër se qytetarët pasqyrojnë një realitet tjetër, partia në pushtet thotë se qeveria aktuale po e lufton nepotizmin nëpër institucionet publike.
“Po pa dyshim që po, nuk mund të themi që është zhdukë por nuk mund të bëjmë krahasim me vitet e kaluara nuk është në atë masë që ka qenë”, tha Fjolla Ujkani, deputete e LVV-së për RTV 21.
Pretendimet e LVV-së për çrrënjosje të nepotizmit, i hedh poshtë partia më e madhe opozitare PDK, e cila po ashtu është kritikuar për këtë fenomen gjatë kohës sa ishte në pushtet.
Deputetja Ganimete Musliu, thotë se LVV-ja jo vetëm që nuk po e lufton nepotizmin, por siç shprehet ajo, korrupsioni dhe nepotizmi janë kthyer në normë për këtë qeveri.
“Fatkeqësisht nepotizmi ka kalu në një shkallë tjetër de nivel tjetër si nepotizmi edhe korrupsioni ka kalu në formë tjetër nëse në të kaluarën na kanë akuzu pa bazë për nepotizëm në njëfar forme u skuqshim ose u distancojshim ndërsa sot përveç që ka shënu rritje nepotizmi sot partia në pushtet e mbështetë atë dhe sulmon të gjithë ata që e bajnë transparente ato raste.. këta skishin as marre e asnjë fije të përgjegjësisë dhe në mënyrë të organizume i mbështesin qoftë nepotizimin qoftë korrupsionin”, tha Musliu për RTV21.
Edhe sipas deputetit të AAK-së, Pal Lekaj, nepotizmi është thelluar dhe më shumë me qeverinë aktuale.
“Sa i përket nepotzimit mendoj që kjo qeveri edhe pse ka premtuar që do ta bëjë një gjë të tillë do ta luftoj nepotizmin ajo tashmë e ka përforcu në çdo pore të institucioneve me nje fjalë është thellu edhe më tëpër nepotizmi”, tha Lekaj.
Njohësi i çështjeve të ekonomisë Safet Gërxhaliu, thotë se nepotzimi është kthyer në një fenomen shqetësuese dhe demotivues për të rinjtë.
Sipas hulumtimeve të organizatave ndërkombëtare, mungesa e mundësive për punësim, nepotizmi dhe korrupsioni, mbeten tri sfidat kryesore për institucionet dhe shoqërinë.
Mbi 1.000 persona janë vrarë në Izrael dhe Rripin e Gazës, pasi militantët palestinezë të Hamasit, kryen një sulm të befasishëm ndaj Izraelit më 7 tetor, që nxiti kundërpërgjigje nga forcat izraelite.
Autoritetet në Izrael kanë thënë se të paktën 600 persona janë vrarë gjatë dhunës, ndërkaq numri i viktimave në Rripin e Gazës ka arritur në 413.
Sipas autoriteteve shëndetësore palestineze, në mesin e viktimave janë 78 fëmijë dhe 2.300 persona janë plagosur.
Këto shifra vijnë teksa për të dytën ditë me radhë, forcat izraelite dhe militantët e Hamasit kanë vazhduar përleshjet në jug të Izraelit.
Më herët gjatë ditës, kabineti i sigurisë së Izraelit shpalli gjendje lufte. Zyra e kryeministrit izraelit, Benjamin Netanyahu, tha se ky vendim u mor për shkak se shteti u përball “me sulme terroriste nga Gaza”.
“Lufta iu imponua shtetit të Izraelit nga sulmet vrastare terroriste që nisën nga Rripi i Gazës në orën 06:00 të ditës së djeshme”, u tha në njoftim.
Aty nuk u dhanë më shumë detaje, por Netanyahu më herët kishte deklaruar se shteti i tij është në luftë dhe ushtria premtoi se do të kundërpërgjigjej ashpër në Gaza.
Ndërkaq, agjencia e Kombeve të Bashkuara për refugjatët palestinezë tha se 74.000 persona në Rripin e Gazës janë strehuar në disa shkolla, pasi Izraeli u bëri thirrje banorëve që jetojnë rreth Gazës që brenda 24 orëve të evakuohen.
Kjo agjenci po ashtu konfirmoi se një prej shkollave që ajo drejton në këtë zonë ishte cak i një sulmi të dielën, por tha se përveç dëmeve materiale nuk ka pasur viktima si pasojë e sulmit.
