Category: Lajme

Çmimet e konsumit në Kosovë kanë filluar të rriten përsëri. Madje inflacioni ka shkuar në mbi 4 për qind, muajin shtator 2023, krahasuar me muajin e njëjtë të vitit të kaluar.

Çmimet e konsumit janë më të larta në një mesatare prej 4,2 për qind në muajin shtator 2023, krahasuar me muajin shtator të vitit të kaluar (2022).

Kështu u bë e ditur sot nga Agjencia e Statistikave të Kosovës e cila ka publikuar indeksin e Harmonizuar të Çmimeve të Konsumit (IHÇK) për muajin shtator 2023.

Sipas një njoftimi për media nga ASK bëhet e ditur se inflacioni mujor i matur nga indeksi i harmonizuar i çmimeve të konsumit ishte 0,9% në muajin shtator 2023, ndërsa norma vjetore e inflacionit e matur në muajin shtator 2023 me muajin shtator 2022 ishte 4,2 për qind.

“Indeksi i tërësishëm i harmonizuar i çmimeve të konsumit është më i lartë në një mesatare prej 4,2 për qind në muajin shtator 2023, krahasuar me muajin shtator 2022”.

Agjencia ka treguar se me ngritjen e çmimeve të konsumit të cilat i ka ndarë në disa grupe.

“Në këtë periudhë janë grupet dhe nëngrupet e COICOP-it: perime (25,4 për qind); pemë (14,1 për qind); mallra dhe shërbime për mirëmbajtjen e zakonshme të ekonomisë shtëpiake (11,0 për qind); prodhime ushqimore (9,6 për qind); sheqer, reçel, mjaltë, çokollatë dhe ëmbëlsira (9,3 për qind); gjëra dhe pajisje të tjera rekreative, kopshte dhe manare (7,4 për qind); pije joalkoolike (7,1 për qind); pije alkoolike, duhan (6,6 për qind); mirëmbajtje dhe rregullim i vendbanimit (6,5 për qind); kujdes personal (5,9 për qind), shërbime për transport (5,5 për qind); bukë dhe drithëra (5,3 për qind); restorante dhe hotele (4,3 për qind); energji elektrike, gaz dhe lëndë të tjera djegëse (4,1 për qind); shërbime ambulantore (4,1 për qind); shëndetësi (3,6 për qind); rekreacion dhe kulturë (3,5 për qind); veshje dhe këpucë (3,4 për qind); mish (2,7 për qind); mallra dhe shërbime të ndryshme (2,7 për qind); dhe qumësht, djathë dhe vezë (1,5 për qind), me një ndikim të përbashkët të këtyre nëngrupeve prej 4,4 për qind në IHÇK”.

Ndërsa siç thuhet në njoftim rënie e çmimeve vërehet te grupet dhe nëngrupet e COICOP-it: vajra dhe yndyra (-12,7 për qind) dhe përdorim i pajisjeve për transportin personal (-1,1 për qind), me një ndikim të përbashkët të këtyre nëngrupeve prej (-0,2 për qind) në IHÇK.

Indeksi i tërësishëm i harmonizuar i çmimeve të konsumit është më i lartë në një mesatare prej 0,9 për qind në muajin shtator 2023, krahasuar me muajin shtator 2023.

“Kjo kryesisht është shpjeguar me ngritjen e çmimeve të konsumit të nëngrupet e COICOPI-it: lëndë djegëse të ngurta, dru zjarri, pelet etj. (6,4 për qind); transport (2,9 për qind); strehim, ujë, energji elektrike, gaz dhe lëndë të tjera djegëse (1,8 për qind); bukë dhe drithëra (1,7 për qind), me një ndikim të përbashkët të këtyre nëngrupeve prej 1,0 për qind në IHÇK”.

Ndërkaq, rënie e çmimeve vërehet te grupet dhe nëngrupet e COICOP-it: biletat e fluturimeve (-7,0 për qind) dhe shërbimet për transport (-3,7 për qind) me një ndikim të përbashkët të këtyre nëngrupeve prej (-0,1 për qind) në IHÇK.