Grupi palestinez Hamas nisi një sulm të befasishëm ndaj Izraelit më 7 tetor, gjatë të cilit u vranë afër 500 persona.
Kjo ishte dita më vdekjeprurëse e dhunës në Izrael në 50 vjet.
Konflikti u përhap, pasi pati sulm nga Libani në veri të Izraelit, përgjegjësinë për të cilin e mori grupi Hezbollah, duke thënë se sulmi u krye “në solidaritet” me popullin palestinez.
Izraeli u kundërpërgjigj me sulme të artilerisë në Liban dhe përmes një sulmi me dron ndaj një pike të kontrollit të Hezbillahut pranë kufirit, tha ushtria. Nuk ka raportime për viktima nga këto sulme.
Inkursioni nga Gaza në jug të Izraelit – që është më i madhi në dekada – mund të minojë përpjekjet që mbështeten nga Shtetet e Bashkuara për bashkimin e rajonit sa i përket sigurisë dhe mund të kërcënojë aspiratat palestineze për shtetësi dhe ambiciet e mbështetësit kryesor të Hamasit, Iranit.
Luftëtarët e Hamasit nisën sulmin e tyre mëngjesin e 7 tetorit duke goditur me breshëri raketash jugun e Izraelit. Sulmet me raketa iu mundësuan luftëtarëve të grupit të infiltrohen në Izrael nga Gaza – një rrip toke që është shtëpi e 2.3 milionë palestinezëve.
“Ne do të hakmerremi për këtë ditë”, tha të shtunën kryeministri izraelit, Benjamin Netanyahu.
Ai po ashtu ka paralajmëruar se i pret një “luftë e gjatë dhe e vështirë” kundër Hamasit.
Një zëdhënës i ushtrisë izraelite tha më herët gjatë të dielës se operacionet po vazhdojnë të dielën në tetë zona përreth Gazës, ndërkaq televizioni Al Hadath citoi Gjysmëhënën e Kuqe palestineze të ketë thënë se 18 persona janë vrarë pasi Izraeli shënjestroi dy shtëpi në qarkun Beit Hanun të Gazës.
Në veri, Hezbollahu – që mbështetet nga Irani – tha përmes një deklarate se kreu një sulm me raketë dhe artileri në tri caqe, përfshirë një pikë ku ishte vendosur një radar në fermat Sheba të pushtuar nga Izraeli. Kjo copë toke është pushtuar nga Izraeli më 1967 dhe Libani pretendon se i përket atij.
Izraeli u kundërpërgjigj me sulm artilerie në jug të Libanit.
Lideri i Hamasit, Ismail Haniyeh, tha se sulmi që nisi në Gaza do të përhapet në Bregun Perëndimor dhe Jerusalem. Banorët në Gaza po përballen qe 16 vjet me një bllokadë izraelite.
Gjatë fjalimit, Haniyeh përmendi kërcënimet ndaj xhamisë Al-Aksa në Jerusalem, bllokadën e vazhdueshme izraelite në Gaza dhe normalizimin e raporteve mes Izraelit dhe shteteve të rajonit.
“Sa herë iu kemi paralajmëruar se populli palestinez po jeton në kampe të refugjatëve për 75 vjet, dhe ju keni refuzuar që të njihni të drejtat e popullit tonë?”, tha ai.
Zyra e Netanyahut tha se kabineti i tij i sigurisë ka miratuar hapat për të shkatërruar aftësitë ushtarake dhe qeverisëse të Hamasit dhe Xhihadit Islamik – një tjetër grup militant – “për vite të tëra” përfshirë ndërprerjen e energjisë elektrike, furnizimeve me karburante dhe dërgimin e mallrave për në Gaza.
Autoriteti Palestinez të dielën dorëzoi kërkesë për një mbledhje urgjente të ministrave të Jashtëm të Ligës Arabe.
Kërkesa për mbledhje vjen në kohën e “agresionit të vazhdueshëm dhe brutal të Izraelit kundër popullit palestinez, përfshirë edhe përshkallëzimin nga hyrja në xhaminë Al-Aksa të mijëra kolonëve”, tha Muhannad Al Alkouk, ambasador në Ligën Arabe.
Pas nisjes së sulmit masiv të Hamasit, shtetet në mbarë botën i ofruan mbështetje Izraelit dhe theksuan se ai ka të drejtë të mbrojë veten. Presidenti amerikan, Joe Biden, po ashtu paralajmëroi shtetet e tjera që janë “palë armiqësore e Izraelit” që të mos tentojnë që të shfrytëzojnë situatën.