Politikania Rada Trajkoviq deklaroi se presidenti serb Aleksandar Vuçiq fajëson serbët e Kosovës për kolapsin e politikës së tij ndaj Kosovës.

Trajkoviq tha se serbët në Kosovë në dhjetë vitet e fundit janë detyruar të zbatojnë të gjitha urdhrat nga Beogradi.

Sipas saj, lista Srpska ka ndjekur vetëm interesat e Vuçiqit dhe zbatimin e marrëveshjes nga Brukseli.

“Pretendimi i Vuçiqit në TV Prva se serbët, rreth 4000 prej tyre, janë larguar vetë nga institucionet e Kosovës vitin e kaluar nuk është i saktë. “Serbët u detyruan të largoheshin nga institucionet për shkak se Beogradi ua kishte kërkuar një gjë të tillë përmes Listës Serbe, edhe pse paraprakisht ishin të detyruar të integrohen në sistemin e Kosovës”, tha ajo.

Ajo shtoi se në Beograd janë shpërblyer ish-pjesëtarët e policisë së Kosovës me kombësi serbe.

Ka theksuar se serbët në Kosovë kanë qenë të pamundur që në mënyrë të pavarur të marrin vendim për largim nga institucionet e Kosovës.

“Megjithatë, tani po shohim një strategji të re të Aleksandar Vuçiqit me qëllim që të largohet nga serbët në Kosovë, edhe pse ata po i zbatonin të gjitha vendimet e tij. Personat kryesorë për ekzekutimin e urdhrave të Vuçiqit në Kosovë ishin Milan Radoiçiq dhe Lista Srpska. Lista serbe në thelb ishte një kazan i rrjedhës së punës për integrimin e serbëve në sistemin e Kosovës, për të cilën u pajtua në Bruksel”, vlerësoi Trajkoviq.

E pyetur se pse presidenti Vuçiq po ia kthen shpinën serbëve në Kosovë, Trajkoviq tha se Vuçiq ia la fatin e serbëve autoriteteve në Prishtinë.

U pyet edhe nëse Vuçiq do t’i mbijetojë politikisht kolapsit të politikës së tij ndaj Kosovës, Trajkoviq tha se kjo varet nga vetëdija dhe përgjegjësia e serbëve.

“Nuk varet nga bashkësia ndërkombëtare, por nga vetëdija dhe përgjegjësia e serbëve për territorin për të cilin ata kryesisht betohen retorikisht se është pjesë e patjetërsueshme e Serbisë”, ka përfunduar Trajkoviq.

Ministrja e Drejtësisë, Albulena Haxhiu, bashkë me ministren e Arsimit, Arbërie Nagavci, kanë nënshkruar një udhëzues sipas të cilit do të parandalohen kryerjet e veprave penale nga nxënësit.

“Me Ministren Nagavci, nënshkruam Udhëzuesin për ndërmjetësimin ndërmjet bashkëmoshatarëve në kontekstin shkollor, i hartuar nga MD në bashkëpunim me MASHTI me mbështetjen e ekspertëve të Terres de Hommes”, shkroi Haxhiu në Facebook.

Synimet e këtij Udhëzuesi janë si në vijim:

Nxitja dhe përkrahja e ndërmjetësimit si metodë e përshtatshme e zgjidhjes së mosmarrëveshjeve dhe konflikteve ndërmjet bashkëmoshatarëve në institucionet e arsimit para-universitar, mosmarrëveshjeve dhe konflikteve të shkaktuara si rezultat i dhunës

🔹Parandalimi i kryerjes së veprave penale nga nxënësit, veçanërisht të nxënësve/fëmijëve nën moshën e përgjegjësisë penale (fëmijëve që nuk i kanë mbushur katërmbëdhjetë (14) vjet).

➡️ Udhëzuesi vlen për të gjithë ata të cilët mund të kontribuojnë dhe veprojnë si ndërmjetësues për të zgjidhur konfliktet dhe mosmarrëveshjet midis bashkëmoshatarëve si: nxënësve dhe mësimdhënësve, drejtorëve të shkollave, prindërve, të afërmeve ose personave tjerë.

Deputeti nga radhët e Lidhjes Demokratike të Kosovës, Avdullah Hoti, ka pyetur se çfarë është bërë me 8.63 miliardë euro që Qeveria Kurti i ka pasur në menaxhim në tri vjetët e fundit.

Hoti ka thënë se asnjë shenjë nuk shihet ku janë harxhuar këto mjete, duke theksuar se “nuk ka ndonjë autostradë të re, urë të re, tunel të ri, çerdhe, shkolla apo spitale të reja”.

“ 3 vite mandat dhe 3 buxhete vjetore të menaxhuara. 8.63 miliardë euro vlera e tri buxheteve (2021=2.51 miliardë, 2022=2.90 miliardë, 2023=3.22 miliardë). As shenjë nuk shihet se ku janë harxhuar gjithë këto mjete. Nuk ka ndonjë autostradë të re, urë të re, tunel të ri, çerdhe, shkolla apo spitale të reja. Pagat nuk janë rritur. As policët nuk i kanë marrë shtesat e rrezikshmërisë nga shkurti i këtij viti”, ka shkruar Hoti.

Ministri i Bujqësisë, Pylltarisë dhe Zhvillimit Rural, Faton Peci u takua me homologun e tij, Ministrin e Bujqësisë të Letonisë, Armands Krauze me të cilin zhvilluan një bisedë të frytshme rreth bashkëpunimit në sektorin e bujqësisë, por edhe në thellimin e bashkëpunimit të deritanishëm në sektorin e pylltarisë.

Gjatë këtij takimi, Ministri Peci theksoi se me Letoninë ndajmë vlera të përbashkëta për sa i përket bujqësisë dhe zhvillimit të qëndrueshëm të këtij sektori. “Me ministrin Krauze u dakorduam që shumë shpejt ta zyrtarizojmë bashkëpunimin mes vendeve tona përmes një Marrëveshjeje të Mirëkuptimit në mënyrë që përmes projekteve të përbashkëta, të kemi qasje në fondet mbështetëse evropiane e ndërkombëtare”, tha mes tjerash ministri Peci i cili njëkohësisht edhe e ftoi homologun e tij, ministrin Krauze për vizitë në Kosovë në mënyrë që të ketë një pasqyrim më të mirë të potencialit agro-ekonomik të vendit tonë.

Tutje, Ministri i BPZhR-së, Faton Peci shtoi se Kosova dhe vendet e Baltikut ndajnë edhe rrezikun e përbashkët të fqinjëve agresorë përpos vlerave të përbashkëta njerëzore, andaj edhe nevoja për bashkëpunim ndërshtetëror është më e shprehur dhe duhet të intensifikohet.

Ish-kryetari i Odës Ekonomike të Kosovës, Safet Gërxhaliu e ka quajtur qasje diskriminuese të Qeverisë vendimin e fundit që 80 mijë shërbyesve civil mos t’u paguhen shtesat për tre muaj. Shtesat për tre muajt e fundit të këtij viti do të ndahen vetëm për gjashtë institucione: ShSKUK, PK, MSh, ATK, Doganën, IPK dhe ShKK.

Ai i tha Ekonomia Online se kjo është demotivuese, prandaj edhe duhet që të mendohet më shumë për qytetarë dhe të punësuarit.

“Është shqetësues vendimi i fundit për shërbyesit civil, të mos paguhen shtesa është një qasje diskriminuese është një qasje selektive, dhe e tëra kjo ndikon shumë më tepër në aspektin demotivues, ndaj besojë që në këtë drejtim do të këtë dialog më të avancuara, është koha ku duhet të mendohet më tepër për qytetarë dhe të punësuar”.

Sipas tij, ekonomia kosovare ka mbetur nën hijen e agjendës politike, madje thotë se pa arritjen e një marrëveshje Kosovë-Serbi nuk do të ketë stabilitet, raporton EO.

“Kemi një inflacioni i cili është shqetësues dhe ka trendë të rritjes, kemi ngritje çmimeve në mënyre të pa kontrolluara fal një ekonomie spekulativë, po e shohim së efektet e luftërave të fundit do të reflektohen në ekonomi, besoj që është koha ku duhet të mendohet më tepër për qytetarë, ne veçanti për të punësuarit qofte sektorin privat, qoftë në sektorin publik”.