“Bota po shikon”, tha Biden gjatë një adresimi nga Shtëpia e Bardhë.
Në mbarë Lindjen e Mesme ka pasur edhe demonstrata në mbështetje të Hamasit, me flamujt e Izraelit dhe SHBA-së që janë djegur në Irak, Liban, Siri dhe Jemen. Ndërkaq, Irani dhe Hezbollahu kanë përgëzuar Hamasin për sulmin.
Zëvendësshefi i Hamasit, Saleh al-Arouri, tha se grupi ka kapur një numër të madh robërish izraelitë, përfshirë zyrtarë të lartë. Ai tha se Hamasi ka mjaft pengje sa të detyrojë Izraelin që të lirojë të gjithë palestinezët që janë në burgje.
Hamasi ka argumentuar se sulmi është kryer për shkak të, siç ka thënë, përshkallëzimit të sulmeve izraelite ndaj palestinezëve në Bregun Perëndimor dhe Jerusalem. /rel
Presidentja e vendit, Vjosa Osmani, ka shprehur ngushëllime të përzemërta familjeve që humbën më të dashurit e tyre nga tërmeti i rëndë në Afganistan.
Në emër të popullit të Kosovës, nga platforma X, presidentja u ka uruar edhe shërim të shpejtë të gjithë të lënduarve atje.
”Ne shprehim ngushëllimet tona të përzemërta për familjet që kanë humbur të dashurit e tyre si pasojë e tërmetit shkatërrues në Afganistan, një tragjedi që ka marrë mijëra jetë. U urojmë shërim të shpejtë të gjithë të plagosurve dhe forcë për popullin e Afganistanit”.
We express our heartfelt condolences to families who have lost their loved ones in the aftermath of the devastating earthquake in Afghanistan, a tragedy that has taken thousands of lives.
We wish a swift recovery to all those injured and strength to the people of Afghanistan.
— Vjosa Osmani (@VjosaOsmaniPRKS) October 8, 2023
Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, mohoi se djali i tij, Danillo, është përfshirë në sulmin në Banjskë kundër policisë së Kosovës më 24 shtator.
Reagimi i Vuçiqit vjen pasi ministri i Punëve të Brendshme të Kosovës, Xhelal Sveçla, tha se në sulmin në Banjskë mori pjesë Millorad Jevtiq, që sipas tij, “njihet si një ndër bashkëpunëtorët më të afërt të Danillo Vuçiq, djalit të presidentit serb, Aleksandar Vuçiq”.
“Mbetet që organet e sigurisë dhe hetimet të zbulojnë se përveç Vuçiqit dhe strukturave të larta shtetërore serbe, a ka qenë edhe djali i tij [i përfshirë] në planifikimin dhe organizimin e sulmit terrorist në Banjskë të Zveçanit”, shkroi Sveçla në Facebook.
Vuçiq përmes një reagimi në llogarinë e tij në Instagram tha se djali i tij “nuk ka lidhje” me sulmin në Banjskë, “përveç se ai e do Serbinë dhe ‘Kosovën e Metohinë’ si pjesë të saj, në linjë me Kartën e Kombeve të Bashkuara”.
“Karakteristika e parë e një frikacaku është kur dikush sulmon familjen e tjetrit, fëmijët e tij, sepse ata gjithmonë janë shënjestra më e lehtë”, shkroi Vuçiq, duke iu drejtuar kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti, pavarësisht se ky i fundit nuk ka komentuar lidhur me deklaratat e bëra nga ministri Sveçla për djalin e presidentit serb.
Sveçla tha se pas sulmit në Banjskë autoritetet gjetën një dokument personal të Jevtiqit, i cili sipas tij, “nga pesë vizitat e fundit të djalit të Vuçiqit në Kosovë, katër herë ata kanë qenë bashkë në të njëjtën veturë”.
Më 24 shtator, një grup i armatosur sulmoi një njësi patrulluese të policisë së Kosovës në një rrugë në fshatin Banjskë, duke vrarë rreshterin Afrim Bunjaku.
Më pas, grupi i sulmuesve u strehua në manastirin në Banjskë, prej ku vazhdoi përleshjet me zyrtarët policorë.
Gjatë përleshjeve, sipas autoriteteve kosovare, janë vrarë tre sulmues.
Kosova ka fajësuar për këtë sulm – që e cilëson terrorist – Serbinë, por Beogradi ka mohuar se ka gisht në të.
Millan Radoiçiq, ish-nënkryetar i Listës Serbe – partisë kryesore të serbëve në Kosovë që ka mbështetjen e Beogradit zyrtar – ka pranuar se ka organizuar dhe ka marrë pjesë në sulmin në Banjskë.
Kosova ka publikuar dëshmi për përfshirjen e Radoiçiqit në ngjarjet në veri, përfshirë edhe pamje të incizuara me dron ku ai shihet i veshur me uniformë dhe i armatosur në manastirin e Banjskës më 24 shtator.
Pas sulmit, Kuvendi i Kosovës ka miratuar një rezolutë e cila kërkon një hetim ndërkombëtar për të përcaktuar rolin e Serbisë në sulmin në Banjskë.
Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian kanë dënuar ashpër sulmin, teksa u kanë bërë thirrje palëve që të kthehen në dialogun për normalizimin e raporteve që ndërmjetësohet nga Brukseli.
Në BE po ashtu disa shtete kanë kërkuar që Serbia të ndëshkohet nëse vërtetohet se ka qenë e përfshirë në sulm. Blloku evropian ka deklaruar se po pret përfundimin e hetimeve dhe më pas do të vendosë se çfarë hapash do të ndërmarrë. /rel
Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, përmes një postimi në rrjetin e tij social në facebook, ka shkruar se Shqipëria qëndron me Izraelin.
Shqipëria qëndron me Izraelin. Mendimet dhe lutjet tona janë me familjet e viktimave të sulmit mizor terrorist dhe të njerëzve të pafajshëm të marrë peng nga terroristët”, ka shkruar Rama në një postim të bashkangjitur dy foto, me flamurin e Izraelit në ndërtesën e Universitetit Politeknik në Tiranë. /atvlive.tv
Shtëpia e Bardhë ka premtuar mbështetje shtesë për Izraelin.
Sipas një deklarate të Shtëpisë së Bardhë, presidenti amerikan Joe Biden ka “drejtuar mbështetje shtesë”, shkruan BBC.
“Zyrtarët e Shtëpisë së Bardhë do të mbeten në kontakt të ngushtë me partnerët tanë izraelitë”, thuhet tutje në deklaratë.
Një operacion për marrjen e shqiptarëve në Izrael është realizuar me sukses nga autoritetet shqiptare. Një avioni i Air Albania kishte mbërritur në Tel Aviv për të marrë nga Izraeli shqiptarët.
Fluturimi nisi në orën 17:00 nga aeroporti i Tel Avivit dhe avioni u ul në aeroportin “Nënë Tereza” në Tiranë rreth orës 18:36.
Nuk dihet sa persona ndodheshin në bordin e avionit.
Operacioni ishte mbajtur sekret për shkak të rëndësisë së çështjes. Ky vendim u mor pas luftës në Izrael nga sulmi i militantëve të Hamasit.
Operacione të ngjashme për largimin e shtetasve të huaj nga Izraeli po i kryejnë edhe shtete të tjera. /tvklan.al
Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Jens Stoltenberg, situatën në Kosovë e ka cilësuar si “shumë shqetësuese” pas ngjarjeve të 24 shtatorit në fshatin Banjskë të Zveçanit, teksa ka garantuar se Forcat e NATO-s në Kosovë (KFOR) do ta ruajnë paqen në rajon.
Kështu është shprehur ai në një intervistë për gazetën gjermane “Welt”.
Situata në Kosovë është shkak për shqetësim të madh”, tha Stoltenberg disa ditë para takimit të ministrave të mbrojtjes të NATO-s në Bruksel.
“Dua të them shumë qartë: trupat e NATO-s janë të gatshme të ruajnë paqen në Kosovë. Nuk do të lejojmë që dhuna e viteve 1990 të kthehet”, ka theksuar ai.
Stoltenberg ka kërkuar që Kosova dhe Serbia duhet t’i kthehen dialogut të ndërmjetësuar nga BE-ja.
Kjo është mënyra e vetme për të arritur paqe të qëndrueshme për të gjitha komunitetet”.
Si përgjigje ndaj trazirave, Britania e Madhe rriti forcën paqeruajtëse të KFOR-it, e cila udhëhiqet nga NATO që nga viti 1999, nga numri aktual prej rreth 4,500 ushtarësh me 200 trupa ushtarakë.