“Është e vërtete që ekonomia kosovare ka mbete nën hijen e agjendës politike, duhet të kuptojmë që nuk mund të këtë rimëkëmbje ekonomike dhe zhvillim, deri sa mos të këtë marrëveshje mes Kosovës dhe Serbisë, si mund të kemi ekonomi të mirëfillte përderisa do të jemi në sanksione apo masa ndëshkuese nga Bashkimi Evropian”.

Kryeministri i Republikës së Kosovës, Albin Kurti, ka thënë se deri në fund të vitit 2025, investimet në e-qeverisje, e-shëndet, digjitalizim në arsim dhe siguri kibernetike në Kosovë do të kalojnë vlerën e 80 milionë euro.

Këto komente Kurti i bëri gjatë hapjes së edicionit të 12-të të Festivalit të Teknologjisë “KosICT”, organizuar nga Shoqata e Teknologjisë, Informacionit dhe Komunikimit në Kosovë (STIKK), me temën qendrore “Zbuloni kufijtë e rinj”.

Duke e cilësuar festivalin “KosICT” një dëshmi të rëndësisë së madhe që ka sektori i TIK-ut në vendin tonë, kryeministri Kurti në këtë hapje nënvizoi se digjitalizimi mbetet prioritet i lartë i Qeverisë së Republikës së Kosovës.

“Deri në fund të vitit 2025, investimet në e-qeverisje, e-shëndet, digjitalizim në arsim dhe siguri kibernetike në Kosovë do të kalojnë vlerën e 80 milionë euro. Në bazë të dokumenteve strategjike që kemi plotësuar, deri në vitin 2027 kjo shifër pritet të arrijë në 130 milionë euro”, tha kryeministri duke shtuar se këto investime përfaqësojnë përkushtimin tonë të palëkundur për të fuqizuar qytetarët dhe bizneset tona, për të nxitur inovacionin dhe për të siguruar që Kosova të kapërcejë në sferën e transformimit digjital.

Sipas tij, vetëm këtë javë, kanë kanë ndodhur disa momente të jashtëzakonshme në rrugëtimin drejt digjitalizimit, duke potencuar miratimin e Strategjisë së re të e-Qeverisjes 2023-2027, një nismë ambicioze që synon të transformojë ndjeshëm shërbimet publike, si dhe Strategjinë e re të Sigurisë Kibernetike 2023-2027, e cila trajton në mënyrë gjithëpërfshirëse të gjitha aspektet e sigurisë kibernetike

Sipas një komunikate të Qeverisë, një arritje tjetër të rëndësishme shënon edhe miratimi nga Qeveria i programit 5-vjeçar me Bankën Botërore, i titulluar “Forcimi i qeverisjes digjitale për ofrimin e shërbimeve”, i cili përfshin një kredi prej 18.5 milionë euro që do të financojë mbi 50% të aktiviteteve në planin 3-vjeçar të veprimit të Strategjisë sonë të re për E-Qeverisje.

“Në këtë sektor premtues, një gurthemel tjetër jetik është edhe programi 5-vjeçar i USAID-it, “Aktiviteti për e-Qeverisje në Kosovë”, me buxhet prej 10.9 milionë dollar, përderisa Qeveria dje miratoi edhe listën e profesionistëve të TIK-ut dhe sigurisë kibernetike të cilët do të kategorizohen si ekspertë përgjegjës për sistemet qeveritare me rëndësi strategjike, si dhe inauguroi Parkun e Teknologjisë Digjitale në Bërnicë me një investim prej 1.2 milionë euro”, tha ai.

Sivjet nga data 13 deri më 14 tetor, festivali “KosICT” do të mbajë aktivitete me diskutime, ide dhe mundësi për rrjetëzim, gjersa e gjitha do të sillet rreth tri temave kryesore: Inteligjenca Artificiale, Siguria Kibernetike dhe Transformimi Dixhital./KP/